I SA/Sz 110/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2021-10-28
NSApodatkoweŚredniawsa
zawieszenie postępowaniapostępowanie podatkowestan zdrowiazdolność do czynności prawnychOrdynacja podatkowapostępowanie karne skarbowezagadnienie wstępneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy odmowę zawieszenia postępowania podatkowego z powodu złego stanu zdrowia.

Podatniczka wniosła o zawieszenie postępowania podatkowego z powodu złego stanu zdrowia psychicznego, problemów z postępowaniami karnymi i egzekucyjnymi. Organy podatkowe odmówiły zawieszenia, wskazując na brak ustawowych przesłanek. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że zły stan zdrowia psychicznego, brak ubezwłasnowolnienia ani toczące się postępowania karne skarbowe nie stanowią podstawy do obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego zgodnie z Ordynacją podatkową.

Sprawa dotyczyła skargi B. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2015. Podatniczka wniosła o zawieszenie postępowania, powołując się na pogarszający się stan zdrowia psychicznego, skierowanie na badania psychiatryczne, toczące się postępowania karne skarbowe oraz okres zawieszenia kary. Wskazała również na potrzebę uporządkowania spraw majątkowych i ułożenia się z wierzycielami. Organy podatkowe uznały, że nie zaistniały żadne z enumeratywnie wymienionych w Ordynacji podatkowej przesłanek obligatoryjnego ani fakultatywnego zawieszenia postępowania. Podkreślono, że zły stan zdrowia psychicznego, o ile nie prowadzi do ubezwłasnowolnienia, nie jest podstawą do zawieszenia postępowania, podobnie jak toczące się postępowania karne skarbowe, które nie stanowią zagadnienia wstępnego w rozumieniu przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podzielił stanowisko organów, oddalając skargę. Sąd wyjaśnił, że postępowanie podatkowe ma charakter ciągły, a jego zawieszenie jest dopuszczalne tylko w ściśle określonych przypadkach. Stwierdzono, że zły stan zdrowia psychicznego podatniczki, która nie została ubezwłasnowolniona, nie pozbawia jej zdolności do czynności prawnych ani procesowych. Podobnie, postępowania karne skarbowe nie stanowiły zagadnienia wstępnego, od którego zależałoby rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Sąd podkreślił, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, a zarzuty naruszenia przepisów o czynnym udziale strony nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zły stan zdrowia psychicznego, o ile nie skutkuje utratą zdolności do czynności prawnych stwierdzoną orzeczeniem o ubezwłasnowolnieniu, nie jest wymieniony w art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej jako podstawa obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postępowanie podatkowe ma charakter ciągły, a jego zawieszenie jest wyjątkiem. Ordynacja podatkowa enumeratywnie wymienia przesłanki zawieszenia, wśród których nie ma złego stanu zdrowia psychicznego jako takiego. Choroba psychiczna nie pozbawia zdolności do czynności prawnych, jeśli nie orzeczono ubezwłasnowolnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

O.p. art. 201 § 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 201 § 1b

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 204 § 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 119 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 65 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 12

Kodeks cywilny

k.c. art. 13

Kodeks cywilny

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zły stan zdrowia psychicznego jako podstawa zawieszenia postępowania podatkowego. Toczące się postępowania karne skarbowe jako zagadnienie wstępne obligujące do zawieszenia postępowania podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie podatkowe to prawnie uregulowany ciąg czynności procesowych zasada celowości, jest jego ciągły charakter zawieszenie postępowania może mieć miejsce tylko w przypadkach określonych w przepisach prawa zdolności do czynności prawnych nie unicestwia choroba i leczenie w poradni zdrowia psychicznego sama choroba psychiczna nie powoduje utraty zdolności do czynności prawnych zagadnienie wstępne występuje, gdy rozpatrzenie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej a nie faktycznej

Skład orzekający

Joanna Wojciechowska

przewodniczący sprawozdawca

Marzena Kowalewska

sędzia

Alicja Polańska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego, w szczególności w kontekście stanu zdrowia psychicznego strony i toczących się postępowań karnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przesłanek zawieszenia postępowania podatkowego i może być stosowane w podobnych stanach faktycznych, gdzie strona powołuje się na podobne argumenty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne rozróżnienie między stanem zdrowia a zdolnością do czynności prawnych w kontekście procedury podatkowej, co jest istotne dla praktyków.

Czy problemy ze zdrowiem psychicznym zawsze oznaczają zawieszenie postępowania podatkowego? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 110/21 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska
Joanna Wojciechowska /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Kowalewska
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art.201 par.1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2021 r. sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: "organ odwoławczy") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (dalej: "organ I instancji") z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] ([...]), odmawiające B. W. (dalej: "podatniczka" bądź "skarżąca") zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2015.
Zasadnicze ustalenia stanu faktycznego przedstawiają się następująco:
Wnioskiem z dnia 9 lipca 2020 r. podatniczka zwróciła się do organu I instancji o zawieszenie prowadzonego wobec niej, postępowania w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 oraz 2016 rok. W uzasadnieniu wniosku podatniczka wskazała, że toczą się wobec niej postępowania karne skarbowe pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w S. oraz odbywa okres zawieszenia kary, wynikającej z wyroku Sądu Rejonowego w S. . Ponadto wyjaśniała, że jej stan zdrowia pogorszył się do tego stopnia, że została skierowana na badanie sądowo- psychiatryczne, które miało wykazać, czy może brać udział w czynnościach związanych z prowadzonymi postępowaniami, jak również, czy potrafiła kierować swoim postępowaniem i umiała rozpoznać znaczenie swojego postępowania bądź czynności, które wykonywała albo decyzji, które podejmowała.
Podatniczka zawnioskowała o zawieszenie postępowań prowadzonych przez organ I instancji na okres 6 miesięcy, aby w tym czasie mogła we właściwy sposób wywiązać się z nałożonych na nią, w trakcie tych postępowań, obowiązków. Nadto, podatniczka wniosła o niewszczynanie nowych postępowań kontrolnych, podatkowych, czy też karnych skarbowych, gdyż jak wskazała, nie będzie w stanie w nich uczestniczyć.
Podatniczka dodała, że kolejne postępowania nakręcają tylko spiralę zadłużenia i powodują nakładanie kolejnych kar, grzywien, których końca nie widać, co przy uwzględnieniu jej stanu psychicznego, może doprowadzić do jakiejś tragedii. Poza tym, zawieszenie prowadzonych postępowań czy niewszczynanie nowych, pozwoli jej na uporządkowanie spraw związanych z majątkiem przeznaczonym do sprzedaży, licytacji, w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego
i ułożenia się z wierzycielami.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r., organ I instancji odmówił podatniczce zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2015.
Uzasadniając swoje stanowisko podjęte w sprawie, organ I instancji wskazał, że jednym z założeń postępowania podatkowego, wynikającym z zasady celowości, jest jego ciągły charakter, co oznacza, że powinno ono toczyć się bez przerwy, od momentu jego wszczęcia aż do załatwienia sprawy. Zawieszenie postępowania może mieć miejsce jedynie w przypadkach wyraźnie określonych w przepisach ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej "O.p.")
Według organu I instancji, w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z wymienionych, obligatoryjnych i fakultatywnych, przyczyn zawieszenia postepowania.
Zdaniem organu I instancji, nie można upatrywać zawieszenia postępowania także w złym stanie zdrowia podatniczki, gdyż okoliczność ta pozostaje bez wpływu na zdolność procesową strony. Stan zdrowia, w tym psychicznego, nie został wymieniony w przywołanych przepisach, nie powoduje też utraty zdolności do czynności prawnych, co w myśl art. 201 § 1 pkt 4 O.p. może być postawą zawieszenia postępowania.
Organ I instancji wskazał, że podatniczka jest osobą pełnoletnią, nieubezwłasnowolnioną i jako osoba fizyczna posiada pełną zdolność do czynności prawnych. Także prowadzenie postępowań karnych skarbowych, nie stanowi podstawy zawieszenia postępowania.
Organ I instancji dodał, że w związku z kłopotami zdrowotnymi podatniczka ma możliwość udzielenia innej osobie upoważnienia do działania w jej imieniu.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, podatniczka złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W treści zażalenia podatniczka ponowiła argumentację zawartą we wniosku o zawieszenie prowadzonego wobec niej, postępowania w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. i wniosła o uchylenie w całości postanowienia organu I instancji.
Organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że wyjątkowy charakter instytucji zawieszenia postępowania, w stosunku do zasady ciągłości (integralności, szybkości) postępowania, to cecha zamkniętego (wyczerpującego) katalogu podstaw zawieszenia, która wpływa jednoznacznie na sposób ich wykładni formułującej wymóg stosowania literalnej interpretacji podstaw zawieszenia postępowania, wykluczającej dopuszczalność wykładni zawężającej i jednocześnie ścieśniającej.
Organ odwoławczy powołał treść art. 201 § 1 O.p., wskazującego obligatoryjne przesłanki zawieszenia postępowania. Wskazał, że w niniejszej sprawie, zarówno pierwsza przesłanka (śmierć strony) jak i druga przesłanka (zaprzestanie pełnienia funkcji przez zarządcę sukcesyjnego), nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do trzeciej przesłanki zawieszenia postępowania "gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd" organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestia wstępna występuje, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej a nie faktycznej. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. Jeżeli "zagadnienie" wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że w sprawie nie występują kwestie podlegające wyjaśnieniu w formie "zagadnienia wstępnego". Także podatniczka w złożonych pismach nie wskazała okoliczności przejawiających taki charakter.
Organ odwoławczy wskazał, że czwartą i piątą przesłanką do obligatoryjnego zawieszenia postępowania jest "śmierć przedstawiciela ustawowego strony" oraz "utrata przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych".
Zdaniem organu odwoławczego, w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy, opisywana przesłanka nie zaistniała, ponieważ strona sama występowała we własnym imieniu i nie ujawniła, że posiada przedstawiciela ustawowego. Ponadto, zdolności do czynności prawnych nie unicestwia choroba i leczenie w poradni zdrowia psychicznego, albowiem sama choroba psychiczna nie powoduje utraty zdolności do czynności prawnych. Jeżeli choroba i leczenie w poradni zdrowia psychicznego nie spowodowały ubezwłasnowolnienia, nie stanowią przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Również w ocenie sądów administracyjnych, zły stan zdrowia podatnika, w tym zdrowia psychicznego, nie został wymieniony w art. 201 § 1 pkt 4 O.p. jako podstawa zawieszenia postępowania podatkowego i nie powoduje utraty zdolności do czynności prawnych. Choroba psychiczna strony nie pozbawia zdolności procesowej osoby, która nie została ubezwłasnowolniona.
W ocenie organu odwoławczego, także fakt przebywania w zakładzie karnym nie jest okolicznością rzutującą na zdolność do czynności prawnych osadzonego. Ewentualne utrudnienia w realnym osobistym korzystaniu z praw i obowiązków strony postępowania nie należą do przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania podatkowego.
Zdaniem organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły również ostatnie dwie przesłanki obowiązkowego zawieszenia postępowania podatkowego, tj. "w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzającą nieważność decyzji",
a także "w razie wystąpienia o opinię Rady", co jak wskazał organ odwoławczy, potwierdza zacytowana treść uzasadnienia zażalenia.
Następnie organ odwoławczy przytoczył treść art. 201 § 1b O.p., który zawiera fakultatywne przesłanki zawieszenia postępowania.
Zdaniem organu odwoławczego, ze względu na fakt, że w rozpatrywanej sprawie nie występują okoliczności wyszczególnione w przytoczonym przepisie, brak jest podstaw do rozstrzygania w przedmiotowym zakresie.
Organ odwoławczy wskazał, że rozdział 12 O.p. przedstawia także fakultatywne (uznaniowe) regulacje dotyczące zawieszenia postępowania
w przedmiocie ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych zawarte w art. 204, którego treść powołał. Dokonując następnie analizy powołanego przepisu organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie, art. 204 § 1 O.p. nie znajduje jednak zastosowania, gdyż wskazane w nim przesłanki zawieszenia postępowania dotyczą wyłącznie postępowań prowadzonych w sprawie udzielenia ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych.
Końcowo organ odwoławczy wskazał, że przedstawione przez podatniczkę powody zawieszenia postępowania znacznie odbiegają od enumeratywnie wymienionych w regulujących tę kwestię artykułach. Na gruncie procedury podatkowej, podstawy zawieszenia postępowania podatkowego wskazują na brak jakichkolwiek innych faktów prawnie znaczących, których wystąpienie uzasadniałoby zamieszenie postępowania. Organowi podatkowemu (odwoławczemu) ustawodawca nie przyznał dowolności w regulowaniu tokiem procesu w tym zakresie. W szczególności nie pozwolił na kreowanie nowych, leżących poza regulacją zawartą w opisanych przepisach, podstaw zawieszenia postępowania.
Skarżąca złożyła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zaskarżając je w całości.
Zdaniem skarżącej, zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów procedury podatkowej wynikającej z Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie przepisów o czynnym udziale strony w postępowaniu
i możliwości jego zawieszenia.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:
Istota sporu sprowadza się do oceny, czy w rozpoznawanej sprawie wystąpiły podstawy do zawieszenia prowadzonego wobec skarżącej, postępowania podatkowego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2015.
Organ, odmawiając zawieszenia postępowania wskazał, że w sprawie nie zaistniała żadna z przyczyn obligatoryjnego i fakultatywnego zawieszenia postępowania podatkowego.
Na wstępie wskazać należy, że postępowanie podatkowe to prawnie uregulowany ciąg czynności procesowych, podejmowanych przez organy podatkowe i zmierzających do rozstrzygnięcia i rozpoznania sprawy. Jednym z założeń postępowania podatkowego, wynikającym z zasady celowości, jest jego ciągły charakter, co oznacza, że powinno się ono toczyć bez przerwy, od momentu jego wszczęcia aż do załatwienia sprawy. Oczywiście istnieją jednak takie sytuacje,
w których z przyczyn faktycznych lub prawnych nie można w danym momencie kontynuować postępowania. Instytucja zawieszenia postępowania służy właśnie pogodzeniu zasady ciągłości postępowania z koniecznością czasowego zaniechania jego prowadzenia (por. W. Dawidowicz: Zarys procesu administracyjnego, PWN, Warszawa 1989, s. 126). Jak jednak zaznaczono, zasadą pozostaje prowadzenie postępowania w sposób ciągły, umożliwiający sprawne i możliwie szybkie rozpoznanie sprawy - stąd też zawieszenie postępowania może mieć miejsce tylko
w przypadkach określonych w przepisach prawa. Przesłanki zawieszenia mają charakter podstaw obligatoryjnych albo fakultatywnych.
Ustawodawca instytucję zawieszenia postępowania z urzędu uregulował w art. 201 § 1 O.p. W treści tej normy wskazał enumeratywnie przypadki, w których jest ono obligatoryjne. Oznacza to, że jeżeli pojawi się jedna z przesłanek tam wymienionych, organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie, niezależnie od tego, na jakim etapie ono się znajduje. Ponieważ - jak już wyżej podkreślono - instytucja ta jest wyjątkiem od zasady szybkości oraz ciągłości postępowania podatkowego, może mieć ona miejsce tylko w przypadkach wyraźnie określonych (art. 201-206 O.p.). Zasada ekonomiki postępowania nie jest zasadą bezwzględną, jej granice wyznaczają pozostałe zasady ogólne postępowania podatkowego, w tym zasada praworządności i zasada zaufania do organu podatkowego. Rzeczą oczywistą jest, że w toku postępowania mogą pojawić się przeszkody, które uniemożliwiają dalszy prawidłowy jego bieg. Jeżeli mają one charakter przejściowy, organ podatkowy musi podjąć działania celem ich wyeliminowania oraz zawiesić postępowanie.
Zgodnie z art. 201 § 1 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie:
1) w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe;
1a) w razie zaprzestania pełnienia funkcji przez zarządcę sukcesyjnego albo wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, jeżeli postępowanie toczyło się z udziałem zarządcy sukcesyjnego;
2) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd;
3) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony;
4) w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych;
5) w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzającą nieważność decyzji;
6) w razie wystąpienia o opinię Rady.
Nie jest przedmiotem sporu stron, że pierwsza z obligatoryjnych przesłanek zawieszenia postępowania nie istnieje. Także druga przesłanka, wskazana w pkt. 1a, nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem nie dotyczy "zaprzestania pełnienia funkcji przez zarządcę sukcesyjnego albo wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, jeżeli postępowanie toczyło się z udziałem zarządcy sukcesyjnego".
Również podnoszony we wniosku o zawieszenie, argument pogarszającego się stanu zdrowia psychicznego nie może odnieść zamierzonego skutku, gdyż zły stan zdrowia podatnika nie został wymieniony w art. 201 § 1 O.p., jako podstawa zawieszenia postępowania podatkowego. Słusznie organ wskazał, że zdolności do czynności prawnych nie unicestwia choroba i leczenie w poradni zdrowia psychicznego albowiem sama choroba psychiczna nie powoduje utraty zdolności do czynności prawnych i nie wyłącza możliwości udzielenia pełnomocnictwa innej osobie do działania w imieniu podatnika. Skarżąca nie została ubezwłasnowolniona, ani nawet nie toczyło się postępowanie w sprawie jej ubezwłasnowolnienia. Okoliczności podniesione we wniosku o zawieszenie nie powodują samoistnie utraty zdolności do czynności prawnych. Mogłyby mieć ewentualnie wpływ na ocenę poczytalności osoby, ale jest to kwestia istotna w postępowaniu karnym, a nie podatkowym.
W ocenie Sądu, prawidłowo zatem organy podatkowe uznały, że zły stan zdrowia skarżącej, w tym zdrowia psychicznego, nie został wymieniony
w powyższym uregulowaniu, jako podstawa zawieszenia postępowania podatkowego. Skarżąca jako osoba fizyczna posiada pełną zdolność do czynności prawnych, gdyż jest osobą pełnoletnią i nieubezwłasnowolnioną. Leczenie w poradni zdrowia psychicznego, nie uzasadniają twierdzenia o braku zdolności strony do czynności procesowych (art. 65 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego), choroba taka bowiem nie unicestwia zdolności do czynności prawnych (art. 12 i 13 Kodeksu cywilnego), natomiast pozbawienie, bądź ograniczenie zdolności do czynności prawnych, następuje dopiero w wyniku orzeczenia o ubezwłasnowolnieniu całkowitym lub częściowym. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądowym. (m.in. tak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 września 1999 r., II UKN 131/99/ (OSNAP 200I/3/770. Także fakt przebywania w zakładzie karnym nie jest okolicznością rzutującą na zdolność do czynności prawnych osadzonego.
Także prowadzone wobec skarżącej postępowania karne skarbowe pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w S. , nie stanowią przesłanki do zawieszenia postępowania. Trzecia przesłanka zawieszenia postępowania "gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd" dotyczy sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej (zagadnienia wstępnego) a nie faktycznej. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia wstępnego zagadnienia prawnego (prejudycjalnego) przez inny organ lub sąd, wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku, zawieszenie postępowania jest niedopuszczalne. Oznacza to, że nie każda kwestia, która w przekonaniu strony, czy też organu stanowi zagadnienie wstępne, takim zagadnieniem jest w istocie i obliguje organ do zawieszenia postępowania administracyjnego. Jak wskazał organ, w niniejszej sprawie nie występują kwestie podlegające wyjaśnieniu w formie "zagadnienia wstępnego". Także skarżąca powyższego nie wykazała. Okoliczność, że ustalenia danego postępowania np. karno-skarbowego mogą być pomocne przy ustaleniu stanu faktycznego w postępowaniu podatkowym, nie oznacza, że zakończenie postępowania podatkowego nie może nastąpić bez rozstrzygnięcia sprawy karnej, ponieważ wynik postępowania karnego nie przesądza o zakresie zobowiązań podatkowych podatnika (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I FSK 241/10)
Zasadnie organ uznał, że w sprawie nie zaistniały również kolejne przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania, takie jak: "śmierć przedstawiciela ustawowego strony" oraz "utrata przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych". W rozpoznawanej sprawie skarżąca występowała sama, we własnym imieniu i nie ujawniła, że posiada przedstawiciela ustawowego.
W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły również ostatnie dwie przesłanki obowiązkowego zawieszenia postępowania podatkowego, tj. "w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzającą nieważność decyzji", a także "w razie wystąpienia o opinię Rady", co potwierdzają akta sprawy.
Fakultatywne (uznaniowe) przesłanki zawieszenia postępowania zawiera § 1b, który stanowi, że organ podatkowy może zawiesić postępowanie:
1) w razie wystąpienia, na podstawie ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego, jeżeli nie ma żadnych innych okoliczności poza objętymi wystąpieniem, które mogą być przedmiotem dowodu, albo
2) jeżeli wszczęta została procedura wzajemnego porozumiewania się, w tym procedura arbitrażowa prowadzona na podstawie ratyfikowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest [...], lub przyjęto wniosek w ramach procedury prowadzonej na podstawie przepisów działu II rozdziału 2 ustawy z dnia 16 października 2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych.
Sąd podziela stanowisko organu podatkowego, że ze względu na fakt, iż
w rozpatrywanej sprawie nie występują okoliczności wyszczególnione
w przytoczonym przepisie, brak było podstaw do rozstrzygania w przedmiotowym zakresie.
Na wniosek strony zawieszenie postępowania może nastąpić również w sprawie, której przedmiotem jest udzielenie ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych (art. 204 § 1 O.p.). Przepis ten, również nie zastosowania w przypadku skarżącej, bowiem postępowanie, o zawieszenie którego skarżąca wnosiła, było postępowaniem wymiarowym.
Zatem przedstawione przez skarżącą powody zawieszenia postępowania znacznie odbiegają od enumeratywnie wymienionych w regulujących tę kwestię artykułach O.p., zatem brak było podstaw do zawieszenia postępowania.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów o czynnym udziale strony w postępowaniu wskazać należy, że przesłanką uchylenia zaskarżonego aktu organu z powodu naruszenia przepisów postępowania może być jedynie stwierdzenie, że zaistniałe naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tego skarżąca nie wykazała w niniejszej sprawie (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.). Zauważyć przy tym należy, że organ po wniesieniu przez skarżącą wniosku o zawieszenie postępowania, nie przeprowadzał żadnego postępowania dowodowego, zatem w aktach administracyjnych sprawy znajdował się wyłącznie materiał dowodowy znany stronie, tj. wniosek o zawieszenie postępowania złożony przez stronę. To on stanowił podstawę faktyczną wydanego rozstrzygnięcia. Nadto, skarżąca nie była pozbawiona prawa do bieżącego monitorowania stanu swojej sprawy, zgodnie z art. 178 O.p. zgodnie z którym, strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń.
Podsumowując, w kontrolowanym postępowaniu nie można dopatrzyć się zarzucanego w skardze naruszenia przepisów procesowych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym wskazanych w zarzutach skargi.
Przeprowadzona w sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że postanowienie to jest zgodne z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), orzekł jak w sentencji.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI