I SA/Rz 742/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego od samochodu sprowadzonego z zagranicy, nakazując ponowne zbadanie sprawy pod kątem zgodności z prawem unijnym i zasadą niedyskryminacji.
Skarżący domagał się zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego od samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo, argumentując niezgodność polskich przepisów z prawem unijnym (art. 90 TWE) i zasadą równego traktowania. Organy podatkowe odmówiły, uznając polskie przepisy za niedyskryminujące. WSA uchylił decyzje, wskazując na konieczność zbadania, czy polski podatek akcyzowy od używanych samochodów sprowadzonych z zagranicy nie przewyższa rezydualnej kwoty podatku zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów zarejestrowanych w kraju, zgodnie z wytycznymi ETS.
Sprawa dotyczyła wniosku M.M. o stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego od samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo. Skarżący powoływał się na art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), który zakazuje dyskryminacji i protekcjonizmu w podatkach wewnętrznych, twierdząc, że polskie przepisy o podatku akcyzowym są sprzeczne z prawem wspólnotowym. Organy podatkowe obu instancji odmówiły stwierdzenia nadpłaty, argumentując, że polskie przepisy traktują jednakowo samochody krajowe i zagraniczne, a obowiązek podatkowy wynika z faktu niezarejestrowania pojazdu w kraju, a nie z jego pochodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżone decyzje. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) w sprawie C-313 Brzeziński, który stwierdził, że art. 90 TWE sprzeciwia się polskiemu podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nałożona na używane pojazdy starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w Polsce. Sąd wskazał, że polskie organy muszą zbadać, czy taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, porównując zapłaconą akcyzę z rezydualną kwotą podatku w wartości rynkowej podobnego samochodu krajowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w zakresie, w jakim kwota podatku nałożona na używane pojazdy starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, nie przewyższa rezydualnej kwoty tego podatku zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w Polsce.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie ETS, które wskazało, że polski podatek akcyzowy może być niezgodny z prawem unijnym, jeśli prowadzi do dyskryminacji poprzez nałożenie wyższego podatku na używane samochody sprowadzone z zagranicy niż wynikałoby to z rezydualnej kwoty podatku w cenie podobnych pojazdów krajowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
u.p.a.
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Ord.pod.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
u.p.a. art. 10 § ust.1 pkt 2
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 75 § ust. 1
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 75 § ust. 3 pkt 3
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 80 § ust. 1
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 80 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 80 § ust. 3 pkt 3
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 81 § ust. 1
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 82 § ust.3
Ustawa o podatku akcyzowym
Ord.pod. art. 72 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego art. 2 § § 2 ust.1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego art. 7 § § 7 ust.2 i 3
P.u.s.a. art. 1 § §1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność polskich przepisów o podatku akcyzowym z prawem wspólnotowym (art. 90 TWE) w zakresie dyskryminacji samochodów sprowadzanych z innych Państw Członkowskich. Konieczność zbadania, czy podatek akcyzowy nałożony na używane samochody sprowadzone z zagranicy nie przewyższa rezydualnej kwoty podatku zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów zarejestrowanych w kraju.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów podatkowych o braku dyskryminacji, gdyż polskie przepisy traktują jednakowo samochody krajowe i zagraniczne, a obowiązek podatkowy wynika z faktu niezarejestrowania pojazdu w kraju.
Godne uwagi sformułowania
podatek akcyzowy w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w Państwie Członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w Państwie Członkowskim, które nałożyło podatek.
Skład orzekający
Maria Serafin-Kosowska
przewodniczący
Bożena Wieczorska
członek
Jacek Surmacz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście podatku akcyzowego od samochodów używanych sprowadzanych z UE, zasada równego traktowania, pojęcie 'rezydualnej kwoty podatku'."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatku akcyzowego od samochodów używanych starszych niż dwa lata i wymaga indywidualnego badania relacji zapłaconego podatku do wartości rynkowej pojazdów krajowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii zgodności polskiego prawa podatkowego z prawem unijnym, co ma bezpośrednie przełożenie na sytuację wielu obywateli kupujących samochody z zagranicy. Wyrok ETS stanowi kluczowy element rozstrzygnięcia.
“Czy polski podatek akcyzowy od używanych aut z UE jest legalny? WSA bada zgodność z prawem unijnym.”
Dane finansowe
WPS: 4714 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Rz 742/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2007-04-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-12-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Bożena Wieczorska Jacek Surmacz /sprawozdawca/ Maria Serafin-Kosowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy Hasła tematyczne Podatek akcyzowy Podatkowe postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 29 poz 257 art.10 ust.1 pkt 2, art.75 ust. 1, art.80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 3, art. 81 ust. 1, art. 82 ust.3 Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art.72 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dz.U. 2004 nr 87 poz 825 § 2 ust.1, § 7 ust.2 i 3 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie NSA Bożena Wieczorska NSA Jacek Surmacz /spr./ Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 12 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia[...] listopada 2006r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2006r. nr [...], II. określa, że decyzje wymienione w punkcie I nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego M. M. kwotę 188,60 zł. /słownie: sto osiemdziesiąt osiem złotych, sześćdziesiąt groszy/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie I SA/Rz 742/06 UZASADNIENIE Dyrektor Izby Celnej, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa /tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60. ze zm.; powoływanej dalej jako: Ordynacja podatkowa/, decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M.M. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...], odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Według ustaleń organów podatkowych w dniu 19 lipca 2006 r. M.M. wystąpił do Naczelnika Urzędu Celnego z wnioskiem zwrot nadpłaty podatku akcyzowego w wysokości 4.714,00 zł., wraz z odsetkami ustawowymi od dnia zapłaty, uiszczonego w związku z wewnątrzwspólnotowym nabyciem samochodu osobowego marki [...], nr identyfikacyjny [...], rok produkcji 1997, pojemność silnika 1998 cm3. Swoje żądanie podatnik uzasadnił niezgodnością przepisów podatkowych z uregulowaniami prawa wspólnotowego, a w szczególności art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską /Dz.U.2004.90.864/2 (T)/, zwanego dalej TWE, które zakazują stosowania protekcjonizmu oraz ustanawiają zasadę równego traktowania produktów krajowych i pochodzących z innych Państw Członkowskich, w dziedzinie podatków wewnętrznych. Naczelnik Urzędu Celnego, odmawiając decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. stwierdzenia nadpłaty podkreślił, iż polski prawodawca w żaden sposób nie dyskryminuje samochodów osobowych wyprodukowanych i użytkowanych w innych Państwach Członkowskich, w porównaniu do takich samych wyrobów wyprodukowanych i użytkowanych w Kraju. Na podstawie art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym /Dz. U Nr 29, poz. 257 ze zm., powoływanej dalej jako: ustawa o podatku akcyzowym/ przedmiotem opodatkowania akcyzą są samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, zaś podatnikami akcyzy od samochodów są importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. Obowiązek podatkowy w akcyzie, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 8 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym podstawą opodatkowania, w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie podstawy opodatkowania, jest kwota, jaką nabywca jest zobowiązany zapłacić za wyroby akcyzowe, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego. Jak stanowi art. 75 ust 1 powołanej ustawy, stawka akcyzy na wyroby niezharmonizowane, do których zalicza się samochody osobowe, wynosi 65 % podstawy opodatkowania. Jednakże ust. 3 art. 75 ustawy zawiera delegację dla Ministra Finansów do obniżenia stawek akcyzy w drodze rozporządzenia. Korzystając z tejże delegacji Minister Finansów wydał rozporządzenie z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego /Dz. U Nr 87, poz. 825 ze zm., powoływane dalej jako: rozporządzenie/. W § 2 ust 1 pkt 2 rozporządzenia określono stawki podatku akcyzowego w procencie podstawy opodatkowania, podając je w poz. 23 załącznika nr 2. Zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia, w przypadku samochodów starszych niż dwuletnie, wysokość stawki podatku akcyzowego liczona jest jako suma stawki akcyzy wyrażonej w procentach, która wynosi 13,6 % dla samochodów o poj. silnika powyżej 2 000 cm 3 i 3,1 % dla pozostałych oraz wieku samochodu wyrażonego w latach i pomnożonego przez 12. Organ I instancji podkreślił, że kryterium opodatkowania nie stanowi kraj pochodzenia pojazdu, ale inne zdarzenie, jakim jest jego pierwsza rejestracja. Tym samym w sposób jednakowy, pod względem stosowanych stawek akcyzy, traktowane są przypadki wewnętrznej sprzedaży samochodów osobowych przed ich pierwszym zarejestrowaniem w kraju, jak również import czy też nabycie wewnątrzwspólnotowe tego rodzaju wyrobów. Z tych względów nie może być więc mowy o jakiejkolwiek dyskryminacji czy stosowaniu zasad protekcjonizmu. Samochody osobowe należą do grupy wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, a zatem, zgodnie z przepisami prawa wspólnotowego, nie istnieje zakaz nakładania na nie podatku akcyzowego pod warunkiem, że podatek ten nie spowoduje zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między Państwami Członkowskimi. M.M. nie wykazał takich okoliczności. Zgodnie z art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej, za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Zdaniem organu I instancji w przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie występuje, albowiem M.M., dokonując wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego stał się podatnikiem podatku akcyzowego, tym samym nie ma podstawy prawnej do dokonania zwrotu podatku. Odwołanie od decyzji wydanej przez organ I instancji wniósł M.M., zarzucając naruszenie prawa, poprzez błędną interpretację art. 90 TWE i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia stwierdzającego nadpłatę podatku akcyzowego. Odwołujący się podkreślił, że przepisy prawa wspólnotowego, które po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej obowiązują bezpośrednio, zabraniają dyskryminacji samochodów sprowadzanych z innych Państw Członkowskich, tym samym organ I instancji nie powinien stosować sprzecznej z tym prawem ustawy o podatku akcyzowym. Dyrektor Izby Celnej, decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, uznając argumentację odwołującego się za bezzasadną. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 3 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przemieszczania oraz kontrolowania, Państwa Członkowskie zachowują prawo do wprowadzenia lub utrzymania podatków nakładanych na wyroby akcyzowe niezharmonizowane, do których zalicza się samochody osobowe, pod warunkiem że podatki te nie będą powodować dodatkowych formalności przy przekraczaniu granicy, w obrocie między tymi państwami. Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że art. 80 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym obciąża wszystkie niezarejestrowane samochody osobowe, zarówno pochodzenia krajowego, jak i zagranicznego. Z kolei art. 90 TWE stanowi, iż żadne z Państw Członkowskich nie może nakładać na produkty z innych państw, bezpośrednio lub pośrednio, jakichkolwiek opłat wewnętrznych, wyższych od tych, którym podlegają bezpośrednio lub pośrednio takie same produkty krajowe. Nie pozbawia on jednak Państw Członkowskich prawa do nakładania podatków na poszczególne towary, byle tylko te daniny nie przybierały charakteru dyskryminacyjnego tj. stosowane były w równym stopniu wobec podobnych produktów krajowych i wspólnotowych. Opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlegają wszystkie, niezależnie od pochodzenia, samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju. Pochodzenie samochodu nie ma też wpływu na wysokość stawki podatku akcyzowego, które zostały ustalone jednakowo dla pojazdów wyprodukowanych w Polsce i zakupionych w innym kraju członkowskich. Powstanie obowiązku podatkowego uzależnione jest od występowania pewnej cechy towaru – niezarejestrowania samochodu na terytorium Polski. Zakup samochodu zarejestrowanego w kraju nie podlega opodatkowaniu akcyzą, jednakże w cenie tego samochodu zawarty jest podatek akcyzowy w związku z jego sprzedażą dokonana przed pierwszą rejestracją na terytorium RP. Na uzasadnienie swojego stanowiska Dyrektor Izby Celnej powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 lutego 2005 r., sygn. akt III SA/Lu 728/04 (niepubl.). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Dyrektora Izby Celnej wniósł podatnik M.M., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie przepisów art. 87 i 91 Konstytucji RP oraz art. 90 TWE. Jego zdaniem przepisy ustawy o podatku akcyzowym są sprzeczne z uregulowaniami wspólnotowymi, które nie tylko są stosowane bezpośrednio, ale także mają pierwszeństwo przed prawem krajowym. Tak więc art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, jako sprzeczny z prawem wspólnotowym, nie powinien być stosowany. Przejaw dyskryminacji w ocenie Skarżącego stanowi także stawka podatku, która tylko formalnie jest taka sama dla samochodów nabytych wewnątrzwspólnotowo, jak i nabytych w kraju. Dodatkowo zaznaczył, iż powołany w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 lutego 2005 r. ma charakter incydentalny, a problem zwrotu akcyzy znajdzie swój finał przed Trybunałem Konstytucyjnym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do treści art.1 § §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr.153 poz.1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii, czy podatek akcyzowy zapłacony przez Skarżącego na skutek nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu stanowi nadpłatę i w jakim zakresie, czy też nie. Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się m. in. kwotę podatku nadpłaconego albo zapłaconego nienależnie, przy czym dalsze przepisy tej ustawy szczegółowo regulują datę powstania nadpłaty oraz sposób jej dochodzenia i rozliczenia. Dla oceny zasadności wyliczenia oraz wpłacenia tego podatku zastosowanie miały przepisy ustawy o podatku akcyzowym oraz rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego. Według regulacji zawartych w powyższej ustawie, pojazdy samochodowe są wyrobami akcyzowymi (niezharmonizowanymi) podlegającymi akcyzie, a opodatkowaniu akcyzą podlega między innymi nabycie wewnątrzwspólnotowe tj. przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium Państwa Członkowskiego Wspólnoty Europejskiej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 2 pkt 1, 3, 4, 5, art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku akcyzowym, załącznik nr 1 poz. 59). Akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2003r., Nr 58, poz. 515 ze zm.), a podatnikami są m. in. podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego i w przypadku takiego nabycia obowiązek podatkowy powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, ale nie później, niż z chwilą jego rejestracji na terytorium RP (art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 3 cyt. ustawy o podatku akcyzowym). Podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego w Polsce, zobowiązane zostały do złożenia stosownej deklaracji uproszczonej w terminie 5 dni od tego nabycia i zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego samochodu w kraju, a podstawę opodatkowania stanowi kwota jaką nabywca zobowiązany jest zapłacić (art. 81 ust. 1, art. 82 ust.3, art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym). Stawka akcyzy na wyroby akcyzowe niezharmonizowane, tj. m. in. na samochody osobowe wynosi 65 % podstawy opodatkowania (art. 75 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym) z tym, że w cyt. wyżej rozporządzeniu ustalone zostały obniżki tych stawek: w załączniku nr 1 dla wyrobów akcyzowych sprzedawanych w kraju, a w załączniku nr 2 – dla wyrobów akcyzowych nabywanych wewnątrzwspólnotowo (§ 2 ust. 1 rozporządzenia). W przypadku m. in. nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, dokonanego po upływie 2 lat od jego produkcji, a także sprzedaży w kraju tego samochodu – przy wliczeniu roku produkcji jako pierwszego roku kalendarzowego – wskazano sposób obliczenia ostatecznej procentowej stawki akcyzy według określonego wzoru, przy uwzględnieniu: stawki akcyzy określonej w pozycji nr 23 załącznika nr 2, w zależności od pojemności silnika samochodu, wieku samochodu wyrażonego w latach kalendarzowych; z zastrzeżeniem, że obliczona stawka akcyzy nie może być wyższa niż określona w ustawie tj. 65 % podstawy opodatkowania (§ 7 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia). Określoną w pozycji 23 załącznika nr 2 (podobnie jak w pozycji nr 30 załącznika nr 1) akcyzę zróżnicowano: dla samochodów o pojemności silnika powyżej 2 000 cm3 – w wysokości 13,6%, a dla pozostałych samochodów – w wysokości 3,1% podstawy opodatkowania. Zaznaczyć przy tym należy, że dla samochodów sprzedawanych przed pierwszą rejestracją w kraju i przed upływem dwóch lat od ich produkcji, wskazano w § 7 ust. 1 jedynie stawki akcyzy jak wyżej, tj. bez względu na wiek. Wg ustawy, nie są objęte akcyzą, będące przedmiotem obrotu w Polsce, samochody, które już w Polsce zostały zarejestrowane – bez względu na wiek tych samochodów, natomiast samochody używane, nabyte wewnątrzwspólnotowo, mające ponad 2 lata, takiej akcyzie podlegają aż do chwili rejestracji w Polsce. Zgodność regulacji zawartej w art. 80 ustawy o podatku akcyzowym z art. 90 TWE i art. 91 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej była przedmiotem zagadnienia prawnego przedstawionego Trybunałowi Konstytucyjnemu, który postanowieniem z dnia 19 grudnia 2006 roku, sygn. akt P 37/05, umorzył postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia. W uzasadnieniu postanowienia Trybunał Konstytucyjny wskazał, że w razie wątpliwości co do relacji prawa krajowego i normy prawa wspólnotowego, w zakresie stosowania prawa, organem właściwym jest Europejski Trybunał Sprawiedliwości, który jest uprawniony do wykładni Traktatu i norm prawa pochodnego, a w niniejszym przypadku chodzi właśnie o kwestię stosowania, a nie obowiązywania prawa i o interpretację prawa wspólnotowego, tj. m. in. o zakres znaczeniowy art. 90 TWE. Natomiast w postępowaniu zainicjowanym pytaniem prejudycjalnym, zadanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, Europejski Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu (powoływany dalej jako: ETS) w wyroku z dnia 18 stycznia 2007 roku w sprawie C – 313 Maciej Brzeziński przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie, orzekł iż podatek akcyzowy ustanowiony w Polsce ustawą o podatku akcyzowym nie stanowi cła przywozowego ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 TWE i że nałożenie obowiązku składania deklaracji uproszczonej nie pozostaje w sprzeczności z prawem wspólnotowym tj. art. 28 TWE, przy założeniu, że obowiązek ten powstaje z chwilą nabycia prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel, ale nie później, niż z chwila rejestracji samochodu w kraju. W wyroku tym ETS orzekł równocześnie, ze przepis art. 90 akapit 1 TWE sprzeciwia się "podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w Państwie Członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w Państwie Członkowskim, które nałożyło podatek". Równocześnie ETS wskazał, że sąd krajowy (polski) ma obowiązek zbadania, czy polskie przepisy o podatku akcyzowym, a w szczególności § 7 rozporządzenia, wywołuje takie skutki. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego rozstrzygania sprawy podatkowej i zastępowania w tym procesie organu. Zakres dokonywanych przez Sąd ustaleń zdeterminowany jest poprzez podstawową funkcję sądowej kontroli administracji, to jest oceny z punktu widzenia legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Kwestia ta nigdy nie budziła wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym podkreślano, iż sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Może on dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem tejże decyzji ( por. wyrok NSA z 7 lutego 2001r, V SA, 671/00, LEX nr 50129). W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy zobowiązane będą uzupełnić materiał dowodowy oraz podjąć czynności mające na celu ustalenie, czy kwota podatku akcyzowego nałożonego na samochód osobowy sprowadzony z zagranicy przewyższa kwotę podatku akcyzowego zawartą w wartości rynkowej podobnego samochodu osobowego zakupionego i zarejestrowanego w Polsce, czyli tzw. kwotę rezydualną podatku. Termin "rezydualna kwota podatku" został zdefiniowany w wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 września 2002 r., wydanym w sprawie C-101/00 Tulliasiamies, Antti Siliin vs Finlandia. Do tego terminu odwołuje się również rzecznik generalny w opinii w sprawie C- 313/05, stwierdzając w pkt 41, iż wartość rynkowa pojazdów samochodowych, zmniejsza się z upływem czasu. Orzecznictwo Trybunału konsekwentnie opiera się na stwierdzeniu, że jeśli podatek od pojazdu nowego równy jest pewnemu ułamkowi jego ceny, to rezydualny podatek zawarty w cenie późniejszej odsprzedaży, uwzględniającej deprecjację wartości pojazdu jest równy temu ułamkowi. Podatek taki staje się częścią składową wartości pojazdu. Stanowi on nadal, po deprecjacji, ten sam ułamek wartości pojazdu. Rezydualna kwota podatku (podatek rezydualny) to element ceny używanego samochodu zakupionego w Polsce, która wynika z kwoty podatku akcyzowego zawartej w cenie nowego pojazdu, przy zachowaniu stosunku podatku akcyzowego do ceny nowego pojazdu i spadku wartości samochodu używanego. W tym celu organ winien przedsięwziąć odpowiednie czynności procesowe oraz wykazać stosowną inicjatywę wypełniając dyspozycje zawarte w art. 122 oraz 187 § 1 Ordynacji podatkowej. O ile zatem po stronie podatnika punktem wyjścia będzie po prostu stawka i kwota zapłaconej przez niego akcyzy, to punkt odniesienia stanowić będzie wartość rynkowa podobnego pojazdu zakupionego i pierwszy raz zarejestrowanego w Polsce i zawarta w tej wartości rezydualna kwota podatku akcyzowego. Nadpłata powstanie w przypadku, gdy kwota podatku akcyzowego nałożona na samochód nabyty w Państwie Członkowskim innym niż Polska okaże się wyższa od kwoty podatku zawartej w wartości rynkowej pojazdu podobnego zarejestrowanego wcześniej w Polsce i będzie stanowiła różnicę tych kwot. W tych warunkach, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku. Zakres w jakim uchylone decyzje nie mogą być wykonane określono w oparciu o art. 152 P.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI