I SA/Sz 114/19

I SA/Sz 114/19 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2019-06-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-01-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Elżbieta Woźniak /przewodniczący/
Jolanta Kwiecińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I FSK 1299/20 - Wyrok NSA z 2024-06-11
I FSK 1985/19 - Wyrok NSA z 2022-12-02
III SA/Wa 1985/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-01-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 613
art.150 § 2, § 3 i § 4 O.p. oraz art.162 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi [D.Z] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 7 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 8 listopada 2018 r. znak: nr [...] , 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz skarżącego [D.Z.] kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] r., znak: [...], [...] odmawiające D. Z. (dalej: "Strona", lub "Skarżący") przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego
w S. z dnia [...] znak: [...],[...]
w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od [...] r.
Z akt sprawy wynika następujący jej stan faktyczny.
W dniu [...] r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wpłynęło odwołanie Strony z dnia [...] r. od opisanej wyżej decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...]
W piśmie z tego samego dnia Strona poinformowała organ I instancji
o wypowiedzeniu pełnomocnictwa radcy prawemu M. G.
oraz o zwolnieniu go z działania na jej rzecz przez okres dwóch tygodni
od wypowiedzenia pełnomocnictwa.
Z uwagi na stwierdzone braki formalne ww. odwołania (brak podpisu oraz składników wymaganych art. 222 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa Dz.U.2019.900 j.t. ze zm.; dalej: "O.p", tj. zarzutów przeciwko decyzji, istoty
i zakresu żądania oraz wskazania dowodów uzasadniających żądanie), pismem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wezwał Stronę
do uzupełnienia odwołania w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego wezwania
z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku będzie skutkowało pozostawieniem odwołania bez rozpatrzenia stosownie do art. 169 § 1 O.p. Przesyłka zawierająca
ww. wezwanie, jak wynika z umieszczonych na niej adnotacjach doręczyciela, została dwukrotnie awizowana, tj. dnia [...] r. a następnie zwrócona
do nadawcy z adnotacją: "zwrot nie podjęto w terminie".
Wobec braku uzupełnienia braków formalnych ww. odwołania z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia
[...] r., znak: [...] [...]; [...] pozostawił je bez rozpatrzenia. Postanowienie to, dwukrotnie awizowane, również
nie zostało podjęte przez Stronę.
W dniu [...]. Strona złożyła, w siedzibie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, wniosek z dnia [...].
o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych ww. odwołania
wraz z pełnomocnictwem i odwołaniem.
W treści powyższego wniosku Strona wskazała, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odwołania przesłano na jej adres. W czasie wizyty w placówce Poczty Polskiej nr 18 w S. w sierpniu, podczas odbierania innej przesyłki, Strona dowiedziała się, że w systemie Poczty Polskiej widnieje jeszcze jedna przesyłka, która już tego dnia została odesłana do nadawcy - Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Po uzyskaniu tej informacji pełnomocnik Strony udał
się do tego organu w celu zapoznania się z aktami sprawy. Na miejscu ustalił, że poza nieodebraną przez Stronę przesyłką z lipca 2018 r. w aktach sprawy jest jeszcze nieodebrana przesyłka z maja 2018 r. zawierająca ww. wezwanie do uzupełnienia braków formalnych powyższego odwołania Strony z dnia [...]. Strona wskazała, że odpowiedzialnym za doręczanie przesyłek na adres Strony
przy ul. [...] w S. jest pracownik Poczty Polskiej J. K..
Do wniosku dołączono równocześnie oświadczenie J. K. z dnia
[...] w którym listonosz ten wskazał na sposób postępowania w celu doręczenia korespondencji w sytuacji niezastania adresata w domu pod ww. adresem. Z treści tego oświadczenia wynikało po pierwsze, że listonosz pozostawił pierwsze awizo ww. przesyłki w ogrodzeniu, ponieważ furtka była zamknięta a skrzynka pocztowa umiejscowiona jest na drzwiach wejściowych do budynku oddalonych około
5 metrów od ogrodzenia. Po drugie zaś, że awiz powtórnych listonosz nie doręczał
pod wskazany adres.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia
[...]. nr j.w. odmówił Stronie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania z dnia [...]. od ww. decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S..
W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ I instancji wskazał,
że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odwołania z dnia [...]
2018 r. zostało Stronie skutecznie doręczone w trybie art. 150 O.p., jak bowiem wynika
z akt sprawy wyczerpana został procedura doręczenia zstępczego przewidziana w tym przepisie, tj. doręczyciel zawiadomił Stronę o miejscu pozostawienia pisma wraz
z informacją o możliwości jego odbioru, przesyłka zaś była dwukrotnie awizowana
(w [...] r.). Z uwagi na powyższe organ uznał,
że ww. wezwanie zostało doręczone Stronie skutecznie w dniu [...] r., zgodnie z art. 150 § 2 O.p.
Ponadto organ uznał, że Strona uchybiła, wynikającemu z art. 162 § 2 O.p.,
7-o dniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania z dnia [...]
Jak bowiem wskazał organ dnia [...] r. pełnomocnik Strony, podczas wizyty w siedzibie organu, dowiedział się o wystosowanym do Strony ww. wezwaniu
z dnia [...] r. do uzupełnienia braków formalnych odwołania z dnia [...] r. jak i postanowieniu organu o pozostawieniu tego odwołania bez rozpatrzenia.
W tym dniu ([...].), pełnomocnikowi Strony udostępniono
do sfotografowania akta sprawy, m.in. powyższe wezwanie wraz z dowodami jego doręczenia oraz postanowienie z dnia [...] r. o pozostawieniu odwołania Strony z dnia [...] bez rozpatrzenia. Organ podkreślił, że wniosek Strony
z dnia [...] o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych ww. odwołania został złożony osobiście w siedzibie organu dnia [...]. Organ przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące, że datą początkową biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu może
być dzień, w jaki strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminu a ponadto,
że momentem ustania przyczyny uchybienia terminowi jest uzyskanie przez stronę faktycznej informacji o tym, że do takiego uchybienia doszło.
Mając na uwadze powyższe okoliczności organ uznał, że skoro Strona
nie spełniła warunku z art. 162 § 2 O.p. i nie dochowała terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu zasadna jest odmowa przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania z dnia [...].
Strona zaskarżyła ww. postanowienie zażaleniem wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania skargowego na rzecz Strony wraz z kosztami zastępstwa procesowego i kosztami opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła naruszenie art. 162 § 2 O.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż bieg terminu
do wniesienia podania o przywrócenie terminu rozpoczął się w dniu, w którym Strona dowiedziała się o treści pisma, które nie zostało mu doręczone w wyniku niedopełnienia obowiązków przez listonosza, podczas gdy treść naruszonego przez organ przepisu wyraźnie wskazuje, iż podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, czym było powzięcie wiedzy przez Stronę o przyczynie nieprawidłowego doręczenia mu przesyłki przez listonosza.
Ponadto Strona zakwestionowała stwierdzenie organu jakoby wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia braków formalnych odwołania zostało skutecznie doręczone w trybie art. 150 § 2 O.p. Strona zwróciła uwagę, że listonosz J. K. oświadczył, że nie doręczył Stronie w sposób prawidłowy przesyłki zwierającej ww. wezwanie pozostawiając w płocie pierwsze awizo i nie doręczając drugiego awiza w dniu [...]
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy opisane wyżej postanowienie z dnia
[...]
Organ przywołał brzmienie art. 144 O.p., art. 148 O.p., art. 150 O.p.
i stwierdził, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że ww. wezwanie z dnia [...]., zostało przesłane na adres: ul. [...], [...], tj. adres zamieszkania Strony. Wezwanie to, pomimo dwukrotnego awizowania w dniu 21 maja 2018 r. i [...] r. nie zostało odebrane i wróciło do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Ustawowy 14-dniowy termin przechowywania przesyłki
w placówce pocztowej operatora pocztowego upłynął w dniu [...]
Powołując się na poglądy orzecznictwa sądów administracyjnych, organ
ten wyjaśnił, że zapisy i pieczęcie umieszczone na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz kopercie nie pozostawiają wątpliwości, iż doręczyciel zawiadomił Stronę o miejscu pozostawienia pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru. Przesyłka była dwukrotnie awizowana, jednak w ww. terminie nie została podjęta.
W ocenie tego organu dowód przedłożony przez Stronę w postaci oświadczenia listonosza nie obalił skutecznie prawdziwości zapisów zawartych w dokumencie urzędowym. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gliwicach z dnia 22.11.2017 r., III SA/G1 875/17, organ wskazał,
że adnotacje na kopercie, zwrotnym poświadczeniu odbioru oraz informacja zawarta
w piśmie Poczty Polskiej mogą być wystarczające dla wyjaśnienia kwestii doręczenia, zaś przesłuchanie świadka w osobie listonosza może być uznane za dowód nie mający istotnego znaczenia dla wydania rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że ww. wezwanie z dnia [...]., zostało skutecznie doręczone Stronie w trybie art. 150 § 2 O.p. w [...].
Przechodząc z kolei do oceny prawidłowości stanowiska organu I instancji
w zakresie zachowania przez Stronę terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania z dnia [...]
organ przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy O.p. (art. 162 O.p.) stwierdził, że prawidłowo organ I instancji zauważył, że z wniosku Strony wynikało,
iż brak uzupełnienia braków formalnych odwołania z dnia [...]. spowodowany było niewiedzą Strony o wystosowaniu do niej wezwania
z dnia [...] w tym zakresie, co z kolei wynikało z nieprawidłowego,
jej zdaniem, awizowania przedmiotowej przesyłki.
Strona stwierdziła, że o ww. wezwaniu dowiedziała się w dniu [...]
W tym bowiem dniu jej pełnomocnik, podczas wizyty w Izbie Administracji Skarbowej
w S. dowiedział się o wystosowanym do Strony wezwaniu z dnia 18 maja
2018 r. do uzupełnienia braków formalnych odwołania i uchybieniu terminowi do tego uzupełnienia.
Organ zwrócił uwagę, że wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych odwołania złożono osobiście do kancelarii Izby Administracji Skarbowej
w S. w dniu [...]
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ stwierdził,
że przyczyna uchybienia terminowi ustała z dniem [...]. z dniem zapoznania się pełnomocnika Strony z treścią wezwania z dnia [...] Skoro bowiem przyczyną nieuzupełniania odwołania był brak doręczenia ww. wezwania (brak wiedzy o jego treści), to w momencie zapoznania się z tą treścią przez pełnomocnika brak jest podstaw do uznania, że taka przyczyna nadal istniała. W konsekwencji organ ten stwierdził, że Strona nie zachowała wynikającego z art. 162 § 2 O.p. siedmiodniowego terminu, od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi,
do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania.
W tej sytuacji rozpatrywanie kwestii, czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy Strony nie znajduje już uzasadnienia i pozostaje bez wpływu na zasadność podjętego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do przedstawionych wyżej wyjaśnień organ podkreślił,
że jakkolwiek oświadczenie listonosza z dnia [...]. nie podważa skuteczności doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania,
to gdyby przyjąć - jak chce tego Strona - że do doręczenia tego nie doszło, to wówczas nie mielibyśmy do czynienia z uchybieniem przez Stronę terminowi do dokonania czynności, do której został wezwany.
Strona zaskarżyła postanowienie organu odwoławczego skargą wniesioną
do tutejszego Sądu wnosząc o uchylenie postanowienia z [...]
w całości i zasądzenie kosztów postępowania skargowego na rzecz Skarżącego wraz
z kosztami zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 162 § 2 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że bieg terminu
do wniesienia podania o przywrócenie terminu rozpoczął się w dniu, w którym Skarżący dowiedział się o treści pisma, które nie zostało mu doręczone w wyniku niedopełnienia obowiązków przez listonosza, podczas gdy treść naruszonego przez organ przepisu wyraźnie wskazuje, iż podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, czym było powzięcie wiedzy przez Stronę o przyczynie nieprawidłowego doręczenia mu przesyłki przez listonosza.
Skarżący w uzasadnieniu ww. zarzutu skargi ponownie zakwestionował prawidłowość doręczenie ww. wezwania z dnia [...] r. do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego
w S. z [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług
[...]. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu
z zeznań świadka J. K. na okoliczność nieprawidłowego zawiadomienia Skarżącego przesyłce zawierającej ww. wezwanie do uzupełnienia braków formalnych powyższego odwołania.
Skarżący powtórzył również dotychczasową argumentację w przedmiocie początkowej daty biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu
do uzupełnienia braków formalnych ww. odwołania sprowadzającą się do uznania,
że momentem ustania przyczyny uchybienia terminowi jest uzyskanie przez Stronę faktycznej informacji o przyczynie a nie fakcie uchybienia terminowi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł co następuje.
Kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie poddane zostało postanowienie
o odmowie przywrócenia Skarżącemu terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania (zarzutów przeciwko decyzji, istoty i zakresu żądania oraz wskazania dowodów uzasadniających żądanie, podpis) od decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...]., znak j.w. w przedmiocie podatku
[...]
Skarżący w toku postepowania kwestionuje zarówno skuteczność doręczenia
mu w trybie art. 150 § 2 O.p. pisma Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w S. z dnia [...]. stanowiącego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych ww. odwołania (co de facto sprowadza się tym samym, w ocenie Sądu,
do kwestionowania prawidłowości uznania przez organ, że w rozpoznawanej sprawie doszło do uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych ww. odwołania)
jak i prawidłowość uznania przez organy, że Skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku w rozpoznawanej sprawie określonemu w art. 162 § 2 O.p.
Uzasadniając brak skutecznego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych ww. odwołania Skarżący przedłożył oświadczenie odpowiedzialnego,
jak wskazał Skarżący, za doręczanie przesyłek pod adres ul. [...] w S. pracownika Poczty P. J. K. z [...]
[...] W oświadczeniu powyższym wskazano na sposób postępowania w celu doręczenia korespondencji w sytuacji niezastania adresata w domu pod ww. adresem oświadczając, że pierwsze awizo przesyłki zawierającej ww. wezwanie doręczyciel pozostawił w ogrodzeniu ponieważ furtka była zamknięta zaś drugiego awizo
tej przesyłki nie doręczył. W ocenie organu ww. oświadczenie nie stanowi jednak przeciwdowodu dla dokumentu urzędowego w postaci zwrotnego potwierdzenia oodbioru ww. przesyłki, z którego wynika, że wezwanie to, pomimo dwukrotnego awizowania w dniu [...] oraz w dniu [...] nie zostało odebrane
i wróciło do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". W ocenie organu ustawowy 14-dniowy termin przechowywania przesyłki w placówce pocztowej operatora pocztowego upłynął zatem w dniu [...]. i data ta stanowi o dniu doręczenia Skarżącemu ww. wezwania. Organ uznał bowiem, że zapisy i pieczęcie umieszczone na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz kopercie nie pozostawiają wątpliwości,
iż doręczyciel zawiadomił Skarżącego o miejscu pozostawienia pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru. Przesyłka była dwukrotnie awizowana, jednak
w ww. terminie nie została podjęta. W ocenie tego organu dowód przedłożony przez Skarżącego w postaci oświadczenia listonosza nie obalił skutecznie prawdziwości zapisów zawartych w dokumencie urzędowym.
Jednocześnie Skarżący kwestionuje prawidłowość stanowiska organu
w przedmiocie uchybienia przez Skarżącego terminowi do złożenia wniosku
o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych ww. odwołania określonego w art. 162 § 2 O.p.
Skarżący uznał bowiem, że początkową datę ww. terminu stanowi nie dzień zapoznania się pełnomocnika Skarżącego w siedzibie organu z aktami sprawy
w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres [...] r. – jak przyjął organ – lecz dzień, w którym Skarżący dowiedział się o przyczynach nieprawidłowego doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie organu do uzupełnienia braków formalnych odwołania.
Mając na uwadze powyższą istotę sporu Sąd wskazuje, że w pierwszej kolejności zasadnym okazało się rozważenie prawidłowości stanowiska organów
w zakresie skuteczności doręczenia Skarżącemu ww. wezwania, albowiem
w przypadku uznania, że doręczenie to nie było jednak skuteczne uznać należy tym samym, że termin do uzupełnienia braków formalnych ww. odwołania nie upłynął. Tym samym wniosek o jego przywrócenie zakwalifikować należało będzie jako bezprzedmiotowy.
Sąd wskazuje zatem, że zgodnie z art. 144 § 1 pkt 1) O.p. organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego
w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Przepis art. 148 § 1 O.p. stanowi z kolei, że pisma doręcza
się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo adresem
do doręczeń w kraju. Stosownie do § 2 tego artykułu pisma mogą być również doręczane: 1) w siedzibie organu podatkowego; 2) w miejscu zatrudnienia
lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. W razie niemożności doręczenia
pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3).
Zgodnie z art. 150 § 1 O.p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:
1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej
- w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę.
W myśl art. 150 § 2 O.p. zawiadomienie o pozostawaniu pisma
w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest
to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres
do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia,
w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Z kolei zgodnie z art. 150 § 3 i § 4 O.p. w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni
od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo
w urzędzie gminy. W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia
się w aktach sprawy.
Sąd wskazuje, że celem regulacji z art.150 O.p. jest zapobieżenie możliwości tamowania postępowania przez strony poprzez unikanie odbioru korespondencji. Jednocześnie każde postępowanie, także podatkowe, musi być tak ukształtowane, aby umożliwić stronie osobisty udziału w czynnościach procesowych i jej wysłuchanie przez organ prowadzący postępowanie. Kwestia doręczeń powinna zatem być tak rozwiązana, aby działająca w dobrej wierze i z należytą starannością strona tego postępowania nie była zaskakiwana negatywnymi konsekwencjami doręczenia pisma
w sytuacji, gdy bez własnej winy nie była w stanie zapoznać się z jego treścią
(por. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r.,
P 13/05, opubl. w OTK-A z 2006 r., nr 2 ,poz. 20). Z tego względu instytucja zastępczego doręczania pism powinna być stosowana z zachowaniem reguł ustawowych, a każde odstępstwo od tych reguł powinno skutkować przyjęciem,
że w istocie nie doszło do doręczenia pisma (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2017 r., I FSK 1061/15, z dnia 16 grudnia 2016 r., II FSK 3420/14, z dnia 23 lutego 2016 r., I FSK 927/14). Posługując się przy doręczaniu pism operatorem pocztowym, na co pozwala art. 144 O.p., organ podatkowy ponosi ewentualne konsekwencje związane z nieprawidłowym wykonaniem usługi doręczenia.
Natomiast przywrócenie terminu w postępowaniu podatkowym zostało uregulowane wart. 162 § 1 O.p. Stosownie do tego przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni,
że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z art. 162 § 2 O.p. podanie
o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przepisy art. 162 § 1 i § 2 O.p., jak zasadnie wskazywały organy podatkowe, określają ustawowe przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, aby wniosek mógł zostać uwzględniony. Są to: uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie wraz z wnioskiem
o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin.
Przechodząc do zarzutów Skarżącego związanych z prawidłowością doręczenia ww. wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania w pierwszej kolejności Sąd wskazuje (na co wskazano w treści zaskarżonego postanowienia), że z akt sprawy wynika, tj. koperty i zwrotnego potwierdzenia odbioru, iż ww. wezwanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...]. zostało przesłane
na adres: ul. [...], [...], tj. adres zamieszkania Skarżącego. Wezwanie to, pomimo dwukrotnego awizowania w dniu [...]. oraz [...]
[...]. nie zostało odebrane i wróciło do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto
w terminie" (teczka I, k. 16). Ustawowy 14-dniowy termin przechowywania przesyłki
w placówce pocztowej operatora pocztowego upłynął zatem w [...]
i ta data winna wyznaczać dzień skutecznego doręczenia Skarżącemu ww. wezwania
jak i wyznaczać początek biegu 7-o dniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych powyższego odwołania. Jak zasadnie przy tym wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, powołując jednocześnie orzecznictwo sądów administracyjnych, w orzecznictwie tym przyjmuje się, że wszelkie adnotacje
na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru), opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami, mają walor dokumentu urzędowego i mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Zwrotne potwierdzenie odbioru korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone.
Pomimo powyższych okoliczności Sąd uznał stanowisko organów w zakresie przyjęcia, że ww. wezwanie zostało doręczone Skarżącemu skutecznie w trybie art. 150 O.p. za nieprawidłowe, albowiem zajęte przedwcześnie, tj. bez wyjaśnienia niezbędnych dla prawidłowego procesu subsumpcji okoliczności stanu faktycznego sprawy.
Strona skarżąca w toku postępowania dotyczącego przywrócenia terminu
do uzupełnienia braków formalnych odwołania wskazywała bowiem
na nieprawidłowości w doręczeniu jej wezwania w tym zakresie. Twierdziła de facto m.in., że korespondencja doręczana na adres jej zamieszkania, w przypadku nieobecności domowników, nie jest doręczana przez listonosza z zachowaniem wymogów art. 150 O.p. Wskazywała na okoliczności, z których wynikać miało,
że w czasie próby dokonania doręczenia jej ww. wezwania listonosz nie zastał nikogo
z domowników. Zaprzeczała, aby w drzwiach mieszkania pozostawiono pierwsze awizo a także faktowi drugiego awizowania przesyłki. Powyższe, w ocenie Skarżącego, potwierdził doręczyciel ww. przesyłki, pracownik Poczty Polskiej J. K., którego oświadczenie z dnia [...] r. Skarżący przedłożył wraz z wnioskiem
o przywrócenie terminu. Sąd zauważa, że z ww. oświadczenia wynika, że pierwsze awizo przesyłki zawierającej ww. wezwanie doręczyciel pozostawił w ogrodzeniu ponieważ furtka była zamknięta zaś drugiego awizo tej przesyłki nie doręczył. W ocenie organu ww. oświadczenie nie stanowi jednak przeciwdowodu dla dokumentu urzędowego w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. przesyłki, z którego wynika, że wezwanie to, pomimo dwukrotnego awizowania w dniu [...]
Organ uznał jednocześnie za zbędne przeprowadzanie jakichkolwiek innych dowodów na ww. okoliczność m.in. przesłuchania ww. doręczyciela w charakterze świadka w celu potwierdzenia prawdziwości przedłożonego przez Skarżącego
ww. oświadczenia z dnia [...] czy też uzyskania stosowanych informacji od Poczty Polskiej, co do okoliczności doręczenia Skarżącemu ww. wezwania, w tym osoby doręczyciela. Powyższe działanie organów miało miejsce pomimo,
że okoliczności te, w ocenie Sądu, były istotne dla kwalifikacji doręczenia ww. wezwania jako doręczonego skutecznie w trybie art. 150 O.p. zaś Skarżący mógł mieć utrudniony dostęp do pisemnego potwierdzenia przez Pocztę Polską stosownych informacji, w tym do danych dotyczących jej pracowników.
Powyższe, w ocenie Sądu, powinno zostać wyjaśnione przez organy, przed uznaniem dowodu z ww. oświadczenia jako nieistotnego w sprawie i niemogącego stanowić przeciwdowodu wobec dokumentów pochodzących od Poczty Polskiej,
w szczególności wobec okoliczności gdy osoba, która dokumenty te wytworzyła zaprzecza prawdziwości ich treści. Sąd bowiem ponownie podkreśla, że instytucja zastępczego doręczania pism powinna być stosowana z zachowaniem reguł ustawowych, a każde odstępstwo od tych reguł powinno skutkować przyjęciem,
że w istocie nie doszło do doręczenia pisma (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2017 r., I FSK 1061/15, z dnia 16 grudnia 2016 r., II FSK 3420/14, z dnia 23 lutego 2016 r., I FSK 927/14). Przeprowadzenie postępowania dowodowego mogło zatem prowadzić do obalenia mocy dowodowej pism Poczty Polskiej (art.194 § 3 O.p. dopuszcza przeprowadzenie dowodu przeciw dokumentom urzędowym). Mogło zatem doprowadzić do stwierdzenia, że nie było podstaw do uznania, że w sprawie miało miejsce spełnienie przesłanek
z art. 150 § 2 i § 3 O.p., w szczególności podwójne awizowanie przesyłki zawierającej ww. wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odwołania. W ocenie Sądu,
ww. oświadczenie, wbrew stanowisku organów, może stanowić dowód przeciwny
w stosunku do znajdującego się w aktach sprawy ww. koperty i zwrotnego potwierdzenia odbioru doręczenia powyższego wezwania, pod warunkiem jednakże,
że zostanie ono zweryfikowane przez organ.
Z tych powodów należy uznać, że brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w powyżej wskazanym przez Sąd zakresie nastąpiło z naruszeniem art.122 i art.187 § 1 O.p., a naruszenie to mogło doprowadzić do uchybienia art.150 § 2, § 3 i § 4 O.p. oraz art.162 § 1 O.p. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności związanych
z doręczeniem ww. wezwania nie pozwalało na ocenę prawidłowości doręczenia, a tym samym stwierdzenia, że doszło do uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych ww. odwołania, a jeżeli tak- to z jakich przyczyn.
Tym samym przedwczesnym okazało się rozpoznanie zarzutów skargi
w zakresie zachowania przez Skarżącego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...]., znak j.w. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od [...] tj. w zakresie naruszenia art. 162 § 2 O.p. Sąd wskazuje jednak, że podziela stanowisko wyrażone
w orzecznictwie sądów administracyjnych, że za dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się 7-dniowy termin, w którym należy wnieść podanie
o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 O.p., należy uznać dzień powzięcia przez stronę informacji o uchybieniu terminowi (por. wyrok WSA w Bydgoszczy, I SA/Bd [...]). W tym dniu ustaje bowiem przyczyna uchybienia terminowi.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, stosownie do art. 145 § 1 pkt c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a.").
Organy te przy ponownym rozpoznaniu sprawy, przed zakwalifikowaniem
ww. oświadczenia J. K. z dnia [...]. jako nieistotnego dowodu w sprawie, przeprowadzą postępowanie wyjaśniające w powyżej wskazanym przez Sąd zakresie. W szczególności, wobec zaprzeczenia prawdziwości dokumentów sygnowanych przez Pocztę [...], związanych z doręczeniem Skarżącemu
ww. wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania przez osobę dokumenty
te sporządzającą, organy wyjaśnią czy J. K. był osobą dokonującą w imieniu Poczty Polskiej doręczenia ww. wezwania i czy potwierdza on, że powyższe oświadczenie zostało przez niego sporządzone a także odbiorą wyjaśnienie, co do sprzeczności tego oświadczenia z danymi zawartymi w dokumentach Poczty Polskiej potwierdzających doręczenie Skarżącemu przesyłki zawierającej ww. wezwanie.
Sąd wskazuje jednocześnie, że stosownie do art.106 § 3 P.p.s.a. oddalił zawarty w skardze wniosek Skarżącego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka J. K.. Jak bowiem wynika z art. 106 § 3 P.p.s.a sąd administracyjny może jedynie przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a.
Wszystkie powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, [...]