I SA/RZ 711/23

I SA/Rz 711/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek /sprawozdawca/
Jarosław Szaro /przewodniczący/
Piotr Popek
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 860/24 - Postanowienie NSA z 2024-08-29
III FZ 567/24 - Postanowienie NSA z 2025-03-05
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 169 § 4, art. 138e § 1, 2, 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 marca 2024 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 25 października 2023 r., nr 1801-IOD.4104.23.2023 w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie zaświadczenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. K. jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 25 października 2023 r. nr 1801-IOD.4104.23.2023 utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łańcucie z dnia 4 sierpnia 2023 r. nr 1811-SKA-1.4054.874.2023 pozostawiające bez rozpatrzenia wniosek o wydanie zaświadczenia w przedmiocie nabycia spadku po S. S.
Jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia W. K. dnia 29 czerwca 2023 r. złożył wniosek do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łańcucie o wydanie zaświadczenia w sprawie podatku od spadków i darowizn, po zmarłym S. S. Wystąpił on w imieniu: A. K., J.S. oraz M. R. Nie przedłożył jednak pełnomocnictw do ich reprezentowania. W związku z nieusunięciem - po wezwaniu - tego braku podania, Naczelnik US w Łańcucie, postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2023 r., pozostawił podanie bez rozpatrzenia - na podstawie art. 169 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 - dalej: "Ordynacja podatkowa"). W. K. złożył zażalenie na to postanowienie, które zostało ponownie podpisane przez niego - jako pełnomocnika A. K, J. S. i M. R. Kolejny raz nie dołączył pełnomocnictw do działania w imieniu tych osób.
W tej sytuacji Dyrektor IAS w Rzeszowie, wezwał W. K. do usunięcia braku zażalenia na postanowienie Naczelnika US w Łańcucie z dnia 4 sierpnia 2023 r. - w zakresie umocowania do działania w imieniu A. K., J. S. i M. R. W odpowiedzi na to wezwanie do organu wpłynęło pismo skarżącej z dnia 18 października 2023 r., w którym potwierdziła, że W. K. jest "umocowany (...) jako pełnomocnik do wnoszenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łańcucie z dnia 4 sierpnia 2023 r.". W tym zakresie braki zażalenia zostały usunięte. W odniesieniu do M. R. i J. S. nie usunięto braków podania.
Dyrektor IAS w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 25 października 2023 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji - w zakresie odnoszącym się do działania W. K. w imieniu skarżącej.
Uznał, że art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej jednoznacznie zobowiązuje do pozostawienia podania bez rozpatrzenia, jeżeli nie uzupełniono jego braków, mimo wezwania.
W skardze na to postanowienie skarżąca zarzuciła błędne "rozważania (...) Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (...) odnośnie kwestii pełnomocnictwa", bowiem "instytucja pełnomocnictwa, także ogólnego (...) w zakresie prawa finansowego, w tym podatkowego, jest znana od początku istnienia instytucji pełnomocnictwa w polskim porządku prawnym". Utrzymanie w mocy postanowienia organu l instancji z dnia 4 sierpnia 2023 r. "nie powinno mieć miejsca, a jeżeli zostało wydane (...) to stało się to z rażącym naruszeniem przepisów postępowania podatkowego". Błędne jest uznanie, że, brak jest przedmiotu postępowania i nie ma podstaw prawnych umożliwiających stronie przeciwnej merytoryczne rozstrzyganie wniosku o wydanie zaświadczenia w przedmiocie podatku od spadku (...) skoro niewątpliwie potwierdzenie pełnomocnictwa przez skarżącą A. K. nastąpiło pismem - skargą powszechną z dnia 17 lipca 2023 r.", a następnie potwierdzone pismem z dnia 18 października 2023 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak wyznaczonych granicach sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Braki, o których mowa w tym przepisie należy rozumieć szeroko i mogą one dotyczyć istotnego elementu treści pisma, w tym złożenia stosownego pełnomocnictwa. Braki podlegają uzupełnieniu pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia, a zatem nienadania mu biegu w postępowaniu - na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej.
W rozpoznawanej sprawie organ podatkowy wzywał do uzupełnienia braków wnoszącego podanie, pełnomocnika skarżącej W. K. - który pomimo wezwania nie dołączył dokumentu pełnomocnictwa upoważniającego go do działania w imieniu A.K.
Odnosząc się do kwestii pełnomocnictwa należy tutaj zauważyć, że pełnomocnictwo może być ogólne bądź szczególne.
Pełnomocnictwo ogólne zgłasza mocodawca, wyłącznie w formie dokumentu elektronicznego, według ustalonego wzoru do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Informację o udzieleniu pełnomocnictwa umieszcza się w Centralnym Rejestrze Pełnomocnictw Ogólnych (art. 138d § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej). Instytucję tę wprowadzono dopiero ustawą z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1649) - tym samym powołanie się na pełnomocnictwo złożone w US w Łańcucie dnia 19 kwietnia 2010 r. nie mogło zostać uznane za pełnomocnictwo ogólne - "obowiązujące" w kolejnych sprawach, postępowaniach czy wnioskach. Pełnomocnictwo złożone w 2010 r. do akt nie wywoływało skutków w innych/kolejnych prowadzonych względem danego podmiotu postępowaniach, nawet gdy toczyły się przed tym samym organem.
Organ podatkowy, byłyby zobowiązany respektować umocowanie pełnomocnika wynikające z pełnomocnictwa ogólnego udzielonego przed 1 lipca 2016 r., ale pod warunkiem, że zostałoby ono złożone do akt konkretnej sprawy podatkowej przed tą datą, a taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie występuje i nie mogła wystąpić z uwagi na to, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte po 1 lipca 2016 r. Przepis art. 24 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw stanowi, że pełnomocnictwa dołączone do akt sprawy przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a także ich urzędowo poświadczone odpisy oraz uwierzytelnione odpisy, uznaje się za pełnomocnictwa szczególne w rozumieniu art. 138e ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Wynika z tego, że pełnomocnictwo ogólne z dnia 19 kwietnia 2010 r. nawet gdyby zostało złożone do akt sprawy to nastąpiło by to już po wejściu w życie omawianych przepisów. Zatem nie mogłoby być potraktowane jako pełnomocnictwa szczególne w rozumieniu art. 138e Ordynacji podatkowej.
Z kolei w myśl art. 138e § 1 Ordynacji podatkowej) pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości m.in. organu podatkowego. Pełnomocnictwo szczególne składa się na piśmie do akt sprawy wg ustalonego wzoru (PPS-1) w oryginale lub jego notarialnie poświadczony odpis (art. 138e § 2 i § 3 Ordynacji podatkowej. W sytuacji pełnomocnictwa szczególnego warunkiem udziału pełnomocnika w postępowaniu i obowiązku organu podejmowania określonych działań, jest złożenie do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa (art. 138e § 3 Ordynacji podatkowej). Do wywołania skutku procesowego konieczne jest złożenie pełnomocnictwa szczególnego do akt sprawy w konkretnym postępowaniu prowadzonym przed organem podatkowym, stosownie do art. 138e § 3 Ordynacji podatkowej.
Zatem udzielenie kiedykolwiek, w jakiejkolwiek formie dowolnego pełnomocnictwa nie oznacza ani udzielenia pełnomocnictwa szczególnego i złożenia go do akt sprawy, ani udzielenia prawidłowo pełnomocnictwa ogólnego
Słuszne jest tutaj stanowisko organu, że pismo z dnia 17 lipca 2023 r. złożone przez W. K. bezpośrednio do Dyrektora IAS w Rzeszowie należało zakwalifikować jako skargę na Naczelnika US w Łańcucie w rozumieniu art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.). Odrębnymi zatem sprawami w znaczeniu procesowym są w tym przypadku skarga na Naczelnika US w Łańcucie i postępowanie z wniosku o wydanie zaświadczenia - będące przedmiotem niniejszej skargi.
Reasumując stwierdzić należało, że skoro braki wniosku o wydanie zaświadczenia nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie, za zasadne należało uznać jego pozostawienie bez rozpatrzenia.
Z podanych względów skarga jako niezasadna została oddalona, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.