I SA/Rz 665/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2007-01-25
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od czynności cywilnoprawnychPCCdział spadkuzniesienie współwłasnościnieruchomościspłatyprawomocność orzeczeniawiążące skutki orzeczeńpostępowanie administracyjnekontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatników na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od czynności cywilnoprawnych od odpłatnego nabycia nieruchomości w dziale spadku, uznając prawidłowość ustaleń organów podatkowych opartych na prawomocnym postanowieniu sądu.

Podatnicy J. i H. Z. zaskarżyli decyzje Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące podatku od czynności cywilnoprawnych od odpłatnego nabycia nieruchomości w dziale spadku. Skarżący kwestionowali prawidłowość ustaleń Sądu Rejonowego, na podstawie których organy podatkowe określiły podatek. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że organy podatkowe są związane prawomocnym orzeczeniem sądu i nie mogą samodzielnie dokonywać ustaleń faktycznych. Sąd wskazał, że wszelkie nieprawidłowości w postępowaniu sądowym nie mają wpływu na decyzje administracyjne, dopóki orzeczenie sądu nie zostanie wzruszone.

Sprawa dotyczyła skargi podatników J. i H. Z. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymały w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego określające podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) z tytułu odpłatnego nabycia nieruchomości w dziale spadku po zmarłym E. Z. i zniesienia współwłasności. Organy podatkowe oparły swoje decyzje na prawomocnym postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia 2006-02-20, sygn. akt I Ns (...), które dokonało działu spadku i zasądziło spłaty. Skarżący zarzucali błędy w ustaleniach faktycznych sądu oraz brak pouczenia o sposobie wniesienia apelacji, co doprowadziło do uprawomocnienia się postanowienia. Podnosili również, że w sprawie toczą się postępowania zażaleniowe. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji, wskazując, że zgodnie z ustawą o PCC, podatkowi podlegają umowy o dział spadku i zniesienie współwłasności w części dotyczącej spłat, a stawka wynosi 2%. Podkreślił, że decyzje organów podatkowych zostały wydane w oparciu o prawomocne postanowienie sądu, które jest dla nich wiążące zgodnie z art. 365 k.p.c. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego. Sąd zaznaczył, że kontroluje legalność zaskarżonych decyzji, ale nie dokonuje ustaleń faktycznych. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość podatku, opierając się na prawomocnym orzeczeniu sądu, które jest dla nich wiążące jako dokument urzędowy. Sąd stwierdził, że dopóki orzeczenie sądu nie zostanie wzruszone, stanowi ono podstawę do określenia wysokości PCC, a wszelkie nieprawidłowości w postępowaniu sądowym nie mają wpływu na decyzje administracyjne. W przypadku zmiany postanowienia sądu, skarżący mogą ubiegać się o wznowienie postępowania podatkowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy jest związany prawomocnym orzeczeniem sądu i nie może samodzielnie dokonywać ustaleń faktycznych w tej materii.

Uzasadnienie

Orzeczenie sądowe jest dokumentem urzędowym, który korzysta z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą. Zgodnie z art. 365 k.p.c., prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy, organy państwowe i administracji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.c.c. art. 1 § ust. 1 pkt f

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

u.p.c.c. art. 1 § ust. 3

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

u.p.c.c. art. 7 § ust. 1 pkt. 2

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

Pomocnicze

o.p. art. 194 § ust. 1

Ordynacja podatkowa

Dokumenty urzędowe sporządzone przez organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, w tym orzeczenia sądowe.

k.p.c. art. 365

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe są związane prawomocnym orzeczeniem sądu. Orzeczenie sądu jest dokumentem urzędowym, który stanowi podstawę opodatkowania. Nieprawidłowości w postępowaniu sądowym nie wpływają na decyzje administracyjne, dopóki orzeczenie nie zostanie wzruszone.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżących dotyczące błędnych ustaleń faktycznych przez Sąd Rejonowy. Żądanie uchylenia decyzji organów podatkowych z powodu rzekomych nieprawidłowości w postępowaniu sądowym.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie rozpatruje sprawy na nowo, jest natomiast związany ustaleniami organu administracyjnego, badając jedynie czy zostały one poczynione w sposób prawidłowy, z zachowaniem wszystkich wymogów, przewidzianych przez przepisy prawa procesowego. Organ nie mógł więc samodzielnie czynić ustaleń w tym zakresie. Dopóki orzeczenie sądowe nie zostanie wzruszone, stanowi ono podstawę do określenia wysokości podatku od czynności cywilnoprawnych.

Skład orzekający

Barbara Stukan-Pytlowany

przewodniczący

Małgorzata Niedobylska

członek

Maria Piórkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania organów administracji prawomocnymi orzeczeniami sądów w sprawach podatkowych, zwłaszcza dotyczących działu spadku i zniesienia współwłasności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatku od czynności cywilnoprawnych od odpłatnego nabycia nieruchomości w ramach działu spadku. Podkreśla znaczenie prawomocności orzeczeń sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawną dotyczącą relacji między orzecznictwem sądowym a postępowaniem administracyjnym w sprawach podatkowych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Prawomocne orzeczenie sądu – niepodważalna podstawa dla urzędu skarbowego?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 665/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2007-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Barbara Stukan-Pytlowany /przewodniczący/
Małgorzata Niedobylska
Maria Piórkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatek od czynności cywilnoprawnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 194
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2000 nr 86 poz 959
1 ust 1 pkt f, ust. 3, 7 ust 1 pkt. 2
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
art. 365
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędziowie Asesor Małgorzata Niedobylska NSA Maria Piórkowska /spr./ Protokolant sek.sąd. Joanna Hanus po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 25 stycznia 2007r. sprawy ze skarg H. i J. Z. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych od odpłatnego nabycia nieruchomości w dziale spadku - oddala skargi -
Uzasadnienie
I SA/Rz 665/06
UZASADNIENIE
Dyrektor Izby Skarbowej, decyzjami nr (...) i (...), z (...) sierpnia 2006 roku utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego , nr (...) i (...), z dnia (...) czerwca 2006 roku, określające podatek od czynności cywilnoprawnych, z tytułu odpłatnego nabycia nieruchomości w dziale spadku po zmarłym E. Z. i zniesienia współwłasności.
Jak wynika z ustaleń organów podatkowych, Sąd Rejonowy , postanowieniem z dnia (...) lutego 2006 r., sygn. akt I Ns (...), dokonał działu spadku po zmarłym E. Z. i zniesienia współwłasności, zasądzając solidarnie od uczestników postępowania J. Z. i H. Z. solidarnie na rzecz wnioskodawczyni K. Z. kwotę 16 074,50 zł. i na rzecz uczestników A. Z. i H. Z. solidarnie kwotę 1 066 zł.
Naczelnik Urzędu Skarbowego , decyzją z dnia (...) czerwca 2006 r., nr (...), skierowaną do J. Z., H. Z. i K. Z., określił w/w osobom podatek od czynności cywilnoprawnych od odpłatnego nabycia nieruchomości w dziale spadku po E. Z. i zniesienia współwłasności w kwocie 322 zł. Kolejną decyzją, nr (...), również z (...) czerwca 2006 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego określił J. Z., H. Z., A. Z. i H.Z. podatek od czynności cywilnoprawnych, z tytułu odpłatnego nabycia nieruchomości w dziale spadku po E. Z. i zniesienia współwłasności w kwocie 21 zł.
W uzasadnieniach powyższych decyzji organ podatkowy powołał się na art. 1 ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 1 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych /Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 399 ze zm./, zgodnie z którymi organ określa podatek od czynności cywilnoprawnych z tytułu działu spadku w wysokości 2 % podstawy wymiaru tego podatku. Dodatkowo organ przytoczył art. 5 ust 1 ustawy, na podstawie którego obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na stronach czynności cywilnoprawnej.
Odwołanie od obu decyzji organu I instancji wnieśli J. Z. i H. Z., domagając się ich uchylenia i ponowne rozpoznania sprawy, ewentualnie zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia zażaleń złożonych do Sądu Rejonowego . Skarżący podnieśli, że postanowienie Sądu Rejonowego w przedmiocie działu spadku i zniesienia współwłasności zostało wydane bez uwzględnienia faktu, że obydwoje stali się już wcześniej właścicielami połowy domu, która to połowa w postępowaniu stała się przedmiotem dodatkowego podziału. Zarzucili ponadto, iż na skutek braku pouczenia przez Sąd o sposobie wniesienia środka odwoławczego od tego postanowienia, za późno złożyli apelację i wydane w sprawie postanowienie stało się prawomocne. Obecnie jednak mają zamiar złożyć apelację do Sądu Okręgowego , jeżeli Sąd ten pozytywnie rozpatrzy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia. Podkreślili także, iż aktualnie są również rozpatrywane złożone w sprawie zażalenia, w związku z tym celowe byłoby uchylenie zaskarżonych decyzji i ponowne rozpoznanie sprawy, ewentualnie zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia tychże zażaleń.
Dyrektor Izby Skarbowej, decyzjami nr (...) i nr (...), z dnia (...) sierpnia 2006 roku utrzymał w mocy decyzje organów I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż na podstawie art. 1 ust. 1 lit. f ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlegają czynności cywilnoprawne, w tym umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności w części dotyczącej spłat i dopłat, a zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 lit. a stawka podatku od umów o dział spadku i zniesienia współwłasności wynosi 2 %. Podkreślił także, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została wydana w oparciu o prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego , z dnia (...) lutego 2006 r., sygn. I Ns (...), w przedmiocie działu spadku po E. Z. i zniesienia współwłasności, które to postanowienie jest wiążące dla organów podatkowych. Z tego też względu nie można się odnieść do zarzutów zawartych w odwołaniu, dotyczących błędnego ustalenia stanu faktycznego przez Sąd Rejonowy .
Reasumując Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że organ I instancji określił w prawidłowej wysokości podatek od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie zaznaczył jednak, iż w przypadku gdyby postanowienie sądu uległo zmianie, w części dotyczącej spłat, to wówczas zaistnieją przesłanki do wznowienia postępowania, w wyniku którego zostanie wydana nowa decyzja.
Skargę na powyższe decyzje Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnieśli J. i H. Z., domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji i ponownego rozpatrzenia sprawy, ewentualnie zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia zażaleń, złożonych do Sądu Rejonowego .
W treści złożonej skargi podatnicy podtrzymali zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organów 1 instancji, w szczególności brak pouczenia przez Sąd Rejonowy o terminie i sposobie wniesienia apelacji, w efekcie czego doszło do uprawomocnienia się orzeczenia.
W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoją argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sąd kontroluje zaskarżone decyzje w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm./, powoływanej dalej jako P.p.s.a., nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Stosownie natomiast do art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki, w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Kontrolę tę wykonują pod względem zgodności z prawem, jednakże nie posiadają uprawnień do dokonywania ustaleń faktycznych, stanowiących podstawy rozstrzygnięcia administracyjnego. Tak więc w następstwie wniesienia skargi Sąd nie rozpatruje sprawy na nowo, jest natomiast związany ustaleniami organu administracyjnego, badając jedynie czy zostały one poczynione w sposób prawidłowy, z zachowaniem wszystkich wymogów, przewidzianych przez przepisy prawa procesowego.
Organy podatkowe w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły wysokość podatku od czynności cywilnoprawnych, opierając się na prawomocnym orzeczeniu Sądu Rejonowego w przedmiocie działu spadku po E. Z. i zniesienia współwłasności. Zgodnie bowiem z art. 1 ust 1 pkt f ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi temu podlegają umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat, a jak stanowi art. 1 ust. 3 wyżej wymienionej ustawy, podatkowi temu podlegają także orzeczenia sądów, w tym również polubownych oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt. 1 lub 2. Jak wynika z art. 7 ust 1 pkt. 2 ustawy, stawka tego podatku, w przypadku wyżej wymienionych czynności wynosi 2%.
Organy podatkowe rozpatrujące niniejszą sprawę ustaliły podstawę opodatkowania na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego , z (...) lutego 2006 r., sygn. I Ns (...), które to postanowienie jest dla nich wiążące. Zgodnie bowiem z art. 194 ust 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm./ dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dokumentem takim jest bez wątpienia orzeczenie sądowe, które tym samym korzysta z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą treści w nim zawartych. Ponadto w przypadku orzeczeń sądowych zastosowanie znajduje również art. 365 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego /Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm./, który stanowi, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Organ nie mógł więc samodzielnie czynić ustaleń w tym zakresie.
Zarzuty Skarżących odnośnie nieuwzględnienia przez organy podatkowe okoliczności sprawy sądowej o dział spadku i zniesienie współwłasności, są bezpodstawne. Wszelkie bowiem ewentualne nieprawidłowości w tym postępowaniu nie mogą mieć wpływu na decyzje organów administracji. Tak więc dopóki orzeczenie sądowe nie zostanie wzruszone, stanowi ono podstawę do określenia wysokości podatku od czynności cywilnoprawnych. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, strona dążąc do uchylenia czy zmiany wydanych w sprawie decyzji powinna starać się o zmianę postanowienia Sądu, a w przypadku gdyby do tego doszło, będzie to stanowić wystarczającą podstawę do wznowienia postępowania podatkowego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a.
oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI