I SA/Rz 646/22

I SA/Rz 646/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jacek Boratyn /przewodniczący/
Małgorzata Niedobylska
Piotr Popek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III FSK 444/23 - Wyrok NSA z 2024-12-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 262 § 1 pkt 2 i 2a i § 5 oraz art. 263 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2021 poz 422
art. 94
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi T.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 23 sierpnia 2022 r., nr 1801-I C K.531.4.2022/TS w przedmiocie nałożenia kary porządkowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem dnia 23 sierpnia 2023 r., nr 1801-ICK.531.4.2022 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS), po rozpatrzeniu zażalenia T.W. (dalej: podatnik/skarżący) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu (dalej NPUCS) z dnia 13 czerwca 2022 r., nr 408000-408000-CKK-1.3.500.15.2020.130 o nałożeniu kary porządkowej.
Jak wynika z akt sprawy, NPUCS prowadził wobec podatnika kontrolę celno-skarbową w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. i 2018 r.
W toku kontroli skarżący był reprezentowany przez dwóch niezależnych pełnomocników - doradców podatkowych: S.C. oraz J.W..
Pismem z 13 kwietnia 2022 r. nr 408000-408000-CKK-1.3.500.15.2020.107, NPUCS, działając na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 422 z późn. zm., dalej: ustawa o KAS) i art. 155 § 1, 187 § 1 i 189 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm., dalej: O.p.) w związku z art. 94 ust. 1 ustawy o KAS wezwał podatnika do złożenia wyjaśnień i przedstawienia dokumentów związanych działalnością, jaką w kontrolowanym okresie prowadziły V. Sp. Jawna oraz E. Sp. Jawna - których kontrolowany był wówczas wspólnikiem. Z treści wezwania wynikało, że NPUCS domaga się udzielenia szczegółowych informacji o okolicznościach konkretnych zdarzeń gospodarczych związanych z wykorzystaniem i ochroną znaków towarowych oraz przedłożenia określonych dokumentów potwierdzających te okoliczności. Żądanie organu poparte zostało analizą, w ramach której zaprezentowano kontrolowanemu informacje o tym, jakie elementy stanu faktycznego już ustalił. Następnie podatnik został wezwany do przedstawienia wyjaśnień i związanych z nimi dokumentów, które miałyby uzupełnić ten stan faktyczny o brakujące dane. Dokumenty, które podatnik obowiązany był przedłożyć to:
- ewidencja środków trwałych, bilans za lata w których wykazane zostały prawa ochronne na znaki towarowe ,,v." i ,,e." - jeżeli te znaki były ujęte w urządzeniach księgowych V. Sp. Jawna;
- umowy na korzystanie z tych znaków towarowych zawarte z podmiotami trzecimi jeżeli były zawierane, a podatnik uzyskiwał z tego tytułu przychody;
- dokumentacja w zakresie wyceny znaków towarowych - jeżeli wycena była sporządzana;
- umowy sporządzane w latach 2017 - 2018 lub aneksy sporządzone w tym czasie do umów zawartych wcześniej - z podmiotami, którymi kontrolowany w tym czasie zarządzał lub był w nich udziałowcem - jeśli były zawarte.
Wezwanemu zakreślono 10 dniowy termin na przedłożenie powyższej dokumentacji. Podatnik został pouczony o możliwości nałożenia na niego kary porządkowej w sytuacji uchylania się od realizacji obowiązków przewidzianych w wezwaniu. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego – S.C. 19 kwietnia 2022 r. drogą elektroniczną. W dniu 28 kwietnia 2022 r. do NPUCS wpłynęło pismo pełnomocnika strony J.W. informujące, że z uwagi na urlop pełnomocnika S.C. - wyjaśnienia zostaną złożone do 18 maja 2022 r.
Wobec tego, że dokumenty ani wyjaśnienia nie zostały jednak przedłożone w zadeklarowanym terminie, pismem z 23 maja 2022 r. nr 408000-408000-CKK-1.3.500.15.2020.126 skierowano do skarżącego wezwanie o przedłożenie dokumentów oraz przedstawienie wyjaśnień dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej w latach 2017 - 2018 przez Szpital Specjalistyczny P. Spółka z o.o. Spółka komandytowa - w której skarżący był wówczas udziałowcem.
Organ zakreślił podatnikowi 7 dniowy termin na przedłożenie powyższej dokumentacji wraz z odpowiedzią pisemną - osobiście lub droga pocztową. W treści wezwania zawarto pouczenie, że bezzasadna odmowa realizacji nałożonych obowiązków może spowodować zastosowanie środka przymuszającego w postaci kary porządkowej, o której mowa w art. 262 § 1 O.p. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego S.C. drogą elektroniczną 23 maja 2022 r.
27 maja 2022 r. pełnomocnik strony przekazał kontrolującym jedynie raport z wyceny znaku towarowego ,,e." oraz świadectwo ochronne na znak towarowy ,,e." udzielone na rzecz T.W.. W pozostałym zakresie obowiązki zakreślone wezwaniami z dnia 13 kwietnia 2022 r. i 23 maja 2022 r. nie zostały zrealizowane.
W związku z powyższym NPUCS postanowieniem z 13 czerwca 2022 r. nr 408000-408000- CKK-1.3.500.15.2020.130, działając na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 i 2a i § 5 oraz art. 263 § 1 O.p. w związku z art. 94 ustawy o KAS nałożył na podatnika karę porządkową w wysokości [...] zł.
Na powyższe postanowienie podatnik wniósł zażalenie zarzucając, że opóźnienie w przedłożeniu żądanych dokumentów nie było działaniem celowym, ale wynikało z tego, że działalność prowadzona przez kontrolowanego jest obszerna, stąd spełnienie żądań organu wymagał więcej czasu. Podatnik podniósł, że dłuższy termin przedłożenia dokumentacji był ustalony z kontrolującymi. Wskazał, że przedłożona została już bardzo duża ilość dokumentów, z których część została zgubiona przez pracowników organu kontroli.
Podatnik podniósł, że nigdy nie uchylał się od obowiązku przekazania dokumentacji a jedynie wnioskował o więcej czasu na udzielenie odpowiedzi.
W ocenie podatnika, wobec faktu, że nieprzedłożenie dokumentów i wyjaśnień w zakreślonym terminie nie było zawinione, nie zaistniały przesłanki do nałożenia kary.
DIAS po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2022 r., opisanym na wstępie, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przywołał brzmienie przepisu art. 262 O.p. Wskazał, że celem kary porządkowej, w kształcie w jakim funkcjonuje ona na gruncie Ordynacji podatkowej, jest dyscyplinowanie uczestników postępowania. Sankcja ta ma charakter uznaniowy, zarówno co do samego jej nałożenia, jak i wysokości. Kara ma na celu zapewnienie prawidłowego przebiegu postępowania i wydania rozstrzygnięcia w ustawowym terminie.
W zaskarżonym postanowieniu podkreślono również, że organ prowadzący kontrolę podatkową, na mocy art. 292 w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. zobowiązany jest zebrać i przeanalizować kompletny materiał dowodowy. Na podstawie art. 155 O.p. organ ma możliwość wezwania strony m.in. do złożenia pisemnych wyjaśnień, których nie przedłożenie, może być ukarane karą porządkową.
Dodatkowo przepisy szczególne przewidują po stronie kontrolowanego obowiązek przedstawienia dowodów i wyjaśnień na żądanie organu kontroli (art. 286 § 1 pkt 4 i 5, art. 287 § 3 O.p.).
Zdaniem organu odwoławczego, obowiązki nałożone na podatnika wezwaniami z 13 kwietnia 2022 r. i 23 maja 2022 r. mieściły się w zakresie kompetencji przyznanych organowi I instancji na mocy art. 155 § 1 O.p., pozostawały w związku z przedmiotem prowadzonej kontroli i były obiektywnie możliwe do realizacji. NPUSC domagał się, aby kontrolowany przedłożył dokumenty dotyczące przedmiotu kontroli, a związane z wykorzystaniem w ramach prowadzonej działalności znaków towarowych (wezwanie z 13 kwietnia 2022r. ) oraz udziału skarżącego w zyskach i stratach (wezwanie z 23 maja 2023 r.). Wezwania zostały skonstruowane w ten sposób, że każde z nich zawierało wprowadzenie z którego adresat mógł się dowiedzieć z jakich względów żądane informacje są mu niezbędne i jakie okoliczności mają być za ich pomocą ustalone.
Organ zaznaczył, że w każdym z kierowanych do podatnika wezwań prawidłowo wskazano podstawy prawne żądania, a ponadto zawierały one wszystkie elementy przewidziane w art. 159 O.p. Prawidłowo pouczono również podatnika o konsekwencjach niezastosowania się do wezwań.
Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutami zażalenia, że rozmiar prowadzonej przez skarżącego działalności ma wpływ na możliwość spełnienia żądań organu przewidzianych w wezwaniach z 13 kwietnia 2022 r. i 23 maja 2022 r. Nie negując faktu, że podmioty, których wspólnikiem jest skarżący prowadzą obszerną działalność wskazał, że zakres żądania organu ograniczał się do wąskiego aspektu ich działalności - dotyczył zarządzania wartościami niematerialnymi (prawa do znaku towarowego) oraz zagadnień z zakresu ładu korporacyjnego (historia zmian w umowie spółki, które miały wpływ na udział kontrolowanego w zysku).
Organ podkreślił, że urlop pełnomocnika czy przeciążenie pracą nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla niewykonania wezwań.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, podatnik wnosząc o uchylenie postanowień organów obu instancji w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego, zarzucił naruszenie:
- art. 262 § 1 O.p. w związku z art. 155 O.p. poprzez ich wadliwe zastosowanie, albowiem całokształt okoliczności faktycznych postępowania wyklucza zastosowanie w sprawie niniejszej kary porządkowej jako środka przymuszającego skarżącego,
- art. 262 § 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, mimo jego błędnej wykładni i niewłaściwe zastosowanie, bowiem w sprawie nie zostały spełnione przesłanki stanowiące podstawę do nałożenia kary grzywny we wskazanej wysokości,
- art. 233 § 1 pkt 1 O.p. i art. 120 O.p. w zw. z art. 239 O.p. poprzez utrzymanie w mocy zamiast uchylenia postanowienia organu I instancji, które to postanowienie zasługiwało na wyeliminowanie z obrotu prawnego, gdyż narusza w istotny sposób obowiązujące przepisy prawa,
- art. 127 O.p. w związku z art. 229 O.p. i w związku z art. 210 § 1 pkt 6 i § O.p. poprzez naruszenie wynikającej z tych przepisów zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego przejawiającej się w szczególności w powieleniu stanowiska organu I instancji,
- art. 121 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych poprzez niepodjęcie działań zmierzających do dokładnego i kompletnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Skarżący kwestionując legalność i prawidłowość zaskarżonego postanowienia podniósł, że nie uchylał się od przedstawienia żądnych przez organ dokumentów i wyjaśnień, a o niedopełnieniu terminu na ich przekazanie informował organ. Opóźnienia wynikały z faktu, że kontrola obejmowała odległy okres, a na dodatek okres dwóch lat. Przesunięcia terminu spowodowane były ogromem żądań kontroli i ograniczonymi ze strony kontrolowanego kadrami, które oprócz spełniania żądań kontroli muszą prowadzić bieżące sprawy i księgowość firm na bieżąco. Podkreślił, że o każdym opóźnieniu organ był informowany czy to pisemnie czy ustnie
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje.
W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia w wyżej zakreślonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia na skarżącego - w toku prowadzonej przez organ podatkowy kontroli podatkowej w zakresie podatku od towarów i usług - kary porządkowej w wysokości [...] zł w związku z niedostarczeniem przez niego w wyznaczonym terminie żądanych wyjaśnień i dokumentów, bez uzasadnionej przyczyny.
Zgodnie z art. 262 § 1 O.p. (w brzmieniu obowiązującym w rozpoznawanej sprawie) strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego:
- bezzasadnie odmówili lub nie dokonali w terminie wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin, przedłożenia tłumaczenia dokumentacji obcojęzycznej lub udziału w innej czynności, (pkt 2) lub
- bezzasadnie odmówili okazania lub nie przedstawili w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach (pkt 2a), mogą zostać ukarani karą porządkową do 3.000 zł.
Z powyższego przepisu wynika, że przesłanką nałożenia kary porządkowej jest skierowanie do strony przez organ podatkowy prawidłowego wezwania do określonego zachowania się, z którego powinno wynikać w sposób jasny i precyzyjny, jakiego zachowania, spośród wymienionych w art. 262 § 1 O.p. oczekuje organ podatkowy, a nastąpienie bezzasadna odmowa strony wykonania wezwania.
Wyjaśnienia służą do przybliżenia okoliczności mających związek z ustalanym stanem faktycznym (wskazania źródeł dowodowych). Bezzasadność odmowy złożenia wyjaśnień należy interpretować w ten sposób, że strona była obowiązana do udzielenia wyjaśnień, nie dopełniła tego obowiązku, nie podając jednocześnie istotnych powodów, które uzasadniałyby nieudzielanie żądanych wyjaśnień. Odmowa musi mieć więc charakter jednoznaczny i wskazywać na brak woli poddania się obowiązkom nałożonym przez organy podatkowe.
Celem powyższej regulacji jest zdyscyplinowanie uczestników postępowania
i wymuszenie posłuchu postanowieniom organów podatkowych. Równocześnie przepis ten ma zapewnić sprawny przebieg postępowania i wydanie rozstrzygnięcia w przewidzianym ustawowo terminie.
Zaznaczyć należy również należy, że organ podatkowy ma prawo nałożenia kary porządkowej nie tylko w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym, ale również w ramach postępowania kontrolnego (art. 292 O.p.).
Zakres przedmiotowy stosowania kar porządkowych uregulowany został szczegółowo w art. 262 § 1 pkt 1-3 O.p. Zawarty w tym przepisie katalog czynów zagrożonych karą porządkową ma charakter zamknięty, co oznacza, że nie można zastosować tej kary do innych czynów aniżeli w nim określone, i to nawet wtedy, gdyby ich wystąpienie obiektywnie utrudniało prowadzenie postępowania lub hamowało jego tok. Warunkiem wymierzenia omawianej kary porządkowej jest ponadto pouczenie przez organ podatkowy zobowiązanego o skutkach niezastosowania się do wezwania.
Przy wykładni art. 262 § 1 O.p. niezbędne jest również odniesienie się do obowiązków organów podatkowych wynikających z przepisów Ordynacji podatkowej. Na mocy art. 122 O.p. organy podatkowe mają obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Natomiast z art. 187 § 1 O.p. wynika obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie. Na organie zatem spoczywa inicjatywa w zbieraniu dowodów i wyjaśnianiu stanu faktycznego, a temu celowi służy m.in. określona w art. 155 § 1 O.p. instytucja wezwania strony lub innej osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań, przedłożenia dokumentów, niezbędnych dla ustalenia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy.
W rozpatrywanej sprawie organ I instancji w toku prowadzonego postępowania kontrolnego skierował do skarżącego dwa wezwania w trybie art. 155 § 1 O.p. Stosownie do tego przepisu, organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań, przedłożenia dokumentów lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy.
W możliwości wezwania strony do określonego zachowania na podstawie art. 155 O.p., realizowany jest przez organ podatkowy obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Osoba wezwana na podstawie art. 155 § 1 O.p. jest zobowiązana podporządkować się temu wezwaniu. To organ podatkowy, jako gospodarz i prowadzący postępowanie, decyduje o tym, jakiej czynności osoba wezwana powinna dokonać (np. złożenie pisemnych wyjaśnień). Na organie spoczywa bowiem nie tylko obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy, ale także zapewnienie, aby postępowanie prowadzone było sprawnie, bacząc na dochowanie ustawowych terminów jego zakończenia. Nie oznacza to jednak, że strona postępowania nie ma obowiązku przekazania dowodu, informacji lub wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy, na żądanie organu, będących w jej posiadaniu, wynika to bowiem jednoznacznie z art. 189 § 1 i 2 O.p. Szereg informacji dotyczących stanu faktycznego sprawy posiada podatnik i nie może być tak, by on decydował, które dane przekazać organowi podatkowemu, a które nie mają znaczenia w sprawie (por. np. wyrok NSA z 22 marca 2022r., sygn. akt III FSK 436/21).
W sytuacji gdy podatnik nie stosuje się do wezwania organu, organ podatkowy ma prawo podjąć dopuszczalne prawem kroki zmierzające do uzyskania od podatnika wyjaśnień, czy przedstawienia dowodu. Ocena bowiem, czy złożenie przez podatnika dowodu jest niezbędne pozostaje w gestii organu, przed którym toczy się postępowanie (por. wyroki NSA z 16 marca 2017r. sygn. akt I FSK 1734/15, z 19 listopada 2010r., sygn. akt II FSK 1270/09).
Wskazać przy tym należy, że w gestii organu podatkowego pozostawiono samo nałożenie kary porządkowej, jak i jej wysokość, określając w przepisie wyłącznie maksymalny jej próg. Nałożenie kary porządkowej uzasadnia sam fakt zajścia zdarzenia określonego w art. 262 § 1 pkt 1-3 O.p., jednakże okoliczności uzasadniające jej nałożenie oraz wysokość powinny zostać wskazane w uzasadnieniu postanowienia w tym przedmiocie. Organ podatkowy wymierzając karę porządkową ma obowiązek przedstawienia przesłanek uzasadniających jej wysokość, wiążąc ją z rodzajem przewinień, których dopuściła się strona.
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że zostały spełnione wszystkie wymagane prawem warunki zastosowania kary porządkowej. W toku kontroli podatkowej do skarżącego skierowano dwa wezwania tj. z 13 kwietnia 2022 r. i 23 maja 2022 r. o złożenie wyjaśnień i dokumentów dotyczących przedmiotów kontroli. Każde wezwanie zostało skonstruowane w ten sposób, że zawierało wprowadzenie z którego adresat mógł się dowiedzieć z jakich względów żądane informacje są mu niezbędne i jakie okoliczności mają być za ich pomocą ustalone. Wypada też zauważyć, że skarżący na żadnym etapie nie podnosił, że te zakreślone mu obowiązki są dla niego niezrozumiałe, niejasne czy tez niemożliwe do uczynienia im zadość.
Obowiązki nałożone przez stronę były precyzyjnie określone. Terminy odpowiedzi na wezwania wynosiły odpowiednio 10 i 7 dni i w ocenie Sądu były odpowiednie mając na uwadze zakres i stopień skomplikowania czynności, które miał wykonać wezwany, a co więcej ukarany deklarował wywiązanie się z tych obowiązków w wydłużonym terminie czego jednak nie dochowywał.
Stwierdzić należy, że dane te pozostawały w związku z przedmiotem prowadzonej kontroli. W ramach powyższych wezwań organ kontroli domagał się przede wszystkim przedstawienia przez skarżącego informacji odnośnie zarządzania prawem do znaku towarowego oraz historia zmian w umowie spółki, które miały wpływ na udział kontrolowanego w zysku. Ja słusznie zauważył organ odwoławczy, skala prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej jest całkowicie irrelewantna dla oceny możliwości wywiązania się z nałożonych obowiązków, bowiem żądania organu dotyczyły danych w zakresie skonkretyzowanego wycinka tej działalności. Zdaniem Sądu współpraca skarżącego z organem kontroli w omawianym aspekcie miała charakter pozorowany a podnoszone usprawiedliwienia zwłoki ocenić należy jako całkowicie nieuzasadnione. Kontrolowany nie udzielił wyjaśnień i nie przedłożył części dokumentów o które był wzywany usprawiedliwiając się m.in chorobą pełnomocnika, rozmiarem prowadzonej działalności, odległym okresem kontroli i na dodatek obejmującym dwa lata. Zgodzić się należy z organami orzekającymi w sprawie, że nie są to przyczyny usprawiedliwiające brak udzielenia wyjaśnień w żądanym zakresie i nie mają wpływu na realizację nałożonego na skarżącego obowiązku. Dokumenty których domagał się organ kontroli należały w większości do takich, które kontrolowany obowiązany był posiadać i przechowywać, a wobec niemożliwości ich dostarczenia zobowiązany był do złożenia stosownych wyjaśnień.
Z przedstawianych względów Sąd uznał, że organy słusznie oceniły brak wykonania nałożonych na skarżącego uzasadnionych okolicznościami sprawy obowiązków jako de facto bezzasadną odmowę ich wykonania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA (por. np. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2020r., sygn. akt II FSK 919/20) kluczową przesłanką nałożenia kary porządkowej jest bezzasadność odmowy dokonania konkretnej czynności procesowej, przy czym pod pojęciem tym należy rozumieć odmowę niemającą podstaw w obiektywnych okolicznościach sprawy - co miało miejsce w analizowanym przypadku. Nie chodzi tu zatem o to, czy w przekonaniu strony powinna ona ten obowiązek wykonać, lecz o kwestię istnienia faktycznych przeszkód uniemożliwiających jego wykonanie. Tego rodzaju przeszkód w rozpoznawanej sprawie nie było.
Podkreślić należy także, że organ podatkowy jest gospodarzem postępowania, ma obowiązek zebrać dowody i ustalić stan faktyczny, ale to nie oznacza, że strona postępowania nie ma obowiązku przekazania dowodu, informacji lub wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy, na żądanie organu, będących w jej posiadaniu (por. wyroki NSA z 19 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK1270/09, z 30 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 921/10).
Nie można tracić z pola widzenia, że organ podjął czynności dyscyplinujące kontrolowanego po bezskutecznym upływie terminu zakreślonego w wezwaniu z dnia 23 maja 2022 r.. o złożenie wyjaśnień i przedłożenie odpowiednich dokumentów. Niemniej jednak kontrolowany był wzywany do złożenia określonych wyjaśnień i dokumentów już pismem z dnia 19 kwietnia 2022 r. i mimo zakreślenia 10-ciodniowego terminu przedłożył jedynie część dokumentów, bez żadnych wyjaśnień w dniu 27 maja 2022 r.. W takiej sytuacji uznać należy, że zastosowaniu kary porządkowej na mocy postanowienia z dnia 13 czerwca 2022 r. nie przyświecało nałożenie na skarżącego dodatkowej dolegliwości, ale jedynie nakłonienie go do spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa i potrzeb prowadzonych czynności kontrolnych.
W przekonaniu Sądu organ podatkowy zasadnie nałożył na skarżącego karę porządkową z powodu nieprzedstawienia żądanych danych (złożenie w tym zakresie dokumentów i wyjaśnień) przez stronę prowadzonej kontroli podatkowej i utrudnianie w ten sposób czynności kontrolnych. Jak słusznie wskazały organy, karę porządkową stosuje się w celu zapewnienia sprawnego przebiegu postępowania i wydania rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie. Skarżący bezsprzecznie nie zastosował się do części treści wezwań, nie udzielił wyjaśnień co do istotnych okoliczności faktycznych z punktu widzenia prowadzonej kontroli podatkowej i to bez uzasadnionej przyczyny. To zaś stanowi asumpt do wymierzenia kary porządkowej. Organ nakładający karę przywołał w postanowieniu adekwatną i uzasadnioną okolicznościami sprawy podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia.
W końcu odnotować należy, że skarżący został prawidłowo pouczony, że niezastosowanie się do wezwania w określonym terminie może skutkować nałożeniem kary porządkowej na podstawie art. 262 O.p. Tak więc w badanej sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki do nałożenia kary porządkowej, zarówno materialne jak i formalne, co sprawia, że organ podatkowy w realiach sprawy był władny taki środek zastosować. W świetle powyższego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi jakoby organy nie udowodniły wystąpienia przesłanek nałożenia kary porządkowej na podstawie art. 262 § 1 pkt 2a O.p.
Odnotować także należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego, organ I instancji nakładając na skarżącego karę porządkową w wysokości [...] zł (przy zagrożeniu ustawowym do 3.000 zł w analizowanym okresie) należycie uzasadnił jej wysokość, wskazując okoliczności, które legły u podstaw jej wymiaru (m.in. stopień zawinienia, stan majątkowy skarżącego). W ocenie Sądu, wysokość nałożonej kary jest adekwatna do postawy skarżącego jaką przyjął on wobec obowiązków nałożonych przez organ I instancji, jaki i skutków naruszenia, a ustalona przez organy sytuacja finansowa skarżącego (prowadzenie dochodowej działalności gospodarczej) pozwala na jej zapłatę.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, a także nieprawidłowości w zakresie ustalenia stanu faktycznego, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organ drugiej instancji, nie ograniczając się do zarzutów zażalenia, przeanalizował całość okoliczności związanych z nałożeniem na skarżącego kary porządkowej, zweryfikował poprawność wezwań i poprawność ich doręczenia oraz poddał szczegółowej analizie wystąpienie przesłanek do nałożenia kary porządkowej.
Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i brak jest podstaw do kwestionowania jego legalności, a zarzuty skargi nie znajdują uzasadnionych podstaw.
W tej więc sytuacji, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.