I SA/RZ 658/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2023-01-31
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościbudowledziałalność gospodarczagminawoda i kanalizacjainterpretacja podatkowazarobkowy charakter działalnościkosztyzysk

WSA w Rzeszowie uchylił interpretację indywidualną Wójta Gminy, uznając, że budowle wodno-kanalizacyjne Gminy nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, gdyż działalność Gminy w tym zakresie nie ma charakteru zarobkowego.

Gmina L. zaskarżyła interpretację indywidualną Wójta Gminy dotyczącą podatku od nieruchomości od budowli wodno-kanalizacyjnych. Gmina argumentowała, że jej działalność w tym zakresie nie jest działalnością gospodarczą, ponieważ nie ma na celu osiągnięcia zysku, co potwierdza zerowa marża w taryfie. Wójt Gminy uznał jednak, że działalność jest zarobkowa ze względu na pobieranie opłat. WSA w Rzeszowie uchylił interpretację, stwierdzając, że brak zamiaru osiągnięcia zysku, potwierdzony zerową marżą w taryfie, wyklucza charakter zarobkowy działalności, a tym samym opodatkowanie budowli.

Przedmiotem skargi Gminy L. była interpretacja indywidualna Wójta Gminy L. dotycząca podatku od nieruchomości od budowli wykorzystywanych w działalności wodno-kanalizacyjnej. Gmina, realizując zadania własne w zakresie wodociągów i kanalizacji, nadzoruje infrastrukturę wodno-kanalizacyjną, w tym budowle takie jak stacje uzdatniania wody, oczyszczalnie ścieków czy sieci. Dotychczas Gmina wykazywała te budowle jako związane z działalnością gospodarczą. Gmina wnioskowała o interpretację, twierdząc, że budowle te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, ponieważ jej działalność w tym zakresie nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 3 Prawa przedsiębiorców, gdyż nie ma na celu osiągnięcia zysku. Potwierdzeniem tego miało być ustalenie zerowej marży zysku w zatwierdzonej taryfie za usługi wodno-kanalizacyjne, co oznacza, że przychody mają jedynie pokrywać koszty. Wójt Gminy uznał jednak, że działalność Gminy ma charakter zarobkowy, ponieważ pobiera opłaty za usługi, a potencjalna możliwość osiągnięcia dochodu przesądza o tym charakterze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd podzielił stanowisko Gminy, że kluczowym elementem działalności gospodarczej jest zamiar osiągnięcia zysku. W sytuacji, gdy Gmina ustaliła taryfę z zerową marżą zysku, a przychody mają jedynie pokrywać koszty, nie można mówić o zamiarze osiągnięcia zysku. Sąd podkreślił, że samo pobieranie opłat nie przesądza o zarobkowym charakterze działalności, a jedynie o rekompensacie kosztów. W związku z tym, budowle te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako związane z działalnością gospodarczą. Sąd odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania ze względu na kumulację ról procesowych w jednym podmiocie (Wójt Gminy jako organ i reprezentant Gminy).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, budowle te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, ponieważ działalność Gminy w tym zakresie nie ma charakteru zarobkowego.

Uzasadnienie

Działalność gospodarcza wymaga nie tylko zorganizowania, ciągłości i wykonywania we własnym imieniu, ale także zarobkowego charakteru, co oznacza obiektywną możliwość osiągnięcia zysku i zamiar jego osiągnięcia. W przypadku Gminy, ustalenie zerowej marży zysku w taryfie za usługi wodno-kanalizacyjne, mającej na celu jedynie pokrycie kosztów, wyklucza zamiar osiągnięcia zysku, a tym samym charakter zarobkowy działalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u.p.o.l. art. 2 § 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 1a § 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 1a § 1 pkt 4

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.p. art. 3

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Pomocnicze

u.s.g. art. 7 § 1 pkt 3

Ustawa o samorządzie gminnym

P.p.s.a.

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.z.w.

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działalność Gminy w zakresie wodociągów i kanalizacji nie ma charakteru zarobkowego, ponieważ taryfa zakłada zerową marżę zysku, a przychody mają jedynie pokrywać koszty. Brak zamiaru osiągnięcia zysku wyklucza uznanie działalności za gospodarczą w rozumieniu art. 3 Prawa przedsiębiorców.

Odrzucone argumenty

Działalność Gminy w zakresie wodociągów i kanalizacji ma charakter zarobkowy, ponieważ pobiera opłaty za usługi, a potencjalna możliwość osiągnięcia dochodu przesądza o tym charakterze.

Godne uwagi sformułowania

Pojęcie zarobkowości opiera się bowiem na dwóch elementach: obiektywnym i subiektywnym, tj. obiektywnej możliwości uzyskania zysku w ramach pewnej aktywności danego podmiotu, rozumianego jako nadwyżka przychodów nad kosztami i zamiarze osiągnięcia tego zysku. Samo pobieranie opłat nie może jednoznacznie świadczyć o zarobkowym charakterze, związanej z nią działalności. Opłaty te mogą mieć bowiem różny charakter, tj. stanowić chociażby element rekompensaty kosztów ponoszonych przez podmiot świadczący daną usługę.

Skład orzekający

Piotr Popek

przewodniczący

Grzegorz Panek

członek

Jarosław Szaro

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że działalność komunalna prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego, która nie zakłada osiągnięcia zysku (potwierdzone zerową marżą w taryfie), nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów podatkowych i Prawa przedsiębiorców, a w konsekwencji budowle związane z tą działalnością nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji Gminy, która świadomie zrezygnowała z marży zysku w taryfie. W przypadku, gdyby Gmina lub inny podmiot świadczący usługi komunalne zakładał osiągnięcie zysku, interpretacja mogłaby być inna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dla samorządów i podatników: czy infrastruktura komunalna jest opodatkowana. Rozstrzygnięcie ma praktyczne znaczenie dla finansów gmin i interpretacji przepisów podatkowych.

Gminne wodociągi i kanalizacja zwolnione z podatku od nieruchomości – kluczowa interpretacja WSA!

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 658/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek
Jarosław Szaro /sprawozdawca/
Piotr Popek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
6561
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1452
art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 1 a ust. 1 pkt 3, art. 1 a ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 162
art. 3
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Gminy L. na interpretację indywidualną Wójta Gminy L. z dnia 14 października 2022 r., nr FN.3000/1/2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) odstępuje od zasądzenia na rzecz skarżącej Gminy L. zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Gminy Lubenia (dalej: wnioskodawczyni/Gmina/skarżąca) jest interpretacja indywidualna Wójta Gminy Lubenia (dalej: Wójt Gminy) z 14 października 2022r., nr FN.3000/1/2022, dotycząca podatku od nieruchomości w zakresie podlegania opodatkowaniu budowli wykorzystywanych w działalności wodno-kanalizacyjnej.
Jak wynika z akt sprawy, 6 października 2022r. do Wójta Gminy wpłynął wniosek skarżącej o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od nieruchomości.
We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:
Wnioskodawczyni zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r., poz. 559 - t.j. ze zm., dalej: u.s.g.) w ramach realizacji zadań własnych odpowiada m.in. za zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych. Zadania własne z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i oczyszczania ścieków Gmina realizuje przy użyciu komórki organizacyjnej funkcjonującej wewnątrz urzędu gminy – Referatu, ramach którego wyodrębniono stanowisko ds. Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska (dalej: GKIOŚ). Do zadań GKIOŚ należy m.in: prowadzenie spraw związanych z nadzorowaniem realizacji usług w zakresie kanalizacji w tym kontrola przyłączy wodomierzy (kontrola prawidłowości zainstalowania), opracowywanie projektów uchwał w sprawie opłat za ścieki, realizacja zadań z zakresu ochrony środowiska naturalnego, ochrony przyrody, ochrony przed zanieczyszczeniami oraz gospodarki wodno-ściekowej, wykonywanie zadań związanych z prawidłową eksploatacją sieci kanalizacyjnej i wodociągowej, realizacja zadań związanych z melioracją, przeciwdziałanie zanieczyszczeniu wód. Referat pełni nadzór nad należącą do Gminy infrastrukturą wodociągową i kanalizacyjną w skład której wchodzą budowle takie jak: urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne, stacja uzdatniania wody w Lubeni, oczyszczalnia ścieków w Siedliskach, przepompownie ścieków i stacje pomp podciśnieniowych, studnie głębinowe, sieci i przyłącza wodociągowe, sieci i przyłącza kanalizacji sanitarnej, rurociągi, ujęcia wody, sieci i przyłącza kanalizacji sanitarnej, rurociągi, ujęcia wody sieci zewnętrzne.
Budowle wchodzące w skład infrastruktury wodno-kanalizacyjnej były dotychczas wykazywane przez urząd gminy w deklaracji na podatek od nieruchomości na formularzu DN-1 jako budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Za świadczone przez Gminę usługi z zakresu dostarczania wody i odprowadzania ścieków pobierane są opłaty. Z tego tytułu Gmina uzyskuje przychody z odpłatnej sprzedaży usług. Odbiorcami tego rodzaju usług są zarówno odbiorcy zewnętrzni - prywatni (mieszkańcy Gminy) oraz komercyjni (przedsiębiorstwa działające na terenie Gminy), jak i odbiorcy wewnętrzni (jednostki organizacyjne Gminy). Wysokość opłat za świadczone usługi została określona w taryfie zatwierdzonej decyzją organu regulacyjnego.
Decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Rzeszowie z 1 października 2021 r. została zatwierdzona Taryfa dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków (dalej: Taryfa). Zatwierdzone w Taryfie ceny za świadczone usługi wodno-kanalizacyjne dla poszczególnych grup taryfowych zostały ustalone na okres 3 lat. Z wniosku o zatwierdzenie taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków złożonego przez Gminę wynika, że ceny i stawki opłat zawarte w taryfie określono na podstawie niezbędnych przychodów dla prowadzenia działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Niezbędne przychody zostały przyjęte zgodnie z określonymi zasadami z uwzględnieniem właściwych kosztów z ostatnich okresów obrachunkowych oraz że gmina przy określaniu nowych taryf zrezygnowała z marży zysku. Potwierdzeniem zerowej marży zysku są dane zawarte w tabeli C "Ustalenie poziomu niezbędnych przychodów przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego", przedstawiającą poziom niezbędnych przychodów, w której przewidywaną marżę zysku ustalono na poziomie zerowym stanowiącej załącznik nr 8 do Wniosku Taryfowego. Również dane wykazane w tabelach D "Alokacja niezbędnych przychodów przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego według taryfowych grup odbiorców usług w okresie obowiązywania nowych taryf potwierdzają, iż kalkulacje niezbędnych przychodów zawarte we wniosku taryfowym nie przewidują marży zysku, dla każdego z 3 okresów objętych taryfą. Prognozowane przychody mają pokryć jedynie koszty prowadzonej działalności wodociągowo-kanalizacyjnej.
Wskazano, że intencją Gminy nie jest osiąganie zysku z tytułu realizacji zadań w zakresie zaopatrywania mieszkańców w wodę i odbiór ścieków przy wykorzystaniu przedmiotowej Infrastruktury. Wszelkie przychody przewidziane w Taryfie służą bowiem wyłącznie do pokrycia kosztów związanych z zaspokajaniem zbiorowych potrzeb mieszkańców gminy, tj. przede wszystkim wydatków koniecznych na utrzymanie i eksploatację infrastruktury wodnokanalizacyjnej. Nadrzędnym celem Gminy jest wyłącznie zaspokajanie potrzeb lokalnej społeczności poprzez realizację zadań własnych gminy w zakresie użyteczności publicznej, a nie osiąganie zysków. W związku z tym Gmina nie osiąga ani nie planuje osiągać zysków z działalności wodno-kanalizacyjnej. Wnioskodawczyni nie wyklucza jednak możliwości pojawienia się ewentualnego zysku w przyszłych okresach, jednak potencjalne pojawienie się zysku będzie miało charakter incydentalny i niezamierzony.
Na gruncie tak przedstawionego stanu faktycznego wnioskodawczyni sformułowała pytanie: Czy budowle wchodzące w skład infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, stanowiące własność Gminy, nad którymi nadzór sprawuje Referat służące do wykonywania zadań z zakresu zbiorowego dostarczania wody i odprowadzania ścieków związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej i tym samym czy podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości?
Zdaniem wnioskodawczyni, budowle wchodzące w skład infrastruktury wodno-kanalizacyjnej nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i tym samym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2022r. poz. 1452, dalej: u.p.o.l.). Działalność w zakresie gospodarki wodno-kanalizacyjnej prowadzona przez Gminę nie bowiem wypełnia jednej z konstytutywnych przesłanek wskazanych w art. 3 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021r. poz. 162 – dalej: u.p.p.) – nie jest działalnością wykonywaną z zamiarem osiągnięcia zysku. Zapisy zawarte we wniosku taryfowym, zawierającym sposób kalkulacji cen taryfowych za świadczone usługi w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków jednoznacznie wskazują, że zamiarem Gminy, nie jest wypracowanie zysku, gdyż taryfa zakłada zerową marżę zysku w okresie jej obowiązywania.
Według wnioskodawczyni, ustalenie marży zysku na poziomie zerowym, świadczy o deficytowym charakterze prowadzonej działalności. Celem realizacji zadań z zakresu gospodarki wodno-kanalizacyjnej jest zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty oraz zabezpieczenie interesów mieszkańców, a nie wypracowywanie zysku finansowego dla Gminy. Uzyskane przychody za świadczone usługi wodnokanalizacyjne mają na celu wyłącznie pokrycie kosztów związanych ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę i zbiorowym odprowadzaniem ścieków na terenie Gminy, tj. przede wszystkim wydatków koniecznych na utrzymanie i eksploatację infrastruktury wodno-kanalizacyjnej. Nawet gdyby w trakcie działalności pojawiły się jakieś niezamierzone zyski to z uwagi na fakt, że nie jest ona prowadzona w celu osiągnięcia tego zysku, nie można jej będzie uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów u.p.p. i u.p.o.l. Na poparcie swego stanowiska wnioskodawczyni przywołała orzecznictwo sądowoadministracyjne.
Uznając stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe, Wójt Gminy stwierdził, że przedmiotowe budowle wchodzące w skład infrastruktury wodno-kanalizacyjnej należy uznać za związane z działalnością gospodarczą, w związku z czym będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Według Wójta Gminy, działalność Gminy w zakresie zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków jest działalnością zorganizowaną, wykonywaną we własnym imieniu, w sposób ciągły i ma charakter zarobkowy.
W ocenie organu interpretacyjnego o zarobkowym charakterze przedmiotowej działalności przesądza potencjalna możliwość osiągnięcia dochodów, a wskazany przez wnioskodawczynię sposób kalkulacji ceny nie ma znaczenia, nie przesądza bowiem o braku możliwości wystąpienia zysku.
Zdaniem organu interpretacyjnego, ustawodawca w przepisach u.p.p. nie wskazał, że działalność musi być dochodowa aby była traktowana jako działalność gospodarcza. Pod pojęciem działalności zarobkowej należy rozumieć już sam fakt pobierania wynagrodzenia od klientów w zamian za wykonywane usługi dostawy wody oraz odbioru ścieków. Wnioskodawczyni wskazuje, że jej celem nie jest osiąganie dochodu i tak kalkuluje swoje wynagrodzenie, ale to nie oznacza, że nie prowadzi ona działalności zarobkowej w rozumieniu u.p.p. Gmina realizuje swoje zadania odpłatnie, przez co osiąga przychody i może to spowodować wystąpienie zysku.
Na powyższą interpretację indywidualną Gmina złożyła skargę do tut. Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej interpretacji zarzucono naruszenie prawa materialnego, w szczególności tj.: art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. w związku z art. 3 u.p.p. poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisów polegającej na uznaniu, że budowle wchodzące w skład infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, będącej własnością Gminy, służące do wykonywania zadań z zakresu zbiorowego dostarczania wody i zbiorowego odprowadzania ścieków związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej i tym samym podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, że organ dokonał błędnej wykładni przepisów art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. w zw. z art. 3 u.p.p. uznając, że budowle wchodzące w skład infrastruktury będące własnością Gminy, służące do wykonywania zadań z zakresu zbiorowego dostarczania wody i odprowadzania ścieków są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i tym samym podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
W ocenie skarżącej, prawidłowa wykładnia powyższych przepisów powinna prowadzić do wniosku, że budowle te nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i tym samym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
Skarżąca zakwestionowała stanowisko organu interpretacyjnego, że potencjalna możliwość osiągnięcia przez nią dochodów przesądza o tym, że prowadzona przez nią działalność ma charakter zarobkowy. Jej zdaniem, analiza przepisu art. 3 u.p.p. prowadzi do wniosku, że warunkiem uznania konkretnej aktywności za działalność gospodarczą konieczne jest to, aby podmiot ją prowadzący wykonywał ją z jednoznacznym zamiarem wypracowania zysku tj. wymiernych korzyści majątkowych.
Zapisy zawarte we wniosku taryfowym, zawierającym sposób kalkulacji cen taryfowych za świadczone usługi w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków jednoznacznie wskazują, że zamiarem Gminy, nie jest wypracowanie zysku, gdyż taryfa zakłada zerową marżę zysku w okresie jej obowiązywania.
Według wnioskodawczyni, ustalenie marży zysku na poziomie zerowym, świadczy o deficytowym charakterze prowadzonej działalności. Celem realizacji zadań z zakresu gospodarki wodno-kanalizacyjnej jest zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty oraz zabezpieczenie interesów mieszkańców, a nie wypracowywanie zysku finansowego dla Gminy. Uzyskane przychody za świadczone usługi wodnokanalizacyjne mają na celu wyłącznie pokrycie kosztów związanych ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę i zbiorowym odprowadzaniem ścieków na terenie Gminy, tj. przede wszystkim wydatków koniecznych na utrzymanie i eksploatację infrastruktury wodno-kanalizacyjnej. Nawet gdyby w trakcie działalności pojawiły się jakieś niezamierzone zyski to z uwagi na fakt, że nie jest ona prowadzona w celu osiągnięcia tego zysku, nie można jej będzie uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów u.p.p. i u.p.o.l. Na poparcie swego stanowiska wnioskodawczyni przywołała orzecznictwo sądowoadministracyjne.
W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 329 - dalej: P.p.s.a.) skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle przytoczonego przepisu Sąd bada prawidłowość zaskarżonej interpretacji indywidualnej tylko z punktu widzenia zarzutów skargi i wskazanej w niej podstawy prawnej, w szczególności sąd nie może podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa.
Spór w sprawie dotyczy tego, czy Gmina, jako podmiot wykonujący zadania o charakterze użyteczności publicznej, będąca właścicielem opisanej we wniosku infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, prowadzi w zakresie podejmowanych przez siebie czynności działalność gospodarczą.
Tak zakreślony problem stanowił już przedmiot analiz sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Lublinie z 5 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 822/15, wyrok WSA w Krakowie z 30 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1185/21, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 12 maja 2022 r., I SA/Go 90/22, wyrok WSA w Białymstoku z 15 czerwca 2022 r., I SA/Bk 136/22, wyroki WSA w Rzeszowie z 6 grudnia 2022 r., I SA/Rz 580/22 i I SA/Rz 587/22, z 15 grudnia 2022 r., I SA/Rz 651/22).
Poglądy wyrażone we wskazanych orzeczeniach Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (z zastrzeżeniem ust. 2a, który w sprawie nie ma zastosowania). Jednocześnie, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l odsyła do definicji legalnej działalności gospodarczej, zawartej w art. 3 u.p.p. Działalnością gospodarczą jest w myśl tej regulacji, zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły.
W niniejszej sprawie Gmina nie kwestionuje, że jej działalność nosi cechy zorganizowania i ciągłości oraz że jest wykonywana we własnym imieniu. Natomiast akcentuje brak spełnienia warunku zarobkowego charakteru prowadzonej przez siebie działalności.
Odnosząc się do przeciwstawnych stanowisk stron, w kontekście podniesionego przez Gminę zarzutu, dotyczącego naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 1 a ust. 1 pkt 3, art. 1 a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. w zw. z art. 3 u.p.p., uznać należy, że przedmiotowy zarzut zasługuje na uwzględnienie. W omawianym kontekście nie sposób bowiem nie zauważyć tego, że samo pobieranie opłat nie może jednoznacznie świadczyć o zarobkowym charakterze, związanej z nią działalności. Opłaty te mogą mieć bowiem różny charakter, tj. stanowić chociażby element rekompensaty kosztów ponoszonych przez podmiot świadczący daną usługę. W takiej zaś sytuacji nie można przyjąć istnienia po stronie świadczeniodawcy zamiaru podjęcia działań nakierowanych na uzyskanie zysku, rozumianego jako nadwyżka wpływów z pobieranych opłat nad ponoszonymi kosztami.
Sąd podziela stanowisko skarżącej, że aby można było mówić o zarobkowym charakterze jego działalności niezbędnym byłoby stwierdzenie okoliczności wskazujących na obiektywną możliwość osiągnięcia zysku, jako efektu zamierzonych i nakierowanych na to działań. Pojęcie zarobkowości opiera się bowiem na dwóch elementach: obiektywnym i subiektywnym, tj. obiektywnej możliwości uzyskania zysku w ramach pewnej aktywności danego podmiotu, rozumianego jako nadwyżka przychodów nad kosztami i zamiarze osiągnięcia tego zysku.
W okolicznościach przedstawionych w zawartym we wniosku o wydanie interpretacji opisie stanu faktycznego, nie sposób stwierdzić, że aktywność Gminy jest nakierowana na osiągnięcie zysku. W tym aspekcie zauważyć należy, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków należy do zadań własnych gminy – jednostki samorządu terytorialnego, która może to zadanie realizować zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem jednostek budżetowych. Ponadto sposób ustalenia stawek opłat za tego rodzaju usługi jest ściśle uregulowany odpowiednimi przepisami, wykluczającymi możliwość zastosowania, w sposób swobodny, należnej dostawcy marży.
W rozpatrywanym przypadku Gmina nie ustaliła wysokości opłat za dostarczanie wody i odbieranie ścieków, zapewniających mu zysk. W tym miejscu należy podkreślić, że w zakresie ustalenia opłat nie dysponował on swobodą w tym względzie. Stosowane przez Gminę stawki opłat wynikają z taryf, ustalonych na podstawie wskaźników wynikających z odpowiednich regulacji prawnych (odwołujących się do faktycznej wysokości kosztów ponoszonych w związku ze świadczeniem usług dostarczania wody i odprowadzania ścieków), zatwierdzanych także w prawem przewidzianym trybie, przez zewnętrzny i niezależny od skarżącego podmiot.
Skoro więc stosowana przez Gminę taryfa, zatwierdzona przez właściwy podmiot, nie zakłada zysku po jej stronie, w związku z realizowanymi czynnościami, za które usługobiorcy wnoszą opłaty, to w tej sytuacji nie sposób mówić o zamiarze osiągnięcia przez skarżącą zysku, w związku z prowadzoną działalnością. Oceny tej nie może zmienić to, że w pewnych uwarunkowaniach (na skutek zaistnienia niezależnych od Gminy zdarzeń, takich jak chociażby spadek cen zakupywanych towarów i usług), Gmina może rzeczywiście odnotować faktycznie pewien zysk, jako że nie będzie to wynikiem jej zamierzonych działań, ale czynników zewnętrznych na które nie ma ona wpływu.
Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 20 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2028 z późn. zm., zwanej dalej u.z.z.w.), w zakresie określania taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę ustawodawca posługuje się pojęciem niezbędnych przychodów, przez które, na gruncie tej ustawy, rozumie się (art. 2 pkt 2 u.z.z.w.) wartość przychodów w danym roku obrachunkowym, zapewniających ciągłość zbiorowego zaopatrzenia w wodę odpowiedniej jakości i ilości i zbiorowego odprowadzania ścieków, które przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne powinno osiągnąć na pokrycie uzasadnionych kosztów, związanych z ujęciem i poborem wody, eksploatacją, utrzymaniem i rozbudową urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, oraz osiągnięcie zysku. Regulacja ta umożliwia skalkulowanie opłat w sposób zapewniający pewien zysk (przy zapewnieniu ochrony interesów odbiorców przed nieuzasadnionym wzrostem cen – art. 23 ust. 2 pkt e u.z.z.w.), jednakże ten element nie jest obligatoryjny. Konkretny dostawca może doliczyć go do taryfy, albo nie skorzystać z tej możliwości.
W rozpatrywanym przypadku, w opisie stanu faktycznego Gmina zaznaczyła, że taryfa stosowanych przez nią opłat nie uwzględnia zysku. Tak więc jedynie prawna możliwość jego naliczenia, na etapie kalkulowania taryfy, z której to sposobności Gmina nie skorzystała, nie może przemawiać za przyjęciem zarobkowego charakteru prowadzonej przez skarżącego działalności.
Na marginesie niniejszych rozważań zaznaczyć należy, że wydając indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego, właściwy w tej sprawie organ nie czyni własnych ustaleń, ale opiera się wyłącznie na przedstawionym przez wnioskodawcę opisie zdarzenia przyszłego/stanu faktycznego, w który to opis nie może ingerować, tj. zmieniać podanych w nim okoliczności. W związku z tym, na gruncie przedmiotowej sprawy nie sposób było pominąć podawanych przez Gminę okoliczności o prowadzeniu przez nią działalności, która nie jest nakierowana w jakikolwiek sposób na osiągnięcie zysku. Tego bowiem zysku nie uwzględnia taryfa stosowanych przez niego opłat.
W opisie zawartego we wniosku stanu faktycznego nie znalazły się także jakiekolwiek inne elementy, świadczące o prowadzeniu przez Gminę działalności gospodarczej w analizowanym zakresie, zwłaszcza w odniesieniu do tej jej cechy, jaką stanowi zarobowy jej charakter. Tego rodzaju stwierdzenia nie znalazły się także we własnym stanowisku Gminy.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art.145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację Wójta Gminy Lubenia.
Nie kwestionując zasad odpowiedzialności organu za wynik postępowania, w następstwie przeprowadzenia którego dochodzi do uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego, wynikających z art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., Sąd, na podstawie art. 206 P.p.s.a., odstąpił od zasądzania kosztów postępowania na rzecz skarżącej Gminy od Wójta Gminy Lubenia, gdyż w przedmiotowej sprawie doszło do swoistego rodzaju kumulacji ról procesowych w jednym podmiocie. W niniejszej sprawie Wójt Gminy Lubenia wystąpił bowiem w podwójnej roli, tj. zarówno organu podatkowego/interpretacyjnego, jak i skarżącego - organu wykonawczego skarżącej Gminy, jedynie uprawnionego do reprezentowania jej na zewnątrz.
Z uwagi na powyższe zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej gminy od jej wójta, a więc de facto i tak ze środków skarżącej, byłoby działaniem niecelowym, nienoszącym przy tym cech realnego zwrotu kosztów postępowania. Efektem takiego rozstrzygnięcia byłoby bowiem wyłącznie formalne uczynienie zadość zasadzie odpowiedzialności organu za wynik postępowania, podczas gdy w rzeczywistości (z czysto ekonomicznego punktu widzenia) i tak nie doszłoby do realnego przesunięcia środków, które cały czas i tak pozostawałyby w gestii tego samego podmiotu – Wójta Gminy Lubenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI