I SA/RZ 698/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2020-01-28
NSApodatkoweŚredniawsa
VATodliczenie podatku naliczonegopuste fakturyusługi remontowo-budowlanezakup paliwausługi hotelowenierzetelność fakturkontrola podatkowapostępowanie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi podatnika dotyczące prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur za usługi remontowo-budowlane, zakup paliwa oraz usługi hotelowe, uznając decyzje organów podatkowych za prawidłowe.

Skarżący kwestionował decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające mu prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur za usługi remontowo-budowlane od R. S., zakupu paliwa oraz usług hotelowych. Organy podatkowe uznały faktury za nierzetelne lub nieudokumentowane, a także wskazały na brak spełnienia wymogów formalnych do odliczenia VAT od paliwa. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, oddalając skargi i uznając, że skarżący nie wykazał prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Sprawa dotyczyła skarg Z.Ł. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymały w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie określenia wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym lub zobowiązania podatkowego w VAT za okresy od lutego do czerwca 2012 roku. Organy podatkowe zakwestionowały prawo skarżącego do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakup usług hotelowych, zakup paliwa (w pełnej wysokości, podczas gdy przepisy ograniczały odliczenie do 60% lub wymagały spełnienia dodatkowych warunków formalnych) oraz zakup usług remontowo-budowlanych od R. S., uznając te faktury za tzw. "puste faktury", nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Sąd administracyjny, analizując zebrany materiał dowodowy, uznał ustalenia organów za prawidłowe. W odniesieniu do usług remontowo-budowlanych, sąd podkreślił brak dowodów na rzeczywiste wykonanie usług, nierzetelność kontrahenta R. S. (nieprowadzenie działalności, brak rejestracji, brak pracowników ZUS) oraz brak umowy i potwierdzeń płatności. W kwestii odliczenia VAT od paliwa, sąd wskazał na brak spełnienia wymogów formalnych określonych w ustawie z dnia 16 grudnia 2010 r., takich jak dodatkowe badanie techniczne i adnotacja w dowodzie rejestracyjnym. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące usług hotelowych, powołując się na art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, który wyłącza prawo do odliczenia z tytułu nabycia usług noclegowych. Zarzuty dotyczące przewlekłości postępowania i naruszenia przepisów K.p.a. zostały uznane za niezasadne lub bezprzedmiotowe. W konsekwencji, sąd oddalił skargi na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli faktury nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, prawo do odliczenia nie przysługuje na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 ustawy o VAT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak było dowodów na rzeczywiste wykonanie usług, nierzetelność kontrahenta oraz brak należytej staranności podatnika w weryfikacji kontrahenta.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

Faktury dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Dz.U. 2010 nr 247 poz 1652 art. 4

Ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym

Wyłączenie prawa do odliczenia podatku naliczonego od paliw silnikowych i oleju napędowego do pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, z zastrzeżeniami.

Dz.U. 2010 nr 247 poz 1652 art. 3 § ust. 1-3

Ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym

Określenie warunków odliczenia podatku naliczonego od paliwa, w tym wymogu dodatkowego badania technicznego i adnotacji w dowodzie rejestracyjnym.

u.p.t.u. art. 88 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

Wyłączenie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia usług noclegowych i gastronomicznych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

o.p. art. 2 § a

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (in dubio pro tributario).

o.p. art. 139 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Przewlekłość postępowania.

o.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Ocena materiału dowodowego.

k.p.a. art. 3 § § 1 pkt 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

u.p.t.u. art. 15 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja podatnika i działalności gospodarczej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury za usługi remontowo-budowlane od R. S. nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Podatnik nie spełnił wymogów formalnych do odliczenia 100% VAT od paliwa. Nabycie usług hotelowych nie uprawnia do odliczenia VAT. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i dokonali jego oceny.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące przewlekłości postępowania. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. Zarzut naruszenia zasady in dubio pro tributario.

Godne uwagi sformułowania

nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane nie można mówić o związku, jaki wynika z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT nie można domniemywać chociażby na podstawie innego rodzaju okoliczności i zdarzeń nie można przyjąć właściwości/cechy pojazdów, o której wyżej mowa, jedynie na podstawie gołosłownych twierdzeń o ich wykorzystywaniu w działalności gospodarczej obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika usług noclegowych i gastronomicznych

Skład orzekający

Jarosław Szaro

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Niedobylska

sędzia

Jacek Boratyn

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad odliczania VAT od pustych faktur, zakupu paliwa oraz usług hotelowych, a także interpretacja przepisów dotyczących ograniczeń w odliczaniu VAT."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów i stanu faktycznego z lat 2012-2013, zwłaszcza w zakresie odliczenia VAT od paliwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnych problemów z odliczaniem VAT, takich jak "puste faktury" i ograniczenia w odliczaniu VAT od paliwa, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.

Kiedy "puste faktury" i odliczenie VAT od paliwa stają się pułapką? Sąd wyjaśnia.

Sektor

podatki

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 698/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2020-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jacek Boratyn
Jarosław Szaro /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Niedobylska
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 887/20 - Wyrok NSA z 2024-03-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2174
art. 88 ust. 3a pkt 4, art. 86 ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
Dz.U. 2010 nr 247 poz 1652
art. 4, art. 3 ust. 1-3
Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Asesor WSA Jacek Boratyn, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2020 r. spraw ze skarg Z.Ł. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2019 r. – nr [...], – nr [...], – nr [...], – nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za luty, marzec, kwiecień, czerwiec 2012 roku oddala skargi.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, po rozpatrzeniu odwołań Z. Ł. - zwanego dalej skarżącym, od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego wydał następujące rozstrzygnięcia:
decyzją z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] stycznia 2019 r., nr [...], w przedmiocie określenia skarżącemu za luty 2012 r. wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych, w kwocie 36.552,00 zł,
decyzją z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] stycznia 2019 r., nr [...], w przedmiocie określenia skarżącemu za marzec 2012 r. wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych, w kwocie 41.758,00 zł
decyzją z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] stycznia 2019 r., nr [...], w przedmiocie określenia skarżącemu za kwiecień 2012 r. wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych, w kwocie 65.493,00 zł
decyzją z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] stycznia 2019 r., nr [...], w przedmiocie określenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 258 zł a także nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych, w kwocie 0,00 zł
Jak wynika z akt spraw w następstwie ustaleń poczynionych w ramach przeprowadzonej w stosunku do skarżącego kontroli podatkowej Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z [...] grudnia 2017 r., wszczął wobec niego postępowania podatkowe.
W ramach przeprowadzonych postępowań zakwestionowano rozliczenia podatkowe skarżącego, w zakresie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2012 r., w tym także te obejmujące okres od lutego do kwietnia 2012 r. oraz czerwiec 2012 r., objęte stanami faktycznymi niniejszych spraw.
Organy podatkowe stanęły na stanowisku, że skarżący nie miał prawa do odliczenia w miesiącu lutym podatku naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez "A" a także w miesiącu kwietniu z faktury wystawionej przez "B" dokumentujących nabycie usług hotelowych.
Ponadto organy stanęły na stanowisku, że skarżący nie miał prawa do pomniejszenia swojego podatku należnego za miesiące luty, marzec, kwiecień, czerwiec 2012 r. o kwoty podatku naliczonego, wynikające z faktur dokumentujących zakup paliw silnikowych i oleju napędowego, do pojazdów wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej w 2012 r.
Według organów skarżący nie przedstawił dokumentów, na podstawie których, w 2012 r., dokonał odliczenia pełnej kwoty podatku naliczonego (100%) z faktur dokumentujących zakup oleju napędowego do pojazdów o numerach rejestracyjnych:
|• |[...] |• |[...], |• [...], |
|• |[...], |• |[...], |• [...], |
|• |[...], |• |[...], |• [...], |
|• |[...], |• |[...], | |
|• |[...], |• |[...]. | |
Dokumenty te, zdaniem organów, powinny były świadczyć o dodatkowym badaniu technicznym, przeprowadzonym przez okręgową stację kontroli pojazdów, potwierdzonym zaświadczeniem wydanym przez tę stację, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 247, poz. 1652 z późn. zm., zwanej dalej ustawą zmieniającą), ani też innych dowodów wskazujących na to, że pojazdy te miały dopuszczalną ładowność, przekraczającą 3,5 tony.
Oprócz tego organy w okolicznościach przedmiotowych spraw, obejmujących okres od lutego do kwietnia 2012 r. oraz czerwiec 2012 r., zakwestionowały u skarżącego pomniejszenie jego podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z faktur dokumentujących zakup przez skarżącego usług remontowo-budowlanych od R. S. Według nich przedmiotowe faktury nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził też, że w sprawie nie doszło do upływu terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych skarżącego, jako że bieg tych terminów został skutecznie zawieszony, na skutek zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania karnoskarbowego (pismem z dnia 30 października 2017 r.), w sprawie związanej z niewykonaniem przez skarżącego jego zobowiązań podatkowych. Dodatkowo też postanowieniem z [...] października 2017 r. skarżącemu przedstawiono zarzuty w zakresie zawyżenia podatku naliczonego, między innymi za okresy rozliczeniowe, o których mowa w okolicznościach przedmiotowych spraw, a postanowienie to zostało ogłoszone skarżącemu 18 grudnia 2017 r.
Organ II instancji podkreślił, że istotę sporu stanowi kwestia prawa skarżącego do pomniejszenie jego podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z faktur dokumentujących zakup usług remontowo-budowlanych od R. S.
Zgodnie bowiem z art. 88 ust. 3 a pkt 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 106, zwanej dalej ustawą o VAT) nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.
Za stwierdzeniem, że faktury dokumentujące zakup robót remontowo- budowlanych są nierzetelne, zdaniem organów przemawiają następujące okoliczności:
R.S. w latach 2006-2009 pozbawiony był prawa wykonywania działalności gospodarczej, a po upływie tego okresu nie zgłosił rozpoczęcia jej prowadzenia i nie dokonał odpowiedniej rejestracji, nie składał też deklaracji podatkowych,
R. S., w trakcie przesłuchania w dniu 16 grudnia 2015 r. przyznał, że wszelkie wystawione przez niego dla skarżonego faktury, były tzw. "pustymi fakturami", gdyż nie wykonał usług, na które dokumenty te zostały wystawione,
pracownicy R. S. oraz jego podwykonawca nie potwierdzili faktu świadczenia przez niego usług na rzecz skarżącego, albo nie kojarzyli go jako kontrahenta swojego pracodawcy bądź zleceniodawcy,
płatność za kwestionowane faktury miała zostać zrealizowana w formie gotówkowej, a na fakturach nie było potwierdzenia, że płatność została zrealizowana,
skarżący nie zawarł pisemnej umowy z R. S. na świadczenie usług,
R. S. nie złożył w ZUS-ie żadnych dokumentów, potwierdzających zatrudnianie przez niego pracowników,
skarżący wykonywał wprawdzie prace zlecone mu przez Komendę Wojewódzką Policji, jednakże ich zakres, określony wartością usług, nie pokrywa się z wartością faktury,
Mając na uwadze powyższe okoliczności Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że skarżący był świadomy charakteru transakcji, w których uczestniczył, co potwierdza jego oświadczenie, że nie weryfikował wcześniej swojego kontrahenta – R. S., w zakresie tego czy jest on czynnym podatnikiem VAT.
Organ odwoławczy podzielił też ustalenia i stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego, odnośnie niezasadności rozliczenia przez skarżącego podatku naliczonego, z tytułu faktur dotyczących nabycia paliwa w wysokości 100 % wartości podatku oraz z faktur dotyczących nabycia usług hotelowych oraz faktur dotyczących zakupów niedotyczących prowadzonej działalności (dezodoranty, olej, tabletki do zmywarki).
Skargi na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] sierpnia 2019 r. wniósł skarżący, domagając się ich uchylenia, podobnie jak uchylenia poprzedzających je decyzji organu I instancji.
Zaskarżonym rozstrzygnięciom zarzucił naruszenie:
art. 139 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm., zwanej dalej Ordynacją), poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy obu instancji,
art. 122 Ordynacji poprzez niepodjęcie wszelkich możliwych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co skutkowało wydaniem decyzji na podstawie błędnych bądź niedokładnych ustaleń, a tym samym nieuznaniu prawa do odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z zakupu paliwa oraz niezbędnych artykułów codziennego użytku,
art. 187 § 1 Ordynacji przez selektywną ocenę materiału dowodowego,
art. 2 a Ordynacji poprzez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść podatnika,
art. 3 § 1 pkt 2 w zw. z art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., zwanej dalej K.p.a.) poprzez niewskazanie faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
art. 3 § 1 pkt 2 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności,
art. 15 ust. 1 ustawy o VAT poprzez pomięcie istoty definicji podatnika oraz działalności gospodarczej, przez co należ uznać, że zaliczenie danego podmiotu do kategorii podatników podatku od towarów i usług następuje na skutek wykonywania przez ten podmiot określonych czynności, niezależnie od dopełnienia obowiązków rejestracyjnych i co powinno być zastosowane w niniejszych sprawach, przy rozpatrywaniu współpracy skarżącego z R. S.,
art. 86 ust. 2 ustawy o VAT poprzez jego błędną wykładnię a tym samym nieuznanie prawa skarżącego do odliczenia podatku naliczonego, wykazanego na fakturach dokumentujących zakup paliwa.
W uzasadnieniu skarg podkreślono uchybienie przez organy ich obowiązkom, w zakresie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Dodano też, że samochody do których zakup paliwa został zakwestionowany przez organy podatkowe, były samochodami ciężarowymi, o czym najlepiej świadczy ich wykorzystanie w prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej.
Zdaniem skarżącego, zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający do stwierdzenia, że posługiwał się on pustymi fakturami. Dodał też, że swoimi siłami i środkami nie był w stanie zrealizować wszystkich zleceń, dlatego też w trakcie prac z nimi związanych obecne były również inne osoby. Wskazał również, że zakres usług świadczonych przez R. S. pokrywa się z zakresem prac związanych z jego działalnością.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, w odpowiedziach na skargi, wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Dokonując oceny legalności zaskarżonych decyzji Sąd stwierdził, że odpowiadają one prawu, tym samym wniesione na nie skargi nie zasługują na uwzględnienie. Organy podatkowe dokonały bowiem prawidłowych ustaleń faktycznych we wszystkich czterech sprawach, w oparciu o wyczerpująco zebrany materiał dowodowy, a także dokonały jego prawidłowej oceny, która nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów.
W rozpoznawanych sprawach organy stwierdziły zawyżenie przez skarżącego podatku naliczonego, w następstwie trzech rodzajów okoliczności i zdarzeń, tj.: odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakup paliwa w pełnej wysokości - tj. 100 %, podczas gdy przepisy ustawy przewidywały ograniczenia tego odliczenia jedynie do 60 %; uwzględnienia podatku naliczonego z faktur już uprzednio rozliczonych, lub wystawionych na inne podmioty, względnie nieujętych w rejestrze zakupów skarżącego; uwzględnienia podatku naliczonego z tzw. "pustych faktur", dokumentujących zakup usług remontowo-budowlanych od R. S.
Rozstrzygające sprawy organy stwierdziły, że ich istota sprowadza się do zbadania prawa skarżącego do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z faktur wystawionych przez R. S. Odnosząc się do tego stanowiska stwierdzić należy, że o ile kwestia zbadania prawa do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z faktur dokumentujących nabycie usług remontowo-budowlanych, ma w niniejszej sprawie największe znaczenia, gdyż zawyżenie z tego tytułu było największe, to pozostałe okoliczności skutkujące również zawyżeniami podatku nie mogą zostać pominięte czy też zbagatelizowane.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony można dokonać jedynie wówczas, gdy nabywane towary lub usługi, na które zostały wystawione faktury stanowiące podstawę pomniejszenia, są rzeczywiście wykorzystywane do realizowania czynności opodatkowanych.
W przypadku faktur wystawionych na inne podmioty, faktur rozliczanych przez podatnika po raz kolejny, czy też faktur dokumentujących zakupy związane z zaspokojeniem prywatnych potrzeb o tego rodzaju związku, jaki wynika z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, nie można mówić. Stanowisko organów w tym zakresie jest jasne i nie może budzić wątpliwości, tym bardziej, że skarżący nie wskazuje na żadne okoliczności czy dowody, w świetle których można by było przyjąć, że wydatki udokumentowane tego rodzaju fakturami (dokumentującymi zakupy na zaspokojenie prywatnych potrzeb) rzeczywiście służyły wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej i świadczeniu usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Jeżeli chodzi zawyżenie przez skarżącego jego podatku naliczonego, na podstawie tzw. "pustych faktur", tj. faktur dokumentujących zakup usług remontowo- budowlanych od R. S., to także brak jest podstaw do podważania ustaleń i stanowiska organów.
Zauważyć bowiem należy, że dokonując ustaleń w tym zakresie organy przeprowadziły szeroko zakrojone postępowanie dowodowe, analizując wszelkie istotne aspekty badanej okoliczności oraz fakty mogące potwierdzić, że do tego rodzaju świadczenia usług rzeczywiście mogło dojść.
Faktu świadczenia przez R. S. usług na rzecz skarżącego nie potwierdzają jednak żadne dokumenty, takie jak chociażby zawarta pomiędzy stronami umowa na świadczenie usług, dokumenty poświadczające zrealizowanie płatności za ich realizację czy tez inne okoliczności chociażby pośrednio wskazujące na to, że wykonanie usług rzeczywiście miało miejsce. Korzystania z usług R. S. nie potwierdzili również pracownicy skarżącego, którzy realizowali zlecone przez niego prace, a w tej sytuacji ich wykonania nie można domniemywać chociażby na podstawie innego rodzaju okoliczności i zdarzeń. Jak stwierdziły bowiem organy, R. S. nie zgłaszał do ZUS pracowników, którzy mogliby te czynności realizować, a samo stwierdzenie, że podczas realizacji zleconych prac przez pracowników skarżącego obecne były także inne osoby nie stwarza wystarczającej podstawy do przyjęcia, że realizowały one prace na rzecz R. S., który świadczył usługi na rzecz skarżącego.
Dodatkowo zauważyć również należy, że wykonywane przez skarżącego prace, na rzecz jego zleceniodawców, kosztorysowo nie przystawały do wartości zakwestionowanych faktur. Sam zaś R. S. po okresie, w którym miał zakaz wykonywania działalności gospodarczej, nie składał deklaracji podatkowych, a także nie dokonał swojej rejestracji jako czynnego podatnika podatku od towarów i usług. Natomiast zgłoszenie aktualizacyjne do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej złożył dopiero w grudniu 2013 r. To tylko potwierdza, że podmiot ten w 2012 r. nie prowadził w istocie działalności gospodarczej, a tym samym nie mógł świadczyć usług na rzecz skarżącego.
W tej sytuacji uprawnione było stwierdzenie przez organy, że skarżący nie mógł dokonać obniżenia swojego podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z faktur wystawionych przez R. S., jako że przedmiotowe faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Tego rodzaju stanowisko znajduje odzwierciedlenie w brzmieniu art. 88 ust. 3 a pkt 4 ustawy o VAT.
Na marginesie niniejszych rozważań zauważyć jedynie należy, że z uzasadnienia zaskarżonych decyzji wynika, iż R. S. nie dokonał swojej rejestracji, jako podatnika podatku VAT, zaś skarżący, jak sam przyznał, nie dokonywał weryfikacji swojego kontrahenta w tym zakresie. Tak więc również tego rodzaju okoliczność, potwierdza niemożność skorzystania przez skarżącego z odliczenia, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, ze względu na niedochowanie należytej staranności. Skarżący miał bowiem możliwość sprawdzenia tego faktu, a nieskorzystanie z niej jest okolicznością jednoznacznie go obciążającą.
W ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, że podatnik nie był uprawniony do odliczenia kwoty podatku VAT zawartego w celnie nabytych paliw, ponieważ nie dopełnił warunków określonych w ustawie z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z realizacją ustawy budżetowej (Dz. U. z 2012 r. poz. 1456). Ustawa ta miała charakter regulacji epizodycznej, stanowiącej szczególne uregulowanie względem zasad rozliczania podatku VAT określonych w ustawie VAT i obowiązywała od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2013 r.
Art. 4 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. stanowił w okresach objętych kontrolowanymi postępowaniami, że od dnia jej wejścia w życie do 31 grudnia 2013 r. obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu, wykorzystywanych do napędu samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych, o których mowa w art. 3 ust. 1. W tymże art. 3 ust. 1 była mowa o samochodach osobowych oraz innych pojazdach samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony. Oznaczało to, że ustawodawca na okres 3 lat wyłączył, co do zasady, możliwość odliczenia podatku naliczonego zawartego w cenie paliwa nabytego do napędu samochodów osobowych i innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony. Regulacja ta zawierała jednak zastrzeżenie, odwołujące się do dyspozycji ust. 2, zgodnie z którym ograniczenie z art. 3 ust. 1 nie dotyczyło:
1. pojazdów samochodowych mających jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą, klasyfikowanych na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van;
2. pojazdów samochodowych mających więcej niż jeden rząd siedzeń, które oddzielone są od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą i u których długość części przeznaczonej do przewozu ładunków, mierzona po podłodze od najdalej wysuniętego punktu podłogi pozwalającego postawić pionową ścianę lub trwałą przegrodę pomiędzy podłogą a sufitem do tylnej krawędzi podłogi, przekracza 50 % długości pojazdu; [...];
3. pojazdów samochodowych, które mają otwartą część przeznaczoną do przewozu ładunków;
4. pojazdów samochodowych, które posiadają kabinę kierowcy i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu;
5. pojazdów samochodowych będących pojazdami specjalnymi w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym o przeznaczeniach wymienionych w załączniku do niniejszej ustawy;
6. pojazdów samochodowych konstrukcyjnie przeznaczonych do przewozu co najmniej 10 osób łącznie z kierowcą - jeżeli z dokumentów wydanych na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym wynika takie przeznaczenie;
7. przypadków, gdy przedmiotem działalności podatnika jest:
a) odprzedaż tych samochodów (pojazdów) lub
b) oddanie w odpłatne używanie tych samochodów (pojazdów) na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze i te samochody (pojazdy) są przez podatnika przeznaczone wyłącznie do wykorzystania na te cele przez okres nie krótszy niż sześć miesięcy.
W zakresie tych pojazdów odliczenie podatku naliczonego zawartego w cenie nabytego paliwa było możliwe, z tym jednak warunkiem – jak wynikało z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. – że spełnienie wymagań dla pojazdów samochodowych określonych w ust. 2 pkt 1-4 stwierdzało się na podstawie dodatkowego badania technicznego przeprowadzonego przez okręgową stację kontroli pojazdów, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez tę stację oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu, zawierającego właściwą adnotację o spełnieniu tych wymagań.
Powyższe oznaczało, że podatnik który w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2013 r. chciał odliczyć podatek naliczony zawarty w cenie nabytego paliwa wykorzystywanego do napędu samochodów określonych w art. 3 ust. 2 pkt 1-4, musiał dopełnić ww. wymagań określonych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. i poddać posiadane samochody dodatkowemu badaniu technicznemu w okręgowej stacji kontroli pojazdów, uzyskać wymagane zaświadczenie oraz adnotacje w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Ich niedopełnienie wykluczało możliwość odliczenia podatku naliczonego (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 marca 2017 r. sygn. I FSK 1805/15 oraz z 14 sierpnia 2013 r. sygn. I FSK 1064/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 3 lutego 2012 r. sygn. I SA/Wr 1692/11; opublikowane na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W kontrolowanych sprawach podatnik odnośnie wymienionych w decyzjach samochodów dokumentami takimi nie dysponował. Nie był zatem w żadnym z miesięcy objętych kontrolowanymi decyzjami uprawniony od odliczenia podatku naliczonego zawartego w cenie nabytych paliw. Tylko spełnienie ww. warunków formalnych uprawniało do odliczenia podatku naliczonego, bez względu na to, w jaki sposób wykorzystywał samochody określone w art. 3 ust. 2 pkt 1-4 w prowadzonej działalności gospodarczej. Samo powołanie się na to, że przewożeni nimi byli pracownicy, materiały budowlane i narzędzia, było niewystarczające, ponieważ powołane przepisy odwoływały się do określonych właściwości konstrukcyjnych pojazdów, które należało potwierdzić w przepisany sposób. Zasadnie zatem organy zakwestionowały dokonane przez podatnika rozliczenie i wydały w tym zakresie decyzje korygujące wymiar podatku za każdy z ww. miesięcy. Podatnik nie podjął nawet próby przestawienia dowodów, że posiadane pojazdy spełniały wymagania określone w ustawie z dnia 16 grudnia 2010 r.
Odnośnie prawa odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie usług hotelowych należy podkreślić, że organy zasadnie odmówiły skarżącemu prawa do odliczenia podatku naliczonego z ww. faktur. Lista wyłączeń prawa do odliczenia określona jest w art. 88 ustawy o VAT. Wśród tych wyłączeń znajduje się między innymi wyłączenie odnoszące się do usług gastronomicznych i noclegowych. Przepis art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT stanowi bowiem, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika usług noclegowych i gastronomicznych, z wyjątkiem nabycia gotowych posiłków przeznaczonych dla pasażerów przez podatników świadczących usługi przewozu osób.
Nie jest zasadny zarzut dotyczący czasu trwania postępowania przed organami administracji czy też jego przewlekłości. Należy tutaj zauważyć, że zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez nieuzasadnione, zbyt długie prowadzenia postępowania, aby odniósł skutek, musi zostać połączony z wykazaniem, że owo naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Takiego wywodu skarżący jednak nie przeprowadził, a tego rodzaju okoliczności nie sposób także stwierdzić w oparciu o całokształt okoliczności sprawy.
Także jeżeli chodzi o przewlekłość postępowania to zarzut ten nie mógł stanowić podstawy wzruszenia zaskarżonych decyzji, bowiem nadmierna długość postępowania nie wpływa na merytoryczne rozstrzygnięcie. Ochronie praw strony z tytułu przewlekłości postępowania służy odrębny tryb.
W rozpoznawanej sprawie nie było również podstaw do wnioskowania in dubio pro tributario (na podstawie art. 2a Ordynacji podatkowej). Zasada ta znajduje
zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy interpretacja przepisów prawa dokonana według
standardowych metod wykładni, nadal pozostawia istotne wątpliwości oznaczające
możliwość przyjęcia alternatywnego rozumienia treści normy prawnej. Interpretacja
przepisów zastosowanych w sprawie takich wątpliwości nie wywołuje.
Na marginesie niniejszych rozważań dodać jedynie należy, że skarżący nie
przedstawił również jakichkolwiek innych dokumentów, które chociażby w sposób
pośredni wskazywałyby na to, że pozostające w jego dyspozycji w 2013 r. samochody były pojazdami o dopuszczalnej ładowności przekraczającej 3,5 tony. Co więcej, jak to zauważyły organy, sam przyznał, że takowych nie posiada. Nie można zaś przyjąć właściwości/cechy pojazdów, o której wyżej mowa, jedynie na podstawie gołosłownych twierdzeń o ich wykorzystywaniu w działalności gospodarczej, w ramach której można użytkować różne pojazdy.
W kwestii sformułowanych w skargach zarzutów, dotyczących naruszenia regulacji K.p.a. zauważyć należy, że do zobowiązań podatkowych i postępowań ich dotyczących stosuje się przepisy Ordynacji, tak więc zarzuty skarżącego odnoszące się bezpośrednio do K.p.a. są z tego względu bezprzedmiotowe.
W związku z tym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.,) oddalono skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI