I SA/RZ 630/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2022-12-20
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościspółka z o.o.stan techniczny budynkówzwiązek z działalnością gospodarcząTrybunał KonstytucyjnyNSAWSAopodatkowanienieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki z o.o. w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków i gruntów, uznając je za związane z działalnością gospodarczą mimo ich złego stanu technicznego.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2019-2021. Spór dotyczył opodatkowania budynków i gruntów najwyższą stawką podatkową, mimo ich złego stanu technicznego. Spółka argumentowała, że nieruchomości te nie były wykorzystywane ani nie mogły być wykorzystywane do działalności gospodarczej, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Sąd uznał jednak, że dla spółki kapitałowej, której jedyną formą działalności jest gospodarcza, samo posiadanie nieruchomości oznacza ich związek z tą działalnością, a zły stan techniczny nie wyłącza opodatkowania najwyższą stawką, chyba że wydano decyzję nakazującą rozbiórkę.

Przedmiotem skarg F. Sp. z o.o. były decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy decyzje Wójta Gminy określające wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2019-2021. Spółka kwestionowała opodatkowanie najwyższą stawką podatkową gruntów i budynków, argumentując, że ze względu na ich zły stan techniczny nie były one wykorzystywane ani nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Powoływano się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. (sygn. akt SK 39/19). Organy podatkowe oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że dla spółki kapitałowej, której jedyną formą aktywności jest prowadzenie działalności gospodarczej, samo posiadanie nieruchomości oznacza ich związek z tą działalnością w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Sąd podkreślił, że zły stan techniczny budynków, nawet jeśli uniemożliwia ich użytkowanie, nie wyłącza zastosowania najwyższej stawki podatkowej, chyba że wydana została ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca rozbiórkę lub trwałe wyłączenie z użytkowania. Sąd wskazał, że spółka doskonale wiedziała o stanie budynków w momencie ich nabycia i nie podjęła odpowiednich działań w celu ich rozbiórki lub wyłączenia z użytkowania przed 2021 rokiem. W związku z tym skargi zostały oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, dla spółki kapitałowej, której jedyną formą aktywności jest prowadzenie działalności gospodarczej, samo posiadanie nieruchomości oznacza ich związek z tą działalnością, a zły stan techniczny nie wyłącza opodatkowania najwyższą stawką, chyba że wydano decyzję nakazującą rozbiórkę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dla spółki kapitałowej, której jedynym przedmiotem działalności jest działalność gospodarcza, posiadanie nieruchomości jest wystarczające do uznania ich za związane z tą działalnością. Zły stan techniczny budynków nie jest przesłanką do wyłączenia ich z opodatkowania najwyższą stawką, jeśli nie wydano decyzji nakazującej rozbiórkę lub trwałe wyłączenie z użytkowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Sąd interpretuje, że dla spółki kapitałowej, której jedyną formą aktywności jest działalność gospodarcza, samo posiadanie nieruchomości oznacza ich związek z tą działalnością.

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 1a § ust. 2a pkt 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Wyłączenie z opodatkowania nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą w przypadku wydania ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego nakazującej rozbiórkę lub trwale wyłączającej z użytkowania.

u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Stawka podatku od nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Stawka podatku od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Prawo budowlane art. 67 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego nakazująca rozbiórkę lub trwałe wyłączenie z użytkowania.

O.p. art. 210 § § 1 pkt 6 i § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wady uzasadnienia decyzji.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ocena materiału dowodowego.

O.p. art. 197 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek powołania biegłego.

P.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uwzględnienia skargi.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie w przypadku nieuwzględnienia skargi.

k.c. art. 55

Kodeks cywilny

Definicja przedsiębiorstwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dla spółki kapitałowej, której jedyną formą aktywności jest działalność gospodarcza, samo posiadanie nieruchomości oznacza ich związek z tą działalnością. Zły stan techniczny budynków nie wyłącza zastosowania najwyższej stawki podatkowej, jeśli nie wydano decyzji nakazującej rozbiórkę lub trwałe wyłączenie z użytkowania. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie rozszerza katalogu wyłączeń z opodatkowania i nie zastępuje przepisów ustawy Prawo budowlane.

Odrzucone argumenty

Nieruchomości nie były wykorzystywane ani nie mogły być wykorzystywane do działalności gospodarczej z powodu złego stanu technicznego, co wyklucza opodatkowanie najwyższą stawką (powołanie na wyrok TK SK 39/19). Organy podatkowe błędnie zinterpretowały wyrok TK, utożsamiając związek z działalnością gospodarczą z samym posiadaniem nieruchomości. Zaskarżona decyzja ma wadliwe uzasadnienie, nie poddaje się kontroli instancyjnej. Organy nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego, w tym nie powołały biegłego.

Godne uwagi sformułowania

dla spółki kapitałowej, której jedyną formą aktywności jest wykonywanie działalności gospodarczej, uznać należy, że wyłącznym przejawem jego działania jest prowadzenie przedsiębiorstwa. w takim przypadku już tylko samo posiadanie nieruchomości oznacza, że jest ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stan techniczny budynków, nawet jeśli jest zły, nie jest przesłanką do wyłączenia ich z opodatkowania najwyższą stawką, chyba że wydano decyzję nakazującą rozbiórkę lub trwałe wyłączenie z użytkowania. zwrotu 'niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej' nie należy odnosić do uregulowanych wprost w ustawie podatkowej wyjątków od możliwości rozpoznania nieruchomości jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Skład orzekający

Jarosław Szaro

przewodniczący

Jacek Boratyn

członek

Piotr Popek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów i budynków będących w posiadaniu spółek kapitałowych, zwłaszcza w kontekście ich stanu technicznego i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki kapitałowej, której jedyną formą działalności jest gospodarcza. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, gdzie rozróżnienie majątku prywatnego i firmowego jest kluczowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i jego interpretacji w kontekście złego stanu technicznego budynków, co jest częstym problemem. Wyrok wyjaśnia, jak orzecznictwo TK wpływa na praktykę administracyjną i sądową.

Zrujnowane budynki spółki opodatkowane najwyższą stawką. Czy zły stan techniczny zwalnia z podatku?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 630/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jacek Boratyn
Jarosław Szaro /przewodniczący/
Piotr Popek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 391/23 - Wyrok NSA z 2025-04-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1445
art. 1a ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2022 r. spraw ze skarg F. spółka z o.o. z siedzibą w B. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 14 lipca 2022 r. - nr SKO.4141/126/2021, - nr SKO.4141/127/2021, - nr SKO.4141/128/2021 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019, 2020 i 2021 rok oddala skargi.
Uzasadnienie
Przedmiotem skarg F. Sp. z o.o. w B.(dalej: Spółka/skarżąca) w sprawach połączonych są decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 14 lipca 2022 r. nr SKO.4141/126/2021, nr SKO.4141/127/2021 i nr SKO.4141/128/2021, którymi utrzymano w mocy decyzje Wójta Gminy [...] z dnia 30 września 2021 r. nr RP.3120.99.54.3.2021, nr RP.3120.99.54.2.2021 i nr RP.3120.99.54.1.2021 określające wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2019 r., 2020 r. i 2021 r..
Jak wynika z akt spraw i uzasadnienia zaskarżonych decyzji Spółka była w 2019 r. właścicielem na terenie Gminy [...]:
- działki nr [...] związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 381 m2,
- działki nr [...] będącej gruntem rekreacyjno-wypoczynkowym o pow. 52337 m2 zwolnionej z podatku od nieruchomości,
- działki rolnej nr [...] stanowiącej nieużytki o pow. 6671 m2,
- budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej na działce nr [...] o pow. 120 m2,
- budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej położonych na działce nr [...] o pow. 23 m2,
- budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej położonych na działce nr [...] o pow. 592 m2,
- działki związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej nr [...] o pow. 3216
m2,
- działki związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej nr [...] o pow. 1681
m2,
- działki związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej nr [...] o pow. 3227
m2,
- budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej położonych na działce nr [...] o pow. 1355 m2,
- działki związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej o nr [...] o pow. 3563
m2,
- budynków związanych z prowadzeniem działalność gospodarczą położonych na działce o nr [...] o pow. 1459 m2,
- działki związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej o nr [...] o pow. 2676 m2,
- budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej położonych na działce nr [...] o pow. 597 m2.
Organ I instancji ustalił, że ze zwolnienia z podatku od nieruchomości korzysta wyłącznie jedna nieruchomość - grunt będący parkiem, a pozostałe nieruchomości nie są i nie były utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, co wyklucza stosowanie zwolnienia.
W odniesieniu do właściwych stawek podatkowych organ I instancji przyjął, że z uwagi na to, iż podatnik jest przedsiębiorcą - spółką z o.o., wszystkie nieruchomości są w posiadaniu przedsiębiorcy i należy je opodatkować stawkami jak dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ uznał, że bez znaczenia jest przy tym stan techniczny budynków. Stwierdził, że jest on "różny", przy czym jest to skutek niegospodarności zarówno obecnego, jak i poprzedniego właściciela. Ustalił nadto, że wszystkie budynki zostały określone jako "przemysłowe" lub "pozostałe budynki niemieszkalne" a właścicielem tych obiektów jest spółka prowadząca działalność gospodarczą, której obiekty te służą działalności gospodarczej nawet jeżeli przejściowo nie są wykorzystywane do jej prowadzenia oraz nie są ujęte w ewidencji środków trwałych i nie dokonuje się od nich odpisów amortyzacyjnych. W związku z twierdzeniami Spółki organ podatkowy zauważył, że w stosunku do nieruchomości nie została wydana decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu oraz uporządkowanie terenu, a przesłanka "względów technicznych" wpływająca na wysokość stawek podatkowych w podatku od nieruchomości została w 2016 r. wyeliminowana z ustawy.
W świetle powyższych ustaleń Wójt Gminy [...] stwierdził, że Spółka w składanych deklaracjach na podatek od nieruchomości zaniżyła podstawę opodatkowania nie podając części przedmiotów opodatkowania i w konsekwencji wydał decyzje określające z dnia 30 września 2021 r.
W odwołaniach od tych decyzji zarzucono zawyżenie wysokości zobowiązania w związku z przyjęciem wadliwej podstawy opodatkowania dla nieruchomości zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Odwołujący wskazał, że w latach 2019 r. – 2020 r. prowadził działalność gospodarczą wyłącznie na działce nr 42/92 na powierzchni 208 m2, a pozostała powierzchnia nie była wykorzystywana, pozostałe budynki są w stanie ruiny, co wynika z protokołów oględzin i wykonanej dokumentacji zdjęciowej. Ponadto podkreśliła Spółka, że jest pracodawcą, który zatrudnia pracowników i w 2021 r. rozpoczęto zagospodarowanie terenu popegeerowskiego, z własnych środków oczyszcza zabytkowy park o pow. 7 ha, współpracuje z Konserwatorem Zabytków, natomiast do tej pory nie otrzymała pomocy z Urzędu Gminy.
Rozpatrując wniesione odwołania SKO w Rzeszowie wydało opisane na wstępie decyzje z dnia 14 lipca 2022 r. utrzymujące w mocy decyzje organu I instancji w przedmiocie podatku od nieruchomości za poszczególne lata 2019 - 2021.
Na wstępie organ odwoławczy podkreślił, że w rozstrzyganej sprawie opodatkowanie budynków z zastosowaniem podwyższonych stawek przez organ I instancji determinowane było tym, że podatnikiem jest spółka kapitałowa, co powoduje, że nie stosuje się do niej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r. (sygn. SK 39/19), który dotyczył sytuacji osoby fizycznej. Z takim stanowiskiem organ odwoławczy się nie zgodził, wskazując, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że stanowisko prezentowane w orzeczeniu TK z dnia 24 lutego 2021 r., dotyczy zarówno osób fizycznych, jak i osób prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych posiadających status podatnika podatku od nieruchomości. W związku z tym uznał, że organ podatkowy był zobowiązany w niniejszych sprawach stosować się do wskazań wyroku Trybunału z 24 lutego 2021 r., a ustalenie związku nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej nie mogło ograniczać się tylko do wykazania posiadania tych nieruchomości przez przedsiębiorcę.
W ocenie Kolegium w zakresie szczegółowych kryteriów związku nieruchomości z działalnością gospodarczą w wypadku przedsiębiorców w oparciu o obowiązujące przepisy oraz wskazany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego odwołać się należy do poglądów judykatury. Powołując się na wyrok NSA z 15 grudnia 2021 r. sygn. akt III FSK 4061/21 wskazał organ, że za związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2018, poz. 1455 ze zm., dalej: u.p.o.l. )można uznać nieruchomości stanowiące własność podatnika (znajdujące się w posiadaniu samoistnym albo użytkowaniu wieczystym), które są w posiadaniu przedsiębiorcy (innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) oraz jednocześnie:
1) wchodzą w skład prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55 kodeksu cywilnego, w szczególności, gdy podatnik ujął te składniki majątkowe w prowadzonej ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej lub
2) przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, lub
3) nieruchomości są funkcjonalnie powiązane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podmiot, w którego posiadaniu się znajdują, nawet jeżeli nie zostały uwzględnione w ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, tzn. są faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w znaczeniu zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., albo mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w ww. rozumieniu, przez co należy rozumieć sytuację, w której przedsiębiorca podejmuje, realizuje zachowania kwalifikowane w obrębie przedmiotu opodatkowania jako czynności mające na celu przygotowanie, zachowanie lub zabezpieczenie nieruchomości do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, bądź do kontynuacji przerwanej działalności gospodarczej, związane z ponoszeniem wydatków - rozliczanych w kosztach uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej.
Organ odwoławczy przywołał także pogląd NSA w cytowanym wyżej wyroku, że użyty w wyroku TK z dnia 24 lutego 2021 r. zwrot "nie są wykorzystywane i nie mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej" należy tłumaczyć w taki sposób, że podwyższona stawka opodatkowania nie będzie mogła znaleźć zastosowania w przypadku wystąpienia obiektywnej i niezależnej od przedsiębiorcy, a także nie dającej się przewidzieć przeszkody całkowicie uniemożliwiającej prowadzenie lub kontynuowanie działalności gospodarczej.
Wyjaśnił dalej organ, że z materiału dowodowego wynika, że część działki o nr [.]/96 o powierzchni 52337 m2 na której położony jest zabytkowy park (cały obiekt stanowi zespół dworsko-parkowy), spełnia wymóg ustawy o ochronie zabytków parku w związku z czym należy zastosować zwolnienie tych gruntów z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.. Jednocześnie wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało (m.in. z informacji uzyskanych od Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w R.), że Spółka nie jest właścicielem budynków spełniających wymogi ustawy ochronie zabytków, tj. takich które były utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, co skutkuje brakiem możliwości zastosowania zwolnienia z podatku w stosunku do tych obiektów.
Podkreślił dalej organ odwoławczy, że Wójt Gminy [...] prawidłowo wskazał na obowiązujący w badanych latach zakres stosowania przepisów dotyczących możliwości zastosowania obniżonych stawek podatkowych (art. 1a. ust. 2a pkt 3 u.p.o.l.), ograniczony wyłącznie do budynków, budowli lub ich części pozostających w posiadaniu przedsiębiorcy, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania. Z materiału dowodowego wynika zaś, że PINB w latach 2018-2020 nie wydawał w stosunku do budynków będących własnością podatnika decyzji nakazujących rozbiórkę lub decyzji o wyłączeniu z użytkowania. Nie można zatem zarówno gruntów, jak i budynków będących własnością Spółki uznać jako nie związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i przy tym bez znaczenia dla oceny kwalifikacji budynków jest ich stan techniczny. Dlatego, zdaniem organu odwoławczego, Spółka winna zadeklarować ich powierzchnię do opodatkowania podatkiem od nieruchomości niezależnie od ich złego stanu technicznego, a odrębną kwestią jest natomiast stawka, którą należało zastosować, tj. czy powinna być to stawka jak dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Odnośnie tej ostatniej kwestii tyczącej wysokości stawek, które znajdują zastosowanie w sprawie, wskazał organ w pierwszej kolejności, że nie powinno budzić wątpliwości związanie z działalnością gospodarczą gruntów, których właścicielem jest Spółka, z wyłączeniem oczywiście tych zwolnionych z podatku oraz nieużytków. Jak podkreślił organ odwoławczy związek gruntu z działalnością gospodarczą może być oparty również na potencjalnym wykorzystywaniu tego gruntu w działalności gospodarczej co miało miejsce w badanych sprawach. Na związek gruntów z prowadzeniem działalności gospodarczej wskazuje także ich zaewidencjonowane w ewidencji środków trwałych. W tym zakresie, według SKO, Spółka powinna była zatem zadeklarować do opodatkowania wszystkie grunty, których była właścicielem.
Ustosunkowując się do sposobu opodatkowania budynków, których właścicielem była Spółka, zwłaszcza z uwagi na stan techniczny niektórych z nich odwołał się organ do ustaleń w tym zakresie na podstawie przeprowadzonych w dniu 30 kwietnia 2021 r. oględzin. Wskazał więc, że z dokonanych na tej podstawie ustaleń wynika, że budynek na działce nr [...] (budynek spichlerza) nie jest użytkowany, nie ma instalacji i nie nadaje się do eksploatacji. Z kolei budynek na działce nr [...] (budynek oficyny) nie jest użytkowany, a stan budynku odpowiada temu co jest w ekspertyzie prywatnej przedstawionej przez podatnika. Na działce nr [...] znajduje się budynek składowy co do którego Prezes Spółki podał, że służy do przechowywania narzędzi do utrzymania parku oraz budynek gospodarczy z lekko zawalającym się dachem. Na działce nr [...] znajdują się trzy budynki połączone w literę "L". Pierwszy z budynków obłożony jest blachą i zajęty na działalność. Drugi budynek znajduje się w środku, jest murowany z częściowo zdegradowaną stolarką okienną. Trzeci budynek jest obłożony blachą i zajęty jest na działalność. Na działce nr [...] znajduje się budynek murowany pokryty eternitem, z częściowo zniszczonym zadaszeniem, w jednej części brak stolarki okiennej, w jednej części budynku składowane są elementy metalowe (rury – złom według oświadczeń Prezesa zarządu Spółki). W drugiej części budynku również złożono różne materiały (złom). Jak zauważył organ odwoławczy do protokołu oględzin dołączono dokumentację zdjęciową, a w toku oględzin przedstawiciel Spółki nie kwestionował powyższych ustaleń.
W ocenie organu odwoławczego z powyższych ustaleń faktycznych wynika, że w zakresie budynków częściowo zajętych przez Spółkę na prowadzenie działalności (przechowywanie złomu) bez znaczenia dla oceny prawidłowości zastosowanej stawki opodatkowania podatkiem od nieruchomości pozostaje fakt niewykorzystania części nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej (tak wyrok NSA z 16 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4060/21). Podkreślił, że grunty, budynki i budowle, będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, które choćby pośrednio lub w ograniczonym zakresie służą lub mogą służyć do prowadzenia działalności gospodarczej tego podmiotu, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. (tak wyrok NSA z 23 czerwca 2021 r., III FSK 23/21). Nie zgodził się więc organ z stanowiskiem Spółki, że należy stosować obniżone stawki podatkowe lub w ogóle odstąpić od opodatkowania budynków, które nawet w niewielkiej części zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.
W zakresie oceny wpływu złego stanu budynków na opodatkowanie podatkiem od nieruchomości wskazał organ odwoławczy, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, obiekt budowlany, mieszczący się w definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., pozostaje budynkiem w rozumieniu przepisów tej ustawy nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, prawnych, czy faktycznych, nie jest i nie może być wykorzystywany, w tym zgodnie z jego przeznaczeniem. Powołując się na wybrane orzeczenia tych sądów wskazał, że brak okien, schodów wewnętrznych czy części dachu lub ogólna dewastacja budynku, pozbawienie znajdujących się w nim lokali mediów czy jego "porzucenie" lub niewykorzystywanie nie powoduje utraty przez taki obiekt budowlany cech budynku, a od 1 stycznia 2016 r. w podatku od nieruchomości za budynek niezwiązany z prowadzeniem działalności gospodarczej może być bowiem uznany tylko taki budynek znajdujący się w posiadaniu przedsiębiorcy, wobec którego została wydana decyzja administracyjna o rozbiórce danego obiektu.
W stosunku do budynków Spółki znajdujących się w złym stanie technicznym, co do których brak jest w protokole oględzin wskazania ich zajęcia na działalność gospodarczą - budynki na działkach: nr [...] (budynek spichlerza o pow. 597 m2), nr [...] (budynek oficyny o pow. 592 m2), nr 42/96 (drewniany budynek gospodarczy o pow. 120 m2) oraz nr [...] (budynek stary młyn, łącznik o pow. 294 m2) stwierdził organ odwoławczy, że w przypadku podmiotów, których jedyną formę aktywności stanowi prowadzenie działalności gospodarczej (wskazuje na to np. przedmiot przedsiębiorstwa wyszczególniony w dziale 3 rejestru przedsiębiorców KRS), dla zastosowania najwyższej stawki opodatkowania wystarczy co do zasady samo posiadanie nieruchomości, niezależnie od tego, czy nieruchomość jest w danym okresie faktycznie wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.. Wskazał poza tym na status spółki z o.o., której jedynym przedmiotem działalności jest prowadzenie działalności gospodarczej. Jak zauważył przywołując poglądy sądów administracyjnych wyrok TK odnosi się do podmiotów prowadzących nie tylko działalność gospodarczą, gdyż jedynie w ich przypadku istnieje potrzeba ustalenia, jaka część majątku związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Jak stwierdził organ odwoławczy, Spółka w każdy aspekcie swojej działalności jest przedsiębiorcą, nie jest zarazem podmiotem działającym non profit (nie nastawionym na osiąganie zysku) lub podmiotem not for profit (prowadzącym ubocznie działalność gospodarczą, przeznaczającym zysk na osiąganie swoich podstawowych celów). Według organu odwoławczego bez znaczenie jest zatem niewykorzystywanie tych nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej.
Organ odwoławczy odniósł się także, do sytuacji wskazywanej w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdy podwyższona stawka opodatkowania nie powinna znaleźć zastosowania to jest gdy "w przypadku wystąpienia obiektywnej i niezależnej od przedsiębiorcy, a także niedającej się przewidzieć przeszkody całkowicie uniemożliwiającej prowadzenie lub kontynuowanie działalności gospodarczej". Zdaniem organu Spółka nie można twierdzić, że przeszkoda w wykorzystaniu w 2019 -2021 r. części budynków związana z ich złym stanem I technicznym była niedającą się przewidzieć oraz obiektywną i niezależną. W szczególności zauważył, że nabycie spornych nieruchomości związane było z przysądzeniem własności nieruchomości, której właścicielem uprzednio była "A" Sp. z o.o. B. mająca siedzibę się pod tym samym adresem co podatnik oraz, jak wskazał organ I instancji w piśmie przekazującym odwołanie i czego nie zakwestionował podatnik, J. S. był prezesem zarządu tej spółki. Zgodził się więc ze stanowiskiem organu I instancji, że stan techniczny nabywanych obiektów był zatem znany Spółce. Zauważyło nadto Kolegium, że Spółka bezpośrednio po nabyciu budynków nie wystąpiła o ich rozbiórkę lub trwałe wyłączenie z użytkowania, a rozbiórkę części obiektów zgłoszono w dniu 6 grudnia 2021 r.. Wskazał jednak organ, że sam fakt zgłoszenia rozbiórki budynku nie stanowi przesłanki do uznania danego budynku za niezwiązany z prowadzeniem działalności gospodarczej (wyrok NSA z 14 grudnia 2021 r., III FSK 4589/21).
W jednobrzmiących skargach wniesionych w imieniu podatników przez fachowego pełnomocnika na powyżej opisane decyzje SKO z 30 grudnia 2021 r. zarzucono naruszenie:
1. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w zw. z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i uznanie, że stanowiące własność Spółki grunty oraz budynki, położone na terenie Gminy D., są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdyż mogą być wykorzystywane do działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę, w sytuacji gdy sporne nieruchomości są przykładem nieruchomości, o których Trybunał Konstytucyjny wypowiadał się w wyroku z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19, gdyż skarżąca nie miała i nie ma możliwości prowadzenia na nich właściwej dla siebie działalności gospodarczej;
2) art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez błędną wykładnię, tzn. wykładnię nieuwzględniającą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r.,; konsekwencją wykładni przedstawionej przez Kolegium jest zaś:
- utożsamienie związania z prowadzeniem działalności gospodarczej z posiadaniem przez przedsiębiorcę w przypadku, gdy z dokumentów rejestrowych spółki kapitałowej nie wynika, że prowadzi ona działalność inną niż działalność gospodarcza - a to pozostaje w oczywistej sprzeczności z wyrokiem TK;
- wyłączenie związania z prowadzeniem działalności gospodarczej tylko w przypadku wystąpienia "niedającej się przewidzieć przeszkody całkowicie uniemożliwiającej prowadzenie lub kontynuowanie działalności gospodarczej" - a to jest przesłanką pozaustawową, a przy tym stanowi zawężenie zastosowania wyroku TK;
3) art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.) poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji powoduje, że zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli instancyjnej - przede wszystkim Organ nie uzasadnił, dlaczego grunty i budynki Skarżącej mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19;
4) art. 122 i art. 187 § 1 w zw. z art. 191 w zw. z art. 197 § 1 O.p. wskutek niepodjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego oraz jego należytej oceny, w tym niepowołania biegłego, co w konsekwencji miało wpływ na naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., gdyż doprowadziło do opodatkowania spornych gruntów i budynków stawką najwyższą.
Wywodząc powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji, oraz poprzedzających je decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 30 września 2021 r. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skarg przedstawiono rozwinięcie stawianych zaskarżonym decyzjom zarzutów z odwołaniem się do stanowiska Trybunału Konstytucyjnego zawartego w wyroku z dnia 24 lutego 2021 r. oraz poglądów sądów administracyjnych. Skarżąca podkreśliła przede wszystkim, że przedłożona przez nią ekspertyza techniczna mgr inż. J. L. stwierdza, że w spornych budynkach, bez żadnych wątpliwości, nie było i nie można prowadzić jakiejkolwiek działalności, co w świetle rozważań Trybunału Konstytucyjnego zawartych w /w wyroku wyklucza zastosowanie wobec spornych budynków stawki najwyższej w podatku od nieruchomości.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania względem kontrolowanych decyzji postulowanych tymi skargami środków określonych w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 329 ze zm. - dalej: P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji mogłoby bowiem nastąpić w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie jednak nie zaistniała.
Przedmiotem kontroli są decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 14 lipca 2022 r. w przedmiocie określenia Spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2019-2021 r.
Dokonując badania legalności zaskarżonych decyzji oraz postępowania poprzedzającego ich wydanie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznościąich uchylenia.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy organy prawidłowo uznały, że nieruchomości Spółki a zwłaszcza posiadane przez nią budynki są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i ma do nich zastosowanie najwyższa stawka podatkowa.
Spółka odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. akt SK 39/19 wskazuje, że w/w przedmioty opodatkowania w badanym okresie nie były przez nią wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, a przez wzgląd na ich stan techniczny nawet potencjalnie się do tego nie nadawały, w związku z czym nie powinna mieć do nich zastosowania najwyższa stawka podatkowa.
Odnosząc się do tak zarysowanego przedmiotu sporu wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 u.p.o.l, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Jak wynika z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oznaczają grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą z zastrzeżeniem ust. 2a. Ustęp 2a stanowi, że do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się: 1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami; 2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d; 3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.
Z kolei wyrokiem z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19, Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - deklarowane przez nią do opodatkowania grunty i budynki powinny zostać uznane jako pozostałe, niezwiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą.
W ocenie Trybunału przedsiębiorcy nie mogą być obciążani wyższą stawką podatku jedynie z powodu posiadania nieruchomości, które nie służą im do prowadzenia działalności gospodarczej. Opodatkowanie wyższą stawką podatku od nieruchomości gruntów lub budynków - niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej - wyłącznie ze względu na posiadanie ich przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą Trybunał uznaje za niezgodne z art. 64 ust. 1 Konstytucji. Art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowi instrument służący celom innym niż fiskalne, będący nieproporcjonalnym obciążeniem podatkowym polegającym na nieodróżnianiu sytuacji podatkowej podatników posiadających nieruchomości, ale niewykorzystujących i niemogących ich wykorzystać do prowadzenia działalności gospodarczej oraz podatników wykorzystujących posiadane nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Zastosowane kryterium "posiadania gruntu przez przedsiębiorcę" nie realizuje wyłącznie celu fiskalnego, przez co prowadzi do nieuzasadnionego konstytucyjnie naruszenia prawa do własności. Jednocześnie zaskarżonej regulacji nie można uzasadnić ochroną interesu publicznego, co prowadzi do wniosku, że nie są w tym przypadku spełnione przesłanki testu proporcjonalności. Tym samym zaskarżoną regulację Trybunał uznaje za sprzeczną również z art. 31 ust. 3 oraz art. 84 Konstytucji. Nieproporcjonalność ingerencji w konstytucyjne prawo własności Trybunał upatruje w braku precyzyjnych kryteriów, poza samym posiadaniem nieruchomości przez przedsiębiorcę, pozwalających ustalić występowanie faktycznego lub potencjalnego związku gruntu lub budynku z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Tak więc zastosowanie wyższej stawki podatkowej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l.) wyłącznie na podstawie kryterium posiadania danej nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą stanowi nieproporcjonalną ingerencję w prawo do własności tych podmiotów.
Zaznaczyć należy, że powyższy wyrok TK zapadł na tle stanu faktycznego, w którym podatnik jest osobą fizyczną będącą przedsiębiorcą wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą i posiada nieruchomości przeznaczone wyłącznie na użytek prywatny.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejsze skargi, organ zasadnie wskazał, że skutkiem orzeczenia TK jest eliminacja takiej wykładni art. 1a ust. 3 pkt 1 u.p.o.l., która w kwestii związania gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej, ogranicza się jedynie do faktu ich posiadania przez przedsiębiorcę lub podmiot prowadzący działalność gospodarczą, co błędnie przyświecało organowi I instancji. Zatem przy badaniu związku gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej należy ustalić na czym polega związek poszczególnych przedmiotów opodatkowania z działalnością gospodarczą jakie obiektywne i konkretne okoliczności wskazują na istnienie takiego powiązania, choćby potencjalnego, w realiach indywidualnej sprawy.
Odnosząc się do okoliczności przedmiotowej sprawy zważyć należy, że podejście do sposobu opodatkowania poszczególnych przedmiotów opodatkowania determinowane będzie właśnie poczynionymi w sprawie ustaleniami faktycznymi. Zasadniczym źródłem tych ustaleń jest przede wszystkim protokół przeprowadzonych w dniu 30 kwietnia 2021 r. oględzin nieruchomości z dokumentacją fotograficzną, który w powiazaniu z informacjami udzielonymi przez podatnika oddaje pełny obraz sprawy, co do zasady nie kwestionowany przez skarżącą.
Jeśli chodzi o należące do skarżącej grunty, pomijając w tym miejscu te, które są przedmiotem zwolnienia na podstawie na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. co nie budzi kontrowersji, to istotne w sprawie jest to, że skarżący grunty te ujął w prowadzonej ewidencji środków trwałych. W skardze brak jest zarzutów nakierowanych na kwestionowanie opodatkowania tych gruntów stawką najwyższą
Co do części budynków w trakcie oględzin ujawniono, że choć ich stan techniczny nie jest najlepszy, to były one zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przez skarżącą w całości lub w części. Zgodzić się przychodzi ze stanowiskiem organu odwoławczego, że reżim związania z działalnością gospodarczą determinujący opodatkowanie stawką najwyższą, dzieli cały obiekt, w tym wypadku budynek, jeżeli jakakolwiek część tego obiektu jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej, a więc wykonywane są jakiekolwiek czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej. Tak więc w zakresie budynków częściowo tylko zajętych przez Spółkę na prowadzenie działalności, choćby na przechowywanie zbędnych w danym momencie przedmiotów, dla zastosowania stawki najwyższej bez znaczenia pozostaje fakt niewykorzystania pozostałej części nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej czy też stan w jakim niewykorzystana część obiektu się znajduje. Słusznie więc Kolegium skonstatowało, odwołując się do poglądów orzecznictwa, że grunty, budynki i budowle, będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, które choćby pośrednio lub w ograniczonym zakresie służą lub mogą służyć do prowadzenia działalności gospodarczej tego podmiotu, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. (tak wyrok NSA z 23 czerwca 2021 r., III FSK 23/21). Nie ma tutaj więc znaczenia w jakiej części obiekty takie zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, ani też jaki jest stan pozostałej części choćby zgodnej z tym jaki został stwierdzony w ekspertyzie przedstawionej przez skarżącego z dnia 31 sierpnia 2022 r.
Najwięcej kontrowersji skarżącego wzbudza sposób opodatkowania tych obiektów, których stan techniczny jest bardzo zły, wręcz grożący zawaleniem, a co do których brak jest w protokole oględzin wskazania zajęcia ich na działalność gospodarczą to jest budynków: spichlerza na dz. nr [...], oficyny dworskiej na dz. nr [...] i [...], drewnianego budynku gospodarczego na dz. [...] oraz starego młyna na dz. nr [...]. Część tych obiektów została wykazana i opisana w ekspertyzie przedłożonej przez skarżącego i zakwalifikowana tam jako nie nadające się do użytkowania ani do remontu, co jak zauważa Sąd, nie jest sprzeczne z ustaleniami czy stanowiskiem organu odwoławczego w niniejszych sprawach. Stwierdzenie takiego stanu w/w obiektów jak dowodzi skarżąca, co podkreślenia wymaga nie jest sporne, nie oznacza, że obiekty te nie mogą być opodatkowane stawką najwyższą, jako nie nadające się nawet potencjalnie do wykorzystywania w prowadzeniu działalności. Skarżąca odwołuje się tutaj bezrefleksyjnie do sformułowania użytego przez Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 lutego 2021 r. bez rozważenia jego kontekstu prawnego i znaczenia w danym układzie okoliczności faktycznych.
Przypomnienia więc wymaga, że w/w wyrok Trybunału (podobnie wyrok TK z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. SK 15/15) zapadł na kanwie sprawy dotyczącej przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną, w którego przypadku możliwe jest rozróżnienie mas majątkowych: prywatnej i przedsiębiorcy. W tym miejscu należy odnieść się do wyroku NSA z 15 grudnia 2021 r., III FSK 4061/21, w którym wyjaśniono, że jeżeli jedyną formą aktywności podatnika/przedsiębiorcy, w posiadaniu którego znajduje się nieruchomość, jest wykonywanie działalności gospodarczej, uznać należy, że wyłącznym przejawem jego działania jest prowadzenie przedsiębiorstwa. W takim przypadku już tylko samo posiadanie nieruchomości oznacza, że jest ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.. Według NSA za związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., można uznać nieruchomości stanowiące własność podatnika (znajdujące się w posiadaniu samoistnym albo użytkowaniu wieczystym), które są w posiadaniu przedsiębiorcy (innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) oraz jednocześnie:
- wchodzą w skład prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55(1) k.c., w szczególności gdy podatnik ujął te składniki majątkowe w prowadzonej ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej lub
- przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, lub
- nieruchomości są funkcjonalnie powiązane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podmiot, w którego posiadaniu się znajdują, nawet jeżeli nie zostały uwzględnione w ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, tzn.: są faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w znaczeniu zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. albo
- mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w ww. rozumieniu, przez co należy rozumieć sytuację, w której przedsiębiorca podejmuje i realizuje zachowania kwalifikowane w obrębie przedmiotu opodatkowania jako czynności mające na celu przygotowanie, zachowanie lub zabezpieczenie nieruchomości do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, bądź do kontynuacji przerwanej działalności gospodarczej, związane z ponoszeniem wydatków rozliczanych w kosztach uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej.
Zgodzić się należy także z organem odwoławczym, że zwrotu "niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej" nie należy odnosić do uregulowanych wprost w ustawie podatkowej wyjątków od możliwości rozpoznania nieruchomości jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej (obecnie unormowanych w art. 1a ust. 2a u.p.o.l., a przed 1 stycznia 2016 r. w art. 1a ust. 1 pkt 3 in fine). Interpretacja dokonana przez Sąd konstytucyjny, który zdecydował o utrzymaniu przepisu w obrocie prawnym, nie może całkowicie wypaczać sensu i istoty analizowanej regulacji, zupełnie abstrahować od jej treści i nadawać całkowicie odmiennego znaczenia niż wynikające z tekstu ustawy. Stąd też określenie "niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej" należy odnieść tylko do sytuacji nadzwyczajnych, gdy nieruchomość z przyczyn obiektywnych i niezależnych od podatnika nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej i to z zastrzeżeniem dodatkowych warunków.
Jak podkreślił NSA w cytowanym wyżej wyroku z dnia 15 grudnia 2021 r. dyrektywa interpretacyjna wskazana w w/w wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, w odniesieniu do znaczenia zwrotu legislacyjnego "związany z działalnością gospodarczą", zbliżają definicję tego określenia do pojęcia "zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej", lecz jedynie w przypadku podwójnej identyfikacji podatnika, we wskazanym wcześniej rozumieniu tego określenia. Jak już zauważono sytuacja prawnopodatkowa podatnika o podwójnej identyfikacji, w odniesieniu do należących do niego nieruchomości, które nie mają powiązania z prowadzoną działalnością gospodarczą jest identyczna jak osoby, która przedsiębiorcą nie jest. W obu tych przypadkach, tzn. gdy podatnik sam nie zajmuje nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej, opodatkowaniu z zastosowaniem najwyższej stawki podlegać będą jedynie te grunty, budynki, budowle lub ich części, które oddane zostały w posiadanie przedsiębiorcy lub innemu podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą (np. na podstawie umowy najmu, dzierżawy) i są zajęte przezeń na prowadzenie działalności gospodarczej w przedstawionym wyżej znaczeniu. Jeżeli natomiast jedyną formą aktywności podatnika/przedsiębiorcy, w posiadaniu którego znajduje się nieruchomość, jest wykonywanie działalności gospodarczej, uznać należy, że wyłącznym przejawem jego działania jest prowadzenie przedsiębiorstwa. W takim przypadku już tylko samo posiadanie nieruchomości oznacza, że jest ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., a w konsekwencji zastosowanie znajdą stawki opodatkowania przewidziane w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l.
Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę podziela powyższe stanowisko i przyjmuje je jako własne.
Tym samym prawidłowo w zaskarżonej decyzji przyjęto, że jedyną formą aktywności skarżącej Spółki jest wykonywanie działalności gospodarczej, a zatem posiadane przez nią nieruchomości stanowiące grunty oraz zlokalizowane na nich budynki są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i winny być opodatkowane najwyższą stawką podatkową.
Z akt sprawy wynika, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest przedsiębiorca, będący osobą prawną (spółką kapitałową), wykonujący wyłącznie działalność gospodarczą, o czym świadczy ujawniony w KRS wpis dotyczący przedmiotu prowadzonej działalności.
Jednocześnie podnoszone przez skarżącego argumenty, że sporne nieruchomości nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej z przyczyn technicznych - nie zasługują na uwzględnienie.
W myśl art. 1a ust. 2a u.p.o.l., do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się:
1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami;
2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d;
3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.
Sąd w niniejszym składzie, podziela stanowisko wyrażone przez NSA w cytowanym wyroku z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4060/21, że użyty przez Trybunał zwrot "niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej" nie rozszerza katalogu wyłączeń z art. 1a ust. 2a u.p.o.l. (wcześniej z art. 1a ust. 1 pkt 3 in fine) i nie zastępuje unormowania zawartego w tym przepisie, który, należy podkreślić, nie był przedmiotem oceny przez pryzmat wzorca konstytucyjnego.
Należy więc w tym miejscu podkreślić, że stan prawny obowiązujący w analizowanych latach 2019 – 2021 nie przewidywał konieczności badania, czy zaistniały względy techniczne uniemożliwiające wykorzystywanie nieruchomości do działalności gospodarczej. Wyłączenie z opodatkowania przewiduje natomiast cytowany art. 1a ust. 2a, który w pkt 3 wiąże możliwość odstąpienia od opodatkowania nieruchomości m.in. z wydaniem ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę, o której mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. Jasną intencją ustawodawcy było ograniczenie zjawiska kumulacji przez przedsiębiorców nieruchomości zbędnych do realizacji ich zadań, i jeżeli podmiot wykonujący wyłącznie działalność gospodarczą nieruchomością taką dysponuje, jest ona obarczona stawką podatku, właściwą dla nieruchomości gospodarczo wykorzystywanej. Jednocześnie regulacja ta ma charakter porządkujący bo eliminuje z przestrzeni obiekty szpecące krajobraz ze względu na stan techniczny w jakim się znajdują, zagrażają życiu lub bezpieczeństwu ludzi.
Nie sposób także uznać, że stan w jakim znajdowały się sporne obiekty, który obiektywnie uniemożliwiał ich wykorzystanie w działalności gospodarczej Spółki, powstał w okolicznościach nadzwyczajnych lub niemożliwych do przewidzenia. Przeciwnie z akt sprawy wynika, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, że Spółka uzyskując na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia [.] stycznia 2018 r. sygn. akt I.1. Co [.]/15 przysądzenie własności nieruchomości składającej się z działek o nr [.]/94 i [.]/96 na których zlokalizowane były sporne budynki, doskonale była zorientowana w stanie tych budynków, już choćby przez powiązanie decydentów poprzedniego właściciela – "A" sp. z o.o. w likwidacji i Spółki. Nie jest wystarczające, że podatnik powoła się na "ekspertyzę" osoby posiadającej wiedzę i doświadczenie z zakresu nadzoru budowlanego, aby wyłączyć spod opodatkowania stawką najwyższą obiekt, który nie nadaje się do użytkowania czy remontu. Skarżąca po przejęciu nieruchomości w 2018 r. nie podjęła odpowiednich działań w celu rozbiórki spornych budynków czy trwałego ich wyłączenia spod użytkowania w całości lub w części, to jest w celu uzyskania decyzji o jakich mowa w art. art. 1a ust. 2a pkt 3 u.p.o.l.. Odpowiednie działania skarżąca podjęła dopiero w dniu 6 grudnia 2021 r. (zgłoszono rozbiórkę części obiektów), co jednak, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, pozostaje bez wpływu na sposób opodatkowania budynków objętych zgłoszeniem w latach 2019 – 2021.
Podsumowując, Sąd stwierdza, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny w niniejszych sprawach oraz prawidłowo zinterpretowały przesłanki opodatkowania poszczególnych przedmiotów opodatkowania. Organy przeprowadziły w niniejszych sprawach postępowanie, które respektuje zasady procesowe wymienione w art. 122, 187 § 1 i art. 197 § 1 O.p., a którego wyniki oraz ocena znajdują wyraz we właściwie sporządzonym uzasadnieniu faktycznym i prawnym. Wbrew supozycji skarżącego organy podatkowe nie były zobligowane do zasięgnięcia opinii biegłego, jako, że nie wymagała tego rekonstrukcja ustaleń faktycznych w sprawie, a ocena prawna jest wyłączną domeną organu.
W związku z powyższym, uznając przedmiotowe skargi za niezasadne, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI