I SA/Rz 96/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę K.B. o wznowienie postępowania sądowego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem WSA z dnia 2 grudnia 2021 r. (sygn. I SA/Rz 543/21) oddalającym skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Skarżąca jako podstawę wznowienia wskazała art. 271 p.p.s.a., podnosząc zarzut nieważności z powodu udziału w składzie sądu osoby nieuprawnionej – sędziego powołanego w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. Dodatkowo, powołała się na art. 272 § 3 p.p.s.a. w związku z wyrokiem pilotażowym ETPCz w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce, który stwierdził systemowe naruszenie prawa do rzetelnego procesu w Polsce. Sąd odrzucił skargę. W pierwszej kolejności sąd nie uwzględnił wniosków o wystąpienie z pytaniami prejudycjalnymi do TSUE, uznając, że pojęcie osoby nieuprawnionej wynika z prawa krajowego, a TSUE nie uznał sędziego powołanego przez Prezydenta za nieuprawnionego. Sąd stwierdził, że wskazanie na udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze mieści się w ramach art. 271 pkt 1 p.p.s.a., jednak przesłanki te nie zostały zrealizowane. Sąd podzielił pogląd NSA, że sędzia sądu administracyjnego jest sędzią Rzeczypospolitej Polskiej i europejskim, nawet jeśli procedura powołania była wadliwa, a akt powołania przez Prezydenta RP szanuje te uchybienia. Nie stwierdzono również podstaw do wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Sąd podkreślił, że badanie niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście wadliwości procedury powołania nie mieści się w ramach art. 271 pkt 1 p.p.s.a. Odnosząc się do art. 272 § 3 p.p.s.a., sąd uznał, że wyrok pilotażowy ETPCz nie może być podstawą wznowienia postępowania analogicznie do orzeczeń TSUE. Podkreślono, że nowelizacja p.p.s.a. rozszerzyła krąg uprawnionych do wznowienia jedynie w odniesieniu do orzeczeń TSUE, nie obejmując orzeczeń ETPCz. Procedura wyroku pilotażowego ETPCz, w przeciwieństwie do art. 267 TFUE, nie jest procedurą traktatową, a jej zastosowanie per analogiam do orzeczeń ETPCz budzi wątpliwości. Skoro skarżąca nie była uczestnikiem postępowania przed ETPCz, przesłanka z art. 272 § 3 p.p.s.a. nie została spełniona. W konsekwencji, sąd uznał, że okoliczności faktyczne wskazane w skardze nie wyczerpują przesłanek z art. 271 pkt 1 i art. 272 § 3 p.p.s.a., a tym samym wznowienie jest niedopuszczalne i skargę należało odrzucić.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w kontekście wadliwości procedury powołania sędziów oraz orzeczeń ETPCz.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z polskim systemem prawnym i orzecznictwem ETPCz oraz TSUE.
Zagadnienia prawne (3)
Czy udział w składzie sądu sędziego powołanego w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowo-administracyjnego z powodu udziału osoby nieuprawnionej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, udział sędziego powołanego przez Prezydenta RP, nawet jeśli procedura powołania była wadliwa, nie czyni go osobą nieuprawnioną do orzekania w rozumieniu art. 271 pkt 1 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd podzielił pogląd NSA, że sędzia sądu administracyjnego jest sędzią Rzeczypospolitej Polskiej i europejskim, nawet jeśli procedura powołania była wadliwa. Akt powołania przez Prezydenta RP szanuje te uchybienia. Ponadto, badanie niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście wadliwości procedury powołania nie mieści się w ramach art. 271 pkt 1 p.p.s.a.
Czy wyrok pilotażowy Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz) może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowo-administracyjnego na podstawie art. 272 § 3 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok pilotażowy ETPCz nie może być podstawą do wznowienia postępowania analogicznie do orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nowelizacja p.p.s.a. rozszerzyła krąg uprawnionych do wznowienia jedynie w odniesieniu do orzeczeń TSUE, nie obejmując orzeczeń ETPCz. Procedura wyroku pilotażowego ETPCz nie jest procedurą traktatową, a jej zastosowanie per analogiam do orzeczeń ETPCz budzi wątpliwości. Skoro skarżąca nie była uczestnikiem postępowania przed ETPCz, przesłanka z art. 272 § 3 p.p.s.a. nie została spełniona.
Czy sąd powinien wystąpić z pytaniem prejudycjalnym do TSUE w sprawie wadliwości procedury powołania sędziego?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie miał wątpliwości, które uzasadniałyby wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym do TSUE.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie osoby nieuprawnionej do orzekania jest pojęciem wynikającym z prawa krajowego i zostało już zdekodowane w judykatach NSA. Sam TSUE w wydanych dotychczas wyrokach nie uznał sędziego powołanego przez Prezydenta za osobę 'nieuprawnioną' do orzekania.
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 271
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 272
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 273
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 18 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 280 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 281
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 272 § ust. 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 5a § § 1
Dz.U. 2023 poz 1634
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze nie czyni go osobą nieuprawnioną do orzekania. • Wyrok pilotażowy ETPCz nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 3 p.p.s.a. analogicznie do orzeczeń TSUE.
Odrzucone argumenty
Udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze stanowi podstawę do wznowienia postępowania z powodu udziału osoby nieuprawnionej. • Wyrok pilotażowy ETPCz stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 3 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
sędzia sądu administracyjnego jest sędzią Rzeczypospolitej Polskiej i sędzią europejskim, także wówczas, gdy procedura poprzedzająca jego powołanie mogła być dotknięta wadami • akt powołania przez Prezydenta RP szanuje te uchybienia • procedura wyroku pilotażowego nie jest procedurą traktatową
Skład orzekający
Jarosław Szaro
sprawozdawca
Tomasz Smoleń
przewodniczący
Małgorzata Niedobylska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w kontekście wadliwości procedury powołania sędziów oraz orzeczeń ETPCz."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z polskim systemem prawnym i orzecznictwem ETPCz oraz TSUE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wpływu orzeczeń trybunałów międzynarodowych na polskie postępowania sądowe, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Czy wadliwie powołany sędzia może podważyć prawomocny wyrok? WSA w Rzeszowie odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.