I SA/RZ 86/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2020-07-27
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowy od osób prawnychkoszty uzyskania przychodówusługi doradczepozyskanie inwestorakontrola celno-skarbowaspółkabank

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, uznając, że wydatki na usługi doradcze banku nie stanowiły kosztów uzyskania przychodu, gdyż były świadczone na rzecz akcjonariusza, a nie spółki.

Spółka domagała się zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na usługi doradcze banku związane z pozyskaniem inwestora. Organ podatkowy uznał, że usługi te były świadczone na rzecz akcjonariusza spółki, a nie samej spółki, w związku z czym nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organu, oddalając skargę spółki.

Sprawa dotyczyła możliwości zaliczenia przez spółkę "A." S.A. wydatków w kwocie 1.300.000,00 zł oraz 2.785,51 zł do kosztów uzyskania przychodów za rok 2016. Wydatki te wynikały z faktur wystawionych przez Bank Zachodni WBK S.A. tytułem usług doradczych związanych z pozyskaniem inwestora. Organ celno-skarbowy zakwestionował te wydatki, uznając, że usługi były świadczone na rzecz M. P., akcjonariusza i ówczesnego prezesa zarządu spółki, a nie na rzecz samej spółki. Sąd administracyjny, analizując zgromadzony materiał dowodowy, w tym umowy między stronami, korespondencję oraz wyjaśnienia, doszedł do wniosku, że usługi banku faktycznie były świadczone na rzecz M. P. w ramach umowy z maja 2016 r., której celem było znalezienie nabywcy akcji spółki. Rozwiązanie tej umowy i zawarcie nowej z bankiem przez spółkę w grudniu 2016 r. zostało ocenione jako próba przerzucenia kosztów na spółkę. Sąd podkreślił, że spółka nie wykazała, aby to działania banku doprowadziły do objęcia akcji przez inwestora "D" w podwyższonym kapitale zakładowym, a usługi w tym zakresie świadczyły inne podmioty, takie jak "C" Sp. z o.o. i Kancelaria C., K. i Partnerzy Radcowie Prawni, których koszty spółka prawidłowo zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów. W konsekwencji, sąd uznał, że zakwestionowane wydatki nie spełniały przesłanki poniesienia ich w celu uzyskania przychodów przez spółkę, a tym samym nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodów, oddalając skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli usługi te nie zostały faktycznie wykonane na rzecz spółki i nie były poniesione w celu uzyskania przychodów przez spółkę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że usługi banku były świadczone na rzecz akcjonariusza, a nie spółki, a późniejsze zawarcie umowy ze spółką było próbą przerzucenia kosztów. Spółka nie wykazała związku wydatków z jej przychodami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.p. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

u.p.d.o.p. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 15

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151

Dz.U. 2011 nr 74 poz 397 art. 15 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Usługi doradcze banku nie zostały faktycznie wykonane na rzecz spółki, lecz na rzecz jej akcjonariusza. Wydatki na usługi banku nie zostały poniesione w celu uzyskania przychodów przez spółkę. Zawarcie umowy ze spółką po rozwiązaniu umowy z akcjonariuszem było próbą przerzucenia kosztów.

Odrzucone argumenty

Wydatki na usługi doradcze banku powinny zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów spółki. Organ podatkowy naruszył przepisy postępowania, nieprawidłowo ustalając stan faktyczny i oceniając dowody. Organ odmówił przeprowadzenia istotnych dowodów, ograniczając czynny udział strony w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

"przerzucenie" kosztów z tytułu przysługującego Bankowi od M. P. wynagrodzenia na Spółkę brak było podstaw do przyjęcia, że koszty tych prac mogą Spółkę obciążać wydatki te nie zostały poniesione w celu uzyskania przychodów, bądź zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów skarżącej Spółki to M. P. był beneficjentem świadczonych usług, ponieważ w ich wyniku pozyskany został inwestor, który kupił akcje od M. P., a Skarżąca nie odniosła z tego tytułu żadnych korzyści.

Skład orzekający

Małgorzata Niedobylska

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Surmacz

przewodniczący

Jacek Boratyn

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że wydatki na usługi doradcze świadczone na rzecz akcjonariusza, a nie spółki, nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów dla spółki, nawet jeśli pośrednio przyczyniły się do pozyskania inwestora dla spółki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której usługi były pierwotnie kontraktowane przez akcjonariusza, a następnie przerzucone na spółkę. Kluczowe jest wykazanie faktycznego beneficjenta usług.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie stron umowy i beneficjenta usług, szczególnie w kontekście kosztów uzyskania przychodów. Pokazuje pułapki związane z transakcjami między spółką a jej kluczowymi akcjonariuszami.

Czy usługi banku dla prezesa to koszt firmy? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 34 993 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 86/20 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2020-07-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Małgorzata Niedobylska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
II FSK 2224/20 - Wyrok NSA z 2023-03-21
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2011 nr 74 poz 397
art. 15 ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Asesor WSA Jacek Boratyn, Protokolant sekr. sąd. Karolina Dźwierzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2020 r. sprawy ze skargi "A." S.A. z siedzibą w K. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2016 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia "A" S.A. z siedzibą w K. (dalej: Spółka/Skarżąca) zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r. w wysokości 34.993,00 zł.
Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego prowadził wobec "A" S.A. (poprzednia nazwa - "B" S.A.), kontrolę celno - skarbową, której zakres obejmował rzetelność deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowość obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 i 2016 rok.
W związku z ustaleniami kontrolnymi organ uznał prowadzone przez spółkę księgi podatkowe za nierzetelne w zakresie zaewidencjonowania na koncie 402-09 "Usługi obce - Projekt [...]":
- kwoty 1.300.000,00 zł wynikającej z faktury VAT nr [...] z dnia 23 grudnia 2016 r. wystawionej przez Bank Zachodni WBK S.A. we W. dla "B" S.A. tytułem: "Wynagrodzenie za usługi doradcze zgodnie z umową z dnia 15.12.2016 r."
- kwoty 2.785,51 zł wynikającej z faktury VAT nr [...] z dnia 6 października 2016 r. wystawionej przez Bank Zachodni WBK S.A. dla "B" S.A. tytułem: "Zwrot kosztów w ramach projektu [...] na podstawie umowy zawartej 18.05.2016".
W trakcie kontroli ustalono, że w dniu 18 maja 2016 r. M. P., (Zleceniodawca), będący akcjonariuszem "B" S.A. i ówczesnym prezesem zarządu) zawarł z Bankiem Zachodnim WBK S.A. (Wykonawca) umowę, w preambule której stwierdzono, że Zleceniodawca (M. P.) jest zainteresowany znalezieniem inwestora, przez sprzedaż pakietu aktywów spółki "B" S.A., na rzecz innego podmiotu, który uzyskałby współkontrolę operacyjną lub korporacyjną nad Spółką. Zbycie aktywów w Spółce miało zostać przeprowadzone przez zbycie udziałów, przeniesienie praw właścicielskich lub zbycie lub doprowadzenie do przeniesienia jakichkolwiek innych praw lub instrumentów pozwalających na uzyskanie natychmiast lub w określonym terminie, udziałów lub innych praw w Spółce lub kontroli nad jej działalnością lub decydującego wpływu na skład statutowych organów Spółki, lub przez zbycie innych aktywów lub całości lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa Spółki, lub przez podwyższenie kapitału zakładowego Spółki i objęcie wyemitowanych akcji przez Nabywcę (Transakcja). W § 3 umowy postanowiono m.in., że Zleceniodawca nie będzie zatrudniał innych niż Wykonawca podmiotów dla realizacji czynności zleconych Wykonawcy zgodnie z umową, zapewni Wykonawcy dostęp do informacji i dokumentów będących w posiadaniu Zleceniodawcy lub Spółki, a niezbędnych do wykonania umowy oraz zapewni pełną współpracę ze strony Zleceniodawcy i Spółki, ich pracowników oraz innych podmiotów zatrudnionych przez Zleceniodawcę dla realizacji transakcji. Z tytułu wykonywania prac określonych w umowie Wykonawcy miało przysługiwać wynagrodzenie za sukces, płatne w przypadku zrealizowania Transakcji, w wysokości 1,1% wartości całości kapitałów własnych Spółki, jednak nie mniej niż 1.300.000,00 zł.
Następnie w dniu 15 grudnia 2016 r. powyższa umowa została rozwiązana.
W tym samym dniu, tj. 15 grudnia 2016 r. "B" S.A. zawarła umowę z Bankiem Zachodnim WBK S.A. W punkcie 3 preambuły stwierdzono, że Spółka jest zainteresowana pozyskaniem kapitału, co zostanie przeprowadzone przez podwyższenie kapitału zakładowego Spółki przez Inwestora. Bank przyjął zlecenie wykonania opisanych w § 1 ust. 2 lit. a) - p) prac i usług, które zgodnie z brzmieniem ust. 4 miały zostać przeprowadzone w terminach uzgadnianych pomiędzy Stronami po zawarciu umowy. Wynagrodzenie określone zostało na kwotę 1.300.000,00 zł.
Przeprowadzona kontrola wykazała również, że "B" S.A. w dniach 8 lutego 2016r., 22 lutego 2016 r. oraz 17 listopada 2016 r. zawarła z "C" Sp. z o.o. z siedzibą w K. umowy o świadczenie usług doradztwa finansowego. Przedmiotem zwartych umów było m.in. świadczenie usług doradztwa finansowego przy realizacji projektu wprowadzenia akcji "B" S.A. do obrotu na rynku [...] oraz w negocjacjach umowy inwestycyjnej związanej z pozyskaniem przez "B" S.A. kapitału. "C" Sp. z o.o. zobowiązała się przy tym do świadczenia usług przy wszystkich fazach realizacji projektu, co obejmowało : 1/ konsultację struktury transakcji projektów transakcyjnych, 2/ aktualizacje modelu finansowego i 3/ udział w negocjacjach.
W toku współpracy "B" S.A. i "C" Sp. z o.o. powstała Umowa inwestycyjna w wersji ostatecznej, na podstawie której M. P. w dniu 16 grudnia 2016 r. sprzedał inwestorowi, czyli "D" 8.477.501 akcji w spółce "B" S.A., których był właścicielem. Na podstawie tej samej umowy inwestycyjnej "D" i "B" S.A. zawarły umowę subskrypcyjną, której przedmiotem było objęcie przez "D" 8.477.501 akcji w spółce "B" S.A. W konsekwencji, po podwyższeniu kapitału zakładowego, "D" stała się posiadaczem 16.955.002 akcji w spółce "B" S.A.
Podwyższenie kapitału zakładowego "B" S.A. nastąpiło na podstawie Uchwały nr 2 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia "B" S.A. z dnia 20 stycznia 2017 r. W § 1 pkt 2 uchwały stwierdzono, że podwyższenie kapitału zakładowego Spółki nastąpi poprzez emisję w drodze subskrypcji prywatnej 8.477.501 nowych akcji serii D o wartości nominalnej 0,50 zł, a zgodnie z § 1 pkt 6 uchwały ich objęcie nastąpić miało w drodze subskrypcji prywatnej skierowanej do "D" z siedzibą w A.
W związku z tym, że kontrolowana "B" S.A. nie skorygowała uprzednio złożonej deklaracji podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie objętym kontrolą celno - skarbową, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. dokonał przekształcenia zakończonej kontroli celno - skarbowej w postępowanie podatkowe.
W trakcie postępowania "B" S.A. wyjaśniła, na wezwanie organu, że od momentu zawiązania Spółki celem jej działania było utworzenie grupy kapitałowej skupiającej podmioty na rynku produktów ropopochodnych, obrotu nimi i ich recyklingu. Spółka rozpoczęła realizację szeregu inwestycji, które wymagały pozyskania finansowania w odpowiedniej wysokości. Jako jedno ze źródeł finansowania brano pod uwagę pozyskanie inwestora finansowego. W 2016 roku podjęto starania o znalezienie właściwego podmiotu skłonnego zainwestować znacznej wysokości środki w działalność prowadzoną przez Grupę Kapitałową "B". Pozyskanie odpowiedniego inwestora jest jednak procesem długotrwałym i wymagało skorzystania ze wsparcia podmiotu profesjonalnego, posiadającego odpowiednią wiedzę, doświadczenie i renomę, a także sieć kontaktów.
Podmiotem świadczącym usługi, mające na celu pozyskanie właściwego inwestora został Bank. W wyniku świadczonych usług nastąpiło pozyskanie "D"., który na podstawie umowy objęcia akcji z dnia 20 stycznia 2017 r., objął akcje w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki za cenę emisyjną równą 20.000.000,00 PLN. Spółka wyjaśniła dalej, że nie osiągnęłaby zamierzonego skutku, tj. nie znalazłaby właściwego inwestora, działając samodzielnie, bez wsparcia Banku. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie bankowości inwestycyjnej, tym samym naturalnym rozwiązaniem jest nabycie takiego rodzaju usług od podmiotu zewnętrznego. Spółka wskazała, że Bank realnie świadczył usługi na rzecz Spółki, co znajduje potwierdzenie w zebranym dotychczas w sprawie materiale dowodowym. Bank w ramach bieżącej obsługi kontaktował się bowiem z przedstawicielami Spółki (co wynika z korespondencji elektronicznej przekazanej przez Spółkę w toczącej się kontroli celno - skarbowej), jak również Spółka otrzymywała materialne dowody świadczonych usług (listy inwestorów, prezentacje, model biznesowy Spółki).
W ocenie organu, rzeczywistym beneficjentem umowy zawartej z Bankiem nie była spółka "B", lecz M. P., dlatego wydatek poniesiony na usługi doradcze wg ww faktury z 16 grudnia 2016r. nie mógł zostać uznany za koszt uzyskania przychodu Spółki. Natomiast wydatki poniesione przez pracowników Banku w trakcie świadczenia usług w związku z realizacją projektu [...] (wypłacone na podstawie faktury z dnia 6 października 2016r. ) dotyczyły kosztów podróży służbowych w trakcie realizacji umowy z dnia 18 maja 2016r. zawartej przez Bank z M. P., zatem brak było podstaw do obciążenia nimi kosztów działalności Spółki.
Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego określił "A" S.A. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r. w wysokości 34.993,00 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.m.in.
- art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej i w zw. z art. 94 ust 2 ustawy o KAS, przez dokonanie ustaleń w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym, pominięcie istotnych dowodów, co skutkowało nieuprawnionym twierdzeniem, że wyłącznym beneficjentem usług doradczych świadczonych przez Bank był M. P., a nabycie przez "D" (dalej: "Inwestor") akcji w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki stanowiło efekt wyłącznie czynności doradczych świadczonych przez "C" sp. z o.o. (dalej: ""C"") i przez C., K. i Partnerzy Radcowie Prawni (dalej: "Kancelaria")
Skarżąca zarzuciła też naruszenie prawa materialnego tj. art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 ze zm. – dalej: u.p.d.o.p.) przez nieprawidłowe uznanie, iż kwota
1.300.000,00 zł z tytułu wynagrodzenia za usługi doradcze świadczone przez Bank oraz kwota 2.785,51 zł z tytułu wydatków poniesionych przez pracowników Banku w trakcie świadczenia usług, nie mogły zostać przez Spółkę uznane za koszty uzyskania przychodów w 2016 r., z uwagi na fakt, iż Spółka nie dokonała faktycznego zakupu tych usług, podczas gdy w rzeczywistości usługi doradcze Banku świadczone były na rzecz Spółki, która w konsekwencji działań Banku zyskała inwestora na rozwój własnej działalności, zatem zachodzi bezdyskusyjny związek pomiędzy wydatkiem, a poniesieniem go w celu osiągnięcia przychodu.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2019r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji.
Organ odwoławczy uznał za prawidłowe ustalenie, że usługi doradcze udokumentowane spornymi fakturami nie zostały w rzeczywistości wykonane. Poza sporem pozostaje, że "A" S.A. poszukiwała w tamtym okresie środków finansowania określonych projektów gospodarczych, a jednym ze sposobów pozyskania tych środków miało być znalezienie inwestora, który skłonny byłby zainwestować w akcje Spółki. Jednakże postępowanie dowodowe wykazało, że w proces pozyskania inwestora, przygotowanie umowy inwestycyjnej i doprowadzenie do jej podpisania przez "A" S.A., zaangażowane były "C" Sp. z o.o. oraz Kancelaria C., K. i Partnerzy Radcowie Prawni. Świadczą o tym zawarte przez "A" S.A. z "C" Sp. z o.o. z siedzibą w K. umowy o świadczenie usług doradztwa finansowego (z 8 lutego 2016r., 22 lutego 2016r. i z dnia 17 listopada 2016r.). Przedmiotem ostatniej z nich było doradztwo finansowe w negocjacjach umowy inwestycyjnej związanej z pozyskaniem przez Spółkę kapitału. Kompleksowe doradztwo finansowe miało być świadczone przy wszystkich fazach realizacji projektu i obejmowało konsultacje struktury transakcji i projektów umów transakcyjnych, aktualizację modelu finansowego i udział w negocjacjach. Z pisma "C" Sp. z o.o. z dnia 5 kwietnia 2018 r. wynika, że umowa inwestycyjna została przygotowana przez "C" Sp. z o.o. oraz że to właśnie "C" Sp. z o.o. uczestniczyła w negocjacjach z inwestorem z ramienia Spółki. Na dowód zawartych w piśmie twierdzeń "C" Sp. z o.o. przedstawiła dokumenty w postaci:
- Prezentacji inwestorskiej w wersji PL oraz ENG wraz z korespondencją mailową potwierdzającą przekazanie dzieł,
- Części dokumentu informacyjnego Spółki (pkt 5.12 oraz 5.13) wraz z korespondencją mailową potwierdzającą przekazanie dzieł,
- Modelu finansowego Kontrahenta w wersji ostatecznej wraz z przykładową korespondencją dotyczącą kilku faz jego aktualizacji,
- Umowy inwestycyjnej w wersji ostatecznej, w negocjacjach której zespół "C" uczestniczył z ramienia Kontrahenta zdalnie oraz podczas spotkań bezpośrednich z inwestorem w W..
Z przedstawionych dokumentów wynika, że inwestorem miała być spółka prawa holenderskiego "D"
Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje również na to, że w okresie od dnia 21 listopada 2016 r. do dnia 22 grudnia 2016 r. w procesie pozyskania inwestora dla "A" S.A. aktywnie uczestniczyła Kancelaria C., K. i Partnerzy Radcowie Prawni. Kancelaria w związku z tym wystawiła fakturę nr [...] z dnia 22 grudnia 2016 r., obciążając Spółkę kwotą 80.064,00 zł netto, a usługa została określona jako doradztwo prawne związane z pozyskaniem kapitału. Katalog wykonanych przez Kancelarię czynności przedstawiony został w raporcie z dnia 22 grudnia 2016 r.
Nie wykazano natomiast, aby do efektu w postaci objęcia akcji serii D przez "D" doprowadziły jakiekolwiek działania podejmowane przez Bank Zachodni WBK S.A. na podstawie umowy z dnia 15 grudnia 2016 r., za wykonanie której "A" S.A. obciążona została następnie obowiązkiem zapłaty kwoty 1.300.000,00 zł netto.
Organ nie kwestionuje przy tym faktu, że Bank Zachodni WBK wykonywał czynności doradztwa finansowego mające związek z "A" S.A. W istocie, czynności tego rodzaju przez Bank były podejmowane, lecz nie na podstawie umowy z "A" S.A., ale z M. P. i to nie one doprowadziły do pozyskania inwestora w postaci "D" Brak jest przynajmniej na tą okoliczność jakichkolwiek dowodów. Natomiast M. P., jako zleceniodawca, w dniu 18 maja 2016 r. zawarł z BZ WBK S.A. umowę, w której wyraził zainteresowanie znalezieniem inwestora przez sprzedaż aktywów w spółce "B" S.A. na rzecz innego podmiotu (pkt 1 Preambuły). M. P. zobowiązał się jednocześnie do zapewnienia pełnej współpracy ze strony Zleceniodawcy i Spółki, ich pracowników oraz innych podmiotów zatrudnionych przez Zleceniodawcę dla realizacji transakcji (§ 3 pkt 2b umowy). W tym świetle nie mogą definitywnie, jak tego chce Strona, przesądzać o świadczeniu usług przez BZ WBK S.A. na rzecz "A" S.A. wydruki wiadomości e-mail dokumentujące kontakty pracowników Banku z pracownikami "A" S.A. Świadczyć one mogą jedynie o wykonywaniu umowy zawartej pomiędzy M. P., a BZ WBK S.A.
W ocenie organu, rozwiązanie tej umowy z BZ WBK S.A. i zawarcie z Bankiem następnej, ale już przez "A" S.A. było zabiegiem, którego jedynym celem było przerzucenie kosztów z tytułu przysługującego Bankowi od M. P. wynagrodzenia na Spółkę. Nie było, zdaniem organu, przeszkód, aby umowa z dnia 18 maja 2016 r. mogła zostać wykonana, a tym samym nie było faktycznej potrzeby zawierania umowy przez "A" S.A. Wszelkie czynności podejmowane przez BZ WBK S.A. miały miejsce w okresie obowiązywania umowy z dnia 18 maja 2016 r. i niezależnie od tego, że dotyczyć one mogły również spraw Spółki, to jednak ich zleceniodawcą nie była Spółka i dlatego brak jest podstaw do przyjęcia, że koszty tych prac mogą Spółkę obciążać.
W związku z powyższym organ uznał, że ujęcie przez "A" S.A. kwoty 1.300.000,00 zł (netto) wynikającej z faktury VAT Nr: [...] z dnia 23.12.2016 r. w pozycji kosztów uzyskania przychodów było nieprawidłowe, podobnie jak ujęcie w kosztach uzyskania przychodów kwoty 2.785,51 zł (netto), wg wystawionej przez BZ WBK S.A. faktury VAT Nr: [...] z dnia 6 października 2016 r. z tytułu zwrotu kosztów w ramach projektu [...] na podstawie umowy zawartej 18 maja 2016r. Ponieważ usługodawca ponosił koszty w związku z wykonywaniem umowy na rzecz M. P., brak jest jakichkolwiek podstaw, aby można było obciążać nimi "A" S.A. w sposób uprawniający Spółkę do zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów.
Zdaniem organu, z treści art. 15 u.p.d.o.p. wynika, że to podatnik powinien posiadać w swojej dokumentacji dowody potwierdzające rzetelność deklarowanych podstaw opodatkowania, a w odniesieniu do kosztów nie tylko fakt ich poniesienia, ale i dokonania w celu uzyskania przychodów (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt II FSK 306/05).
Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego ocenił jako niezasadne przedstawione w odwołaniu zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego.
W skardze na powyższą decyzję Spółka zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, które doprowadziło do zgromadzenia niepełnego materiału dowodowego i niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego badanej sprawy, a w konsekwencji do niewłaściwego rozstrzygnięcia sprawy, tj:
- art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. w zw. z art. 94 ust 2 ustawy o KAS, przez przekroczenie swobodnej oceny dowodów przez organ i dokonanie ustaleń w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym dot. okoliczności zawarcia i świadczenia usług na podstawie zawartej pomiędzy Bank Zachodni WBK S.A. (dalej także: "Bank"), a Spółką, umowy o świadczenie usług z dnia 15 grudnia 2016 r.;
- art. 123 w zw. z art. 180 § 1 O.p. w zw. z art. 94 ust 2 ustawy o KAS, przez odmowę konsekwentnie wnioskowanego przez Spółkę przesłuchania U. R. i P. S., tj. pracowników Spółki uczestniczących w procesie inwestycyjnym, na okoliczność charakteru usług świadczonych przez Bank oraz korzyści z nich wynikających dla Spółki, a także odmowę przeprowadzenia wnioskowanego przez Skarżącą dowodu z uzyskania stosownych wyjaśnień od "C" sp. z o.o. (dalej: ""C"") i od C., K. i Partnerzy Radcowie Prawni (dalej: "Kancelaria") lub przesłuchania osób działających z ich upoważnienia w celu wyjaśnienia charakteru usług świadczonych przez te podmioty;
- art. 123 § 1 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 229 w zw. z art. 235 O.p. w zw. z art 94 ust 2 ustawy o KAS, przez brak przeprowadzenia z urzędu przez organ II instancji dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego, pomimo nieprawidłowości, jakich dopuścił się w zakresie gromadzenia dowodów organ I instancji;
- art. 121 OP w zw. z art. 94 ust 2 ustawy o KAS, przez przekroczenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów kontroli celno-skarbowej w związku z dokonaniem wskazanych wyżej uchybień;
II. naruszenia prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., przez nieprawidłowe uznanie, iż kwota 1.300.000,00 zł z tytułu wynagrodzenia za usługi doradcze świadczone przez Bank na rzecz Spółki oraz kwota 2.785,51 zł z tytułu wydatków poniesionych przez pracowników Banku w trakcie świadczenia tych usług, nie mogły zostać przez Spółkę uznane za koszty uzyskania przychodów w 2016 r
Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji wydanych w I i II instancji oraz umorzenie postępowania podatkowego, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podniosła, że M. P. zamierzał pierwotnie sprzedać część akcji w Spółce i w związku z tym w dn. 18 maja 2016 r. zawarł z Bankiem umowę o świadczenie usług doradztwa finansowego w procesie poszukiwania inwestora (Umowa 1). W ramach Umowy 1, Bank zobowiązał się pozyskać inwestora dla Skarżącej, który miał akcje Spółki nabyć lub objąć je w podwyższonym kapitale zakładowym. Ponadto, na mocy umów z dn. 8 lutego 2016 r., z dn. 22 lutego 2016 r. oraz z dn. 17 listopada 2016 r. usługi doradcze świadczyła "C" (asysta transakcyjna) oraz w okresie od dn. 21 listopada 2016 r. do dn. 22 grudnia 2016 r. usługi doradztwa prawnego świadczyła na rzecz Spółki Kancelaria.
W wyniku podjętych działań, Bank przedstawił podmiot - "D" , który był zainteresowany objęciem akcji w Spółce i zainwestowaniem w nią środków pieniężnych na rozwój prowadzonej działalności poprzez wniesienie wkładu pieniężnego. Z uwagi na zmianę okoliczności, tj. zainteresowanie inwestora zainwestowaniem środków pieniężnych bezpośrednio w Spółkę, w dn. 15 grudnia 2016 r. M. P. zawarł porozumienie z Bankiem, na mocy którego Umowa 1 została rozwiązana, a z kolei Spółka zawarła umowę z Bankiem o świadczenie usług doradztwa finansowego w procesie pozyskania inwestora, zainteresowanego uzyskaniem współkontroli nad Spółką (dalej: Umowa 2).
W wyniku realizacji usług, Bank pozyskał dla Spółki Inwestora - "D", któremu na mocy umowy inwestycyjnej z dn. 16 grudnia 2016 r. Akcjonariusz sprzedał pakiet 8.477.501 akcji, a także zawarto umowę subskrypcyjną, której przedmiotem było objęcie przez Inwestora 8.477.501 akcji Spółki w podwyższonym kapitale zakładowym. W dn. 20 stycznia 2017 r. doszło do podwyższenia kapitału zakładowego "B" S.A. przez emisję 8.477.501 nowych akcji serii D, które to akcje zostały objęte przez Inwestora. Pozyskane od Inwestora środki pieniężne Spółka wykorzystała na rozwój prowadzonej działalności.
Powyższe okoliczności wynikają z dokumentów zgormadzonych przez organ w niniejszej sprawie oraz, zdaniem Skarżącej, mogły zostać potwierdzone przez świadków, których przesłuchania organ odmówił.
W opinii Spółki, treść zgromadzonych w sprawie dowodów świadczy o tym, że Bank świadczyć miał usługi doradcze na rzecz Spółki przed zawarciem Umowy 2, a potwierdził to również organ w decyzji. Fakt, że początkowo to M. P. był stroną umowy z Bankiem (Umowy 1) nie oznacza, że usługi nie były świadczone na rzecz Spółki, wręcz przeciwnie - kiedy w toku procesu poszukiwania inwestora, zorientowano się, iż konkretny podmiot zainteresowany jest pozyskaniem aktywów w Spółce przez objęcie akcji w jej podwyższonym kapitale zakładowym - zatem to Spółka będzie beneficjentem usług doradczych Banku - zadecydowano o zmianie podmiotu będącego stroną umowy, a tym samym zobowiązanego do uiszczenia wynagrodzenia za wyświadczone usługi.
To Spółka odniosła korzyści w związku ze znalezieniem Inwestora - w wyniku pozyskania przez Bank inwestora zewnętrznego. Spółka uzyskała dodatkowe finansowanie w drodze podwyższenia jej kapitału zakładowego, co pozwoliło na realizację jej planów biznesowych.
O tym, że Bank świadczył usługi doradcze na rzecz Spółki świadczą następujące dowody, przedłożone do organu w toku postępowania, tj.:
- dokument o nazwie Procedura Pozyskania Inwestora wystosowany przez Bank, w którym wskazano, że rozpoczęty został proces polegający na znalezieniu inwestora dla "B" S.A.
- korespondencja elektroniczna z dn. 22 sierpnia 2016 r., w której wskazano, iż Inwestor za pożądany sposób nabycia aktywów w Spółce uznał objęcie akcji w podwyższonym kapitale zakładowym Skarżącej, jak również nabycie akcji od akcjonariusza, a z której wynika, że przedstawiciele Banku przy realizacji usług doradczych współpracowali i kontaktowali się z osobami decyzyjnymi we "B" S.A.
- wyjaśnienia złożone przez Bank na wezwanie organu z dn. 12 lutego 2018 r., w których Bank wskazał, że kontaktował się w trakcie realizacji Umowy 2 z p. M. M., p. A. C., p. P. S. tj. pracownikami Spółki w związku ze świadczeniem usług doradczych, a okres od momentu pierwszego kontaktu Banku z Inwestorem do momentu podpisania umowy inwestycyjnej trwał od czerwca do grudnia 2016 r.
Powołane powyżej dowody potwierdzają, iż choć stroną Umowy 1 był Akcjonariusz, realnie umowa ta świadczona była również na rzecz Spółki, która w efekcie stała się również beneficjentem tych usług.
Zdaniem Skarżącej organ błędnie skupił się wyłącznie na transakcji sprzedaży akcji pomiędzy Inwestorem, a Akcjonariuszem i całkowicie pominął drugą transakcję tj. podwyższenie kapitału zakładowego Spółki w dn. 20 stycznia 2017 r.
Spółka nie kwestionuje faktu, iż Umowa 2 zawarta została już po znalezieniu Inwestora przez Bank, tj. wyświadczeniu usługi, niemniej usługa ta wyświadczona została na rzecz Spółki, a przez zawarcie Umowy 2 strony potwierdziły dotychczasowe ustalenia.
Zdaniem Skarżącej, pomiędzy usługami świadczonymi przez Bank, prowadzącymi do pozyskania Inwestora, a objęciem przez Inwestora akcji w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki istnieje niezaprzeczalny związek przyczynowo-skutkowy, polegający na tym, że jeżeli Inwestor nie zostałby pozyskany, to nie doszłoby do subskrypcji akcji, ponieważ brak byłoby podmiotu chętnego do ich nabycia. Natomiast usługi świadczone przez "C" i Kancelarię dotyczyły innego aspektu zawieranej transakcji, tj. negocjacji z Inwestorem oraz czynności prawnych związanych z dokonywaną subskrypcją.
W ocenie Spółki, dostępny materiał dowodowy w postaci korespondencji elektronicznej pomiędzy Spółką, a "C", treść umów o świadczenie usług doradztwa finansowego, pisemne wyjaśnienia "C" w zakresie terminów świadczenia usług na rzecz Spółki oraz raport z czynności wykonanych przez Kancelarię, w żadnym wypadku nie pozwalają na stwierdzenie, iż to wyłącznie usługi świadczone przez Kancelarię i "C" doprowadziły do zrealizowania procesu inwestycyjnego.
Odnosząc się do zwrotu kosztów, które poniósł Bank w związku ze świadczeniem usług, Skarżąca wskazała, że były one ściśle związane z projektem "[...]", tj. projektem związanym z pozyskaniem Inwestora. Skoro zatem Bank świadczył usługi na rzecz Spółki, za zasadne uznać należy dokonanie zwrotu kosztów poniesionych przez Bank w związku z tymi usługami.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz.2325 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy wydatki w kwocie 1.300.000 zł oraz 2.785,51 zł poniesione zostały przez skarżącą Spółkę w celu osiągnięcia przychodów przez tę Spółkę i czy w związku tym zasadnie zostały zarachowane w ciężar kosztów uzyskania przychodów.
W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadnia stwierdzenie, że zakwestionowane wydatki nie dotyczą usług świadczonych na rzecz Spółki, lecz na rzecz innego podmiotu.
Zasadnicza część zarzutów i argumentacji skargi odnosząca się do naruszeń przepisów o charakterze procesowym, a więc głównie uchybień popełnionych przez organ w procesie wyjaśniania stanu faktycznego, w istocie zmierzała do podważenia tych ustaleń.
Zgodnie z art. 120, art.121 i art. 122 O.p. organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa i w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, kierując się zasadą dochodzenia do prawdy materialnej i w sposób budzący zaufanie do organów. W myśl art. 187 § 1 O.p., organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest nie tylko zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale również ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ powinien dokonać na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 O.p.).
W kontekście postawionych zarzutów nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i błędnej oceny zebranych dowodów oraz pominięcia wniosków strony o przeprowadzenie dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, trzeba stwierdzić, że organy w niniejszej sprawie oparły się na obszernym materiale dowodowym, z którego - zdaniem Sądu - niewątpliwie wynika, że zakwestionowane wydatki nie powinny być zaliczone w ciężar kosztów uzyskania przychodów Skarżącej.
Stosownie do art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z powyższym przepisem oraz ugruntowaną w tym zakresie doktryną, stanowiskiem organów podatkowych oraz orzecznictwem, aby dany wydatek mógł zostać uznany za koszt uzyskania przychodu powinien łącznie spełniać następujące warunki:
- zostać rzeczywiście poniesiony przez podatnika (musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika),
- być definitywny (rzeczywisty), wartość poniesionego wydatku nie może być podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
- pozostawać w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
- zostać poniesiony w celu uzyskania przychodów, bądź zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów,
- zostać właściwie udokumentowany,
- nie podlegać wyłączeniu na podstawie art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p.
W ocenie Sądu, orzekający w sprawie organ zasadnie uznał, że zakwestionowane wydatki nie spełniają przesłanki określonej w art.15 ust.1 u.p.d.o.p., ponieważ dotyczą usług, które nie zostały wykonane na rzecz Spółki, lecz na rzecz innego podmiotu, co oznacza, że wydatki te nie zostały poniesione w celu uzyskania przychodów, bądź zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów skarżącej Spółki.
Trafnie wskazał organ na następujące okoliczności, które nie pozwoliły uznać poniesionych przez Spółkę wydatków za koszty uzyskania przychodów:
- Bank świadczył usługi doradztwa finansowego w okresie od czerwca do listopada 2016r. czyli w okresie obowiązywania umowy z dnia 18 maja 2016r. zawartej przez Bank z M. P. (Umowa 1),
- rozwiązanie Umowy 1 i zawarcie umowy o doradztwo finansowe pomiędzy Bankiem, a skarżącą Spółką (Umowa 2) miało na celu "przerzucenie" obowiązku zapłaty wynagrodzenia należnego Bankowi od M. P. na Spółkę, bowiem po dniu zawarcia Umowy 2, tj. po dniu 15 grudnia 2016r., Bank nie świadczył żadnych usług na rzecz Spółki,
- Skarżąca nie wykazała, aby do efektu w postaci objęcia akcji serii D przez "D" doprowadziły jakiekolwiek działania podejmowane przez Bank,
- w proces pozyskania inwestora, przygotowanie umowy inwestycyjnej i doprowadzenie do jej podpisania przez Spółkę, zaangażowane były "C" Sp. z o.o. oraz Kancelaria C., K. i Partnerzy Radcowie Prawni, a wynagrodzenie za usługi świadczone przez te podmioty obciążyły koszty działalności Skarżącej,
- to spółka "C", działająca w 2016r. w oparciu o trzy umowy zawarte ze skarżącą Spółką, przygotowała dla Skarżącej umowę inwestycyjną i uczestniczyła w negocjacjach z Inwestorem, na dowód czego przedstawiła dokumenty (prezentację inwestorską, dokument informacyjny, model finansowy kontrahenta, umowę inwestycyjną, korespondencję mailową),
- to Kancelaria C., K. i Partnerzy Radcowie Prawni na podstawie umowy zawartej ze Skarżącą w okresie od 21 listopada do 22 grudnia 2016r. świadczyła usługi doradztwa prawnego związane z pozyskaniem kapitału dla Spółki,
Skoro Bank wykonał usługi wyłącznie na podstawie umowy zawartej z M. P.(Umowa 1), to M.P. powinny obciążać koszty realizacji tej umowy.
Wbrew twierdzeniom skargi, Spółka nie wykazała, aby to ona była faktycznym beneficjentem usług doradczych świadczonych przez Bank na podstawie Umowy 1, ani też żeby jakiekolwiek usługi świadczone były na rzecz Spółki na podstawie umowy zawartej z Bankiem w dniu 15 grudnia 2016r. (Umowa 2). Ustalone w toku postępowania okoliczności związane z zawarciem i wykonaniem Umowy 1, której przedmiotem było znalezienie inwestora gotowego nabyć akcje M. P. w Spółce wskazują, że Bank świadczył usługi na rzecz M. P. i to on był beneficjentem tych usług.
Organ nie kwestionował przy tym, że skarżąca Spółka była zainteresowana znalezieniem inwestora, który objąłby akcje w podwyższonym kapitale zakładowym. Słusznie organ zauważył, że usługi na rzecz skarżącej "C" Sp. z o.o. wykonywała na podstawie umów o doradztwo finansowe zawartych w dniach 8 lutego 2016r. (w związku z wprowadzaniem akcji "B" S.A. do obrotu na rynku [...]), 22 lutego 2016r. (dotycząca przygotowania modelu finansowego i prezentacji inwestycyjnej na potrzeby pozyskania finansowania) i 17 listopada 2016r. - przedmiotem ostatniej z nich było doradztwo finansowe w negocjacjach umowy inwestycyjnej związane z pozyskaniem przez Spółkę kapitału. W tym czasie znany już był inwestor, który w efekcie objął akcje w podwyższonym kapitale zakładowym . Nie jest bowiem sporne, że inwestor ten - "D", był znany już we wrześniu 2016r., a jak wynika z wyjaśnień Spółki z dnia 28 lutego 2018r., informację o tym inwestorze Spółka uzyskała od swojego akcjonariusza M.P.
Nie ma wątpliwości co do tego, że to spółka "C" uczestniczyła w negocjacjach z inwestorem z ramienia Skarżącej, a na żądanie organu przedstawiła sporządzone w związku z tym dokumenty, w tym umowę inwestycyjną. Brak było zatem podstaw do przeprowadzenia dodatkowego dowodu z przesłuchania przedstawicieli tej spółki w celu wyjaśnienia zakresu usług świadczonych przez ten podmiot.
W ocenie Sądu, słusznie organ stwierdził, że Skarżąca nie wykazała, aby do objęcia przez inwestora akcji w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki doprowadziły jakiekolwiek działania podejmowane przez Bank na podstawie umowy z dnia 15 grudnia 2016r.
Niewątpliwie pracownicy Banku podejmowali czynności związane z pozyskaniem inwestora, ale czynili to na rzecz M. P., na podstawie umowy zawartej z nim w dniu 18 maja 2016r. Rozwiązanie tej umowy w dniu 15 grudnia 2016r., a następnie zawarcie w tym samym dniu umowy z Bankiem przez skarżącą Spółkę (w tym samym przedmiocie co rozwiązana umowa) i wystawienie w dniu 23 grudnia 2016r. faktury na kwotę 1 300 000zł, zasadnie zostało ocenione przez organ jako przerzucenie na Spółkę kosztów wynagrodzenia Banku za usługi świadczone w istocie na rzecz M. P., na podstawie umowy z dnia 18 maja 2016r. To M. P. był beneficjentem świadczonych usług, ponieważ w ich wyniku pozyskany został inwestor, który kupił akcje od M. P., a Skarżąca nie odniosła z tego tytułu żadnych korzyści. Usługi na rzecz M. P. świadczone były w okresie od czerwca do listopada 2016r., co wynika z przedłożonych przez Bank i przez Spółkę dokumentów. Natomiast żadna ze stron umowy z dnia 15 grudnia 2016r. nie wskazała na jakiekolwiek czynności (usługi), które miałyby być świadczone przez Bank na rzecz Spółki po dniu zawarcia umowy.
Odnosząc się natomiast do ponoszonych w skardze i w piśmie procesowym z dnia 23 lipca (załącznik do protokołu rozprawy) twierdzeń Skarżącej, że inwestor dla Spółki został pozyskany przez Bank i że faktycznym odbiorcą usług świadczonych przez Bank na podstawie umowy z 18 maja 2016r. była skarżąca Spółka, trzeba wskazać, że w trakcie postępowania kontrolnego Skarżąca prezentowała odmienne stanowisko. W wyjaśnieniach z dnia 28 lutego 2018r. podała, że informacje o przyszłym inwestorze powzięła w dniu 29 września 2016r. od akcjonariusza M. P. w związku z podpisaniem przez niego dokumentu "[...]" wraz z dokumentem "[...]", którego stroną był inwestor i akcjonariusze, natomiast w wyjaśnieniach z dnia 5 kwietnia 2018r. stwierdziła, że nie jest w posiadaniu umowy z Bankiem z dnia 18 maja 2016r., bo nie byłą jej stroną.
W okolicznościach takich jak w niniejszej sprawie, gdzie główny akcjonariusz jest równocześnie prezesem zarządu spółki, jednoznaczne określenie podejmowanych działań – czy w imieniu własnym czy jako przedstawiciel spółki, ma istotne znaczenie. Z jakichś powodów umowę o usługi doradcze z Bankiem z dnia 18 maja 2016r. M. P. zawarł w imieniu własnym, mimo, że – jak twierdzi Spółka – usługi Banku miały dotyczyć pozyskania inwestora również dla Spółki.
Zawarte w decyzji stwierdzenie, że Bank podejmował czynności doradztwa finansowego "związane" z "A" S.A. nie oznacza, że były to czynności "na rzecz" "A" S.A. Skoro bowiem M. P. był akcjonariuszem tej spółki, to w oczywisty sposób usługi świadczone przez Bank na jego rzecz mają związek ze Spółką, lecz niekoniecznie są świadczone na rzecz Spółki. Z tych względów kontakty e-mailowe pracowników banku z pracownikami Spółki nie przesądzają o świadczeniu usług na rzecz Spółki.
Jeśli natomiast chodzi o wydatki w kwocie 2 785,51 zł poniesione na podstawie faktury z dnia 6 października 2016r. to niewątpliwie nie dotyczą one kosztów związanych z realizacją przez pracowników Banku umowy zawartej ze Spółką. Zarówno treść faktury odwołująca się do "zwrotu kosztów w ramach projektu [...] na podstawie umowy zawartej 18 maja 2016r.", jak też data wystawienia tej faktury (6.10.2016r.) jednoznacznie wskazują, że czynności te pracownicy Banku wykonywali w związku z umową zawartą przez Bank z M. P., a nie ze Spółką. Wypłaconego w październiku 2016r. zwrotu kosztów nie można w żaden sposób powiązać z czynnościami na rzecz skarżącej Spółki wg umowy, która została zawarta dopiero w dniu 15 grudnia 2016r. Zasadnie zatem uznał organ, że nie było jakichkolwiek podstaw aby wydatkami tymi obciążyć koszty działalności skarżącej Spółki.
Podniesione przez Spółkę w piśmie, stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy z dnia 21 lipca 2020r., twierdzenia o niezaprzeczalnym związku przyczynowo-skutkowym pomiędzy usługami świadczonymi przez Bank, a objęciem akcji przez inwestora w podwyższonym kapitale zakładowym, nie znajdują oparcia w materiale dowodowym. Nawet jeśli by uznać, że Bank świadczył na rzecz Spółki usługi przed podpisaniem umowy, to z całą pewnością nie można uznać, że Spółka była wyłącznym beneficjentem usług banku. Niewątpliwie beneficjentem tym był przede wszystkim M. P. – akcjonariusz spółki, który na skutek sprzedaży swoich akcji uzyskał przychód, natomiast z punktu widzenia Spółki nie miało znaczenia, kto jest właścicielem jej akcji. To M. P., a nie Spółka negocjowała z Bankiem warunki umowy, to na jego zlecenie Bank wykonywał poszczególne czynności, w tym znalezienie inwestora i przygotowanie umowy inwestycyjnej. Znalezienie inwestora gotowego nabyć akcje M. P. spowodowało, że umowa z 8 maja 2016r. została wykonana i strony ją rozwiązały w dniu 15 grudnia 2016r., natomiast przysługującym Bankowi wynagrodzeniem została w całości obciążona Spółka.
Zresztą będąca wynikiem usług Banku umowa inwestycyjna pomiędzy akcjonariuszami (umowa SPA) nie została udostępniona Spółce – jak wynika z jej wyjaśnień z tego powodu, że nie jest jej stroną (wyjaśnienia spółki z dnia 28 lutego 2018r.) Skoro więc efekt omawianych usług Banku nie był dostępny dla Spółki, to brak jest racjonalnych powodów, aby Spółka miała ponosić koszty tych usług.
Ponadto w porozumieniu z dnia 15 grudnia 2016r. rozwiązującym umowę z dnia 18 maja 2016r. wyraźnie wskazano, że umowa ta zostaje rozwiązana pod warunkiem, że Bank otrzymał w całości wynagrodzenie określone w umowie ze Spółką , co wskazuje na to, że w istocie Spółka przejęła dług jaki zaciągnął M. P. w stosunku do Banku. Czynność ta nie miała na celu uzyskania przychodów przez Spółkę.
W ocenie Sądu, skoro przedmiotowe usługi wykonane były przez Bank na zlecenie M. P. i to on był beneficjentem tych usług, to trzeba uznać, że wydatki na te usługi poniesione zostały w celu uzyskania przychodu przez M. P., bo to on w wyniku sprzedaży swoich akcji osiągnął przychód. Natomiast jeśli pośrednio pewne korzyści odniosła również Spółka - na skutek znalezienia inwestora zainteresowanego objęciem akcji w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki – to odbyło się to niejako "przy okazji" poszukiwania nabywcy na akcje M. P. Brak było zatem podstaw aby to Spółkę obciążały wydatki, które miały na celu osiągnięcie przychodu przez M. P. To na podatniku, który chce zarachować określone wydatki w ciężar kosztów uzyskania przychodów, spoczywa obowiązek wykazania celowości poniesionych wydatków i ich związku z potencjalnym przychodem. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca nie wykazała jednak, aby wydatki objęte zakwestionowanymi fakturami były w jakiejś części poniesione w celu uzyskania przychodu przez Spółkę. Jak wyżej wskazano, z wyjaśnień Spółki z dnia 28 lutego 2018r. wyraźnie wynika, ze Spółka powzięła informacje wskazujące "D" jako potencjalnego inwestora od akcjonariusza – M. P., w związku z podpisaniem przez niego dokumentu [...], którego stroną był inwestor i akcjonariusze. Wskazuje to na prawidłowość uznania przez organ, że znalezienie inwestora miało miejsce w okresie wcześniejszym – na podstawie usług świadczonych przez Bank na rzecz M. P., a także na podstawie usług świadczonych przez "C" Nie można przy tym pominąć tej okoliczności, że w 2016r. w związku ze świadczeniem na zlecenie i na rzecz Spółki usług doradztwa finansowego i prawnego związanych z poszukiwaniem inwestora dla Spółki, podwyższeniem jej kapitału, emisją akcji i ich objęciem przez inwestora, Spółka poniosła wydatki na rzecz "C" Sp. z o.o. oraz Kancelarii C., K. i Partnerzy Radcowie Prawni, które zostały zarachowane w ciężar kosztów uzyskania przychodów i nie zostało to zakwestionowane. Wobec powyższego brak było powodów do "przerzucenia" na Spółkę zapłaty za usługi udokumentowane fakturami z dnia [...] grudnia 2016r. i z dnia [...]października 2016r., które były wykonywane na zlecenie i na rzecz M. P.
Nierzetelne faktury nie mogły stanowić podstawy do zarachowania wymienionych w nich wydatków w ciężar kosztów uzyskania przychodów na podstawie art.15 ust.1 u.p.d.o.p.
W świetle powyższych wywodów nietrafne są zarówno zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 122 art. 180, art. 187 oraz art. 191 O.p. przez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób sprzeczny z w/w normami, polegające na nierzetelnym i wybiórczym gromadzeniu materiału dowodowego oraz błędnych ustaleniach w zakresie stanu faktycznego.
Sąd nie dostrzegł też naruszenia art. 121 O.p. i art. 123 O.p., bo nie stwierdził, aby organ ograniczał prawo Skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, ani aby prowadził postępowanie podatkowe w sposób sprzeczny z zasadą zaufania obywateli do organów państwa.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania w związku z odmową przesłuchania w charakterze świadka pracowników skarżącej Spółki – na okoliczność charakteru usług świadczonych przez Bank oraz korzyści wynikających z nich dla Spółki oraz przesłuchania pracowników "C" Sp. z o.o. i Kancelarii – na okoliczność charakteru usług świadczonych przez te podmioty, Sąd podziela w całości stanowisko organu zawarte w postanowieniu o odmowie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów z dnia 22 stycznia 2019r. Organy podatkowe nie mają obowiązku uwzględniania każdego wniosku dowodowego strony, a jedynie takiego, którego przedmiotem są okoliczności mające znaczenie dla sprawy i które nie zostały wystarczająco stwierdzone innym dowodem. Przeprowadzone w rozpoznawanej sprawie postępowanie dowodowe pozwoliło w sposób jednoznaczny ustalić zakres i charakter czynności wykonywanych przez poszczególne podmioty, natomiast ocena jakie Spółka odniosła korzyści i czy w związku z tym poniesienie spornych wydatków spełniało przesłankę celowości, należy do organów podatkowych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani procesowego, w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji, dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI