I SA/Rz 626/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia z opłacania składek, uznając, że organ nie zbadał faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej, a jedynie opierał się na wpisie w KRS.
Spółka złożyła skargę na decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okres marzec-kwiecień 2021 r. Organ odmówił, wskazując, że przeważająca działalność gospodarcza spółki według KRS (kod 4110Z) nie uprawniała do zwolnienia, mimo że spółka wskazała we wniosku kod 8690A. Sąd uchylił decyzję ZUS, stwierdzając, że organ powinien zbadać faktycznie prowadzoną działalność, a nie tylko opierać się na wpisie w KRS, który może być wzruszalny.
Spółka "A." sp. z o.o. z siedzibą w S. złożyła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia [...] maja 2021 r., która odmówiła jej prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz inne fundusze za okres od marca do kwietnia 2021 r. Spółka wnioskowała o zwolnienie, wskazując, że na dzień 31 marca 2021 r. prowadziła przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 8690.A (działalność fizjoterapeutyczna) i osiągnęła w kwietniu 2021 r. przychód niższy o co najmniej 40% w stosunku do marca 2021 r. ZUS odmówił, opierając się na wpisie w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS), który wskazywał jako przeważającą działalność kod 4110Z (realizacja projektów budowlanych), nieuprawniający do zwolnienia. Spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów poprzez niewłaściwą interpretację § 10 ust. 2a rozporządzenia w sprawie wsparcia COVID-19, niezastosowanie przepisów K.p.a. dotyczących zebrania materiału dowodowego i nieprzeprowadzenie weryfikacji faktycznie prowadzonej działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że organ ZUS nieprawidłowo oparł się wyłącznie na wpisie w KRS, ignorując możliwość wykazania faktycznie prowadzonej działalności innymi środkami dowodowymi. Zgodnie z § 10 ust. 3 rozporządzenia, ocena spełnienia warunku następuje na podstawie danych z rejestru REGON (który jest zasilany z KRS), jednakże wpis ten ma charakter domniemania wzruszalnego. Sąd podkreślił, że organ powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, umożliwić spółce przedstawienie dowodów na faktycznie prowadzoną działalność i uwzględnić definicję "przeważającej działalności gospodarczej" zawartą w innych przepisach. Zaniechanie tych czynności przez ZUS stanowiło istotne naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Dla przyznania zwolnienia decydujące jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej o określonym kodzie PKD, a wpis w KRS stanowi jedynie domniemanie wzruszalne, które organ powinien zweryfikować.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ ZUS nieprawidłowo oparł się wyłącznie na wpisie w KRS, który wskazywał kod PKD nieuprawniający do zwolnienia. Organ powinien był zbadać faktycznie prowadzoną działalność gospodarczą przez spółkę, ponieważ wpis w rejestrze jest jedynie domniemaniem, które można obalić dowodami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 art. 10 § ust. 1 pkt 1
Określa warunki zwolnienia z opłacania składek dla określonych kodów PKD.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 art. 10 § ust. 2a pkt 1
Określa listę kodów PKD uprawniających do zwolnienia z opłacania składek za okres od marca do kwietnia 2021 r.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 art. 10 § ust. 3
Ocena spełnienia warunku dotyczącego kodu PKD następuje na podstawie danych z rejestru REGON na dzień 31 marca 2021 r., jednakże wpis ten jest domniemaniem wzruszalnym.
Pomocnicze
k.p.a. art. 10 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ powinien umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 79a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ informuje stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, wskazując przesłanki, które nie zostały spełnione.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji musi być sporządzone zgodnie z wymogami przepisu.
u.s.u.s. art. 123
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 180
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń art. 9
Definiuje pojęcie "przeważającej działalności gospodarczej".
Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.
P.p.s.a. art. 239 § § 1 pkt 1 lit. e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawy sądowe zainicjowane skargą są wolne od kosztów sądowych w określonych przypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ ZUS nie powinien opierać się wyłącznie na wpisie w KRS co do przeważającej działalności gospodarczej, lecz powinien zbadać faktycznie prowadzoną działalność, gdyż wpis ten jest domniemaniem wzruszalnym. Organ ZUS naruszył przepisy K.p.a. poprzez niezbadanie całokształtu materiału dowodowego i nieumożliwienie stronie przedstawienia dowodów na faktycznie prowadzoną działalność.
Godne uwagi sformułowania
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do tego, czy dla uznania, że płatnik objęty został przedmiotowym zwolnieniem, decydującym jest kod PKD przeważającej działalności prowadzonej przez płatnika, ujawniony w określonej dacie w rejestrze REGON (KRS), czy też nadrzędne znaczenie w tym zakresie ma kod PKD określający działalność, jaką w rzeczywistości wykonywał wówczas ten podmiot. Wprawdzie w myśl § 10 ust. 3 oceny spełnienia warunku, o którym mowa m.in. w ust. 2a w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON, lecz danych tych organ nie może przyjmować bezkrytycznie. Przedmiotowe domniemanie nie ma jednak charakteru niewzruszalnego (niepodważalnego). Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą, odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w § 10 ust. 1 rozporządzenia, jako przeważającą (ten warunek ulgi ma charakter materialnoprawny i nie podlega modyfikacji), może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego...
Skład orzekający
Jacek Surmacz
przewodniczący
Małgorzata Niedobylska
sprawozdawca
Grzegorz Panek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy COVID-19, w szczególności zasady weryfikacji przez organy administracji faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej w oparciu o dane z rejestrów (KRS/REGON) oraz możliwość obalenia domniemania wynikającego z tych rejestrów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19. Kluczowe jest jednak ogólne stanowisko sądu dotyczące weryfikacji faktycznego stanu działalności gospodarczej w postępowaniu administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu pomocy publicznej w czasie pandemii COVID-19 i pokazuje, jak organy administracji mogą błędnie interpretować przepisy, opierając się na formalnych wpisach zamiast na rzeczywistym stanie faktycznym. Jest to istotne dla wielu przedsiębiorców.
“Czy wpis w KRS decyduje o Twojej pomocy? Sąd wyjaśnia, jak ZUS powinien weryfikować faktyczną działalność firmy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Rz 626/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2021-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek
Jacek Surmacz /przewodniczący/
Małgorzata Niedobylska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 10 § 1 i 2 oraz art. 79a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 371
§ 10 ust. 2a pkt 1, § 10 ust. 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19
Dz.U. 2015 poz 2009
§ 9
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.NSA Jacek Surmacz, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2021 r. sprawy ze skargi "A." spółka z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 marca do 30 kwietnia 2021 roku uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2021r., nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) odmówił "A" Sp. z o. o. w [...] (dalej: Spółka/Skarżąca) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od marca do kwietnia 2021r.
O takie zwolnienie ubiegała się Spółka we wniosku z dnia 20 maja 2021r., wskazując m.in., że na dzień 31 marca 2021r. prowadziła przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD nr 8690.A. Z tytułu powyższej działalności
w kwietniu 2021r. osiągnęła przychód niższy co najmniej 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w marcu 2021r.
W uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji odmownej organ powołał się na brzmienie przepisu § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021r., poz. 371 - dalej: rozporządzenie w sprawie wsparcia) w zw. z § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 2021r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021r., poz. 713 dalej: rozporządzenie zmieniające) oraz na dokonaną weryfikację danych zawartych we wniosku z danymi wynikającymi z Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: KRS), które wykazały, że na dzień 31 marca 2021r. Spółka prowadziła przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD nr 4110Z, która nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek, w tym wypadku za miesiące marzec i kwiecień 2021r.
Na powyższą decyzję Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. § 10 ust. 2a rozporządzenia w sprawie wsparcia, przez jego niewłaściwą interpretację i uznanie, iż Skarżąca nie spełniała wymogów uzyskania zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur
Pomostowych, za okres od marca do kwietnia 2021r., ze względu na treść wpisu w KRS w części dotyczącej przeważającej działalności podmiotu, w sytuacji gdy z wykładni zarówno literalnej, jak i celowościowej wynika, że warunkiem uzyskania ww. zwolnienia jest faktyczne prowadzenie przeważającej działalności gospodarczej oznaczonej jednym z kodów PKD wymienionym w treści powołanego przepisu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021r., poz. 735 – dalej: k.p.a.) w zw. z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2021r. poz.423 – dalej: u.s.u.s.) oraz art. 180 k.p.a. - przez jego niezastosowanie, a to poprzez nie przeprowadzenie z urzędu wszelkich czynności, które były niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz do załatwienia sprawy bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;
3. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 123 u.s.u.s. oraz art. 180 k.p.a. przez jego niezastosowanie i wydanie decyzji w sprawie bez zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, a wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o automatyczne porównanie częściowych jedynie danych z rejestru KRS;
4. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 123 u.s.u.s. oraz art. 180 k.p.a. przez jego niezastosowanie i sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji niezgodnie z treścią i wymogami ww. przepisu, w szczególności bez wskazania przyczyn braku weryfikacji przesłanek uprawniających do zwolnienia określonego w § 10 ust. 2a rozporządzenia w sprawie wsparcia.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że prowadzi działalność gospodarczą wyłącznie w formie gabinetu świadczącego usługi fizjoterapeutyczne, kosmetyczne, kosmetologiczne, fryzjerskie, a także w formie poradni dermatologicznej oraz otorynolaryngologicznej. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w zakresie ujawnionych zarówno w KRS, jak i w Krajowym Rejestrze Urzędowym Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON) kodów Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), według których Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą oznaczoną kodami: 86.10.Z - Działalność szpitali; 86.90.A - Działalność fizjoterapeutyczna; 93.13.Z - Działalność obiektów służących poprawie kondycji fizycznej; 96.02.Z - Fryzjerstwo i pozostałe zabiegi kosmetyczne. Pomimo, iż jako kod przeważającej działalności gospodarczej we wskazanych powyżej rejestrach wpisany pozostaje kod "42.20.Z - Realizacja projektów budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków", to Skarżąca nie prowadzi działalności o takim charakterze.
Zdaniem Skarżącej, dokonana przez organ interpretacja treści przepisu § 10 ust. 2a rozporządzenia w sprawie wsparcia jest niewłaściwa, gdyż nie sposób przychylić się do interpretacji, jakoby rzekomo warunkiem uzyskania zwolnienia z opłacania ww. składek, była treść wpisu w rejestrze REGON w zakresie kodu wykonywanej, przeważającej działalności gospodarczej.
W ocenie Skarżącej, istotnym dla oceny spełniania kryteriów jest faktyczny przedmiot przeważającej działalności gospodarczej. W ocenie Skarżącej, organ sztampowo i automatycznie porównał kod z ww. rozporządzenia z kodem wpisu w rejestrze KRS, co nie stanowiło koniecznej weryfikacji faktu prowadzenia działalności gospodarczej w określonej branży. Przy wydaniu rozstrzygnięcia organ oparł się jedynie na sprawdzeniu, czy kod PKD wskazany we wniosku Skarżącej jest tożsamy z rubryką zawartą w odpisie z KRS, nie sprawdził w dostępnych rejestrach, jaką faktycznie działalność prowadzi Skarżąca. Przy czym, w jej ocenie, niezależnie od tego, który kod jako przeważającą działalność Skarżąca by wpisała, tj. 86.90.A czy 96.02.Z., każdy z nich uprawniałaby ją do uzyskania stosownego zwolnienia.
W odpowiedzi na skargę ZUS podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto organ dodał, że w przypadku spółek z o.o. dane zawarte w rejestrze REGON mają charakter wtórny do danych zawartych w KRS, ponieważ baza REGON jest "zasilana" na podstawie danych zawartych w KRS. Organ wskazał, że zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym w dziale 3 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się m.in. jeden przedmiot przeważającej działalności na poziomie podklasy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie
prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.
Kontroli Sądu została poddana decyzja ZUS, którą odmówiono Skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od marca do kwietnia 2021r.
Z akt sprawy wynika, że Skarżąca ubiegała się o udzielenie pomocy mającej przeciwdziałać negatywnym skutkom COVID-19 w postaci zwolnienia z obowiązku opłacenia opisanych na wstępie składek za marzec i kwiecień 2021r. We wniosku
z dnia 20 maja 2021r. Skarżąca wskazała, że na dzień 31 marca 2021r. prowadziła przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD nr 8690.A, z tytułu której w kwietniu 2021r. osiągnęła przychód niższy co najmniej 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w marcu 2021r.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wyłącznym powodem odmowy udzielenia wnioskowanego wsparcia było uznanie przez organ, że Skarżąca nie spełniła jednego z warunków uzyskania zwolnienia, ponieważ podany we wniosku kod 8690A na dzień 31 marca 2021r. nie był kodem przeważającym co do wykonywanej przez Skarżącą działalności gospodarczej . Z ustaleń organu wynikało bowiem, że na dzień 31 marca 2021r. w KRS wpisany był kod przeważającej działalności gospodarczej 4110Z, który nie uprawnia do zwolnienia.
Skarżąca zakwestionowała uznanie przez organ, że warunkiem przyznania prawa do zwolnienia z opłacania składek jest treść wpisu w rejestrze KRS
w zakresie kodu wykonywanej, przeważającej działalności gospodarczej podnosząc, że faktycznie na dzień 31 marca 2021r. wykonywała działalność oznaczoną kodem 8690A, który uprawniał do skorzystania z wnioskowanego wsparcia.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do tego, czy dla uznania, że płatnik objęty został przedmiotowym zwolnieniem, decydującym jest kod PKD przeważającej działalności prowadzonej przez płatnika, ujawniony w określonej dacie w rejestrze REGON (KRS), czy też nadrzędne znaczenie w tym zakresie ma kod PKD określający działalność, jaką w rzeczywistości wykonywał wówczas ten podmiot. Prawidłowe ustalenie tej kwestii determinuje niezbędny zakres i kierunki postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ.
Mając na uwadze tak zarysowaną oś sporu należy wskazać, że zgodnie § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021r. do dnia 30 kwietnia 2021r. albo za okres od dnia
1 kwietnia 2021r. do dnia 30 kwietnia 2021r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach
i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z,
- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub
w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020r., lub we wrześniu 2020r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020r.
Stosownie do § 10 ust. 3 ww. rozporządzenia, oceny spełnienia warunku,
o którym mowa w ust. 1, 2 i 2a, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021r.
Z treści przepisu § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia wynika, że prawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w opłacaniu składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż), przy czym przedmiotowa ulga przysługuje przedsiębiorcom rzeczywiście prowadzącym określone rodzaje działalności. Jest w nim bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym działalność", "jako przeważający rodzaj działalności". Sprecyzowanie rodzajów tych działalności nastąpiło natomiast poprzez wskazanie określonych kodów PKD, jednak dokonano tego w sposób abstrakcyjny, w oderwaniu od cech konkretnego płatnika domagającego się zwolnienia.
Z powołanych przepisów wynika, że istotne jest ustalenie, jaką przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu działalność, a nie jaki rodzaj działalności figurował
w rejestrze REGON (KRS). Wprawdzie w myśl § 10 ust. 3 oceny spełnienia warunku, o którym mowa m.in. w ust. 2a w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON, lecz danych tych organ nie może przyjmować bezkrytycznie.
W przekonaniu Sądu, w sytuacji wystąpienia rozbieżności pomiędzy wpisem
w REGON (KRS), a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności. Przyjęty przez organ sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych do przyznania ulgi na gruncie komentowanej ustawy nie może bowiem prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości spełniają wymogi do przyznania wnioskowanej ulgi, co mogą wykazać w inny sposób (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 25 marca 2021r., sygn. akt I SA/Rz 189/21, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 lutego 2021r., sygn. akt I SA/Sz 955/20, dost. CBOIS).
W powołanym wyżej § 10 ust. 3 ww. rozporządzenia, prawodawca zdecydował się na wprowadzenie środka dowodowego o charakterze formalnym, za pomocą którego ma (miało) nastąpić ustalenie przez organ rozpatrujący daną sprawę, rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności ("oceny spełnienia warunku dokonuje się na podstawie") przez podmiot domagający się zwolnienia. Środek ten ma charakter domniemania prawnego zakładającego, że wpis w rejestrze podmiotów REGON odpowiada stanowi rzeczywistemu. Przedmiotowe domniemanie nie ma jednak charakteru niewzruszalnego (niepodważalnego). Jego treść, jak również odwołanie się do przepisów K.p.a., według których prowadzone jest postępowanie w sprawie oznacza, że należy ono do kategorii domniemań wzruszalnych. Zgodnie bowiem z art. 76 § 3 K.p.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu.
Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą, odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w § 10 ust. 1 rozporządzenia, jako przeważającą (ten warunek ulgi ma charakter materialnoprawny i nie podlega modyfikacji), może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, a więc odnośnie środka dowodowego określonego w § 10 ust. 3 rozporządzenia, tj. danych pozyskanych przez Zakład z rejestru podmiotów REGON i podważyć w niebudzący wątpliwości sposób aktualność wpisu w rejestrze podmiotów REGON odnośnie stanu faktycznego, w jakim się znajduje. Obalenie domniemania podlegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez Zakład z rejestru podmiotów REGON.
Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy jednak do strony inicjującej postępowanie administracyjne.
Podkreślenia wymaga, że pojęcie "przeważająca działalność gospodarcza" zostało zdefiniowane w § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. poz. 2009 ze zm.), Nawiązano w nim do poziomu przychodów z poszczególnych rodzajów działalności danej jednostki statystycznej - do procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. O przeważającej działalności nie może zatem świadczyć sam wpis do rejestru podmiotów REGON, ponieważ przepisy regulujące funkcjonowanie tej ewidencji określają warunki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie, kiedy i jaka działalność może być uznana za przeważającą. Decyduje jednak o tym podmiot składający oświadczenie wiedzy, w oparciu o wytyczne określone w ww. rozporządzeniu. Dlatego dokonując wykładni § 10 ust. 1 rozporządzenia nie można pomiąć ww. znaczenia pojęcia przeważającej działalności.
Zdaniem Sądu, rozwiązania prawnego określonego w § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia, nie można traktować jako wyłącznego środka dowodowego służącego wykazaniu rodzaju prowadzonej działalności, a wnioskujący podmiot gospodarczy może te okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w jej ramach organ, bazując jedynie na informacjach zamieszczonych w rejestrze KRS, stwierdził, kierując się wyłącznie domniemaniem z § 10 ust. 3 rozporządzenia, że Skarżąca nie prowadziła, jako przeważającego, tego rodzaj działalności, który uprawniałby ją do uzyskania zwolnienia ze składek. Oznacza to, że w istocie organ uchylił się od ustalenia przedmiotu rzeczywistej działalności Skarżącej (co było niezbędne z punktu widzenia stwierdzenia uprawnienia do otrzymania wsparcia
w postaci zwolnienia ze składek), mającej dla niej charakter działalności przeważającej, do czego w świetle wyżej przedstawionych rozważań był zobligowany.
ZUS ograniczył się do zbadania rodzaju przeważającej działalności skarżącej, ujawnionej w rejestrze KRS pomimo tego, że przepis § 10 ust. 2a ww. rozporządzenia odwołuje się do faktycznie prowadzonej działalności, a Skarżąca wskazała we wniosku inicjującym postępowanie o przyznanie zwolnienia, że na dzień złożenia wniosku prowadziła przeważającą działalność wg kodu PKD 86.90A, co jednak pozostawało w sprzeczności z kodem PKD przeważającej działalności zapisanym w KRS. W tej sytuacji organ był zobligowany do poczynienia ustaleń w zakresie rzeczywiście prowadzonej przez Skarżącą działalności, jako jej działalności przeważającej. Stosownie do dyspozycji art. 10 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 79a § 1 k.p.a., organ powinien - przed wydaniem decyzji - zwrócić się do Strony o złożenie stosownych wyjaśnień oraz przedłożenie dowodów na poparcie jej twierdzeń. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada bowiem na organy administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dopiero podjęcie niezbędnych działań w ww. zakresie pozwala organowi na zajęcie prawidłowego stanowiska w sprawie, które powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu sporządzonym według standardów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a.
Z kolei zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a., w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów
i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej
z żądaniem strony, a przepisy art. 10 § 2 i 3 k.p.a. stosuje się. Stosownie zaś do § 2 powołanego przepisu, w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1.
Jak wynika jednak z przedstawionych akt sprawy, ZUS zaniechał podjęcia ww. czynności. Opisane wyże uchybienia, którymi dotknięte zostało przeprowadzone w sprawie postępowanie, przesądzają o tym, że zaskarżona decyzja dotknięta jest istotnymi wadami (naruszenie przepisów prawa materialnego, skutkujące nieprawidłowym ustaleniem warunków zwolnienia, a także przepisów postępowania, pociągające za sobą wadliwe ustalenie stanu faktycznego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy) i podlega usunięciu z obrotu prawnego.
W ponownie prowadzonym postępowaniu, rzeczą organu będzie poczynienie ustaleń odpowiadających stanowisku Sądu zaprezentowanym w uzasadnieniu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Wyrok nie zawiera rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, ponieważ Skarżąca nie była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, a sprawa sądowa zainicjowana jej skargą z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) P.p.s.a. była wolna od kosztów sądowych, nie przedłożono zaś zestawienia innych wydatków.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI