I SA/Sz 11/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2024-03-13
NSAinneŚredniawsa
pomoc finansowarolnictwopszenicaARiMRutrata płynnościzakłócenia rynkoweagresja Rosji wobec Ukrainyrozporządzenieproducent rolnypodmiot skupujący

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę producenta rolnego na odmowę przyznania pomocy finansowej, uznając, że sprzedaż i późniejszy skup pszenicy przez tego samego rolnika wyklucza go z kręgu beneficjentów wsparcia.

Producent rolny złożył wniosek o pomoc finansową dla rolników sprzedających pszenicę w okresie od kwietnia do lipca 2023 r., którym zagraża utrata płynności finansowej. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując, że wnioskodawca dokonał zakupu pszenicy po złożeniu wniosku, co zgodnie z § 13zw ust. 1a rozporządzenia wyklucza go z grona beneficjentów. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i błąd w ustaleniach faktycznych. WSA w Szczecinie oddalił skargę, uznając, że sprzedaż i późniejszy skup tego samego rodzaju zboża przez rolnika prowadzącego produkcję zwierzęcą jest podstawą do odmowy przyznania pomocy, niezależnie od kolejności tych zdarzeń.

Sprawa dotyczyła skargi producenta rolnego na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej. Pomoc ta była przeznaczona dla producentów rolnych, którzy sprzedali pszenicę lub grykę w okresie od 15 kwietnia do 15 lipca 2023 r. i którym zagrażała utrata płynności finansowej z powodu zakłóceń na rynku rolnych spowodowanych agresją Rosji wobec Ukrainy. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, ponieważ wnioskodawca, oprócz sprzedaży pszenicy, dokonał również jej zakupu na podstawie faktury VAT RR z lipca 2023 r., co zgodnie z § 13zw ust. 1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. wykluczało go z kręgu beneficjentów. Skarżący argumentował, że w momencie składania wniosku nie nabył jeszcze pszenicy, a pomoc dotyczyła sprzedaży, a nie zakupu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd uznał, że wykładnia § 13zw ust. 1a rozporządzenia jest jasna i nie budzi wątpliwości: pomoc nie przysługuje rolnikowi, który jest jednocześnie podmiotem skupującym zboże w związku z prowadzoną produkcją zwierzęcą, w odniesieniu do sprzedaży zbóż zakupionych przez ten podmiot. Sąd podkreślił, że cel wsparcia polegał na rekompensacie strat dla producentów sprzedających zboże, a nie dla podmiotów dokonujących obrotu zbożem (sprzedaż i późniejszy skup). Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazując na brak wykazania istotnego wpływu ewentualnych uchybień na wynik sprawy oraz oddalił wniosek o przesłuchanie Ministra Rolnictwa jako niedopuszczalny na rozprawie sądowej i nieistotny dla stanu faktycznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pomoc finansowa nie przysługuje producentowi rolnemu będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną produkcją zwierzęcą, w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, które zostały zakupione przez ten podmiot.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że § 13zw ust. 1a rozporządzenia RM jasno wyklucza z pomocy rolników dokonujących zarówno sprzedaży, jak i zakupu tego samego rodzaju zboża w związku z produkcją zwierzęcą. Celem wsparcia jest rekompensata strat dla sprzedających, a nie dla podmiotów obracających zbożem, co zapobiega nadużyciom i manipulacjom cenowymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

Dz.U. 2015 poz. 187 art. 13zw § ust. 1a

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Pomoc nie przyznaje się producentowi rolnemu będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, które zostały zakupione przez ten podmiot.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a–c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o ARiMR art. 4 § ust. 6

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

ustawa o ARiMR art. 10a § ust. 1

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

ustawa o ARiMR art. 10a § ust. 1a

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

ustawa o ARiMR art. 10a § ust. 1b

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzedaż i późniejszy skup tego samego rodzaju zboża przez rolnika prowadzącego produkcję zwierzęcą wyklucza go z kręgu beneficjentów pomocy finansowej zgodnie z § 13zw ust. 1a rozporządzenia. Cel wsparcia jest jasny: rekompensata strat dla producentów sprzedających zboże, a nie dla podmiotów obracających zbożem, co zapobiega nadużyciom.

Odrzucone argumenty

Skarżący twierdził, że pomoc dotyczyła sprzedaży pszenicy, a nie zakupu, a w momencie składania wniosku nie nabył jeszcze pszenicy. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 10 K.p.a.) nie zostały wykazane jako mające istotny wpływ na wynik sprawy. Wniosek o przesłuchanie Ministra Rolnictwa był niedopuszczalny i nieistotny dla sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Pomocy nie przyznaje się producentowi rolnemu, będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża [...] w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, które zostały zakupione przez ten podmiot. Odczytywanie zatem spornego przepisu tak, jak chciałby skarżący, otwierałoby szerokie pole do nadużyć i manipulacji zbożem.

Skład orzekający

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

przewodniczący sprawozdawca

Wiesława Achrymowicz

sędzia

Jolanta Kwiecińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy finansowej dla rolników, w szczególności wykluczenia z pomocy podmiotów dokonujących sprzedaży i zakupu tego samego rodzaju zboża."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rozporządzenia i okresu wsparcia związanego z agresją Rosji wobec Ukrainy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak szczegółowe przepisy i ich interpretacja mogą wpływać na dostęp do pomocy finansowej, nawet w sytuacjach kryzysowych. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie rolnym i administracyjnym.

Rolnik sprzedał i kupił pszenicę – stracił pomoc finansową. WSA wyjaśnia dlaczego.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 11/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Jolanta Kwiecińska
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 187
par.13 zw
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Dz.U. 2023 poz 1634
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2023 r. nr 9016-2023-242/M-8110 w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2023 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu M. z siedzibą w D. z [...] września 2023 r., nr [...], w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej T. O. (dalej: "strona", "wnioskodawca", "producent rolny", "skarżący").
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że [...] lipca 2023 r. (data osobistego złożenia) wnioskodawca złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. i któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Do wniosku producent dołączył fakturę Nr [...] z [...] czerwca 2023 r. dokumentującą sprzedaż pszenicy.
[...] września 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania wnioskodawcy pomocy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że strona sprzedała, a następnie skupiła pszenicę, czego dowodem jest faktura VAT RR nr [...]/[...] z [...] lipca 2023 r., a co za tym idzie, zgodnie z § 13zw ust. 1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (DZ. U z 2015 r. poz. 187 ze zm.), pomoc nie mogła zostać przyznana.
Decyzja została skutecznie doręczona stronie [...] września 2023 r.
[...] września 2023 r. wnioskodawca złożył odwołanie od ww. decyzji. Wraz z odwołaniem złożono: pełnomocnictwo, pismo skierowane do Prezesa Zachodniopomorskiej Izby Rolniczej z prośbą o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie oraz pismo skierowane do Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z prośbą o wydanie opinii prawnej. W odwołaniu producent rolny podniósł, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji jest błędne. Zauważył, że w dniu składania wniosku o pomoc nie nabywał pszenicy od innych rolników, nabył ją dopiero 10 dni po złożeniu wniosku, a więc wymóg określony w § 13 zw ust. 1a rozporządzenia został przez niego spełniony, tym samym wniósł o zmianę decyzji i orzeczenie o przyznaniu pomocy.
Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji, po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem strony zawartym w odwołaniu, stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie
Organ odwoławczy powołał treść § 13zw ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazującego, kiedy pomoc finansowa udzielana jest producentowi rolnemu.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 13zw ust.1a ww. rozporządzenia pomocy nie przyznaje się producentowi rolnemu będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, które zostały zakupione przez ten podmiot.
Organ odwoławczy wskazał, że bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, że wnioskodawca dokonał zakupu pszenicy, czego dowodem była wystawiona faktura VAT RR nr [...]/2023 z [...] lipca 2023 r.
Odnosząc się do treści złożonego przez stronę odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że przedstawione argumenty nie znajdują oparcia w przepisach prawa i nie mogą zostać uwzględnione, ze względu na fakt, że zgodnie z zasadą praworządności, organ administracji działa na podstawie i w granicach prawa, zatem może wydać decyzję tylko w przypadkach określonych we właściwych przepisach. Przepis § 13zw ust. 1a rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jasno określa, że producentowi rolnemu będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, które zostały zakupione przez ten podmiot, pomoc nie przysługuje.
Odnosząc się do uwag strony dotyczących tego, że na dzień złożenia wniosku nie był ona podmiotem skupującym zboże, a stała się nim dopiero 10 dni po złożeniu wniosku, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie ze zobowiązaniami zawartymi w punkcie XI wniosku strony: "Zobowiązuje się do: niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmiernie przyznanie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który sprzedał pszenicę lub grykę w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 30 czerwca 2023 r.; każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku, do dnia przyznania pomocy...". Takiego obowiązku strona nie dochowała. Oprócz tego, jak wskazał organ odwoławczy, w punkcie X wniosku strona oświadcza, że znane są jej warunki otrzymania pomocy określone w § 13zw rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Mając powyższe na uwadze, organ II instancji stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia przez organ I instancji przepisów materialnych i proceduralnych, wobec czego, zadecydował o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Szczecinie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych przy uwzględnieniu maksymalnych stawek.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. Naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., poprzez faktyczne zaniechanie przez organ I instancji przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i zebrania całego materiału dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez pominięcie stanowiska skarżącego, w tym i nieuwzględnienie jego wniosku dowodowego w zakresie przesłuchania Ministra Rolnictwa co do faktu poczynionych ustaleń w komitetem protestu rolników, a w konsekwencji oparcie swojej decyzji o niepełny materiał dowodowy,
b) art. 10 § 1 K.p.a., tj. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez pozbawienie skarżącego możliwości czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, w tym pozbawienie możliwości wypowiedzenia się co do całości zgromadzonego w sprawie materiału poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez wskazania przez organ I instancji terminu na wypowiedzenie się przez skarżącego,
2. błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść skarżonej decyzji w części obejmującej ustalenie, że stronie nie przysługuje pomoc finansowa w związku z dokonaną po złożeniu wniosku transakcją sprzedaży pszenicy, a w konsekwencji, po wyeliminowaniu tego błędu, naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 13zw ust. 1a rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa polegającą na niezastosowaniu tego przepisu mimo, że przedmiotem pomocy finansowej była pszenica objęta wnioskiem, a nie pszenica nabyta od innego rolnika, po dacie złożenia wniosku, przy czym, pomoc finansowa obejmowała sprzedaną, a nie kupioną, i to po złożeniu wniosku, pszenicę a w konsekwencji,
1. w chwili składania wniosku do ARiMR - 4 lipca 2023 r. - o przyznanie pomocy finansowej skarżący, zgodnie z prawdą zaznaczył, że nie nabywał objętej wnioskiem pszenicy od innych rolników, co było i jest zgodne ze stanem faktycznym i co jest objęte pomocą finansową,
2. wniosek o pomoc finansową obejmował sprzedaną przez stronę pszenicę w okresie objętym działem przepisu, a nie nabytą pszenicę.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął argumentację podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: jako "p.p.s.a.") – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli według podanych kryteriów, Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzającą ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu M. z siedzibą w D. z [...] września 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki i któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy.
Sedno problemu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy organy zasadnie odmówiły skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy. Zdaniem organu odwoławczego, skarżącemu nie przysługiwała pomoc finansowa w zakresie wsparcia finansowego producenta rolnego, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od dnia 15 kwietnia do dnia 15 lipca 2023 r. bowiem po 10 dniach od złożenia wniosku dokonał on nabycia pszenicy na podstawie faktury VAT RR nr [...] z [...] lipca 2023 r., a co za tym idzie, zgodnie z § 13zw ust. 1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (DZ. U z 2015 r. poz. 187 ze zm.) pomoc nie mogła zostać przyznana.
Skarżący stoi na stanowisku przeciwnym twierdząc, że skoro składając wniosek wraz z fakturą nr [...] z [...] czerwca 2023 r. nie nabył jeszcze pszenicy, to był uprawniony do otrzymania wsparcia.
Podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm. – dalej zwanego "rozporządzeniem"). Akt ten wydano na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1199, zwanej dalej "ustawą o ARiMR").
Z analizy przepisów rozporządzenia wynika, że materialnoprawne przesłanki przyznania wnioskowanej pomocy zostały ujęte w § 13zw ust. 1 pkt 1-4 rozporządzenia.
Stosownie do § 13zw ust. 1 rozporządzenia w 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472;
3) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy;
3a) który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.;
4) który złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Pomocy, nie przyznaje się producentowi rolnemu, będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, które zostały zakupione przez ten podmiot (ust. 1a cytowanego przepisu). Ponadto, pomoc jest udzielana do wysokości środków przewidzianych na realizację tej pomocy w planie finansowym Agencji, według kolejności złożenia wniosków (ust. 2 cytowanego przepisu).
Zgodnie z treścią § 13zw ust. 3 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana:
1) na wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej;
2) w wysokości ustalonej zgodnie z ust. 8 i 9.
Wymogi formalne, jakie musi spełniać wniosek, ustawodawca określił w § 13zw ust. 6 rozporządzenia. Wnioskodawcy mają także obowiązek dołączenia do wniosku kopie faktur VAT lub ich duplikatów potwierdzających sprzedaż pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. (§ 13zw ust. 7 rozporządzenia).
Wyjaśnić jeszcze należy, że w toku postępowania przed organami ARiMR do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej (art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR). W postępowaniach tych – stosownie do art. 10a ust. 1a tej ustawy - organ: 1) stoi na straży praworządności, 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie z ust. 1b tego przepisu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z cytowanych przepisów wynika więc dla organów obowiązek rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, natomiast wnioskodawcę obciąża obowiązek udowodnienia faktów, uzasadniających żądanie przyznania pomocy finansowej. Przyjęte rozwiązanie stanowi zatem odstępstwo od wynikającej z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. zasady podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Z tego też względu zarzuty skargi podniesione w tym zakresie uznać należy za chybione.
Nie jest sporne, że skarżący dokonał sprzedaży pszenicy [...] czerwca 2023 r., co udokumentował fakturą, z której wynika, że dokonał [...] czerwca 2023 r. sprzedaży [...] ton pszenicy za kwotę [...]zł (cena – [...] zł za tonę). Bezsporne jest także, że strona następnie skupiła pszenicę, czego dowodem jest faktura VAT RR nr [...] z [...] lipca 2023 r. dokumentująca zakup przez stronę [...] lipca 2023 r. [...] ton pszenicy (cena - [...] zł za tonę).
Analiza przepisów rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazuje, że odnoszą się one do różnego rodzaju pomocy przyznawanej producentom rolnym.
Celem regulacji zawartej w § 13zw rozporządzenia jest, polegające na poprawie dochodowości gospodarstw, wsparcie tych producentów rolnych dokonujących rzeczywistej sprzedaży zbóż, którzy odczuwają negatywne skutki zakłóceń na rynku rolnym spowodowane agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy i którym zagraża utrata płynności finansowej. Nadto, istotna jest również stabilizacja i przywrócenie płynności rynku rolnego. Dla przyznania wnioskowanej pomocy istotne jest przede wszystkim, by wnioskodawca wykazał, że dokonał rzeczywiście sprzedaży zboża
Jednocześnie zgodnie z § 13zw ust. 1a rozporządzenia RM: "pomocy nie przyznaje się rolnikowi będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, rzepaku lub rzepiku, które zostały zakupione przez ten podmiot".
Pomoc adresowana jest więc do producentów rolnych, którzy sprzedają opisane w przepisie płody rolne podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu skupu lub przetwórstwa zbóż, a z uwagi na sytuację związaną z wojną na Ukrainie, mogą z tego tytułu, z uwagi na spadające ceny zbóż, ponieść szkodę, i którym, w związku z tym, zagraża utrata płynności finansowej. Nie można uznać, by pomoc była kierowana do podmiotów będących producentami rolnymi, dokonujących obrotu zbożem, tzn. najpierw sprzedają wyprodukowane przez siebie zboże, a następnie dokonują jego zakupu lub odwrotnie, bowiem kolejność nie ma znaczenia w świetle jasnego brzmienia § 13zw ust. 1a rozporządzenia RM. Regulacja ta wskazuje wyraźnie, że nie może być dofinansowana sprzedaż płodów rolnych, o których mowa w § 13zw ust. 1 pkt 3a rozporządzenia RM, dokonywana przez producenta rolnego, który dokonuje skupu zboża tego samego rodzaju w związku z prowadzoną przez siebie produkcja zwierzęcą.
Taki cel wsparcia jednoznacznie potwierdza również uzasadnienie projektu nowelizacji, którym wprowadzono § 13zw rozporządzenia RM (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Dz. U. z 2023 r. poz. 761), gdzie mowa, że pomoc finansowa przewidziana była dla producentów pszenicy miała częściowo zrekompensować tym producentom dodatkowe koszty ponoszone w wyniku zakłóceń na rynku pszenicy spowodowanych agresją Rosji wobec Ukrainy (uzasadnienie dostępne na stronie https://legislacja.gov.pl/projekt/12371703/katalog/12967502#12967502).
Wprawdzie uzasadnienie projektu aktu prawnego nie ma waloru wykładni autentycznej (por. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., II GSK 2433/11), a już tym bardziej - wykładni oficjalnej (wiążącej). Uzasadnienie projektu nie jest częścią tego aktu normatywnego. Może ono jednak pomocniczo stać się źródłem dyrektyw wykładni funkcjonalnej, ale wyłącznie dyrektyw niesprzecznych z wykładnią językową i wykładnią systemową (zob. wyrok TK z 15 października 2008 r., P 32/06, OTK-A 2008, nr 8, poz. 138). Te warunki w przypadku sformułowanej tu wykładni są spełnione, ponieważ cele przepisów rozporządzenia oraz zakres podmiotowy uprawnień do wsparcia wynikają z przepisów rozporządzenia RM. Odwołanie do uzasadnienia projektu rozporządzenia wspiera tylko tę wykładnię, pozwalając na sprecyzowanie celów wsparcia.
Skoro zatem producent rolny, któremu zagraża utrata płynności finansowej, dokonuje sprzedaży danego rodzaju zbóż (w rozpoznawanej sprawie pszenicy), którą może wykorzystać w swoim gospodarstwie rolnym, a następnie, w przeciągu kilkunastu dni, dokonuje zakupu zboża tego samego rodzaju (pszenicy) w związku z prowadzoną przez siebie produkcją zwierzęcą, nie może otrzymać wsparcia przewidzianego w przytoczonych powyżej przepisach.
Wykładnia językowa tego przepisu jest jasna i nie nasuwa żadnych wątpliwości.
Z tego względu niezrozumiałe są zarzuty skarżącego, że skoro zakupu zboża dokonał po złożeniu wniosku i nie dokonywał sprzedaży zboża, które zakupił rozstrzygnięcie organów jest wadliwe. Okoliczności ww. nie mają znaczenia w sprawie, istotne jest bowiem jedynie to, że skarżący sprzedał, a następnie kupił zboże tego samego rodzaju, które wykorzystuje w prowadzonym gospodarstwie rolnym. Jednocześnie jednak, z załączonych faktur wynika, że skarżący sprzedał zboże za wyższą cenę za tonę a zakupił za niższą. Odczytywanie zatem spornego przepisu tak, jak chciałby skarżący, otwierałoby szerokie pole do nadużyć i manipulacji zbożem, przy wykorzystaniu różnych jego cen wywołanych sytuacją wojenną w Ukrainie. Jednocześnie, wszyscy producenci rolni, dokonujący sprzedaży i skupu zboża, w takich wypadkach mieliby prawo ubiegać się o przyznanie pomocy finansowej z uwagi na zagrożenie utraty płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, co z oczywistych względów nie było celem analizowanej regulacji.
W odniesieniu do zarzutu strony o naruszeniu przez organ art. 10 K.p.a. wyjaśnić należy, że niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia wskazanej wyżej normy prawa. Tego w rozpoznawanej sprawie nie wykazano.
Odnośnie wniosku złożonego na rozprawie o przesłuchanie w charakterze świadka - Ministra R. R. [...] na okoliczność interpretacji regulacji rozporządzenia, wyjaśnić należy, że interpretacji przepisów prawa w postepowaniu administracyjnym dokonują organy, a w postępowaniu sądowym sąd rozpoznający daną sprawę. Jednocześnie wskazać trzeba, że na rozprawie przed sądem administracyjnym nie jest dopuszczalne przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka, dlatego też Sąd wniosek dowodowy skarżącego w tym zakresie oddalił. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że stan faktyczny niniejszej sprawy jest bezsporny i żadne przesłuchanie, nawet Ministra Rolnictwa, nie mogłoby wnieść niczego nowego, co przyczyniłoby się do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy.
W ocenie Sądu, materiał dowodowy został w wystarczający sposób przeanalizowany, wyciągnięte z niego wnioski są prawidłowe, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest przekonywujące i zrozumiałe, a tym samym spełnia przesłanki z art. 107 § 3 K.p.a.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI