I SA/Rz 81/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2007-03-06
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek akcyzowysamochody osobowedarowiznanabycie wewnątrzwspólnotoweodliczenie podatkuustawa o podatku akcyzowymrozporządzenie Ministra Finansóworgan celnyWSA

WSA w Rzeszowie uchylił decyzje organów celnych dotyczące podatku akcyzowego od darowizny samochodu, uznając, że należało odliczyć podatek zapłacony przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym.

Skarżący M.S. podarował samochód osobowy, od którego wcześniej zapłacił podatek akcyzowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. Organy celne nałożyły kolejny podatek akcyzowy od darowizny, nie uwzględniając zapłaconej wcześniej kwoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzje organów, stwierdzając, że podatnik miał prawo do obniżenia podatku o kwotę akcyzy zapłaconą przy nabyciu, nawet jeśli nie złożył stosownej deklaracji.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem akcyzowym darowizny samochodu osobowego marki Ford Fiesta, który skarżący M.S. nabył wcześniej w Niemczech i od którego zapłacił podatek akcyzowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. Organy celne uznały, że darowizna dokonana przed pierwszą rejestracją samochodu na terytorium kraju rodzi nowy obowiązek podatkowy. Skarżący zarzucił naruszenie zasady jednorazowości podatku akcyzowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, analizując przepisy ustawy o podatku akcyzowym oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, uchylił zaskarżone decyzje. Sąd uznał, że choć darowizna przed pierwszą rejestracją podlega opodatkowaniu, podatnik ma prawo do obniżenia należnego podatku o kwotę akcyzy zapłaconą przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym, zgodnie z art. 79 ustawy. Sąd podkreślił, że organy celne powinny uwzględnić to odliczenie przy wydawaniu decyzji, nawet jeśli podatnik nie złożył stosownej deklaracji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, darowizna samochodu osobowego dokonana przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, niezależnie od wcześniejszego opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego.

Uzasadnienie

Ustawa o podatku akcyzowym przewiduje odrębne opodatkowanie dla nabycia wewnątrzwspólnotowego i dla każdej kolejnej sprzedaży/darowizny samochodu przed jego pierwszą rejestracją.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

u.p.a. art. 4

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 10

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 75

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 79

Ustawa o podatku akcyzowym

Podatnik ma prawo do obniżenia kwoty akcyzy o kwotę akcyzy zapłaconą przy nabyciu danego wyrobu akcyzowego.

u.p.a. art. 80

Ustawa o podatku akcyzowym

rozp. MF art. § 2

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego

rozp. MF art. § 7

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego

Pomocnicze

u.p.a. art. 2

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 81

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 82

Ustawa o podatku akcyzowym

o.p. art. 72 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.p.u.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podatnik miał prawo do obniżenia podatku akcyzowego o kwotę zapłaconą przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym, nawet jeśli nie złożył deklaracji.

Odrzucone argumenty

Organy celne zasadnie nałożyły podatek akcyzowy od darowizny, nie uwzględniając wcześniejszej zapłaty akcyzy, ponieważ podatnik nie złożył deklaracji.

Godne uwagi sformułowania

podatek akcyzowy ma charakter podatku jednorazowego zasada jednokrotnego opodatkowania podatkiem akcyzowym podatnik ma prawo do obniżenia kwoty akcyzy organy działają wówczas 'za podatnika', to muszą uwzględniać nie tylko jego obowiązki ale i uprawnienia

Skład orzekający

Maria Serafin-Kosowska

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Stukan-Pytlowany

sędzia

Kazimierz Włoch

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja prawa do odliczenia podatku akcyzowego zapłaconego przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym, nawet w przypadku braku deklaracji podatnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opodatkowania darowizny samochodu przed pierwszą rejestracją, z uwzględnieniem wcześniejszej zapłaty akcyzy. Orzeczenie z 2007 roku, przepisy mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego podatku akcyzowego od samochodów i pokazuje, jak ważne jest prawo do odliczenia, nawet przy błędach formalnych podatnika. Wyjaśnia też złożone relacje między prawem krajowym a unijnym.

Czy zapłaciłeś akcyzę od auta? Sprawdź, czy możesz ją odliczyć, nawet jeśli popełniłeś błąd!

Dane finansowe

WPS: 4000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 81/07 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2007-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Barbara Stukan-Pytlowany
Kazimierz Włoch
Maria Serafin-Kosowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
art. 2, art. 4, art. 10, art. 75, art. 79, art. 80, art. 81, art. 82
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Dz.U. 2004 nr 87 poz 825
§ 2, § 7
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 72 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
art. 90
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska /spr./ Sędziowie WSA Barbara Stukan-Pytlowany WSA Kazimierz Włoch Protokolant sek.sąd. Beata Janczewska po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 6 marca 2007r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za czerwiec 2004r. I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...], II. Określa, że decyzje wymienione w punkcie I nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz skarżącego M. S. kwotę 100zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA/Rz 81/07
UZASADNIENIE
Decyzją nr (...) z d dnia (...) października 2005r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia (...) czerwca 2005r. nr (...) określającą podatnikowi M. S. zobowiązanie w podatku akcyzowym za czerwiec 2004r. w kwocie 1.575 zł z tytułu sprzedaży /darowizny/ samochodu osobowego marki Ford Fiesta.
Według ustaleń przytoczonych w uzasadnieniach powyższych decyzji oraz zgromadzonych w aktach dokumentów, podatnik M. S. zakupił w dniu 21 maja 2004r. w Niemczech samochód osobowy marki Ford Fiesta rok produkcji 1989, pojemność silnika 1097 cm3, za kwotę 100 EUR, złożył stosowną deklarację i w dniu 27 maja 2004r. zapłacił podatek akcyzowy w kwocie 304 zł . Natomiast w dniu 3 czerwca 2004r. dokonał darowizny tegoż samochodu na rzecz T. B., przy czym w umowie darowizny wartość samochodu określona została na kwotę 4.000 zł. Ponieważ darowizna została dokonana przed pierwszą rejestracją samochodu, to po stronie M. S. powstał obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym a to na podstawie art. 80 ust.1 i art. 4 ust.2 pkt. 6 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 29 poz. 257 z późn. zm./. Podatnik nie dokonał tego obowiązku i wobec tego określono wysokość tegoż podatku przyjmując za podstawę opodatkowania kwotę 4.000 zł podaną w umowie darowizny i przyjmując stawkę w wysokości 65% podstawy opodatkowania / art. 10 ust.1 pkt. 1, art. 75 ust. 1 cyt. ustawy, § 2 ust.1 ppkt.1, § 7 ust.1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego – Dz.U. nr 87 poz. 825 z późn. zm./.
Organ odwoławczy podniósł także, iż w niniejszym przypadku nie ma zastosowania przepis art. 4 ust. 5 cyt. ustawy, nie nastąpiło dwukrotne obciążenie akcyzą przedmiotowego samochodu. Zarówno nabycie wewnątrzwspólnotowe, jak i każda sprzedaż samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją na terenie kraju podlega obowiązkowi podatkowemu w podatku akcyzowym a zgodnie z art. 79 cyt. ustawy podatnik ma prawo do obniżenia podatku akcyzowego o kwotę akcyzy zapłaconą przy nabyciu, związaną ze sprzedażą opodatkowaną lub zapłaconą od importu ale warunkiem jest złożenie stosownej deklaracji i dokonanie odliczenia, z którego to uprawnienia podatnik nie skorzystał.
Podatnik M. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej wnosząc o jej uchylenie jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący zarzucił, że podatek akcyzowy ma charakter podatku jednorazowego i wobec tego organy podatkowe bezpodstawnie obciążyły go obowiązkiem powtórnej akcyzy od darowizny samochodu, od którego już raz taki podatek został zapłacony.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje:
Jak wynika z ustaleń organów oraz zgromadzonych w aktach dokumentów, skarżący M. S. nabył przedmiotowy samochód osobowy tj. Ford Fiesta, rok produkcji 1989, pojemność silnika 1097 cm3 w dniu 21 maja 2004r. w Niemczech i z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego opłacił w dniu 27 maja 2004r. podatek akcyzowy. Natomiast w dniu 3 czerwca 2004r. podarował tenże samochód T. B. wskazując jego wartość na kwotę 4.000 zł i w dniu 7 czerwca 2004r. samochód ten został zarejestrowany w Starostwie Powiatowym w Lubaczowie.
Zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 29 poz. 257 z późn..zm./ opodatkowaniu akcyzą podlega darowizna wyrobu akcyzowego a takim wyrobem jest niewątpliwie samochód osobowy jako wyrób akcyzowy niezharmonizowany /ust.2 pkt.6, art. 2 ust.1 pkt. 1 i poz. 59 Załącznika nr 1 do cyt. ustawy/. Podstawą opodatkowania w takim przypadku jest kwota należna z tytułu darowizny na terytorium kraju, pomniejszona o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy, należne od tych wyrobów / art. 10 ust.1 pkt.1 cyt. ustawy./. W przedmiotowej ustawie wskazane zostały także inne przedmioty podlegające opodatkowaniu podatkiem akcyzowym i między innymi opodatkowaniu podlega nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego /art. 4 ust.1 pkt.5/ i równocześnie wskazano podatników akcyzy od samochodów, którymi w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego są podmioty dokonujące takiego nabycia a w przypadku sprzedaży /darowizny/ są to podmioty dokonujące każdej sprzedaży /darowizny/ samochodu osobowego przed jego pierwszą rejestracją na terenie kraju / art. 80 ust.2/. W powołanej ustawie określono także momenty powstania obowiązku podatkowego w poszczególnych przypadkach a mianowicie obowiązek ten powstaje: w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego – z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel ale nie później niż z chwilą jego rejestracji w kraju, zaś w przypadku sprzedaży /darowizny/ - z chwilą wystawienia faktury ale nie później, niż z chwilą wydania samochodu nabywcy – obdarowanemu /art. 80 ust.3, art. 18 , art. 19/; odrębnie też określono podstawy opodatkowania w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, sprzedaży itd. /art. 10 ust.1 cyt. ustawy/.
Istotnie w art. 4 ust. 5 cyt. ustawy wyrażona została zasada jednokrotnego opodatkowania podatkiem akcyzowym, zgodnie z którą, jeśli należna / prawidłowo obliczona/ akcyza została zapłacona od czynności opodatkowanej na wcześniejszym etapie obrotu, to przy następnej czynności nie powinien powstać obowiązek podatkowy. Jednakże zasada ta jest wyłączona w zakresie opodatkowania samochodów osobowych, gdyż według art. 80 ust.1 cyt. ustawy samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju podlegają akcyzie a podatnikami – zgodnie z art. 80 ust.2 pkt. 1 cyt. ustawy – są podmioty dokonujące każdej kolejnej sprzedaży takiego samochodu przed jego pierwszą rejestracją tj. jeśli samochód taki /w tym będący przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego/ będzie przedmiotem wielu kolejnych sprzedaży i innych czynności opodatkowanych, to w każdym przypadku powstanie obowiązek podatkowy aż do momentu rejestracji.
Z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że orzekające w sprawie organy zasadnie dokonały opodatkowania przedmiotowego samochodu w związku z jego darowizną przez skarżącego, skoro darowizna ta dokonana została przed pierwszą rejestracją na terenie kraju i w takim przypadku jest to opodatkowanie niezależne od wcześniejszego opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego.
Jednakże dla uniknięcia wielokrotnego obciążania podatkiem akcyzowym, w przepisie art. 79 cyt. ustawy ustanowiono dla podatników prawo do obniżenia kwoty akcyzy o tę akcyzę, jaka została zapłacona przy nabyciu danego wyrobu akcyzowego niezharmonizowanego, związaną ze sprzedażą opodatkowaną albo zapłaconą od importu. Przepisy obowiązującej ustawy o podatku akcyzowym, jak i wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych, istotnie nie przewidują – jak zasadnie stwierdziły orzekające w sprawie organy – uwzględniania w podstawie opodatkowania nakładów własnych podatnika na dany samochód osobowy. Jak bowiem wskazano wyżej, odrębnie opodatkowane jest nabycie wewnątrzwspólnotowe i odrębnie ustalana wówczas podstawa opodatkowania, a odrębnie opodatkowana jest sprzedaż /darowizna/ samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją również z odrębnie ustalaną podstawą opodatkowania. Te dwie podstawy opodatkowania – przy uwzględnieniu przytoczonych wyżej przepisów – mogą się różnić np. w takiej sytuacji, kiedy po nabyciu wewnątrzwspólnotowym a przed dokonaniem sprzedaży przed pierwszą rejestracją na przedmiotowy samochód zostały dokonane określone nakłady. W niniejszym przypadku organy przyjęły za podstawę opodatkowania kwotę wskazaną w umowie darowizny i obliczenie podatku przy uwzględnieniu takiej podstawy nie nasuwa - co do zasady- zastrzeżeń.
Dokonując obliczenia podatku akcyzowego od wskazanej wyżej darowizny przedmiotowego samochodu organy zastosowały przepisy cyt. ustawy o podatku akcyzowym oraz Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego /Dz.U. nr 87 poz. 825 z późn. zm./. Według regulacji zawartych w powyższej ustawie, stawka akcyzy na wyroby akcyzowe niezharmonizowane tj. między innymi na samochody osobowe, wynosi 65% podstawy opodatkowania / art. 75 ust.1 cyt. ustawy/ z tym, że w cyt. wyżej Rozporządzeniu ustalone zostały obniżki tych stawek: w załączniku nr 1 dla wyrobów akcyzowych sprzedawanych w kraju a w załączniku nr 2 dla wyrobów akcyzowych nabywanych wewnątrzwspólnotowo / § 2 ust.1/. W przypadku m. inn. nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego dokonanego po upływie 2 lat od jego produkcji a także przy sprzedaniu w kraju takiego samochodu – przy wliczeniu roku produkcji jako pierwszego roku kalendarzowego – wskazano sposób obliczenia ostatecznej procentowej stawki akcyzy według określonego wzoru przy uwzględnieniu: stawki akcyzy określonej w pozycji nr 23 załącznika nr 2 w zależności od pojemności silnika samochodu, wieku samochodu wyrażonego w latach kalendarzowych; z zastrzeżeniem, że obliczona ostatecznie stawka nie może być wyższa niż określona w ustawie tj. 65% podstawy opodatkowania / § 7 ust.2 i ust.3 cyt. Rozporządzenia/.
Określoną w poz. 23 załącznika nr 2 /podobnie jak w pozycji nr 30 załącznika nr 1/ akcyzę zróżnicowano: dla samochodów o pojemności silnika powyżej 2.000 cm3 w wysokości 13,6% a dla samochodów pozostałych w wysokości 3,1% podstawy opodatkowania. Tak więc dla samochodów sprzedawanych przed pierwszą rejestracją na terenie kraju i przed upływem 2 lat od ich produkcji, wskazano w § 7 ust. 1 jedynie stawki akcyzy jak wyżej /stawki podstawowe/ tj. bez uwzględnienia wieku samochodu; według ustawy nie są objęte akcyzą będące przedmiotem obrotu w Polsce samochody, które już w Polsce zostały zarejestrowane bez względu na wiek tych samochodów, natomiast samochody mające ponad dwa lata, takiej akcyzie podlegają aż do chwili ich rejestracji w Polsce z uwzględnieniem stawki związanej z wiekiem.
Zgodność regulacji zawartej w art. 80 cyt. ustawy / opodatkowanie samochodów osobowych niezarejestrowanych na terenie kraju/ z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską /Dz.U. nr 90 poz. 864/2/T/ z 2004r./ - powoływanego dalej jako TWE- i art. 91 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej była przedmiotem zagadnienia prawnego przedstawionego Trybunałowi Konstytucyjnemu, który postanowieniem z dnia 19 grudnia 2006r. sygn. P 37/05 umorzył postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Trybunał Konstytucyjny wskazał, że w razie wątpliwości co do relacji normy prawa krajowego i normy prawa wspólnotowego w zakresie stosowania prawa, organem właściwym jest Europejski Trybunał Sprawiedliwości, który jest uprawniony do wykładni Traktatu i norm prawa pochodnego, a w niniejszym przypadku chodzi właśnie o kwestię stosowania a nie obowiązywania prawa i o interpretację prawa wspólnotowego tj. między innymi zakres znaczeniowy postanowień art. 90 TWE.
Natomiast w postępowaniu zainicjowanym pytaniem prejudycjalnym zadanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, Europejski Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu /powoływany dalej jako ETS/ w wyroku z dnia 18 stycznia 2007r. w sprawie C -313/05 orzekł, iż podatek akcyzowy ustanowiony w Polsce ustawą wymienioną wyżej, nie stanowi cła przywozowego ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 TWE. W wyroku tym ETS orzekł także, iż przepis art. 90 akapit pierwszy TWE sprzeciwia się "podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek". Równocześnie ETS wskazał, że sąd krajowy /polski/ ma obowiązek zbadania czy polskie przepisy o podatku akcyzowym a w szczególności § 7 cyt. Rozporządzenia wywołuje takie skutki tj. czy wzrost stawki akcyzy wraz z wiekiem samochodu dotyczy wyłącznie samochodów używanych przywiezionych z innego państwa członkowskiego oraz czy w przypadku samochodów używanych zarejestrowanych w Polsce jako nowe, stawka rezydualnego podatku zawartego w wartości takiego samochodu pozostaje niezmienna. Jak wskazano wyżej, według polskich przepisów, stawka akcyzy uzależniona od pojemności silnika /3,1% i 13,6%/ ma zastosowanie zarówno w przypadku sprzedaży/ i zrównanych z nią czynności/ samochodu w kraju, jak i nabycia wewnątrzwspólnotowego, jednakże w przypadku dokonywania tych czynności dotyczących samochodów starszych niż dwa lata, ostateczna stawka akcyzy obliczana według wzoru wskazanego w § 7 ust. 2 cyt. Rozporządzenia, wzrasta wraz z wiekiem samochodu. Ponadto stawka ta – z uwzględnieniem wieku samochodu – będzie miała zastosowanie do każdej sprzedaży /i czynności z nią zrównanych/ takiego " starego" samochodu bez względu na to, czy pochodzi on z produkcji krajowej, czy został nabyty wewnątrzwspólnotowo. Niewątpliwie obliczanie należnej akcyzy przy zastosowaniu tego wzoru wskazuje na progresywny charakter stawek na pojazdy starsze niż dwa lata, która to progresja ograniczona jest ustawowo do wysokości 65% podstawy opodatkowania. Zauważyć jednak należy, że o ile przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym takiego samochodu podatnik zobowiązany był do zapłacenia akcyzy według progresywnych stawek, to przy podejmowaniu czynności odnośnie takiego samochodu, który znajdował się już w kraju, podatnik mógł podejmować decyzję co do kolejności czynności tj. czy dokonać sprzedaży przed pierwszą rejestracją, czy też po takiej rejestracji. W powołanym wyżej wyroku ETS wskazał jedynie na konieczność porównania skutków podatku akcyzowego obciążającego pojazdy przywożone z innego państwa członkowskiego /a przedmiotem sprawy był podatek związany z nabyciem wewnątrzwspólnotowym/ ze skutkami rezydualnego podatku obciążającego używane samochody krajowe opodatkowane przy pierwszej ich rejestracji /pkt. 32 uzasadnienia, pkt. 2 orzeczenia/. Stanowisko powyższe dotyczy więc podatku akcyzowego nakładanego po raz pierwszy w Polsce w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym, natomiast nie odnosi się już do dalszych czynności opodatkowanych w kraju mających za przedmiot "stary" samochód i sposób opodatkowania w tym zakresie nie został zakwestionowany ani przez Trybunał Konstytucyjny, ani przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości /natomiast zmiana przepisów cyt. Rozporządzenia nastąpiła z dniem 1 grudnia 2006r./. Jak już bowiem zaznaczono wyżej, sposób takiego opodatkowania "starych" samochodów w stanie prawnym obowiązującym do końca listopada 2006r. był jednakowy dla wszystkich samochodów a więc nie miał cech dyskryminujących ze względu na pierwotne pochodzenie takich samochodów. W nawiązaniu do przytoczonych wyżej okoliczności przyjąć więc należy, że sposób opodatkowania /tj. obliczenia należnego podatku akcyzowego/ w związku z dokonaniem jego darowizny przed pierwszą rejestracją zastosowany przez organy, nie może być zakwestionowany.
Jeśli natomiast chodzi o zastosowanie powołanego wyżej przepisu art. 79 cyt. ustawy, to orzekające w niniejszej sprawie organy stoją na stanowisku, że jego treść ustanawia dla podatnika uprawnienie, które może być przez niego zrealizowane tylko przez wykazanie kwoty uprzednio zapłaconej akcyzy w deklaracji, którą podatnik ma obowiązek złożyć z mocy art. 18 i art. 19 cyt. ustawy, natomiast organy nie mogą takiego odliczenia dokonać z urzędu.
Powołany wyżej przepis stwierdza, że " podatnik ma prawo do obniżenia" a więc jest to niewątpliwie uprawnienie podatnika, które wskazuje on w deklaracji sporządzanej w wykonaniu obowiązku z art. 80 ust. 3 pkt.1 w związku z art. 18 ust.1 i art. 19 ust.1 cyt. ustawy. Jak wskazano wyżej, obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym występuje w przypadkach ściśle określonych w ustawie a między innymi zarówno w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, jak i w przypadku jego sprzedaży w rozumieniu art. 4 ust.2, art. 80 ust.2 cyt. ustawy i w każdym z tych przypadków podatnik zobowiązany jest do złożenia stosownej deklaracji. Jeśli obowiązku tego nie wykona tj. ani nie złoży deklaracji, ani nie zapłaci podatku, organy celne po przeprowadzeniu stosownego postępowania określają ten podatek w decyzji.
Niewątpliwie odliczenie kwoty akcyzy zapłaconej z tytułu wcześniejszej czynności opodatkowanej mającej za przedmiot ten właśnie wyrób akcyzowy, może nastąpić wtedy, jeśli zapłata tej akcyzy jest udokumentowana fakturą albo potwierdzeniem zapłaty – także w sytuacji, gdy od wcześniejszej czynności zapłaty dokonał inny podatnik. W ocenie Sądu, nie jest uzasadnione stanowisko, że w stosunku do podatnika, który wprawdzie dysponuje dowodem zapłaty wcześniejszej akcyzy ale przy dokonywaniu kolejnego opodatkowanego obrotu nie składa deklaracji i nie uiszcza należnego podatku, na skutek czego organy określają ten podatek w decyzji, organy te nie mogą odliczyć wcześniej zapłaconej kwoty. Obowiązek podatkowy jest bowiem obowiązkiem zobiektywizowanym, określonym przez ustawę a jeśli tak, to musi on być realizowany w takiej wysokości, w jakiej określił go ustawodawca. Jeśli więc stosowne organy uprawnione są i zobowiązane do wydania decyzji w przypadkach, kiedy podatnik nie wykonał nałożonych na niego przez ustawodawcę obowiązków, to określone przez nie podatek musi być zgodny z przepisami a więc muszą one uwzględniać wszystkie okoliczności danego przypadku, które mają wpływ na ostateczne wyliczenie należnej od podatnika kwoty. W ocenie Sądu, skoro organy działają wówczas "za podatnika", to muszą uwzględniać nie tylko jego obowiązki ale i uprawnienia, aby ostateczne rozstrzygnięcie było zgodne z prawem a przy niewykonaniu przez podatnika jego obowiązków /uprawnień/, ponosi on i tak negatywne skutki np. w postaci odsetek.
Zauważyć przy tym należy, że – jak wskazano wyżej – ustawodawca nałożył na podatników obowiązek składania deklaracji ale w cyt. przepisie art. 79 ustawy nie uzależnił " odliczenia" wcześniejszej akcyzy od złożenia deklaracji a jedynie ustanowił prawo podatnika do takiego odliczenia i wobec tego prawo to powinny uwzględnić także organy wydające decyzję. Podkreślenia także wymaga – w odniesieniu do argumentacji organów nawiązującej do konstrukcji podatku od towarów i usług - że konstrukcja obu podatków nie jest identyczna, bo ten ostatni podatek naliczany jest w każdej fazie obrotu /przy zachowaniu zasady neutralności/ natomiast podatek akcyzowy jest co do zasady podatkiem jednorazowym ale zasada ta doznaje wyłomu w przypadku samochodów osobowych będących przedmiotem obrotu ale tylko przed pierwszą rejestracją na terenie kraju / po dokonaniu takiej rejestracji podatek już nie występuje/.
W niniejszej sprawie, skoro podatnik dysponuje dowodem zapłacenia wcześniejszej akcyzy, to w ocenie Sądu, kwota ta powinna być odliczona od akcyzy należnej obecnie.
Zaznaczyć przy tym jednak należy, że przy rozpoznawaniu skarg na decyzje organów, sąd administracyjny badający zgodność tych decyzji pod względem zgodności z prawem, nie jest wprawdzie związany granicami skargi ale związany jest granicami danej sprawy a mianowicie treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia, którego kontroli dokonuje w oparciu o akta sprawy tj. materiał zgromadzony w tychże aktach / art. 133 § 1, art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a., art. 1 art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. nr 153 poz. 1269/. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może więc zastępować organów w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy tj. ustalenia ostatecznie należnej kwoty akcyzy do zapłaty, a w uwzględnieniu naprowadzonych wyżej okoliczności organy te będą zobowiązane do podjęcia stosownych czynności – przy uwzględnieniu między innymi treści przepisów art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 8 poz. 60 z 2005r./ i zajęcia stanowiska co do wielkości odliczenia.
Biorąc pod uwagę okoliczności naprowadzone wyżej, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt.1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji a o kosztach postępowania sadowego orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.. Orzeczenie w przedmiocie niewykonywania uchylonych decyzji oparto na przepisie art. 152 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI