I SA/Rz 720/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, określającą podatniczce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 rok. Kluczową kwestią sporną była kwalifikacja prawno-podatkowa sprzedaży nieruchomości (działki nr [...] z budynkiem usługowym) nabytej przez podatniczkę w drodze darowizny od męża. Podatniczka ujęła nieruchomość w ewidencji środków trwałych i zaliczyła odpisy amortyzacyjne oraz niezamortyzowaną wartość do kosztów uzyskania przychodów. Organy podatkowe zakwestionowały tę kwalifikację, argumentując, że podatniczka nie miała zamiaru użytkowania nieruchomości przez okres dłuższy niż rok, co jest warunkiem uznania jej za środek trwały zgodnie z art. 22a ust. 1 ustawy o PIT. Sąd podzielił stanowisko organów, wskazując na dynamikę transakcji (darowizna w marcu, sprzedaż w lipcu 2016 r.) oraz powiązania między podmiotami, które sugerowały, że celem było szybkie pozyskanie środków obrotowych bez opodatkowania. W związku z tym, sprzedaż nieruchomości nie mogła być rozliczona na zasadach dotyczących środków trwałych, a koszty uzyskania przychodów zostały ustalone na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o PIT (koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów). Sąd uznał również za nierzetelną księgę przychodów i rozchodów podatniczki w zakresie kosztów i przychodów, a także prawidłowe oszacowanie części przychodów z tytułu usług gastronomicznych i organizacji imprez okolicznościowych. W konsekwencji, skarga została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwalifikacja nieruchomości jako środka trwałego w podatku dochodowym od osób fizycznych, zwłaszcza w kontekście darowizny i szybkiego zbycia, a także ocena rzetelności ksiąg podatkowych i szacowanie przychodów.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale jego interpretacja przepisów dotyczących środków trwałych i kosztów uzyskania przychodów ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy nieruchomość nabyta w drodze darowizny, a następnie sprzedana w krótkim okresie, może być uznana za środek trwały w działalności gospodarczej podatnika na potrzeby rozliczenia kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli podatnik nie miał zamiaru użytkowania nieruchomości przez okres dłuższy niż rok, co wynika z całokształtu okoliczności sprawy, w tym dynamiki transakcji i powiązań między podmiotami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wpis nieruchomości do ewidencji środków trwałych nie ma charakteru konstytutywnego i podlega ocenie organów. W przypadku szybkiego zbycia nieruchomości nabytej w drodze darowizny, szczególnie w powiązanych podmiotach, brak jest obiektywnego zamiaru użytkowania jej przez okres dłuższy niż rok, co wyklucza jej kwalifikację jako środka trwałego.
Czy koszty uzyskania przychodów ze sprzedaży nieruchomości, która nie stanowiła środka trwałego, powinny być rozliczane na podstawie niezamortyzowanej wartości początkowej (art. 23 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f.) czy jako koszty poniesione (art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koszty powinny być ustalone na podstawie art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. (koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów), a nie na podstawie niezamortyzowanej wartości początkowej, ponieważ nieruchomość nie była środkiem trwałym.
Uzasadnienie
Skoro nieruchomość nie spełniała definicji środka trwałego, podatniczka nie mogła zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych ani niezamortyzowanej wartości początkowej. Koszty związane ze sprzedażą powinny być rozliczane jako koszty faktycznie poniesione.
Czy księga przychodów i rozchodów jest nierzetelna w przypadku zawyżenia kosztów uzyskania przychodów i zaniżenia przychodów, a także czy organ prawidłowo oszacował przychody z tytułu usług gastronomicznych i organizacji imprez?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, księga przychodów i rozchodów została uznana za nierzetelną, a oszacowanie przychodów przez organ było prawidłowe, uwzględniając dostępne dowody i brak współpracy podatniczki.
Uzasadnienie
Sąd podzielił ustalenia organu co do nierzetelności księgi podatkowej, wskazując na liczne nieprawidłowości w zakresie kosztów i przychodów. Oszacowanie przychodów z usług gastronomicznych i imprez zostało uznane za prawidłowe, ponieważ uwzględniało dostępne dowody (zeznania świadków, informacje z Internetu) i było konieczne z uwagi na brak pełnej dokumentacji ze strony podatniczki.
Czy doszło do naruszenia zasady in dubio pro tributario poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść podatnika?
Odpowiedź sądu
Nie, zasada in dubio pro tributario ma zastosowanie do wątpliwości co do treści przepisów prawa, a w tej sprawie wątpliwości nie wystąpiły, a ustalenia organów i Sądu były jednoznaczne.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły wątpliwości co do treści przepisów prawa, a ocena prawna działań podatniczki i ich kwalifikacja podatkowa były jasne. Zasada in dubio pro tributario nie miała zastosowania.
Przepisy (8)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Koszty uzyskania przychodów to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.
u.p.d.o.f. art. 22a § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja środka trwałego, który musi być kompletny i zdatny do użytku w dniu przyjęcia, stanowić własność podatnika, być nabyty lub wytworzony we własnym zakresie, mieć przewidywany okres używania dłuższy niż rok i być wykorzystywany na potrzeby działalności gospodarczej.
u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wyłącza z kosztów uzyskania przychodów m.in. odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, jeżeli nie ulegają one zużyciu przy prowadzeniu działalności gospodarczej; kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z art. 22a-22o, z uwzględnieniem art. 23.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 22g § ust. 1 pkt 3 i ust 16
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
Określa termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi jako niezasadnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość nabyta w drodze darowizny i sprzedana w krótkim okresie nie spełnia definicji środka trwałego z uwagi na brak zamiaru użytkowania przez okres dłuższy niż rok. • Koszty uzyskania przychodów ze sprzedaży nieruchomości, która nie była środkiem trwałym, powinny być ustalone na podstawie art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. • Księga przychodów i rozchodów była nierzetelna z powodu zawyżenia kosztów i zaniżenia przychodów. • Oszacowanie przychodów z usług gastronomicznych i organizacji imprez przez organ było prawidłowe. • Zasada in dubio pro tributario nie miała zastosowania, gdyż nie wystąpiły wątpliwości co do treści przepisów prawa.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość stanowiła środek trwały, a koszty uzyskania przychodów powinny być rozliczone na podstawie niezamortyzowanej wartości początkowej. • Księga przychodów i rozchodów była rzetelna. • Organ błędnie oszacował przychody z usług gastronomicznych i organizacji imprez. • Doszło do naruszenia zasady in dubio pro tributario. • Zastosowanie rozszerzającej interpretacji przepisów prawa podatkowego naruszające zasadę in dubio pro tributario. • Brak zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego. • Lakoniczne wskazanie przyczyn oceny dowodów. • Pominięcie twierdzeń kontrolowanej. • Niewłaściwa ocena materiału dowodowego. • Błędne przyjęcie, że nie został spełniony warunek przewidywanego okresu używania środka trwałego. • Błędne ustalenie, że koszty uzyskania przychodów nie mogą być zaliczone na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. • Błędne oszacowanie kosztów uzyskania przychodów i należnych przychodów. • Nadużycie prawa w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
wpis do ewidencji środków trwałych nie ma charakteru konstytutywnego i sam w sobie nie przesądza o tym, że dany składnik majątkowy stanowi środek trwały • dla uznania składnika majątkowego za środek trwały, niezbędne jest jednoczesne spełnienie wszystkich przesłanek określonych w art. 22a ust. 1 u.p.d.o.f. • przewidywany przez skarżącą okres użytkowania w/w składników majątkowych, w momencie wprowadzania do ewidencji środków trwałych, był krótszy niż rok • nie sposób jest przyjąć, że ujmując budynek w ewidencji środków trwałych, zakładała ona, że okres użytkowania nieruchomości wyniesie co najmniej jeden rok • celem skarżącej było jak najszybsze jej przekazanie do podmiotu powiązanego • podatniczka nie przekazywała na wezwania organów żądnych informacji i dokumentów
Skład orzekający
Piotr Popek
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Smoleń
sędzia
Jarosław Szaro
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja nieruchomości jako środka trwałego w podatku dochodowym od osób fizycznych, zwłaszcza w kontekście darowizny i szybkiego zbycia, a także ocena rzetelności ksiąg podatkowych i szacowanie przychodów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale jego interpretacja przepisów dotyczących środków trwałych i kosztów uzyskania przychodów ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność rozliczeń podatkowych związanych z nieruchomościami, darowiznami i szybkimi transakcjami w ramach powiązanych podmiotów. Pokazuje, jak organy podatkowe i sądy analizują zamiar podatnika i chronologię zdarzeń.
“Darowizna nieruchomości i szybka sprzedaż: kiedy fiskus zakwestionuje środek trwały?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.