I SA/RZ 94/25

I SA/Rz 94/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jarosław Szaro
Małgorzata Niedobylska
Piotr Popek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 45 ust. 1 i 2,art. 50 ust. 1 - 4, art. 51 ust. 1, art. 53 ust. 1    art. 73 ust. 8 pkt 1-3
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Firmy B. Spółka Jawna na uchwałę Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 27 stycznia 2025 r. nr 71/1707/25 w przedmiocie rozpatrzenia protestu od negatywnej oceny formalnej wniosku pn. "Nowoczesne wyposażenie gwarancją rozwoju Firmy B. Spółka Jawna" oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi "B" Spółka Jawna (dalej: wnioskodawca/skarżąca) jest uchwala Zarządu Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie (dalej: Instytucja Zarządzająca/organ) z dnia 27 stycznia 2025 r. nr 71/1707/25 w przedmiocie protestu wnioskodawcy od negatywnej oceny formalnej projektu pn. "[...]", nr [...], złożonego w naborze nr FEPK.01.03-IZ.00- 007/24, ogłoszonym w ramach Priorytetu 1 Konkurencyjna i Cyfrowa Gospodarka, Działania 1.3 Wsparcie MŚP - Dotacja, Typ projektu: Wsparcie rozwoju i konkurencyjności MŚP w formie dotacji programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027 (dalej: Projekt).
Z udostępnionych sadowi dokumentów wyłania się następujący stan sprawy.
W dniu 30 września 2024 r. Wnioskodawca złożyła do Instytucji Zarządzającej wniosek o dofinansowanie w/w Projektu. Wniosek podany został ocenie formalnej w ramach której stwierdzono, że zgodnie z polem A.1 wniosku o dofinansowanie "Celem projektu jest wzmocnienie Wnioskodawcy w ramach prowadzonej działalności oraz umocnienie jak i poprawę jego pozycji na rynku. Cele te zostaną osiągnięte poprzez realizację przewidzianego, jednego zadania w projekcie. Zadanie to polega na zakupie nowoczesnego wyposażenia, potrzebnego Wnioskodawcy do sprawniejszego prowadzenia działalności gospodarczej, do którego zaliczają się: mieszalnik do betonu żuraw hydrauliczny, ładowarka, zamiatarki oraz wózek."
Pismem z dnia 7 stycznia 2025 nr WP-II.432.5.51.2024.MF Instytucja Organizująca Nabór powiadomiła wnioskodawcę o negatywnej ocenie Projektu, gdyż jego zdaniem nie spełnił kryterium oceny formalnej nr 1 pn. Kwalifikowalność wnioskodawcy.
Mianowicie Komisja Oceny Projektów stwierdziła, że wnioskodawca nie kwalifikuje się do wsparcia z uwagi na treść punktu 5.5 Regulamin wyboru projektów w trybie konkurencyjnym program regionalny Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027, priorytet FEPK.01 Konkurencyjna i Cyfrowa Gospodarka, Działanie FEPK.01.03 Wsparcie MŚP — dotacja, Typ projektu Wsparcie rozwoju i konkurencyjności MŚP w formie dotacji, Nabór nr FEPK.01.03-IZ.00-007/24", przyjęty Uchwałą Nr 20/502/24 Zarządu Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie z dnia 23 lipca 2024 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu wyboru projektów ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w trybie konkurencyjnym w ramach Priorytetu FEPK.01 Konkurencyjna i Cyfrowa Gospodarka, działania FEPK.01.03 Wsparcie MŚP - Dotacja, typ projektu: Wsparcie rozwoju i konkurencyjności MŚP w formie dotacji programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027nr FEPK.01.03-IZ.00-007/24" (dalej: Regulamin wyboru), zgodnie z którym wsparcie nie jest udzielane na projekty, w których działalność gospodarcza Wnioskodawcy jest prowadzona na zasadach systemu franczyzowego. Na podstawie informacji zawartych w dokumentacji aplikacyjnej (m.in. we wniosku o dofinansowanie w polu B. 1 informacja o wnioskodawcy) oraz na oficjalnej stronie internetowej [...] ustalono, że Wnioskodawca prowadzi działalność w ramach systemu franczyzowego, tj. "P". Zgodnie z informacjami zawartymi w polu H.1 Potencjał do realizacji projektu - Doświadczenie w ramach programu RPO WP 2007-2013 Wnioskodawca uruchomił skład typu "M". Ponadto w sekcji I Dodatkowe Informacje - Charakterystyka obecnie prowadzonej działalności wskazano, że w 2010 r. Wnioskodawca przyłączył się do "G", a trzy łata później nastąpiło oficjalne otwarcie "M". W polu H.1 Potencjał do realizacji projektu - Opis wkładu rzeczowego wskazano, iż projekt będzie realizowany na działce nr [...] w obr. [...] J. objętej księgą wieczystą nr [...],. Według ustaleń KOP na w/w działce zlokalizowany jest sklep "P", gdzie obecnie Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, a kod PKD projektu to 47.19 Z - "Pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach". KOP argumentując swoją ocenę wskazała, że formuła działania "G" polega na wspieraniu interesów firm kupieckich wspólną polityką zakupów, marketingiem, szkoleniami. "G" działa jako grupa zakupowo- sprzedażowa, konsolidująca małe i średnie firmy, które funkcjonują pod wspólnym logo sieci. Mając na uwadze wskazane zapisy dokumentacji aplikacyjnej oceniający uznali, że zakres rzeczowy projektu dotyczy wsparcia działalności handlowej Wnioskodawcy prowadzonej na zasadach systemu franczyzowego. Ze względu na powyższe, Wnioskodawca nie został wezwany do dokonania korekty projektu, ponieważ wszelkie poprawy czy uzupełnienia nie mogłyby doprowadzić do usunięcia przyczyny powodującej brak spełnienia przez projekt ww. kryterium we wskazanym zakresie. Ponadto poinformowano Wnioskodawcę, iż projekt nie podlegał ocenie w zakresie spełnienia pozostałych kryteriów.
Od powyższej oceny negatywnej ION Wnioskodawca złożył protest, w którym zarzucił przede wszystkim zarzuty natury procesowej. Podniósł, że stanowisko oceniających jest błędne, gdyż nie uwzględnia wyraźnie zaznaczonej przez Wnioskodawcę informacji, że nie prowadzi działalności na zasadzie systemu franczyzowego. Wnioskodawca argumentuje, przytaczając zapisy z wniosku o dofinansowanie, że nie prowadzi i nie będzie prowadził działalności na zasadach systemu franczyzowego. Jak twierdzi, jedynym powiązaniem Wnioskodawcy z innymi firmami jest umowa partnerska. Wnioskodawca wskazuje, że posiadając zawartą umowę partnerską spełnia wszystkie kryteria kwalifikowalności wnioskodawcy oraz warunki określone w Regulaminie wyboru projektów, w tym wskazany w pkt 5.5. Podkreślił dalej, że na stronie internetowej widnieje wyraźna informacja, że jest partnerem "G" a nie franczyzobiorcą, na dowód czego załączył do protestu umowę partnerską z "P".
Instytucja Zarządzająca opisaną na wstępie uchwałą z dnia 27 stycznia 2025 r. nie uwzględniła protestu.
W uzasadnieniu uchwały organ podkreślił, że pkt 5 Regulaminu wyboru projektów określa typy beneficjentów uprawnionych do ubiegania się o wsparcie w ramach przedmiotowego konkursu. W pkt 5.5 postanowiono, ze wsparcie nie będzie udzielane na projekty, w których działalność gospodarcza Wnioskodawcy jest czy będzie prowadzona na zasadach systemu franczyzowego. Analizując typy projektów jakie podlegają dofinansowaniu w ramach przedmiotowego naboru wskazał organ, że w myśl punktu 4.2 Regulaminu wyboru wsparcie skierowane jest do MSP w zakresie projektów inwestycyjnych, w tym m.in. na inwestycje produkcyjne, polegające na zwiększeniu mocy produkcyjnych, rozbudowie zakładów, dywersyfikacji produktów/usług, zmianie sposobu produkcji/świadczenia usług, które prowadzą do wzrostu rozwoju oraz konkurencyjności MŚP tak na rynku regionalnym jak i krajowym czy międzynarodowym. Zdaniem organu w ramach przedmiotowego konkursu dofinansowanie uzyskać mogą zatem projekty, które poprzez inwestycje produkcyjne przyczynią się do wzrostu rozwoju oraz konkurencyjności MŚP. Systemy franczyzowe natomiast jako modele biznesowe opierające się na sprawdzonych i ustandaryzowanych rozwiązaniach, są przedsięwzięciami mało innowacyjnymi, które nie wnoszą wystarczającej wartości dodanej w kontekście celów rozwoju gospodarczego Unii Europejskiej, a ich działanie w gruncie rzeczy sprowadza się do replikowania istniejących modeli biznesowych. Dotacje z funduszy unijnych przyznawane są głównie na projekty, które wymagają większej swobody działania, kreatywności i dostosowania do zmieniającego się rynku, co sprawia, że systemy franczyzowe nie są odpowiednie do takiego wsparcia, a w konsekwencji na mocy Regulaminu wyboru nie zostały dopuszczone do udziału oraz możliwości otrzymania dofinansowania w ramach przedmiotowego naboru.
Organ zaznaczył, że w myśl punktu 13.4.4 Regulaminu wyboru, oceny spełniania kryteriów formalnych przez dany projekt dokonuje się nie tylko na podstawie wniosku o dofinansowanie projektu wraz z załącznikami, ale również na podstawie informacji udzielonych przez wnioskodawcę lub pozyskanych na temat niego lub projektu z publicznych serwisów. Wskazał wiec, że w sekcji B wniosku o dofinasowanie Wnioskodawca i realizatorzy, część Dane teleadresowe wskazany został adres e-mail (https://www.[...]) z domeną, w której nazwie widnieje firma sieci sklepów samoobsługowych sektora "[...]" - "P". Po wejściu na stronę internetową, ukazują się znaki towarowe słowno-graficzne "G", a w zakładce Informacje widnieje następujący zapis: "W 2010 roku przystąpiliśmy do "G", a trzy lata później nastąpiło oficjalne otwarcie "M".
Z kolei w sekcji H Analiza ryzyka, polu H.1 Potencjał do realizacji projektu - Doświadczenie podano informacje, że "Wnioskodawca zrealizował projekt "[...]" w ramach programu RPO Województwa Podkarpackiego na lata 2007 - 2013. W ramach realizacji wymienionego projektu zostały osiągnięte założone w projekcie cele: wprowadzenie innowacji technicznej w firmie poprzez zakup wielofunkcyjnych namiotów, wprowadzenie technologii wysokiego składowania, uruchomienie składu typu "M" "
Jak wskazał organ sekcja 1 Dodatkowe Informacje, część Charakterystyka obecnie prowadzonej działalności wnioskodawcy, zawiera kolejne informacje potwierdzające prowadzenie działalności w formie systemu franczyzowego pod marką "P". Wnioskodawca oświadcza bowiem, że "W 2010 roku Wnioskodawca przyłączył się do "G", a trzy lata później nastąpiło oficjalne otwarcie "M". Jak ustalono na wskazanej we wniosku działce o numerze [...] w obr. [...] J., objętej księqą wieczystą nr [...], zlokalizowanej przy ul. [...] w J. która jest miejscem realizacji Projektu znajduje się skład budowalny działający pod marką "P".
Zauważył także organ, że Spółka opisując we wniosku Projekt oświadczyła, że dzięki realizacji projektu będzie w stanie zaspokoić wzrastające zapotrzebowanie na dostępność materiałów ogólnobudowlanych, ponieważ zakupione wyposażenie pozwoli na realizację większej ilości zleceń klientów indywidualnych i instytucjonalnych Dodatkowo, charakter prowadzonej przez niego działalności potwierdza również podany we wniosku kod PKD projektu oraz głównej działalności Wnioskodawcy jakim jest kod 47.19.Z, tj. "Pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych składów.
W oparciu o powyższe informacje Instytucja zarządzająca stwierdziła, że model biznesowy, w oparciu o który Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, pomimo jego twierdzeń o "partnerstwie" podmiotów, jest w istocie modelem opartym o system franczyzowy, na który zgodnie z Regulaminem wyboru nie jest udzielane wsparcie w ramach przedmiotowego naboru. Podkreśliła, że instytucja franczyzy nie została jak dotąd uregulowana w przepisach kodeksu cywilnego ani w innych aktach prawnych i klasyfikuje się ją w grupie tzw. umów nienazwanych. Może ona zawierać elementy takich umów jak umowa sprzedaży, zlecenia, najmu, dzierżawy praw, licencyjnej lub agencji. Przedsiębiorca, który obiera taką drogę prowadzenia biznesu nie staje się pracownikiem franczyzodawcy, cały czas prowadzi działalność gospodarczą na własny rachunek, dla własnego zysku, ale również na własne ryzyko. Według organu, w pewnym uproszczeniu, w ramach takiej działalności przedsiębiorca działa pod logo franczyzodawcy, ale także musi dostosować wystrój lokalu, procedury i procesy biznesowe, sposób obsługi klienta, sposób eksponowania towarów, ubiór pracowników itp. do pewnych norm i standardów narzuconych przez franczyzodawcę.
społecznego.
Organ powołał się także na próby definiowania umowy franczyzy w doktrynie oraz orzecznictwie, w tym Sadu antymonopolowego. W tym ostatnim scharakteryzowano franczyzę jako metodę działalności gospodarczej opartej o dystrybucję towarów i usług, polegającą na otrzymaniu przez franczyzobiorcę prawa sprzedaży we własnym imieniu określonych towarów i usług w ramach systemu marketingowego franczyzodawcy z wykorzystaniem jego nazwy, znaków towarowych i doświadczeń techniczno- organizacyjnych (wyroki Sądu Antymonopolowego w Warszawie z 21 lipca 1992 r., XVII Amr 12/92, z 6 grudnia 1993 r, XVII Amr 35/93 i z 14 kwietnia 1994 r., XVII Amr 55/93).
Odnosząc się do umowy partnerskiej, którą Wnioskodawca załączył do protestu organ wskazał, że co do zasady procedura odwoławcza nie służy uzupełnieniom, czy modyfikacjom wniosku aplikacyjnego, lecz służyć ma jedynie ponownej ocenie, czy wniosek został zweryfikowany w zgodzie z obowiązującą procedurą. Dlatego też wszelkie dokumenty, które Wnioskodawca dołącza do protestu nie są brane pod uwagę. Niemniej jednak zauważył, że umowa partnerska tylko potwierdza wyżej wskazane ustalenia, poprzez zawarcie w niej postanowień typowych dla prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o system franczyzowy.
I tak w myśl § 2 punktu 2.2 umowy partnerskiej "Centrala zobowiązuje się zapewnić a Partner zobowiązuje się kupować w Centrali asortyment z branż dom-wnętrze-ogród na zasadach określonych w niniejszej umowie." Zgodnie z § 3 punktem 3.2.2 "Centrala udziela Partnerowi licencji na używanie znaku towarowego słowno-graficznego "G" na warunkach określonych w załączniku nr 2. Partner nie ma prawa udzielania subiicencji". Paragraf 5 punkt 5.2.13 stanowi, że "Partner zobowiązuje się do zapewnienia personelowi odpowiednich strojów wg zasad korporacyjnych zawartych w Katalogu Wizualizacji "P" i ich stałego użytkowania w sklepie przez pracowników." W myśl § 3 punktu 3.2.1 "Centrala, dzięki posiadanemu know-how, wspiera Partnera przez doradztwo w zakresie: urządzenia i wyposażenia lokalu handlowego, podnoszenia kwalifikacji personelu, technik sprzedaży, realizacji zakupów, działań marketingowych, badań Rynku oraz innych czynników, które wpływają na wyniki osiągane przez sklep "P"." Paragraf 4 punkt 4.2.11 określa, że "Partner zobowiązuje się do oznakowanie regałów, ciągów komunikacyjnych i innych miejsc wewnątrz sklepu zgodnie ze standardami zawartymi w Katalogu Wizualizacji "P". "
Zdaniem organu przytoczone zapisy umowy partnerskiej dowodzą, że rzeczywisty przedmiot umowy i przyjęte przez Spółkę obowiązki na mocy jej postanowień wskazują na prowadzenie działalności gospodarczej w oparciu o system franczyzowy.
Instytucja Zarządzająca odnosząc się do zarzutu protestu, że Spółka zawarła umowę partnerską, nie umowę franczyzową, podkreśliła, że dla ustalenia rzeczywistej treści stosunków łączących dane podmioty kluczowe znaczenie ma treść poszczególnych postanowień umownych, a nie nazwa zawartych umów. Zatem, nazwa umowy nie jest elementem decydującym samodzielnie o rodzaju zobowiązania, w oderwaniu od oceny rzeczywistego przedmiotu tej umowy i sposobu oraz okoliczności jej wykonania. Tak więc terminologia, jaką strony posługują się w nazwie umowy, określonej jako "umowa partnerska prowadzenia punktu sprzedaży detalicznej "P"", jest bez znaczenia przy interpretowaniu i oznaczaniu faktycznego łączącego ich stosunku prawnego, który w rzeczywistości opiera się na systemie franczyzowym. Jeśli bowiem tytuł nie odpowiada istocie umowy, należy badać treść umowy oraz sposób jej faktycznego wykonywania.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutu braku wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku na etapie oceny formalnej organ podkreślił, że procedura uzupełnień dotyczy tylko tych projektów, których dokumentacja aplikacyjna budzi wątpliwości lub zawiera braki, które uniemożliwiają ocenę spełnienia kryteriów, co w przedmiotowej sprawie nie wystąpiło. Zatem, jeśli oceniający projekt, tak jak w niniejszej sprawie, dysponuje danymi, które jego zdaniem są wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia, to o takie dodatkowe wyjaśnienia czy informacje nie występuje.
Za niezasadny organ uznał też zarzut naruszenia przez dokonujących oceny formalnej zasady równości, wskazując, że kryterium formalne pn. Kwalifikowalność wnioskodawcy było stosowane do wszystkich uczestników naboru, zgodnie z postanowieniami Regulaminu wyboru i to przyjęcie stanowiska Spółki stanowiłoby naruszenie zasady równości i zastosowanie wobec niej innych kryteriów, niż wobec pozostałych uczestników.
Skargę do tut. Sadu na powyższą uchwałę Zarządu Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie z dnia 27 stycznia 2025 r. wniosła skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej uchwały i uwzględnienie skargi zgodnie z art. 73. ust. 1-4 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. z 2022 r, poz. 1079 z późn. zm., dalej: ustawa wdrożeniowa).
W uzasadnieniu skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko w spornej kwestii i podkreśliła, że organ pominął jej oświadczenie zawarte treści wniosku, że nie prowadzi i nie będzie prowadziła działalności na zasadach systemu franczyzowego, a poza tym oceniający Projekt działając na szkodę Wnioskodawcy nie wezwali go do uzupełnień formalnych w w/w kwestii niesłusznie zakładając swoją rację co do interpretacji stanu faktycznego sugerując się jedynie stroną internetową Wnioskodawcy. Podkreśliła, że na stronie internetowej widnieje wyraźna informacja, że Wnioskodawca jest partnerem G" a nie franczyzobiorcą.
W przekonaniu skarżącej stanowisko organu, uznające umowę partnerstwa za franczyzę i skutkujące odmową przyznania dotacji, stanowi rażące naruszenie zasady równego traktowania przedsiębiorców oraz nieuprawnioną ingerencję w swobodę działalności gospodarczej. Jest to działanie sprzeczne zarówno z Konstytucją RP, jak i przepisami prawa unijnego, prowadzące do nieuzasadnionego wykluczenia Wnioskodawcy z dostępu do funduszy europejskich.
Zdaniem skarżącej zakwestionowanie w niniejszej sprawie umowy partnerstwa jako przeszkody w uzyskaniu dotacji stoi w sprzeczności z art. 20 Konstytucji RP, który gwarantuje wolność prowadzenia działalności gospodarczej. Dokonując takiej błędnej interpretacji, Instytucja Zarządzająca, naruszyła również art. 32 Konstytucji RP, który zapewnia równość wobec prawa. Wnioskodawca, działający zgodnie z obowiązującymi przepisami i w ramach legalnej formy współpracy gospodarczej, został potraktowany w sposób dyskryminujący. To nierówne traktowanie prowadzi do dyskryminacji polskich przedsiębiorców, ograniczając im możliwość rozwoju i dostępu do wsparcia finansowego, które powinno służyć właśnie wzmacnianiu krajowego sektora MŚP. Poza tym organ, stosując nadmiernie szeroką interpretację zasad franczyzy w stosunku do umowy partnerstwa, naruszył zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Każde ograniczenie działalności gospodarczej musi być konieczne i uzasadnione celem publicznym, a w tym przypadku brak jest jakichkolwiek przesłanek wskazujących, że zakwalifikowanie partnerstwa jako franczyzy jest konieczne dla ochrony interesu publicznego. Przeciwnie, decyzja ta w rzeczywistości działa na szkodę polskich przedsiębiorców, ograniczając im dostęp do środków unijnych, co osłabia ich konkurencyjność na rynku.
Podkreśliła skarżąca, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, każde ograniczenie swobody działalności gospodarczej musi być proporcjonalne do zakładanego celu. Instytucja Zarządzająca, błędnie kwalifikując umowę partnerstwa jako franczyzę, w sposób nieproporcjonalny ograniczyła prawa Wnioskodawcy, naruszając tym samym również art. 16 Karty Praw Podstawowych UE. Jest to w jej ocenie szczególnie niebezpieczny precedens, który może doprowadzić do sytuacji, w której każda forma współpracy gospodarczej będzie mogła być dowolnie interpretowana na niekorzyść przedsiębiorcy.
Końcowo skarżąca podkreśliła, że partnerzy "P" to głównie polskie firmy rodzinne, których działalność opiera się na współpracy, a nie na modelu franczyzowym. Bezzasadne uznanie ich za franczyzobiorców prowadzi do ograniczenia ich dostępu do funduszy europejskich i naraża ich na nierówne warunki konkurencji w stosunku do zagranicznych sieci handlowych, które nie są poddawane analogicznym restrykcjom. Decyzja Instytucji Zarządzającej nie tylko podważa sens funduszy unijnych, których celem jest wspieranie rozwoju przedsiębiorczości, ale również działa na szkodę całej polskiej gospodarki, hamując modernizację rynku i zmniejszając konkurencyjność oraz innowacyjność krajowych podmiotów gospodarczych.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Podkarpackiego wniósł o jej nieuwzględnienie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
W niniejszej sprawie taką ustawą szczególną są przepisy ustawy wdrożeniowej.
Stosownie do art. 73 ust. 8 pkt 1-3 ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może:
1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:
a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2,
b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;
2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Według podstawowej zasady określonej przepisem art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinasowania oraz równe traktowanie wnioskodawców (art. 45 ust. 2 ustawy wdrożeniowej).
Zgodnie z art. 43 ustawy wdrożeniowej, wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów.
Stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, w celu wyboru projektów do dofinansowania właściwa instytucja przeprowadza nabór wniosków o dofinansowanie projektu, zwany dalej "naborem". Według art. 50 ust. 2 ustawy wdrożeniowej warunkiem przeprowadzenia naboru przez właściwą instytucję jest:
1) przyjęcie regulaminu wyboru projektów oraz
2) udostępnienie regulaminu wyboru projektów potencjalnym wnioskodawcom.
Udostępnienie regulaminu wyboru projektów, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, w przypadku konkurencyjnego sposobu wyboru projektów, jaki miała miejsce w niniejszej sprawie, następuje w formie ogłoszenia o naborze upublicznianego na stronie internetowej właściwej instytucji oraz na portalu (art. 50 ust. 3 ustawy wdrożeniowej). Zgodnie z art. 50 ust. 4 ustawy wdrożeniowej, ogłoszenie o naborze zawiera nazwę właściwej instytucji, wskazanie przedmiotu naboru, informację o potencjalnych wnioskodawcach, termin składania wniosków o dofinansowanie projektu, regulamin wyboru projektów oraz dane do kontaktu. Według art. 51 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, regulamin wyboru projektów określa m.in.: kryteria wyboru projektów oraz wskazanie sposobu wyboru projektów do dofinansowania oraz jego opis.
W rozpoznawanej sprawie kontroli Sądu podlegało rozstrzygnięcie polegające na nieuwzględnieniu protestu wniesionego od negatywnej oceny wniosku złożonego przez skarżącą o dofinasowanie pod nazwą "pn. "[...]" złożonego w ramach wsparcia rozwoju i konkurencyjności MŚP w formie dotacji. Skarżaca podała we wniosku, że celem tego projektu jest wzmocnienie i poprawa pozycji Spółki na rynku realizację zadania polegającego na zakupie nowoczesnego wyposażenia wskazanego we wniosku, niezbędnego do sprawniejszego prowadzenia działalności gospodarczej.
Podkreślenia wymaga, że art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowi, że w celu dokonania oceny projektów właściwa instytucja powołuje komisję oceny projektów oraz określa regulamin jej pracy. W skład takiej komisji wchodzą osoby posiadający odpowiednią wiedzę, umiejętności, doświadczenie lub wymagane uprawnienia w dziedzinie objętej programem, w ramach której jest dokonywany wybór projektów. Wskazać należy, że w niniejszej sprawie eksperci zgodnie najpierw w ramach pierwotnej oceny wniosku skarżącej a następnie oceny jej protestu zgodnie uznali, że skarżąca nie wpisuje się w krąg beneficjentów w/w działania ustalonego w SZOP obowiązującym na dzień ogłoszenia naboru wniosków oraz Regulaminie wyboru projektów będącego jego emanacją. Ustalenia w tych aktach są wiążące dla wszystkich uczestników konkursu, od których wymaga się spełnienia wszystkich przewidzianych kryteriów wyborów w tym dotyczących kwalifikowalności wnioskodawcy. Skarżąca jako uczestnik stosowanej w niniejszej sprawie procedury może kontestować ocenę nie spełnienia danego kryterium, ale samego kryterium już nie, a do tego w gruncie rzeczy, wyprzedzając poniższe rozważania, stwierdzić przychodzi sprowadza się skarga.
Tak więc KOP w ramach pierwotnej opinii stwierdził, że skarżąca nie spełnia kryterium formalnego - Kwalifikowalność wnioskodawcy jako, że w według 5.5 regulaminu wyboru projektów wsparcie nie jest udzielane na projekty, w których działalność gospodarcza Wnioskodawcy jest/będzie prowadzona na zasadach systemu franczyzowego. Eksperci w oparciu o informacje podane we wniosku oraz dostępne na oficjalnej stronie internetowej www.[...] uznali zgodnie, że Spółka prowadzi taką działalność wykluczającą z objęcia dofinasowaniem, to jest w ramach "P". Do protestu skarżąca dołączyła umowę partnerską, chcąc wykazać, że nie jest franczyzobiorcą "P", lecz partnerem tego podmiotu. Tymczasem analiza zapisów zawartych w tej umowie, w ocenie Sądu, potwierdza i wzmacnia przekonanie, że wobec skarżącej wystąpiły dostateczne podstawy do przyjęcia negatywnej oceny formalnej z powodu braku spełnienia przesłanki dopuszczającej – prowadzenia przez beneficjenta działalności gospodarczej na zasadach systemu franczyzowego. Oświadczenie wnioskodawcy, że takiej działalności nie prowadzi, powołanie się na umowę partnerską nie może zmienić obiektywnej oceny KOP, że faktycznie skarżąca w ramach prowadzonej działalności prowadząc skład budowlany, ułożyła swoje relacje z Partnerem – "P" na zasadach odpowiadających systemowi franczyzowemu. Rzecz jasna nie chodzi nazwanie wnioskodawcy franczyzobiorcą, a umowę z partnerem umową franczyzy, ani też subiektywne przekonacie skarżącej, ale o obiektywnie występujące w działalności Spółki warunki świadczące o takim jej charakterze, co pozostawione jest swobodnej ocenie ekspertów KOP.
Podkreślenia wymaga, że omawianym kryterium dopuszczającym nie jest literalnie brak zawarcia umowy franczyzowej, lecz brak prowadzenia działalności na zasadach franczyzy, co nie jest tym samym i daje oceniającym pewną swobodę interpretacyjną w ramach władztwa dyskrecjonalnego organu. Za stanowiskiem organu przemawiają zaś takie elementy, jako to, że w ramach swojej działalności Spółka działa pod logo partnera, musi dostosować wystrój lokalu, procedury i procesy biznesowe, sposób obsługi klienta, sposób eksponowania towarów a nawet ubiór pracowników, do wymagań narzuconych przez partnera według przyjętych przez niego standardów. Słusznie przy tym akcentuje organ, że przez pryzmat zapisu punktu 4.2 Regulaminu wyboru projektów (pkt 4 Typy projektów podlegających dofinasowaniu), wsparcie skierowane jest do MŚP w zakresie projektów inwestycyjnych, które prowadzą do wzrostu rozwoju oraz konkurencyjności MŚP tak na rynku regionalnym jak i krajowym czy międzynarodowym, w związku z czym uzasadniony jest wniosek, że dofinansowanie mogą uzyskać projekty, które wymagają pewnej swobody działania, kreatywności i dostosowania do zmieniającego się rynku. Nie wpisują się w taki pożądany model funkcjonowania na rynku podmioty stosujące systemy franczyzowe, czyli modele biznesowe opierające się na sprawdzonych i ustandaryzowanych rozwiązaniach, w istocie - jak trafnie zauważył organ - replikujące istniejące sposoby prowadzenia działalności. Organ przedstawił także przekonywujący i adekwatny wywód prawny co do sposobu rozumienia pojęcia franczyzy z odwołaniem się do poglądów doktryny oraz orzecznictwa dowodząc, że w taki model prowadzenia działalności wpisuje się skarżąca.
Podkreślenia wymaga, że przystąpienie do naboru jest równoznaczne z akceptacją przez wnioskodawców przede wszystkim postanowień Regulaminu wyboru, w oparciu o które wyłania się podmioty spełniające kryteria przyjęte w danym naborze, w trybie konkurencyjnym. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dokonania wstępnej oceny czy wpisuje się w zasady danego naboru, a następnie skonstruowania wniosku w taki sposób, aby spełniał on wymagania określone przez organizatora. W związku z tym, w interesie wnioskodawcy jest szczegółowe zaznajomienie się z zasadami i warunkami danego konkursu. Z kolei sformalizowana procedura określona w dokumentacji konkursowej, w szczególności w Regulaminie wyboru projektów ma na celu zdyscyplinowanie wnioskodawców i wymuszenie zachowania wysokiej staranności, tak aby w konsekwencji doszło do ułatwienia wyłonienia zwycięzcy konkursu i szybkiego załatwienia sprawy. Aby rozwiać ewentualne wątpliwości czy niejasności i sprostać stawianym wymaganiom, po publikacji Regulaminu wyboru projektów (załącznik nr 1 do uchwały Nr 20/502/24 Zarządu Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie z dnia 23 lipca 2024 r.), potencjalni wnioskodawcy, w zakresie ewentualnych wątpliwości mogli formułować pytania i uzyskać odpowiedzi Instytucji Organizującej Nabór.
W konsekwencji poczynionych wyżej uwag, w ocenie tut. Sądu Instytucja zarządzająca w niniejszej sprawie prawidłowo uznała zatem, że Spółka nie spełniła kryterium dopuszczającego z art. 5.5 Regulaminu wyboru projektów należycie i przekonywująco wyjaśniając skarżącej swoje stanowisko. W związku z powyższym nie są zasadne zarzuty skarżącej Spółki tyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, które mają charakter polemiczny. Organ przeprowadził postępowanie w sposób przewidziany w danej procedurze, przedstawił poczynione ustalenia i szczegółową analizę zastosowanych regulacji a w końcu szczegółowo ustosunkował się do zarzutów skarżącej zarówno w zaskarżonym akcie jak i w odpowiedzi na skargę. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażone tam stanowisko i poglądy.
Bez wpływu na rozstrzygnięcie są argumenty oparte na treści przepisów prawa powszechnie obowiązującego, jako, że pierwszorzędne znaczenie mają w niniejszej sprawie warunki i zasady wyboru danego typu projektów skierowanych nie do wszystkich przedsiębiorców, lecz w danym wypadku tylko takich, którzy spełniają kryteria przyjęte w odrębnej, poprzedzającej procedurze. Sąd nie może się zaś odnosić do ogólnych założeń całego postępowania konkursowego, zasad jego przeprowadzania, a także sposobu sformułowania kryteriów oceny przedłożonych przez strony projektów, a tego w gruncie rzeczy dotyczą zarzuty skargi oparte o zasady Konstytucji RP czy Kart Praw Podstawowych UE.
W ocenie Sądu uzasadnienie oceny wniosku skarżącej w zakresie kwestionowanego kryterium formalnego poddawało się weryfikacji sądowej i zgodzić się należy z organem, że projekt skarżącej Spółki nie wpisuje się w kryteria dopuszczające przyjęte Regulaminem wyboru projektu co uprawniało do wydania oceny negatywnej, a w dalszym toku procedury do nieuwzględnienia protestu. Pominięcie spornego kryterium, albo odmienna jego ocena zgodna z oczekiwaniem strony skarżącej, w istocie prowadziłaby do modyfikacji warunków konkursu, co przecież wpływałoby bezpośrednio na przebieg naboru z naruszeniem przez organ zasady równości stron i bezstronności organu. Organ kierując się przytoczonymi i omówionymi w skarżonym akcie zapisami Regulaminu wyboru, działał zgodnie z ustalonymi zasadami, równymi dla wszystkich wnioskodawców, przez co nie można mu zarzucić naruszenia wymienionych zasad w postępowaniu konkursowym. Kwestionowana przez skarżącą ocena Wniosku o dofinasowanie zawarta w zaskarżonym negatywnym rozpatrzeniu protestu, nie jest dowolna i mieści się w granicach logicznego rozumowania, a przy tym jest spójna, wyczerpująca, odpowiada zasadom doświadczenia życiowego oraz pozostaje w związku z dokumentacją naboru i ustalonymi kryteriami. W konsekwencji nie sposób stwierdzić, że organ uchybił wynikającym z treści art. 45 § 1 ustawy wdrożeniowej zasadom przejrzystości, rzetelności i bezstronności, a przede wszystkim pod tym kątem odbywa się kontrola sądowa trybu konkursowego.
Zgodzić się należy także ze stanowiskiem organu, że w sytuacji, gdy na podstawie informacji podanych we wniosku o dofinasowanie organ jest w stanie ocenić jednoznacznie, że Wnioskodawca nie spełnia danego kryterium, w tym wypadku formalnego dopuszczającego, zbędne jest uruchamianie procedury uzupełniania czy poprawy wniosku przewidzianej w pkt. 14 Regulaminu wyboru. Zgodnie z pkt 14.1.1 Regulaminu wyboru w trakcie trwania oceny w przypadku stwierdzenia we wniosku o dofinansowanie lub załącznikach wątpliwości lub braków ION wzywa wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień oraz ewentualnej poprawy lub uzupełnienia wniosku lub załączników. Zdaniem Sądu wniosek o dofinasowanie Projektu skarżącej nie dotykały braki czy wątpliwości uniemożliwiające jego ocenę w zakresie spornego kryterium, a jak dowiodła ponowna ocena wskutek wniesionego protestu, uwzgledniająca dołączoną do protestu umowę partnerską, nie była to ocena dowolna.
Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że ocena projektu przeprowadzona została w sposób nienaruszający prawa, Sąd na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej oddalił skargę