I SA/Sz 1198/15

I SA/Sz 1198/15 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2015-11-30
Data wpływu
2015-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Jolanta Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 61 par. 3 i par. 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2014 poz 1619
art. 7 par. 1 i par. 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 oraz ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego za lata 2010-2012 p o s t a n a w i a oddalić wniosek.
Uzasadnienie
[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S.(zwana dalej "Spółką" bądź "Skarżącą") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu Ś. z siedzibą w Ś. z dnia [...] r. nr [...], którą przyznano Spółce płatność rolnośrodowiskową na rok 2013 w pomniejszonej wysokości oraz ustalono kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego za lata 2010-2012 w łącznej wysokości [...] zł.
W złożonej skardze Spółka zwróciła się do Sądu z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, podnosząc, że wykonanie tej decyzji stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody dla Spółki oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w jej majątku oraz działalności.
W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że - jak wynika z bilansu Spółki na dzień 31 lipca 2015 r. - łączna wartość aktywów Spółki, a tym samym suma bilansowa, wynosi [...] zł. Natomiast suma, której zwrot orzeczony został skarżoną decyzją wynosi [...] zł, tym samym wyczerpuje ona niemal w całości wartość aktywów Spółki. Uwzględniając przy tym stan środków pieniężnych Spółki, który na dzień 31 lipca 2015 r. (Spółka wskazała, że są to dane miarodajne na dzień wnoszenia skargi) wynosił zaledwie [...] zł, Spółka nie byłaby w stanie ponieść tak istotnego kosztu finansowego. Powyższy stan wynika z uwzględniającego pełne księgowania za lipiec 2015 r. (najbardziej aktualne dane finansowe) bilansu Spółki (część B - aktywa obrotowe, III inwestycje krótkoterminowe, pkt 1.c) oraz z zatwierdzonego sprawozdania finansowego za ostatni pełny rok obrotowy (2014).
Zdaniem Spółki, wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje zatem całkowitą i natychmiastową utratę płynności finansowej przez Spółkę. W konsekwencji, bez wsparcia kredytowego, które - w ocenie Skarżącej - nie jest aktualnie w praktyce możliwe, Spółka zostałaby zmuszona do likwidacji swojej działalności. Nawet w razie uwzględnienia krótkoterminowych należności Spółki o okresie spłaty do 12 miesięcy (część B - aktywa obrotowe, II należności krótkoterminowe, pkt 1.a oraz 2.b) w łącznej kwocie [...] zł, i to tylko przy założeniu, że wszystkie one regulowane byłyby terminowo w najbliższych miesiącach, nie pozwoli to na zaspokojenie należności objętych zaskarżoną decyzją.
Spółka posiada także aktywa obrotowe w kwocie [...] zł, będące kwotą zaliczek na dostawy, jednakże są to kwoty wpłaconych zaliczek na poczet zamówionych towarów. Jako takie, kwoty te nie pozostają zatem w dyspozycji Spółki. W praktyce, aby wykonać zobowiązania z zaskarżonej decyzji, Spółka musiałaby pozbyć się całej gotówki, ściągnąć przed terminem zapadalności wszystkie swoje należności oraz sprzedać zamówione towary, co z kolei wymagałoby dopłaty dalszych kwot ponad kwoty wpłaconych zaliczek. W praktyce zatem oznacza to konieczność likwidacji działalności Spółki.
Spółka podkreśliła także, że kwestia sfinansowania zobowiązań objętych zaskarżoną decyzją w ramach zewnętrznego finansowania lub finansowania przez wspólników również nie wchodzi w grę, gdyż Spółka stałaby się nadmiernie zadłużona, a wartość jej aktywów własnych stałaby się ujemna.
Na dowód podnoszonych twierdzeń Spółka przedłożyła niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie - wydruku z systemu księgowego Spółki zawierającego dane na dzień 31 lipca 2015 r. oraz sprawozdania finansowego Spółki za 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Sąd zauważa, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z powyższej regulacji wynika, że przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., oraz że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, o której można mówić, jeżeli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważone z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie – w tym przypadku decyzji. Przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich, realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne.
Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy bowiem aktów zobowiązujących; ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania; aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony.
Sąd rozpoznając ww. wniosek obowiązany jest zbadać trzy kwestie: po pierwsze, czy wskazany we wniosku akt administracji – decyzja, jest aktem podlegającym wykonaniu (tj. czy nadaje się do wykonania). Po drugie, jeżeli decyzja nadaje się do wykonania, Sąd musi ocenić, czy strona skarżąca w sposób przekonujący wykazała przesłanki – okoliczności, przemawiające za koniecznością wstrzymania wykonania decyzji. Po trzecie, czy owe przesłanki istnieją i czy dają one podstawę do zastosowania tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Wskazania wymaga, że przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (vide: J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 224-225; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 3139/13, LEX nr 1420326). Przy czym chodzi tu o wykonanie rozumiane jako obowiązek leżący po stronie adresata decyzji, a nie organu, gdyż cechy wykonalności nie mają akty uprawniające, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.): Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2013, s. 361).
W rozpoznawanej sprawie żądaniem wstrzymania wykonania została objęta decyzja zawierająca dwa rozstrzygnięcia: po pierwsze – rozstrzygnięcie o przyznaniu Skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. w pomniejszonej wysokości, po drugie – ustalające Spółce kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego za lata 2010-2012 w łącznej wysokości [...] zł.
W zaistniałej sytuacji wskazać należy, że zaskarżona decyzja odnośnie pierwszego z ww. rozstrzygnięć nie posiada przymiotu wykonalności, albowiem nie nakłada na Skarżącą żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy, a jedynie rozstrzyga o jej uprawnieniu do płatności. Oznacza to, że w tym zakresie do zaskarżonej decyzji instytucja wstrzymania wykonania nie może mieć zastosowania.
Z kolei, w zakresie ustalenia Spółce kwoty nienależnie pobranych płatności, zdaniem Sądu, zaskarżony akt jest rozstrzygnięciem wymagającym ze strony Skarżącej powinnego zachowania, polegającego na zapłacie owej kwoty. Wobec tego Sąd przyjął, że w tej części przedmiot wniosku o wstrzymanie nadaje się do wykonania, a zatem Skarżąca mogła wnieść o wstrzymanie jego wykonania.
Podnieść należy, że skoro zaskarżoną decyzją ustalono Spółce kwotę nienależnie pobranych płatności, którą winna ona zwrócić, to z uwagi na treść art. 61 § 3 p.p.s.a. oczywiste jest, że rzeczowe uzasadnienie rozpoznawanego wniosku powinno precyzyjnie opisywać aktualną sytuację finansową i majątkową Skarżącej, tak by Sąd rozpoznający ten wniosek doszedł do przekonania, że uiszczenie spornej kwoty przed rozpoznaniem sprawy rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia Spółce znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Mając powyższe na uwadze, Sądu uznał, że wniosek Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Analiza argumentacji Spółki, jak również przedłożonych przez nią dokumentów (tj. niepotwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii - wydruku z systemu księgowego Spółki zawierającego dane na dzień 31 lipca 2015 r. oraz sprawozdania finansowego Spółki za 2014 r.), nie daje bowiem podstaw do przyjęcia, że w sprawie zachodzi konieczność przyznania Spółce ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W uzasadnieniu wniosku Spółka skoncentrowała się de facto na wymienieniu okoliczności, które uniemożliwiają jej jednorazowe uiszczenie kwoty ustalonej zaskarżoną decyzją, wskazując m.in. na łączną wartość aktywów Spółki w kwocie [...] zł, niewystarczający stan środków pieniężnych Spółki, który na dzień 31 lipca 2015 r. wynosił [...] zł, czy niemożność dysponowania aktywami obrotowymi w kwocie [...] zł, stanowiącymi kwoty wpłaconych zaliczek na poczet zamówionych towarów. Wskazała także na utrudnienia, na jakie mogłaby napotkać, próbując pozyskać środki na pokrycie spornego zobowiązania. Tymczasem sama okoliczność, że wysokość zobowiązania, jaką musi podnieść Skarżąca, uniemożliwia mu jego natychmiastową zapłatę nie przesądza jeszcze o tym, iż jego wyegzekwowanie wyrządzi nieodwracalne skutki czy niemożliwą do odwrócenia szkodę. Podobnie uszczuplenie stanu finansowego, czy przejściowe problemy w bieżącej pracy przedsiębiorstwa nie są wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 684/13, dostępne w CBOSA).
Za nieprzekonującą Sąd uznał także argumentację Skarżącej co do niemożności sięgnięcia po zewnętrzne finansowanie, w tym finansowanie przez wspólników, zwłaszcza, że owo finansowanie wspólników mogłoby przybrać formę dopłat, a kwota pożyczek od jednostek powiązanych stanowi [...] zł (według przedłożonego bilansu na dzień 31 lipca 2015 r.). Sąd wziął pod uwagę również fakt, że ani z treści wniosku, ani ze złożonych dokumentów nie wynika, by Spółka zatrudniała pracowników, a w przedłożonym sprawozdaniu finansowym, odnośnie założeń kontynuacji działalności gospodarczej, wskazano, że (cyt.) "Zarząd Spółki nie stwierdza na dzień podpisania sprawozdania finansowego istnienia faktów i okoliczności, które wskazywałyby na zagrożenie dla możliwości kontynuacji działalności przez Spółkę w okresie 12 miesięcy po dniu bilansowym na skutek zamierzonego lub przymusowego zaniechania bądź ograniczenia przez nią dotychczasowej działalności".
Wskazać należy również, że stosownie do art. 7 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), w postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie i to takie, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W przypadku zaś nieuzasadnionego prowadzenia egzekucji Skarżącej przysługują także środki zaskarżenia przewidziane we wskazanej ustawie. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt II FSK 1549/09, dostępne w CBOSA).
W świetle powyższego uznać zatem należy, że Skarżąca nie wykazała, iż w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu wniosku Skarżącej.