I SA/Rz 640/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2017-12-05
NSApodatkoweWysokawsa
VATimport towarówwartość celnadług celnypostępowanie celnepostępowanie podatkowedecyzje celneprawo celneprawo podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi spółki dotyczące podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru, uznając, że decyzje podatkowe były konsekwencją ostatecznych decyzji celnych.

Spółka zaskarżyła decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego określające prawidłową kwotę podatku VAT z tytułu importu towaru. Spółka kwestionowała ustalenie wartości celnej towaru, argumentując, że była ona zaniżona przez organy celne. Sąd uznał, że postępowanie podatkowe jest konsekwencją ostatecznych decyzji celnych, które nie mogą być weryfikowane w postępowaniu podatkowym. Wniosek o zawieszenie postępowania z powodu ogłoszenia upadłości spółki również został oddalony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargi spółki "A" Sp. z o.o. w likwidacji (obecnie Syndyka masy upadłości) na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS), które utrzymały w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego (NUC) określające prawidłową kwotę podatku od towarów i usług (VAT) z tytułu importu towaru. Sprawa dotyczyła importu zagęszczonego soku jabłkowego z Ukrainy, gdzie organy celne zakwestionowały zaniżoną wartość celną i określiły należny dług celny. Następnie organy podatkowe, opierając się na tych ustaleniach celnych, określiły prawidłową kwotę VAT z tytułu importu. Skarżąca spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa celnego (WKC, RWKC) oraz prawa podatkowego (ustawa VAT, Ordynacja podatkowa), twierdząc, że wartość celna została ustalona nieprawidłowo i że postępowanie podatkowe było nieuzasadnione. Sąd oddalił skargi, wskazując, że postępowanie podatkowe jest konsekwencją ostatecznych decyzji celnych, które wiążą organ podatkowy. Sąd podkreślił, że organ podatkowy nie jest uprawniony do weryfikacji ustaleń organu celnego w zakresie wartości celnej i cła, jeśli decyzje celne stały się ostateczne. Sąd oddalił również wniosek o zawieszenie postępowania z powodu ogłoszenia upadłości spółki, uznając, że syndyk może przystąpić do toczącego się postępowania bez konieczności jego zawieszania. Sąd powołał się na jednolite stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym ustalenia organu celnego, zawarte w ostatecznej decyzji, są wiążące dla postępowania podatkowego dotyczącego VAT z tytułu importu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy jest związany ostatecznymi decyzjami organu celnego w zakresie wartości celnej i długu celnego, które stanowią podstawę opodatkowania VAT z tytułu importu.

Uzasadnienie

Postępowanie podatkowe w sprawie VAT z tytułu importu jest konsekwencją rozstrzygnięć celnych. Organ podatkowy nie jest uprawniony do weryfikacji lub pomijania ustaleń zawartych w ostatecznych decyzjach organu celnego, które dotyczą elementów kalkulacyjnych istotnych dla wymiaru VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (30)

Główne

ustawa VAT art. 33 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości. Naczelnik urzędu celnego może określić kwotę podatku w decyzji dotyczącej należności celnych.

ustawa VAT art. 29 § ust. 13

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawa opodatkowania z tytułu importu jest wartością celną powiększoną o należne cło.

Ordynacja podatkowa art. 21 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania.

p.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości.

Prawo upadłościowe art. 144 § ust. 1

Prawo upadłościowe

Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.

Prawo upadłościowe art. 145 § ust. 1

Prawo upadłościowe

Postępowanie sądowe lub administracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności.

Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054 art. 33 § ust. 2, art. 29 ust. 13

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

ustawa VAT art. 5 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa VAT art. 19 § ust. 9

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa VAT art. 30b § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa VAT art. 33 § ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa VAT art. 34 § ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa VAT art. 37 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa VAT art. 41 § ust. 2a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Ordynacja podatkowa art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 122

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 124

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 144

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

WKC art. 28

Wspólnotowy Kodeks Celny

WKC art. 29 § ust. 1

Wspólnotowy Kodeks Celny

WKC art. 30 § ust. 1 i ust. 2

Wspólnotowy Kodeks Celny

WKC art. 214

Wspólnotowy Kodeks Celny

RWKC art. 181a

Rozporządzenie Komisji (EWG) Nr 2454/93

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy jest związany ostatecznymi decyzjami organu celnego w zakresie wartości celnej i długu celnego. Postępowanie podatkowe jest konsekwencją rozstrzygnięć celnych i nie podlega ponownej weryfikacji ustaleń celnych. Ogłoszenie upadłości strony nie obliguje sądu do zawieszenia postępowania, jeśli syndyk aktywnie uczestniczy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa celnego (WKC, RWKC) przez organy celne przy ustalaniu wartości celnej. Nieuzasadnione wszczynanie postępowania podatkowego w przedmiocie VAT. Dowolna ocena materiału dowodowego przez organy celne i podatkowe.

Godne uwagi sformułowania

organ podatkowy jest związany decyzją organu celnego i nie jest uprawniony do jej weryfikacji czy w ogóle do jej pominięcia zarzuty zawarte w skardze dotyczące w istocie decyzji określającej wysokość długu celnego, jako wykraczające poza granice niniejszej sprawy, nie mogły zostać uwzględnione sąd administracyjny byłby zobligowany do zawieszenia postępowania ze względu na powzięcie wiadomości o powołaniu Syndyka masy upadłości [...] gdyby brak było wyraźnego przystąpienia Syndyka do postępowania.

Skład orzekający

Grzegorz Panek

przewodniczący sprawozdawca

Jarosław Szaro

sędzia

Jacek Boratyn

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania organu podatkowego ostatecznymi decyzjami celnymi w sprawach dotyczących VAT z tytułu importu oraz kwestii proceduralnych związanych z upadłością strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie decyzje celne są ostateczne i wiążące dla postępowania podatkowego. Kwestia zawieszenia postępowania w przypadku upadłości ma zastosowanie, gdy syndyk aktywnie uczestniczy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady związania organów podatkowych decyzjami celnymi, co ma istotne znaczenie praktyczne dla importerów. Dodatkowo porusza kwestię proceduralną związaną z upadłością strony.

VAT od importu: Dlaczego decyzja celna jest kluczowa dla Twojego podatku?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 640/17 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2017-12-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-09-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Boratyn
Jarosław Szaro
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1147/18 - Wyrok NSA z 2022-02-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art. 33 ust. 2, art. 29 ust. 13
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek / spr./ Sędzia WSA Jarosław Szaro Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. spraw ze skarg spółki "A" Sp. z o.o. w T. w likwidacji (obecnie Syndyka masy upadłości spółki "A" Sp. z o.o. w T. w upadłości) na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2017 r. - nr [...], - nr [...], - nr [...], - nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru oddala skargi.
Uzasadnienie
Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] lipca 2017r., o kolejnych numerach: nr [...],[...],[...] i [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej(dalej: DIAS) utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego (dalej: NUC) z dnia [...] lutego 2017r. o kolejnych numerach: [...], [...],[...],[...], określające "A" Sp. z o.o. w T. w likwidacji (dalej: spółka/skarżąca) prawidłową kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru, objętego zgłoszeniami celnymi nr:
- [...] w wysokości 3 418,00 zł oraz niepobraną kwotę podatku w wysokości 677,00 zł stanowiącą różnicę między kwotą prawnie należą, a kwotą obliczoną i wskazaną w przewozowym zgłoszeniu celnym,
- [...] w wysokości 3 133,00 zł oraz niepobraną kwotę podatku w wysokości 620,00 zł stanowiącą różnicę między kwotą prawnie należą, a kwotą obliczoną i wskazaną w przewozowym zgłoszeniu celnym,
- [...] w wysokości 3 133,00 zł oraz niepobraną kwotę podatku w wysokości 620,00 zł stanowiącą różnicę między kwotą prawnie należą, a kwotą obliczoną i wskazaną w przewozowym zgłoszeniu celnym,
- [...] w wysokości 3 553,00 zł oraz niepobraną kwotę podatku w wysokości 1040,00 zł stanowiącą różnicę między kwotą prawnie należą, a kwotą obliczoną i wskazaną w przewozowym zgłoszeniu celnym.
Z uzasadnień decyzji oraz akt sprawy wynika, że wobec spółki, która działając w charakterze przedstawiciela pośredniego z upoważnienia importera, w dniu [...] maja 2014 r. i [...] maja 2014 r. złożyła zgłoszenia celne uzupełniające towaru importowanego z Ukrainy w postaci zagęszczonego soku jabłkowego do przetwórstwa spożywczego o liczbie Brix < 67% niesłodzony, prowadzone było postępowanie celne mające na celu określenie kwoty cła z zastosowaniem stawki celnej właściwej dla towaru nie objętego kontyngentem.
W postępowaniu tym wykazano, że deklarowana w zgłoszeniach celnych wartość celna importowanego towaru została zaniżona. W kończących postępowanie celne decyzjach z dnia [...] sierpnia 2016 r. i [...] sierpnia 2016 r. nr [...],[...],[...],[...] NUC określił wartość celną towaru oraz stwierdził - w każdej sprawie - powstanie długu celnego, powstałego w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru objętego wskazanymi powyżej zgłoszeniami celnymi:
W/w decyzje w przedmiocie długu celnego stały się ostateczne w wyniku utrzymania ich w mocy przez organ II instancji.
W konsekwencji rozstrzygnięć jakie zapadły w sprawie długu celnego, NUC działając na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2014r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054 ze zm. - dalej: ustawa VAT), po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, decyzjami opisanymi jak na wstępie, określił spółce - w każdej sprawie - prawidłową kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu przedmiotowego towaru oraz niepobraną kwotę podatku w wysokościach wskazanych na wstępie, stanowiącą różnicę między kwotą prawnie należną, a kwotą obliczoną i wskazaną w przywozowym zgłoszeniu celnym.
Organ I instancji wskazał, że stosownie do art. 29 ust. 13 ustawy VAT podstawą opodatkowania z tytułu importu jest wartość celna powiększona o należne cło. Zdaniem tego organu, kwestia określenia wartości celnej importowanego towaru oraz prawidłowej kwoty należności wynikających z długu celnego rozstrzygnięta została w postępowaniu celnym, w wyniku którego orzeczono o zmianie wartości celnej towaru i zmianie kwoty długu celnego, wliczanych do podstawy od której obliczany jest podatek z tytułu importu. W każdej decyzji kończącej postępowanie celne określono wartość celną towaru i wskazano prawnie należną kwotę wynikającą z długu celnego powstałego w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru objętego przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi. Po dokonaniu obliczeń organ celny wskazał prawidłową wartość podatku w wysokościach opisanych na wstępie. Na poczet należności podatkowych zaliczono kwoty wpłacone według przedmiotowych zgłoszeń celnych uzupełniających.
Od powyższych decyzji spółka wniosła odwołania, po rozpatrzeniu których, powołanymi na wstępie decyzjami z dnia [...] lipca 2017 r., DIAS utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.
Organ odwoławczy powołując się na brzmienie przepisów art. 5 ust. 1 pkt 3 i ust 2, art. 19 ust. a ust.9 i art. 30b ust. 1 ustawy VAT podzielił stanowisko organu I instancji, że ustalenie wartości celnej towaru oraz należności celnych stanowi podstawę dla ustalenia podatku od towarów i usług. DIAS wskazał, że zarówno dług celny, jak i obowiązek podatkowy, są zobowiązaniami powstałymi z mocy prawa, a rozstrzygnięcie w sprawie podatkowej wynika i jest powiązane ze sprawą celną - prawny byt decyzji podatkowej uzasadniony jest funkcjonowaniem w obrocie prawnym decyzji celnej, której ustalenia mają wpływ na wymiar podatku.
Z uwagi zatem na rozstrzygnięcia jakie zapadły w przedmiocie długu celnego, organ odwoławczy uznał, że decyzje NUC z dnia [...] lutego 2017 r. zasadnie rozstrzygają o powstaniu obowiązku podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług w imporcie, na zasadzie odpowiedzialności solidarnej wobec dłużników celnych.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r., poz. 201 ze zm. - dalej: Ordynacja podatkowa), organ II instancji stwierdził, że są one niezasadne, gdyż zaskarżone decyzje NUC zostały wydane z poszanowaniem zasad postępowania wynikających z przepisów Ordynacji podatkowej, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniach tych rozstrzygnięć.
Na powyższe decyzje organu odwoławczego "A" Sp. z o.o. w T. w likwidacji (obecnie Syndyk masy upadłości "A" Sp. z o.o. w T. w upadłości) złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji i poprzedzających je decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonym rozstrzygnięciom zarzucono naruszenie przepisów:
1) art. 28, art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 i ust. 2 i art. 214 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 ze zm. - dalej: WKC) w związku z art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. wprowadzającego niektóre przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993r. ze zm. - dalej: RWKC) przez niewłaściwe ich zastosowanie skutkujące zakwestionowaniem prawidłowej wartości celnej importowanego towaru i błędnym oraz nieuzasadnionym ustaleniem tej wartości z wykorzystaniem metody wartości transakcyjnej towarów;
2) art. 5 ust.1 pkt 3, art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13 i ust. 15, art. 33 ust. 2 i ust. 3 , art. 34 ust. 3, art. 37 ust. 1, art. 41 ust. 2a w związku z art. 146a ustawy VAT przez niewłaściwe określenie kwoty podatku VAT z tytułu importu towaru ze względu na nieprawidłowe rozstrzygnięcie w zakresie ustalenia wartości celnej importowanego towaru;
3) art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej przez całkowicie dowolna ocenę materiału dowodowego sprawy, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz sprzeczność ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału, w szczególności w zakresie ustalenia wartości celnej importowanego towaru.
W uzasadnieniu skarg skarżąca zarzuciła, że wszczynanie postępowań i wydawanie decyzji w przedmiocie określenia podatku VAT na podstawie art. 33 ust. 2 i ust. 3 ustawy VAT było nieuzasadnione. Skarżąca argumentowała, że rozstrzygnięcia organów celnych dotyczące zmiany wartości celnej importowanego towaru są nieprawidłowe, ponieważ zakwestionowanie przedstawionej przez spółkę wartości celnej było nieuprawnione. Według niej nie może go uzasadniać wskazywana przez organ kilkukrotnie zawyżona wartość celna przyjęta dla zgłoszenia celnego wywozowego towaru z Ukrainy. Wartość ta była fikcyjna, natomiast wartość celna przedstawiona przez spółkę odzwierciedla fatycznie zapłaconą cenę towaru, co uwiarygodniły przedłożone przez nią dokumenty.
Skarżąca nie zgodziła się z ustaleniami organów celnych, że dostarczone przez spółkę materiały dokumentowały fikcyjne transakcje. W skardze podkreśliła, że w analogicznej sprawie NUC umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Jak wskazała skarżąca, w tym postępowaniu spółka przedłożyła dokumenty potwierdzające określenie ceny transakcyjnej w wysokości 200 Euro za tonę, i została ona zaakceptowania przez organy celne jako prawidłowa.
W odpowiedzi na skargi DIAS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o ich oddalenie.
Na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. Sąd postanowił połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygania sprawy oznaczone sygn. akt I SA/Rz 640/17, I SA/Rz 641/17, I SA/Rz 642/17, I SA/Rz 643/17 i prowadzić je dalej pod sygn. I SA/Rz 640/17.
Przed rozprawą wpłynęło do Sądu, pismo pełnomocnika Syndyka masy upadłości "A" sp. z o.o. w upadłości z/s w Tychach, z wnioskiem o zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wraz z kopią postanowienia Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach z dnia [...] października 2017 r. sygn. [...] o ogłoszeniu upadłości Spółki. Syndyk argumentował, że sprawa sądowa dotyczy przedmiotu wchodzącego do masy upadłości i wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości. Zachodzi zatem przypadek określony w art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W obowiązującym porządku prawnym o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji. Natomiast uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który stanowi między innymi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji we wskazanych wyżej granicach należało stwierdzić, że skargi nie jest uzasadnione.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o zawieszenie postępowania zgłoszonego przez Syndyka masy upadłości, uznać należało, że nie zasługiwał on na uwzględnienie. W myśl art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu: "(...) 4) jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości (...)". Zgodnie z § 2 tego przepisu prawa w przypadkach wymienionych w § 1 pkt 1 i 4, zawieszenie ma skutek od dnia zdarzeń, które je spowodowały; zdarzenia te nie wstrzymują jednak wydania orzeczenia, jeżeli nastąpiły po zamknięciu rozprawy. Użyte w § 1 powyższego przepisu wyrażenie "sąd zawiesza postępowanie z urzędu" na gruncie wykładni językowej prowadzi do wniosku, że art. 124 § 1 p.p.s.a. wyraża normę kompetencyjną o charakterze obligatoryjnym. W konsekwencji sąd administracyjny w momencie powzięcia wiadomości o zaistnieniu okoliczności wskazanej w art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a., tj. o wszczęciu postępowania upadłościowego wobec strony postępowania sądowoadministracyjnego, które dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości, jest zobligowany do zawieszenia postępowania z urzędu.
Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego - jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości - ma na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do postępowania sądowego i zajęcia stanowiska procesowego. Tego typu czynność może być dokona jedynie poprzez oświadczenie złożone expressis verbis.
Ponadto zgodnie z dyspozycją art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 2271 ze zm.) po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie już stwierdzano, że przepisy prawa upadłościowego i naprawczego (obecnie upadłościowego), stanowiące o pozbawieniu upadłego prawa do rozporządzania majątkiem, mają charakter bezwzględnie obowiązujący i są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów Ordynacji podatkowej, które dotyczą strony postępowania w znaczeniu formalnym (tak np.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2009 r., I FSK 1033/08, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też wyłączną legitymację procesową w zakresie postępowań podatkowych dotyczących masy upadłości ma syndyk.
Z kolei zgodnie z art. 145 ust. 1 prawa upadłościowego, postępowanie sądowe lub administracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności. Z powołanego przepisu art. 145 ust. 1 prawa upadłościowego wynika zakaz podjęcia po ogłoszeniu upadłości wszczętego wcześniej postępowania z tytułu wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości. W ocenie Sądu zakaz podjęcia dotyczyć może jednak jedynie postępowań, które uległy zawieszeniu. Innymi słowy, podjęte może być tylko to postępowanie (wszczęte przed ogłoszeniem upadłości), które zostało wcześniej zawieszone. Samo zaś zawieszenie postępowania ma na celu przede wszystkim umożliwienie syndykowi wstąpienia do postępowania ze względu na to, że jemu, zgodnie z art. 144 prawa upadłościowego, przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości.
Sąd stoi przy tym na stanowisku, że gdyby zamiarem ustawodawcy była wola unormowania zawieszenia postępowań administracyjnych czy sądowoadministracyjnych, w przypadku upadłości strony, znalazłoby to wyraz w szczególnym akcie normatywnym, jakim jest prawo upadłościowe. Samo wstąpienie syndyka do postępowania administracyjnego może nastąpić przecież także bez zawieszenia postępowania. Uregulowania zawarte w art. 145 ust. 1 prawa upadłościowego nie mogą zatem odnosić się do postępowania wszczętego przed ogłoszeniem upadłości, jeśli nie podlegało ono zawieszeniu, a tym samym jest cały czas w toku i nie zachodzi potrzeba jego podejmowania. Na mocy art. 144 prawa upadłościowego wszczęte postępowania sądowe i administracyjne syndyk może prowadzić lub przeciwko niemu mogą się przecież te postępowania toczyć (por. prawomocny wyrok WSA w Bydgoszczy sygn. akt I SA/Bd 54/07 z 21 marca 2007 r., LEX nr 235025). Pogląd o możliwości kontynuowania po ogłoszeniu upadłości wcześniej wszczętego postępowania administracyjnego prezentowano przy tym wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA sygn. akt I FSK 1149/11 z 12 kwietnia 2012 r.).
Reasumując, w świetle art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. i art. 144 prawa upadłościowego sąd administracyjny byłby zobligowany do zawieszenia postępowania ze względu na powzięcie wiadomości o powołaniu Syndyka masy upadłości w postępowaniu upadłościowym obejmującym likwidację majątku skarżącej, będącej stroną postępowania sądowoadministracyjnego gdyby brak było wyraźnego przystąpienia Syndyka do postępowania. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Syndyk zgłosił swój udział w postepowaniu. Brak było zatem przeszkód do prowadzenia postępowania z udziałem Syndyka.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w skargach, trzeba stwierdzić, że kwestionując legalność zaskarżonych rozstrzygnięć Dyrektora Izby Administracji Skarbowej skarżąca podniosła zarówno zarzuty odnoszące się do naruszeń przepisów prawa formalnego, poczynionych w poszczególnych sprawach ustaleń faktycznych, jak i przepisów prawa materialnego.
Kwestionując zgodność z prawem zaskarżonych decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług, skarżąca podniosła szereg zarzutów, które w większości odnoszą się jednak do rozstrzygnięć zapadłych w odrębnych sprawach, sprawach celnych, tj. decyzji w przedmiocie określenia skarżącej prawnie należnej kwoty wynikającej z długu celnego powstałego w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru z zastosowaniem procedur uproszczonych. W związku z tym, stwierdzić należy, że tego rodzaju zarzuty, związane z materią uregulowaną szeroko rozumianym prawem celnym, nie dotyczą w istocie niniejszych spraw, ani zapadłych w nich rozstrzygnięć, ograniczających się do kwestii podatkowych. Podkreślić bowiem należy, że sprawy dotyczące zagadnień związanych z opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług z tytułu importu towarów, chociaż powiązane ze sprawami celnymi i będące ich konsekwencją (konsekwencją zapadłych w nich rozstrzygnięć), mają status odrębnych spraw, w których właściwe organy stosują przepisy ustawy VAT do ustalonych stanów faktycznych, dokonując wcześniej wykładni tych regulacji.
Zaskarżone decyzje DIAS, jak również utrzymane nimi w mocy rozstrzygnięcia NUC, dotyczą określenia należności podatkowych, będących następstwem spraw celnych, w stanach faktycznych, w których skarżąca - działająca w charakterze przedstawicielstwa pośredniego z upoważnienia importera - złożyła zgłoszenia cele uzupełniajcie z wnioskiem o kontyngent. Ustalenia dokonane w postępowaniu celnym doprowadziły do orzeczenia o zmianie wartości celnej towaru oraz stawki celnej i - co za tym idzie - wysokości należności celnych przywozowych (długu celnego).
W momencie rozstrzygania o podatku od towarów i usług, NUC dysponował ostatecznymi decyzjami wydanymi w sprawach celnych, tj. decyzjami Dyrektora Izby Celnej utrzymującymi w mocy decyzje NUC z dnia [...] i [...] sierpnia 2016 r. i w przedmiocie określenia importerowi oraz spółce prawnie należnej kwoty wynikającej z długu celnego powstałego w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru z zastosowaniem procedur uproszczonych.
Należy podkreślić, że rozstrzygnięcia wydane w sprawach celnych, których ustalenia były wiążące w niniejszych sprawach, były przedmiotem kontroli Sądu, który wyrokami z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. I SA/Rz 189/17 oraz z dnia 6 lipca 2017 r. sygn. I SA/Rz 221/17 oddalił (nieprawomocnie) wniesione na nie skargi.
Zgodnie art. 33 ust. 2 ustawy VAT, jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości. Naczelnik urzędu celnego może określić kwotę podatku w decyzji dotyczącej należności celnych.
Przepis ten znajduje zastosowanie w niniejszych sprawach, w których w związku z zapadłymi rozstrzygnięciami w przedmiocie długu celnego NUC wydał decyzje stwierdzające powstanie obowiązku podatkowego, w następstwie długu celnego, słusznie stwierdzając, że oba te zobowiązania powstają z mocy samego prawa.
Wobec tego, wbrew oczekiwaniom podatnika, organ podatkowy nie był uprawniony do weryfikowania zgłoszenia celnego i samodzielnego, ponownego ustalania wartości celnej, a w następstwie cła z tytułu importu towarów. Natomiast zgodnie z obowiązującym prawem przyjął te wielkości za decyzją organu celnego, która stała się ostateczna. Dlatego, co do zasady, organ podatkowy nie mógł naruszyć regulacji WKC czy RWKC, do których podatnik nawiązuje w skardze, gdyż nie stosował tych przepisów.
Zatem zarzuty zawarte w skardze dotyczące w istocie decyzji określającej wysokość długu celnego, jako wykraczające poza granice niniejszej sprawy, nie mogły zostać uwzględnione. Tego rodzaju rozumowanie i argumentacja organu odwoławczego przedstawione w zaskarżonych decyzjach jest w pełni prawidłowe. W kontrolowanych postępowaniach podatkowych organ prawidłowo zastosował art. 33 ust. 2 ustawy VAT, który mówi o tym, że jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości. Dalej, w myśl art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Zgodnie zaś z treścią art. 29 ust. 13 ustawy VAT podstawa opodatkowania tym podatkiem w przypadku importu towarów obejmuje między innymi wartość celną oraz należne cło.
W świetle powyższego, skoro ostateczna decyzja organu celnego spowodowała zwiększenie wartości celnej i cła, w stosunku do zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym, niewątpliwie stosownemu zwiększeniu uległa podstawa opodatkowania VAT i w następstwie wysokość tego podatku. Wartość celna i cło, do których nawiązuje ustawa VAT na potrzeby opodatkowania importu towarów, są bowiem pojęciami zdefiniowanymi w prawie celnym.
W tym stanie sprawy kontrolowane decyzje organu podatkowego były wyłącznie konsekwencją ostatecznych decyzji organu celnego. Dlatego nie są uzasadnione zarzuty podatnika odnoszące się naruszenia zasad postępowania podatkowego, sposobu gromadzenia i oceny dowodów na okoliczność ustalenia wartości celnej importowanych towarów. Kwestia ta została już przesądzona decyzją organu celnego, a sądowa kontrola legalności (wprawdzie jeszcze nieprawomocnie) potwierdziła zasadność podwyższenia wartości celnej i cła oraz przyjętej w tej mierze metody. Organ podatkowy nie prowadził i nie mógł prowadzić własnych ustaleń odnośnie wysokości wartości celnej i cła, ale miał obowiązek przyjąć te wielkości zgodnie z ostatecznymi decyzjami organu celnego, co też w pełni prawidłowo uczynił. Dla potrzeb określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatnika w VAT z tytułu importu organ w istocie był uprawniony poprzestać na tym, co wynika z wiążącej go decyzji organu celnego.
Sąd w niniejszej sprawie afirmuje jednolite stanowisko sądów administracyjnych, że w przypadku gdy wymiar cła został - w oparciu o skorygowaną wartość celną towaru - określony ostateczną decyzją organu celnego, dopóki ta decyzja nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, wynikające z niej ustalenia dotyczące wartości niezbędnych do ustalenia podstawy opodatkowania nie mogą być weryfikowane w postępowaniu podatkowym dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towarów (por. wyroki NSA z 10 listopada 2006 r., sygn. akt I FSK 182/06, z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 371/09; z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 252/11; z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FSK 977/11; z dnia 10 października 2017 r. sygn. akt I FSK 130/16).
Odmienne stanowisko podatnika pomija obowiązujący stan prawny, przedstawiony wyżej i jednocześnie dowolnie utożsamia postępowanie celne, prowadzone przez organy celne z postępowaniem podatkowym, prowadzonym przez organy podatkowe. Innymi słowy, subiektywne przekonanie podatnika o tym, jak należałoby opodatkować dokonany przez nią import towarów omawianym podatkiem, nie zasługuje na aprobatę z punktu widzenia art. 33 ust. 2 w powiązaniu z art. 29 ust. 13 ustawy VAT. Podatnik w rzeczywistości zmierza do zakwestionowania w postępowaniu podatkowym ostatecznej i prawomocnej decyzji organu celnego, która wyznaczyła wysokość opodatkowania VAT, a ściślej elementy kalkulacyjne istotne dla wymiaru tego podatku. Jednak w postępowaniu podatkowym organ podatkowy jest związany decyzją organu celnego i nie jest uprawniony do jej weryfikacji czy w ogóle do jej pominięcia, jak tego oczekuje podatnik.
Nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI