I SA/RZ 213/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2023-07-06
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyulga IP Boxinterpretacja podatkowadziałalność badawczo-rozwojowaprawo podatkowepostępowanie interpretacyjneWSAKIS

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora KIS o pozostawieniu wniosku o interpretację podatkową bez rozpatrzenia, uznając, że organ nie może przerzucać na podatnika obowiązku kwalifikacji jego działalności jako badawczo-rozwojowej.

Skarżący złożył wniosek o interpretację podatkową dotyczącą ulgi IP Box, pytając czy jego działalność polegająca na tworzeniu programów komputerowych stanowi działalność badawczo-rozwojową. Organ wezwał do uzupełnienia wniosku, domagając się od skarżącego jednoznacznego określenia charakteru jego działalności. Po nieuzyskaniu takiej odpowiedzi, organ pozostawił wniosek bez rozpatrzenia. WSA w Rzeszowie uchylił to postanowienie, stwierdzając, że organ nie może przerzucać na podatnika obowiązku kwalifikacji prawnej jego działalności, a powinien sam dokonać takiej oceny.

Sprawa dotyczyła wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie możliwości skorzystania z ulgi IP Box, polegającej na opodatkowaniu dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej stawką 5%. Skarżący, M. P., zwrócił się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) z pytaniem, czy jego działalność polegająca na tworzeniu programów komputerowych stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku, domagając się jednoznacznego określenia, czy prowadzi on prace rozwojowe w rozumieniu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Skarżący odpowiedział, że uważa swoją działalność za prace rozwojowe, ale organ uznał tę odpowiedź za niewystarczającą i pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, twierdząc, że skarżący nie przedstawił wyczerpująco stanu faktycznego i nie wypowiedział się jednoznacznie co do charakteru swojej działalności. Po utrzymaniu w mocy tego postanowienia przez Dyrektora KIS w postępowaniu zażaleniowym, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. WSA uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ interpretacyjny nie może przerzucać na podatnika obowiązku dokonania kwalifikacji prawnej jego działalności jako badawczo-rozwojowej. Sąd podkreślił, że to rolą organu jest ocena, czy przedstawione okoliczności faktyczne odpowiadają definicjom zawartym w przepisach prawa podatkowego, a nie oczekiwanie od podatnika samodzielnego rozstrzygnięcia tej kwestii. Organ powinien wezwać do uzupełnienia stanu faktycznego, ale nie może domagać się od podatnika oceny prawnej jego działalności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy nie może przerzucać na wnioskodawcę obowiązku kwalifikacji prawnej jego działalności jako badawczo-rozwojowej. Rolą organu jest dokonanie takiej oceny na podstawie przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że celem instytucji interpretacji indywidualnej jest uzyskanie stanowiska organu w kwestii prawnej, a nie przerzucanie na podatnika obowiązku dokonania tej oceny. Organ powinien wezwać do uzupełnienia stanu faktycznego, ale nie może domagać się od podatnika rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, które jest przedmiotem wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

O.p. art. 14b § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) musi być przedstawiony wyczerpująco, zawierać wszystkie elementy istotne dla oceny prawnej. Opis stanu faktycznego ma zasadnicze znaczenie dla możliwości dokonania oceny jego skutków podatkowych.

O.p. art. 14c § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14g § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 30ca

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy preferencyjnej stawki podatkowej 5% dla dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej (ulga IP Box).

u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 38

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja działalności badawczo-rozwojowej.

u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 40

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja prac rozwojowych.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 205 § § 2 i 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Szczegółowe zasady zasądzania kosztów postępowania.

Pomocnicze

O.p. art. 14h

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

W zw. z art. 169 § 4 O.p. - wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

O.p. art. 169 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

O.p. art. 169 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

W zw. z art. 14h O.p. - wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

ustawa o szkolnictwie wyższym art. 4 § ust. 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Definicja prac rozwojowych, do której odsyła Ordynacja podatkowa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie może przerzucać na podatnika obowiązku kwalifikacji prawnej jego działalności jako badawczo-rozwojowej. Definicja działalności badawczo-rozwojowej stanowi przepis prawa podatkowego i może być przedmiotem interpretacji indywidualnej. Organ powinien sam dokonać oceny stanu faktycznego pod kątem przepisów prawa podatkowego, a nie oczekiwać od podatnika rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że skarżący nie przedstawił wyczerpująco stanu faktycznego i nie wypowiedział się jednoznacznie co do charakteru swojej działalności, co uzasadniało pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia.

Godne uwagi sformułowania

organ nie może przerzucać ciężaru dokonania prawidłowej wykładni tego pojęcia na wnioskodawcę ocena zastosowania art.5a pkt 38-40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w opisanym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym może zatem stanowić przedmiot interpretacji przepisów prawa podatkowego nie można ograniczać obowiązku udzielania pisemnej interpretacji wyłącznie do ustaw zawierających z racji swej nomenklatury pojęcie prawa podatkowego działanie organu w ramach trybu z art. 14h w zw. z art. 169 § 4 O.p. uznać należy za pozorne, gdyż w gruncie rzeczy organ uchyla się od zajęcia własnego stanowiska.

Skład orzekający

Grzegorz Panek

przewodniczący

Tomasz Smoleń

sprawozdawca

Jarosław Szaro

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w kwestii zakresu obowiązków organu interpretacyjnego w postępowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej, zwłaszcza w kontekście kwalifikacji działalności jako badawczo-rozwojowej na potrzeby ulgi IP Box."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ pozostawił wniosek bez rozpatrzenia z powodu domagania się od podatnika kwalifikacji prawnej jego działalności. Może nie mieć bezpośredniego zastosowania w sprawach, gdzie braki formalne są oczywiste i nie dotyczą kwestii interpretacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnej ulgi IP Box i pokazuje, jak organy podatkowe mogą nadużywać procedury interpretacyjnej, przerzucając na podatnika obowiązek oceny prawnej. Jest to istotne dla wielu przedsiębiorców tworzących oprogramowanie.

Czy organ podatkowy może kazać Ci samemu ocenić, czy Twoja praca to "badania i rozwój"? WSA mówi: NIE!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 213/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek /przewodniczący/
Jarosław Szaro
Tomasz Smoleń /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 14b § 3, 14c § 1, art. 14g § 1 i art. 14h w zw. z art. 169 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Tomasz Smoleń /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 lutego 2023 r., nr 0112-KDIL2-2.4011.840.2022.3.MW w przedmiocie pozostawienia wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego bez rozpatrzenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego M. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. P. (dalej: Wnioskodawca/Skarżący) jest postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: organ/Dyrektor KIS) z 24 lutego 2023 r., nr 0112-KDIL2-2.4011.840.2022.3.MW, utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z 19 grudnia 2022 r. nr 0112-KDIL2-2.4011.840.2022.2.MW, o pozostawieniu wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych bez rozpatrzenia.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie sprawy.
23 października 2022 r. do Dyrektora KIS wpłynął wniosek, w którym Skarżący wystąpił do organu o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości skorzystania z tzw. ulgi IP Box, tj. opodatkowania dochodów uzyskanych z kwalifikowanych praw własności intelektualnej preferencyjną stawką podatkową 5% - uregulowanej w art. 30ca ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.).
Zasadniczym celem złożenia wniosku było uzyskanie, w określonej formie, stanowiska organu czy podejmowana przez Wnioskodawcę działalność polegająca na tworzeniu programów komputerowych stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 30ca ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Organ w I instancji pismem z dnia 2 grudnia 2022 r. na podstawie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.) w. zw. z art. 14h O.p. wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez zajęcie m.in. stanowiska, czy w ramach wykonywanej działalności samodzielnie prowadził (albo prowadzi bądź będzie prowadził) prace rozwojowe, o których mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574, dalej: ustawa o szkolnictwie wyższym).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Wnioskodawca podał, że uważa, iż prowadzona przez niego działalność w zakresie tworzenia programów komputerowych wypełnia zawarte w elementach składowych definicji prac rozwojowych, tj. art. 4 ustawy o szkolnictwie wyższym, o czym świadczy opis wykonanych prac zamieszczony we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej. Działania te zdaniem Wnioskodawcy stanowią prace rozwojowe w rozumieniu przedmiotowych ustaw.
Postanowieniem z 19 grudnia 2022 r. organ pozostawił bez rozpatrzenia przedmiotowy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, stwierdzając, że to Wnioskodawca był zobowiązany do jednoznacznego wyjaśnienia, czy charakter jego działalności związany jest z badaniami naukowymi czy pracami rozwojowymi.
Organ wskazał, że Wnioskodawca zadał pytanie dotyczące uznania jego działalności za działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38 u.p.d.o.f. i dodatkowo we własnym stanowisku w sprawie przedstawił swoją opinię co do charakteru tej działalności m.in. wskazując, że jego zdaniem prowadzi on działalność twórczą obejmującą prace rozwojowe. W ocenie organu, stanowisko Wnioskodawcy w sprawie nie jest więc wyłącznie oceną skutków podatkowych opisanych okoliczności faktycznych, ale także oceną samego kształtu okoliczności faktycznych sprawy – tych jego elementów, które Wnioskodawca przedstawiał w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Zdaniem organu taka konstrukcja wniosku nie pozwala na prawidłowe wydanie interpretacji indywidualnej.
Mimo wezwania o udzielenie jednoznacznych odpowiedzi tak, aby przedstawiały okoliczności faktyczne sprawy, a nie wyrażały subiektywną opinię wnioskodawcy o tych okolicznościach, Wnioskodawca nie odpowiedział wprost na pytanie czy w ramach wykonywanej działalności samodzielnie prowadził (albo prowadzi bądź będzie prowadził) prace rozwojowe, o których mowa w art. 4 ust. 3 ustawy o szkolnictwie wyższym.
W ocenie organu, odpowiedź Wnioskodawcy nie wyjaśnia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Zawiera elementy, które są niejasne lub niespójne z innymi fragmentami opisu sprawy. Część odpowiedzi na pytania wnioskodawca przedstawił w sposób, który nie pozwala na stwierdzenie, czy odpowiedź jest opisem okoliczności sprawy, czy opinią wnioskodawcy co do tego, jak należy postrzegać okoliczności faktyczne sprawy. Pomimo podjętej próby skonkretyzowania opisu okoliczności sprawy, Wnioskodawca nie podał wielu szczegółowych okoliczności sprawy. W konsekwencji, opis pozostaje dość ogólny i nie przedstawia w sposób wyczerpujący i jednoznaczny zindywidualizowanych, konkretnych okoliczności stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Z tego względu, wydanie interpretacji nie jest możliwe. Nie można prawidłowo ocenić skutków podatkowych sytuacji, której kształt i czas zaistnienia są niejasne. W konsekwencji organ interpretacyjny nie może dokonać merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie możliwości skorzystania z preferencji w zakresie IP BOX w stosunku do uzyskiwanych dochodów.
Na powyższe postanowienie Wnioskodawca wniósł zażalenie, po rozpatrzeniu którego, Dyrektor KIS, opisanym na wstępie postanowieniem z 24 lutego 2023 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ II instancji przywołał brzmienie przepisów art. 14 b, art. 14c, art. 14g § 1, art. 169 § 1 O.p. Organ wskazał, że stosownie do art. 14b § 3 O.p., stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) musi być, przedstawiony wyczerpująco. Opis stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) winien zawierać wszystkie elementy istotne dla jego oceny prawnej w kontekście postawionego pytania i przepisu wskazanego jako przedmiot interpretacji. Zaznaczono, że sposób przedstawienia stanu faktycznego ma jednocześnie zasadnicze znaczenie dla możliwości dokonania oceny jego skutków podatkowych. Niekompletny, nieprecyzyjny, niejednoznaczny, niespójny opis stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) nie może stanowić podstawy faktycznej interpretacji indywidualnej. Prawidłowe opisanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) warunkuje ponadto możliwość spełnienia przez interpretację indywidualną jej podstawowej funkcji, tj. funkcji gwarancyjnej (ochronnej) i wyznacza zakres ochrony prawnej związanej z tym rozstrzygnięciem. Przy czym obowiązek wyczerpującego przedstawienia opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) ciąży na zainteresowanym.
Organ odwoławczy stwierdził, że usunięcie braków wskazanych w wezwaniu skierowanym do Wnioskodawcy na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p., warunkowało rozpatrzenie wniosku. Przedstawione przez Wnioskodawcę, w odpowiedzi na w/w wezwanie, informacje nie usunęły wszystkich wątpliwości organu. Zamiast opisywać stan faktyczny/zdarzenie przyszłe przedstawił on opinię i nie wypowiedział się jednoznacznie, czy prowadzi działalność twórczą obejmującą prace rozwojowe.
Organ II instancji nie zgodził się twierdzeniem Wnioskodawcy o prawidłowym uzupełnieniu wniosku, stwierdzając, że udzielił on odpowiedzi w sposób niepełny i wymijający. Organ nie miał wiedzy o tym, czy prowadzona przez Wnioskodawcę działalność jest działalnością obejmującą prace rozwojowe i/lub badania naukowe. Informacje te były niezbędne dla dokonania oceny przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności po to, aby móc potwierdzić lub zakwestionować jego stanowisko dotyczące uprawnienia do skorzystania z preferencyjnego IP Box. Z racji tego, że Wnioskodawca nie usunął braków wniosku dotyczących wyczerpującego przedstawienia opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) – wniosek nie został skutecznie uzupełniony, w związku z czym opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego nie był wyczerpujący w rozumieniu art. 14b § 3 O.p. i nie mógł stanowić podstawy faktycznej dla wydania interpretacji indywidualnej. Z tego względu wydanie interpretacji nie było możliwe.
Na powyższe postanowienie Wnioskodawca złożył skargę do tut. Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora KIS z dnia 19 grudnia 2022 r. i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:
1) art. 14b § 3, art. 14c § 1, art. 14g § 1, art. 14h w zw. z art. 169 § 4 O.p., poprzez utrzymanie w mocy, a przez to zaaprobowanie postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, w którym organ bezpodstawnie przerzucił ciężar interpretacyjny na skarżącego, co sugeruje treść wezwania z 2 grudnia 2022 r., a ostatecznie potwierdza wydane postanowienie;
2) art. 120 i 121 § 1 w zw. z art. 169 § 4 O.p. poprzez pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku, pomimo że wcześniej w odniesieniu do analogicznych stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych, ten sam organ interpretacyjny wydawał interpretacje indywidualne w podobnych przypadkach, merytorycznie rozpoznając wnioski dotyczące takich zagadnień, jak m.in. wypełnianie znamion działalności badawczo-rozwojowej, a tym samym prowadzenie prac rozwojowych lub badań naukowych na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odnoszących się do preferencji IP BOX;
3) naruszenie art. 32 Konstytucji RP przez naruszenie zasady równego traktowania obywateli, gdyż organ podatkowy wydał uprzednio interpretacje indywidualne bez uzależnienia tego od faktu samookreślenia charakteru prowadzonej działalności.
W uzasadnieniu skargi, Skarżący podniósł, że zarówno we wniosku, jaki jego uzupełnieniu zaprezentował szczegółowo oraz kompleksowo stan faktyczny i doprecyzował treść wniosku w każdej wątpliwej materii. Udzielił konkretnych informacji, a swoją opinię przedstawił jedynie w zakresie interpretacji przepisów, definiujących rozwojowy charakter działalności, bowiem to organ, a nie Wnioskodawca jest kompetentny do dokonania oceny w tym zakresie. Skarżący zaznaczył, że to właśnie badawczo-rozwojowy charakter prowadzonych prac, stanowi przedmiot jego zapytania. Organ nie dokonał oceny przedstawionego stanu faktycznego, przerzucając na Wnioskodawcę ciężar odpowiedzi w tej kwestii. W ocenie Skarżącego, obowiązku udzielania interpretacji indywidualnych nie można bowiem ograniczać wyłącznie do ustaw, które mają w tytule pojęcie prawa podatkowego. Skarżący podkreślił, że to organ powinien ustosunkować się do przedstawionych wątpliwości, nie zaś oczekiwać rozstrzygnięcia merytorycznej kwestii przez podatnika. Na poparcie swojego stanowiska Skarżący przywołał szereg orzeczeń sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: P.p.s.a.) wynika, że zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające naruszają prawo w stopniu, który skutkuje koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Przedmiotem oceny Sądu, pod kątem zgodności z prawem, w okolicznościach niniejszej sprawy jest postanowienie w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie dla strony indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Tego rodzaju rozstrzygnięciem organ odmówił merytorycznego załatwienia złożonego przez nią wniosku, powołując się na to, że Skarżący nie odniósł się jednoznacznie do pytań zawartych w wezwaniu o uzupełnienie wniosku.
Zasadniczym celem złożenia wniosku przez Stronę było m.in. uzyskanie w określonej formie stanowiska organu czy podejmowana przez Wnioskodawcę działalność polegająca na tworzeniu programów komputerowych stanowi prace rozwojowe w rozumieniu art. 5a pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym czy stanowi działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38 u.p.d.o.f. Organ tymczasem wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku m.in. o odpowiedź na pytanie czy prowadzona przez niego działalność jest działalnością twórczą obejmującą badania naukowe czy też prace rozwojowe, uznając, że powinno to być elementem stanu faktycznego. Brak jednoznacznej odpowiedzi przede wszystkim co do tych właśnie kwestii uznał organ za brak wyczerpującego się ustosunkowania Wnioskodawcy do wezwania o uzupełnienie wniosku, co skutkowało pozostawieniem wniosku Skarżącego o wydanie interpretacji bez rozpatrzenia.
Zdaniem organu, kwalifikacja opisanych we wniosku czynności jako badań naukowych czy prac rozwojowych spoczywała na Skarżącym. Ten zaś w odpowiedzi na wezwanie organu wyraził wyłącznie swoją opinię. Wobec powyższego organ nie posiadając jasnego i precyzyjnego opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) nie mógł ocenić czy działalność Skarżącego jest działalnością badawczo-rozwojową.
W przekonaniu Sądu, oczekiwania organu, żeby Wnioskodawca sam określi jednoznacznie czy działalność prowadzona przez niego w ramach tworzenia oprogramowania komputerowego jest działalnością badawczo-rozwojową wypacza sens instytucji interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w postępowaniu interpretacyjnym Wnioskodawca podejmuje swobodną decyzję co do tego, o jaką kwestię podatkową pyta i w otoczeniu jakich okoliczności (zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego) do tej kwestii się odnoszących. W konsekwencji "to samo" jednym razem jest tylko elementem stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, a innym razem może być już ważną częścią zagadnienia prawnego przedstawionego do interpretacji indywidualnej, w której wnioskodawca oczekuje oceny swojego stanowiska w ramach merytorycznej wypowiedzi organu podatkowego (por. uzasadnienie postanowienia składu siedmiu sędziów NSA z 20 stycznia 2020 r., sygn. akt I FPS 3/19 i powołane w nim orzecznictwo).
W niniejszej sprawie Skarżący nie uczynił elementem stanu faktycznego zdarzenia, którym było prowadzenie przez niego działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 30ca ust. 2 w związku z art. 5a pkt 38-40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a przeciwnie – chciał uzyskać stanowisko organu interpretacyjnego co do tego, czy wykonywane przez niego czynności stanowią tego rodzaju działalność. Rzeczą organu było odniesienie się do tych okoliczności i stwierdzenie, czy odpowiadają one definicjom przedstawionym w powołanym przepisie. Skoro normy te odsyłają do innej ustawy celem wyjaśnienia znaczenia użytych w ustawie podatkowej pojęć, to tym samym w istocie stanowią one przepisy, które należy uwzględnić przy ocenie stanowiska wnioskodawcy. To, czy w danych okolicznościach sprawy podejmowane czynności mieszczą się w pojęciu działalności badawczo-rozwojowej, czy też nie, należy do organu, który przepis ten będzie stosował (interpretował), a nie do strony, która jedynie wskazuje własne stanowisko i wątpliwości w tej sprawie. Organ nie może przerzucać ciężaru dokonania prawidłowej wykładni tego pojęcia na wnioskodawcę (tak jednolicie wyroki NSA: z 19 stycznia 2023 r. sygn. akt II FSK 1069/22, z 1 czerwca 2022 r., sygn. akt II FSK 1072/21, z dnia 13 stycznia 2022 r., sygn. akt II FSK 1333/21; z 17 grudnia 2021 r., sygn. akt II FSK 1239/21; z 23 listopada 2021 r., sygn. akt II FSK 1049/21).
W orzecznictwie przyjęto też jednolicie w orzecznictwie, że definicja zawarta w art. 5a pkt 38-40 u.p.d.o.f. stanowi przepis prawa podatkowego i stanowi definicję legalną. Jak wskazał przykładowo NSA w wyroku z dnia 3 listopada 2022 r. sygn. akt II FSK 290/22, definicja ta określa cechy, od wystąpienia których uzależnione jest uznanie danej działalności za badawczą albo rozwojową. Oznacza to obowiązek interpretatora przy odtwarzaniu norm z przepisów nadawania zwrotom zawartym w przepisach, a definiowanym w definicji legalnej, znaczenia wynikającego z definiensu tej definicji. Skoro zatem w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca posługuje się zwrotem "działalność badawczo-rozwojowa", a pojęcie to definiuje w ustawie, choć poprzez częściowe odesłanie do definicji zawartych w innej ustawie (art. 5a pkt 39-40), to nie można twierdzić, że definicja prac badawczych i rozwojowych nie stanowi przepisu ustawy podatkowej. Ocena zastosowania art.5a pkt 38-40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w opisanym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym może zatem stanowić przedmiot interpretacji przepisów prawa podatkowego (por. także np. wyroki NSA z 25 lutego 2021 r., sygn. akt I FSK 815/19, z 31 marca 2022 r., sygn. akt I FSK 2114/18, z 14 września 2022 r., sygn. akt I FSK 258/21).
W ocenie Sądu, pytanie Skarżącego, odnoszące się do kwalifikacji prawnopodatkowej tworzenia oprogramowania komputerowego, bez wątpienia odnosiło się do wykładni przepisów prawa podatkowego. Skoro bowiem kreując określoną ulgę podatkową ustawodawca odwołuje się do znaczenia konkretnego pojęcia, które ją definiuje, to tym samym jest ono terminem z zakresu prawa podatkowego. W ocenie Sądu, nie można ograniczać obowiązku udzielania pisemnej interpretacji wyłącznie do ustaw zawierających z racji swej nomenklatury pojęcie prawa podatkowego, ponieważ nie tylko w tych ustawach uregulowano parametry, od których zależy opodatkowanie i jego wysokość. O ile przepisy prawa podatkowego, stanowią autonomiczną dziedzinę prawa, to jednak nie są całkowicie odrębne, niezależne i niepowiązane z innymi dziedzinami systemu prawnego, a wręcz przeciwnie, wraz z przepisami innych gałęzi prawa, stanowią część jednego porządku prawnego, obowiązującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przyjęcie odmiennego stanowiska wypaczyłoby sens wydawania interpretacji i nie zapewniłoby wnioskodawcom ochrony, o której mowa w art. 14k § 1 O.p. (por. wyrok NSA z 18 maja 2018 r., sygn. II FSK 1392/16).
Wezwanie do sprecyzowania wniosku nie mogło obejmować żądania, aby to sam Wnioskodawca przesądził rzeczoną kwestię, o którą wprost zapytał, lecz jedynie do sprecyzowania danych faktycznych dotyczących warunków i kontekstu prowadzonej działalności, niezbędnych do ich oceny jej charakteru uprawniającego do skorzystania z omawianej preferencji. W gruncie rzeczy spór między stronami skupiał się na tym właśnie zagadnieniu, które bezpodstawnie było kluczowe dla organu i faktycznie determinowało dalszy tok jego postępowania, sprowadzający się do uchylenia się od odpowiedzi na przedstawione we wniosku pytania.
Sąd dostrzega, że działanie organu w ramach trybu z art. 14h w zw. z art. 169 § 4 O.p. pozornie tylko zmierzało do naświetlenia kontekstu, cech i warunków działalności Skarżącego w ramach tworzenia programów komputerowych, które są niezbędne do oceny spełnienia przesłanek preferencji z art. 30ca ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż jednocześnie oczekiwał od Wnioskodawcy zajęcia jednoznacznego stanowiska od Wnioskodawcy, czy spełnia te przesłanki.
Zarzuty organu co do niewywiązania się przez Wnioskodawcę z obowiązku udzielenia organowi żądanych informacji/danych, nie koncentrują się na tym pierwszym, istotnym zdaniem Sądu aspekcie sprawy, lecz na braku jednoznacznej oceny Wnioskodawcy w zakresie de facto powierzonym ocenie organu. Wadliwe jest takie postępowanie organu, który z góry zakłada, że zagadnienie prawne przedstawione mu do oceny we wniosku o udzielenie interpretacji nie podlega jego ocenie, a jednocześnie domaga się udzielenia konkretnych danych, którym ostatecznie nie poświęca żadnej uwagi. Podjęte w takiej sytuacji działanie organu w ramach trybu z art. 14h w zw. z art. 169 § 4 O.p. uznać należy za pozorne, gdyż w gruncie rzeczy organ uchyla się od zajęcia własnego stanowiska. Jest ono obliczone na to, że organ "złapie" Wnioskodawcę, jeżeli nie na braku odpowiedzi, to na jakiejś niekonsekwencji, niejasności czy braku jednoznaczności.
W przekonaniu tut. Sądu, organ interpretacyjny winien więc zająć stanowisko w tej sprawie, a nie oczekiwać, aby Wnioskodawca sam ustosunkował się do przedmiotowego zagadnienia. Nie można zaprzeczyć, że ulga IP Box jest złożonym instrumentem podatkowym, a ocena możliwości skorzystania przez podatnika z tej preferencji wymaga uzyskania szeregu informacji od Wnioskodawcy. Organ twierdzi, że niejasne pozostały elementy stanu faktycznego, ale w gruncie rzeczy jako taki brak kwalifikuje organ własną ocenę Wnioskodawcy co do charakteru prowadzonej działalności, która jest, jak to wyżej podkreślono, w zainteresowaniu wnioskodawcy, próbującego w ramach instytucji z art. 14b § 1 O.p. rozwiać swoje wątpliwości.
Bezsprzecznie, jeżeli organ uzna, że pozostały niejasne lub niepełne pewne elementy stanu faktycznego, a są niezbędne do udzielenia interpretacji, to powinien zwrócić się do Wnioskodawcy o udzielenie odpowiedzi w tych właśnie kwestiach, bo temu służy instytucja z art.14h w zw. z art.169 § 1 O.p. Jednakże, co należy jeszcze raz podkreślić, w trybie żądania uzupełnienia braków formalnych pisma, jakim jest wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, organ podatkowy może żądać jedynie uzupełnienia wniosku o takie elementy stanu faktycznego, bez których nie jest możliwa ocena, czy stanowisko przedstawione we wniosku i ocena własna Wnioskodawcy są prawidłowe, czy też błędne i nie może przerzucać na Wnioskodawcę rozstrzygnięcia przedstawionego we wniosku zagadnienia prawnego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie, podobnie jak poprzedzające je postanowienie Dyrektora KIS z 6 grudnia 2022 r., zostało wydane z naruszeniem prawa, tj. przepisów prawa procesowego – art. 14b § 3 O.p., 14c § 1, art. 14g § 1 O.p. i art. 14h w zw. z art. 169 § 4 O.p.
W związku z powyższym, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, a także poprzedzające je postanowienie z 21 grudnia 2022 r., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a.
Obowiązkiem organu będzie ponowna ocena zagadnienia przedstawionego we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Jeśli organ uzna, że jakieś elementy stanu faktycznego pozostały niewyjaśnione lub dotąd niewskazane, wezwie Wnioskodawcę o uzupełnienie wniosku, przyjmując wszakże, że ocena działalności Wnioskodawcy jako działalności badawczo-rozwojowej (prac rozwojowych) nie może zostać uznana za element stanu faktycznego.
Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 4 P.p.s.a. w zw. § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1687) Sąd zasądził od Dyrektora KIS na rzecz Skarżącego kwotę [...] zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez doradcę podatkowego, w wysokości [...] zł, zwrot uiszczonego wpisu od skargi w wysokości [...] zł, a także zwrot poniesionych przez Skarżącego kosztów uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI