II GSK 2473/16
Podsumowanie
NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę spółki w sprawie zwrotu dotacji oświatowej, uznając, że nie doszło do pobrania dotacji w nadmiernej wysokości.
Sprawa dotyczyła zwrotu dotacji oświatowej pobranej przez spółkę "S." w nadmiernej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe z uwagi na prawidłową wysokość wypłaconej dotacji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, zarzucając naruszenie art. 153 p.p.s.a. (niezwiązanie oceną prawną z poprzedniego wyroku) oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów materialnych dotyczących dotacji. NSA uznał, że spółka nie pobrała dotacji w nadmiernej wysokości i oddalił skargę.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który uchylił decyzje organów obu instancji nakazujące spółce "S." sp. z o.o. zwrot dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. WSA uznał postępowanie za bezprzedmiotowe, wskazując na prawidłową wysokość wypłaconej dotacji. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za zasadną. Sąd kasacyjny zarzucił WSA naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez niezwiązanie się oceną prawną z poprzedniego wyroku w tej sprawie oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów materialnych dotyczących dotacji. NSA stwierdził, że WSA błędnie uznał, iż nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych, która pozwoliłaby na odstąpienie od wcześniejszej oceny prawnej. Ponadto, NSA uznał, że WSA nieprawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące dotacji oświatowych, traktując zaliczki jako odrębne świadczenia, a nie części jednego zobowiązania. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę spółki, uznając, że nie pobrała ona dotacji w nadmiernej wysokości.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku, chyba że nastąpiła zmiana stanu prawnego lub istotnych okoliczności faktycznych, co w tej sprawie nie miało miejsca.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA błędnie odstąpił od wiążącej oceny prawnej z poprzedniego wyroku, ponieważ okoliczność wypłaty dotacji w określonej kwocie była już ustalona i nie stanowiła istotnej zmiany stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.f.p. art. 252 § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Dotyczy zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości.
u.f.p. art. 252 § 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Dotyczy zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości.
u.s.o. art. 90 § 3c
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Dotyczy zaliczkowego wypłacania dotacji.
u.s.o. art. 90 § 3
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Podstawa uchwalenia regulaminu dotacji.
u.s.o. art. 90 § 3h
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Podstawa uchwalenia regulaminu dotacji.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie tego przepisu jest przepisem wynikowym i nie może stanowić samoistnej podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA może uchylić wyrok i oddalić skargę, jeśli istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena przez organ administracji na podstawie materiału dowodowego.
k.p.a. art. 105
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA art. 153 p.p.s.a. poprzez niezwiązanie się oceną prawną z poprzedniego wyroku. Niewłaściwe zastosowanie przez WSA przepisów materialnych dotyczących dotacji oświatowych, w szczególności błędna interpretacja charakteru zaliczek. Brak istotnej zmiany okoliczności faktycznych uzasadniającej odstąpienie od wiążącej oceny prawnej z poprzedniego wyroku. WSA błędnie uznał postępowanie za bezprzedmiotowe.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. jako samoistnej podstawy kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy [...] oraz sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Sporna dotacja oświatowa jest jednorazowym - a nie ciągłym - zobowiązaniem jednostki samorządu terytorialnego do wypłaty należnej organowi prowadzącemu szkołę dotacji. Świadczenie gminy w postaci omawianej dotacji jest świadczeniem jednorazowym, którego wysokość jest określona bez odwoływania się do elementu czasu, zaś jego zaliczkowe wypłacanie w dwunastu częściach [...] jest tylko sposobem spełniania tego świadczenia, który służyć ma zapewnieniu bieżących środków na funkcjonowanie placówek. Błędne oddalenie skargi, podobnie jak jej błędne uwzględnienie, nie polega samo w sobie na błędnym zastosowaniu art. 151 albo art. 145 p.p.s.a., lecz na błędzie popełnionym w fazie wcześniejszej...
Skład orzekający
Wojciech Kręcisz
przewodniczący sprawozdawca
Stanisław Gronowski
sędzia
Joanna Zabłocka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu dotacji oświatowych, zasada związania oceną prawną sądu w kolejnych postępowaniach (art. 153 p.p.s.a.), charakter prawny dotacji oświatowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu dotacji oświatowej i interpretacji przepisów o finansach publicznych oraz ustawie o systemie oświaty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu dotacji, które może mieć znaczenie dla wielu placówek oświatowych. Interpretacja NSA dotycząca charakteru dotacji i zasady związania oceną prawną jest istotna dla praktyków.
“NSA: Dotacja oświatowa to nie 'zwykła' zaliczka. Kluczowa interpretacja dla szkół i placówek.”
Sektor
edukacja
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II GSK 2473/16 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2016-10-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-05-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Zabłocka Stanisław Gronowski Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I SA/Sz 1362/15 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2016-02-11 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 151, art.153 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Dz.U. 2013 poz 885 art.252 ust.1 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572 art.90 ust.3c Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 28 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 1362/15 w sprawie ze skargi "S." sp. z o.o. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od "S." sp. z o.o. w B. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 11 lutego 2016 r. w sprawie ze skargi "S." sp. z o.o. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2015 r. w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w grudniu 2013 r. wraz z odsetkami uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty B. z dnia [...] września 2015 r., umorzył postępowania administracyjne oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz "S." sp. z o.o. w B. [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że za podstawę wyrokowania w sprawie Sad I instancji przyjął następujące ustalenia faktyczne. Decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...], Starosta B. nakazał "S." sp. z o.o. w B. zwrot kwoty [...] zł wraz z odsetkami tytułem dotacji pobranej w grudniu 2013 r. w nadmiernej wysokości. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...]. Wymienione decyzje wydane zostały w wyniku ponownego rozpoznania sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 5 lutego 2015 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 1120/14 uchylił bowiem pierwotnie wydane w sprawie rozstrzygnięcia, a mianowicie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...] oraz decyzję Starosty B. z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...], którą zobowiązano skarżącą spółkę do zwrotu kwoty [...] zł, jako części dotacji pobranej w grudniu 2013 r. w nadmiernej wysokości. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2015 r., skarżąca spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wskazała, iż nie pobrała dotacji w nadmiernej wysokości. Podnosiła, że w dniu [...] grudnia 2013 r. złożyła w Starostwie Powiatowym w B. oświadczenie miesięczne o rzeczywistej liczbie uczniów, która wynosiła w grudniu 2013 r. [...] osób, wskazując jednocześnie w tymże oświadczeniu, że spośród wymienionej liczby uczniów warunek uczestnictwa w co najmniej 50 % obowiązkowych zajęć edukacyjnych w miesiącu grudniu spełniło [...] uczniów, przy czym nie kwestionując prawdziwości i rzetelności tych danych organ w dniu 30 grudnia 2013 r. dokonał wypłaty miesięcznej części dotacji za grudzień 2013 r. na [...] uczniów "S." w B. na rachunek bankowy strony w kwocie [...] zł (stawka dotacji na każdego ucznia wynosiła [...] zł). Tym samym przyznana spółce kwota została wypłacona w sposób prawidłowy, tj. na [...] uczniów spełniających kryterium 50 % frekwencji na zajęciach. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty B. i umarzając postępowanie w niniejszej sprawie w punkcie wyjścia podał, że w ponownie prowadzonym w rozpoznawanej sprawie postępowaniu zaistniała nowa, niepodnoszona wcześniej przez skarżącą okoliczność w postaci wypłaty skarżącej części dotacji za miesiąc grudzień 2013 r. w prawidłowej wysokości. Sąd podniósł, że z akt sprawy wynika, iż stawka dotacji na jednego ucznia wynosiła [...] zł. Zatem, iloczyn [...] uczniów uprawnionych do dotacji za miesiąc grudzień 2013 r. (spełniających warunek uczestnictwa w co najmniej 50 % obowiązkowych zajęć edukacyjnych) i stawki dotacji w wysokości [...] zł wynosi [...] zł, którą wypłacono skarżącej w dniu 30 grudnia 2013 r., co jednoznacznie wskazują organy obu instancji i co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Nie budzi zatem wątpliwości, że po stronie skarżącej nie wystąpiła ustawowa przesłanka pobrania nadmiernej kwoty części dotacji w wysokości [...] zł, przewidziana w art. 252 ust.1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, gdyż skarżącej nie wypłacono dotacji w wysokości wyższej niż niezbędna na dofinasowanie realizacji zadań prowadzonego przez skarżącą "S." w B. Wypłacona kwota [...] zł nie dotyczyła [...] uczniów, lecz [...] uprawnionych uczniów. Oznacza to, że nie było podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w miesiącu grudniu 2013 r. Prowadzenie wymienionego postępowania w tym zakresie było bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). Stanowiło to zasadniczy powód uchylenia decyzji organów obu instancji i umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżając ten wyrok w całości wniosło o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; na podstawie art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", zrzeczono się rozprawy i wniesiono o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym; wniesiono również o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. § 3 i § 4 oraz § 6 regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały Rady Powiatu B. nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji z budżetu Powiatu oraz zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkól publicznych i placówek niepublicznych przez jego niezastosowanie w związku z art. 252 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy o finansach publicznych powodując, że część dotacji wypłacona w miesiącu grudniu naliczona została bez uwzględnienia korekty dotyczącej frekwencji uczniów w zajęciach obowiązkowych w miesiącu poprzedzającym wypłatę dotacji, czyli listopadzie, 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez uwzględnienie skargi mimo braku naruszenia przez organy obu instancji zasad ustalenia stanu faktycznego i błędne przyjęcie, że skarżącej wypłacono część dotacji za miesiąc grudzień 2013 r. kwotę [...] zł czyli kwotę właściwą dla [...] uprawnionych uczniów, gdy tymczasem skarżącej wypłacono dotację w kwocie [...] zł obejmującej dotację na uczniów w grudniu w liczbie [...] z pomniejszeniem dwóch uczniów z miesiąca listopada 2013 r., b) art. 145 § 3 p.p.s.a., w związku z art. 105 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającej ją decyzję Starosty B., wskutek błędnego zastosowania i przyjęcia, że decyzje te naruszyły przepisy postępowania administracyjnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy poprzez wadliwe wszczęcie i prowadzenie postępowania, a w efekcie wadliwe załatwienie sprawy, co spowodowało umorzenie postępowania administracyjnego, c) art. 151 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy skarga powinna być oddalona, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ gdyby Sąd nie naruszył ww. przepisów skarga podlegałaby oddaleniu, d) art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i wadliwe uznanie, że w sprawie zaistniała nowa istotna wątpliwość mająca wpływ na wynik sprawy przez wskazanie wcześniej niepodnoszonej przez skarżącą nowej okoliczności, która uzasadniała odstąpienie od wykładni dokonanej w wyroku W SA w Szczecinie z dnia 05.02.2015 r. I SA/Sz 1120/14. W odpowiedzi na skargę kasacyjną "S." sp. o.o. w B. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz Spółki kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie jej zarzuty oparte zostały na usprawiedliwionych podstawach. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, które oparte zostały na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który ponownie kontrolując zgodność z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie zwrotu części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości - to jest po tym, jak prawomocnym wyrokiem z dnia 5 lutego 2015 r. w sprawie sygn. akt I SA/Sz 1120/14, doszło do uchylenia pierwotnie wydanych w sprawie decyzji z uwagi na to, że "[...] organy administracyjne nie wykazując kiedy nastąpiło stwierdzenie okoliczności wypłaty dotacji w nadmiernej wysokości, nakazując zwrot części dotacji w terminie 15 dnia od jej wypłaty dopuściły się naruszenia art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych [...]", co w konsekwencji skutkowało potrzebą ustalenia przez organy, "[...] kiedy nastąpiło stwierdzenie okoliczności wypłaty dotacji w nadmiernej wysokości", albowiem od "[...] tak wykazanej daty można nakazać zwrot odsetek [...]" - stwierdził, że decyzja ta nie jest zgodna z prawem, co skutkowało uchyleniem tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty B. i umorzeniem postępowania w sprawie. Skarga kasacyjna skutecznie podważa prawidłowość stanowiska Sądu I instancji, że kontrolowana decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie są zgodne z prawem, a postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe. Za uzasadniony uznać należy przede wszystkim zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a., którego naruszenie przez Sąd I instancji stanowiło zasadniczą przyczynę wadliwego przeprowadzenia kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Z przywołanego przepisu wynika, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że ocena prawna o charakterze wiążącym, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. - jak powszechnie rozumie się to w doktrynie i orzecznictwie sądowym - musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Musi więc zostać ona wyrażona w orzeczeniu, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Muszą więc mieć one postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych - przy tym, z zakresu związania wyłączyć należy oceny wyrażone w sposób niejednoznaczny, jak też oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z podanych w uzasadnieniu orzeczenia rozważań. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Z powyższego wynika, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem ponownego rozpoznania przez sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa. Innymi słowy, ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny, a podobny skutek, tj. ustanie mocy wiążącej oceny prawnej, może spowodować zmiana - po wydaniu orzeczenia sądowego - istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie. Z punktu widzenia przedstawionych uwag wprowadzających podważyć należy zasadność stanowiska Sądu I instancji odnośnie do braku związania oceną prawną zawartą w pierwotnie wydanym w sprawie wyroku, tj. w wyroku z dnia 5 lutego 2015 r. Z tego mianowicie powodu, że wbrew stanowisku wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, nie ma podstaw aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie - po wydaniu w niej przywołanego wyroku - doszło do zmiany istotnych okoliczności faktycznych. O zaistnieniu w rozpatrywanej sprawie zmiany istotnych okoliczności faktycznych nie sposób bowiem wnioskować na tej podstawie, na którą powołuje się Sąd I instancji. Okoliczność wypłaty spółce w grudniu 2013 r. tytułem części dotacji oświatowej kwoty [...] zł stanowiła bowiem niezakwestionowany przez Sąd I instancji element stanu faktycznego sprawy, który jako prawidłowo ustalony przez organy administracji publicznej i znajdujący swoje odzwierciedlenie w aktach administracyjnych, przyjęty został następnie za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie. Jasno i wyraźnie wynika to z części sprawozdawczej i analitycznej uzasadnienia pierwotnie wydanego w sprawie judykatu. Zwłaszcza, gdy w tej mierze podkreślić i to, że kwota [...] zł wypłacona spółce tytułem części dotacji oświatowej - a więc w wysokości prawidłowej bo będącej iloczynem stawki jednostkowej ([...] zł) oraz liczby uczniów spełniających w grudniu 2013 r. kryterium frekwencyjne (...) - stanowiła istotny element ustaleń faktycznych również - jeżeli nie przede wszystkim - w tym zakresie, w jakim kształtowała ona podstawę ustalenia (kalkulowania) wysokości kwoty części dotacji podlegającej zwrotowi ([...] zł), co nota bene znajduje swoje odzwierciedlenie nie dość, że w treści podejmowanych w sprawie przez organy administracji rozstrzygnięć, to również w treści znajdującego się w aktach sprawy rozliczenia roku 2013 dotyczącego "S." w B. Z uzasadnienia pierwotnie wydanego w sprawie judykatu nie wynika, aby okoliczność ta została podważona przez Sąd I instancji. Stanowiła ona element ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyrokowania, a Sąd I instancji podważył zgodność z prawem kontrolowanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wyłącznie w zakresie odnoszącym się do terminu, od którego należne są odsetki od przypadającej do zwrotu kwoty (części) dotacji oświatowej. Z powyższego wynika, że okoliczność wypłaty spółce w grudniu 2013 r. części dotacji oświatowej w wymienionej kwocie nie była okolicznością powodującą istotną zmianę stanu faktycznego, w relacji do stanu faktycznego pierwotnie przyjętego za podstawę wyrokowania w sprawie. Oceny tej nie zmienia fakt, że omawianą okoliczność skarżąca spółka eksponowała w ponownie prowadzonym postępowaniu w zdecydowanie większym stopniu, niż dotychczas. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie nie było podstaw do odstąpienia przez Sąd I instancji od wiążącej oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu pierwotnie wydanego w sprawie wyroku z dnia 5 lutego 2015 r. Za usprawiedliwiony uznać należy również zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicie zarzut niewłaściwego zastosowania, jako wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, postanowień § 3, § 4 oraz § 6 regulaminu w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji z budżetu Powiatu dla szkół i placówek niepublicznych oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania w związku z art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o finansach publicznych. Z argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wynika, że źródłem wadliwości podejścia Sądu I instancji do oceny prawidłowości stosowania w rozpatrywanej sprawie przez organy administracji przywołanych przepisów prawa materialnego był brak uwzględnienia w dostatecznym stopniu tego, że sporna dotacja oświatowa jest jednorazowym - a nie ciągłym - zobowiązaniem jednostki samorządu terytorialnego do wypłaty należnej organowi prowadzącemu szkołę dotacji, powstającym dla każdego kolejnego roku budżetowego z chwilą złożenia informacji o planowanej liczbie słuchaczy. Jak podkreśla się w judykaturze, świadczenie gminy w postaci omawianej dotacji jest świadczeniem jednorazowym, którego wysokość jest określona bez odwoływania się do elementu czasu, zaś jego zaliczkowe wypłacanie w dwunastu częściach, zgodnie z art. 90 ust. 3c ustawy z 1991 r. o systemie oświaty, jest tylko sposobem spełniania tego świadczenia, który służyć ma zapewnieniu bieżących środków na funkcjonowanie placówek. Zaliczki nie mają charakteru samodzielnego świadczenia, lecz są częścią jednego większego świadczenia (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt V CSK 376/14). W korespondencji do powyższego wyraźnie i jednoznacznie wynika to z postanowień § 3 ust. 1 i 2, § 4 ust. 1 i ust. 7 oraz § 6 ust. 1 przywołanego regulaminu oraz z przepisu art. 90 (ust. 3 i ust. 3h) ustawy o systemie oświaty współstanowiącego podstawę uchwalenia wymienionego regulaminu. W związku z powyższym stwierdzić należy, że niesporna w rozpatrywanej sprawie okoliczność wypłacenia spółce w grudniu 2013 r. części dotacji oświatowej w wysokości stanowiącej iloczyn stawki jednostkowej ([...] zł) oraz liczby uczniów spełniających w grudniu 2013 r. kryterium frekwencyjne (...), to jest w kwocie [...] zł, a więc w wysokości uwzględniającej, w relacji do rzeczywistego stanu uczniów w tym miesiącu (...), korektę wynikającą z zastosowania kryterium frekwencyjnego za miesiąc poprzedzający (listopad), nie stanowiła przeszkody do tego, aby w związku z nadwyżką wypłaty części dotacji w miesiącu listopadzie zasadnie domagać się zwrotu części dotacji wypłaconej w nadmiernej wysokości w miesiącu następnym, to jest w grudniu. Wniosek ten, w korespondencji do argumentów odnoszących się do istoty oraz charakteru dotacji oświatowej znajduje swoje potwierdzenie w treści przywoływanego już dokumentu zawierającego rozliczenie roku 2013 dotyczącego "S." w B. Wynika z niego, że łączna liczba uczniów z wymaganą frekwencją w 2013 r. wynosiła [...], zaś kwota należnej dotacji, stanowiąc iloczyn wymienionej liczby uczniów oraz stawki jednostkowej, wynosiła [...] zł. Dochodzona kwota zwrotu – [...] zł - stanowi więc różnicę między kwotą dotacji wypłaconą – [...] zł - a kwotą dotacji należnej. W związku z powyższym, zarzut niewłaściwego zastosowania przywołanych przepisów prawa materialnego uznać należało za w pełni uzasadniony. Przedstawione argumenty uzasadniają stanowisko, że za usprawiedliwione uznać należało również zarzuty naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy, a mianowicie zarzuty z pkt 2 ppkt a) i ppkt b) petitum skargi kasacyjnej. Wbrew stanowisku Sądu I instancji, w rozpatrywanej sprawie nie doszło bowiem do wadliwego ustalenia przez organy administracji publicznej stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, ani też do zaktualizowania się przesłanek, w świetle których postępowanie w sprawie zwrotu części dotacji oświatowej, jako pobranej w nadmiernej wysokości można byłoby uznać za bezprzedmiotowe. Za nieskuteczny, a tym samym za nieusprawiedliwiony uznać należało natomiast zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. W tej mierze podkreślenia wymaga przede wszystkim to, że błędne oddalenie skargi, podobnie jak jej błędne uwzględnienie, nie polega samo w sobie na błędnym zastosowaniu art. 151 albo art. 145 p.p.s.a., lecz na błędzie popełnionym w fazie wcześniejszej, a mianowicie w fazie kontroli zaskarżonego aktu, poprzedzającej fazę wydania orzeczenia. Innymi słowy, błędne rozstrzygnięcie jest jedynie następstwem błędu zasadniczego, polegającego na wadliwym wykonaniu funkcji kontrolnej, o której mowa w art. 1 § 2 p.u.s.a. Wskazany przez stronę skarżącą kasacyjnie, jako naruszony przepis art. 151 p.p.s.a. jest - w świetle powyżej przedstawionych uwag - tzw. przepisem wynikowym. Warunkiem jego zastosowania, jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia czy niestwierdzenia przez sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Naruszenie wskazanego przepisu jest więc zawsze następstwem naruszenia innych przepisów stanowiących wzorzec kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu i nie może tym samym stanowić samoistnej podstawy skargi kasacyjnej. Zatem, art. 151 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie, zmierzając do wykazania naruszenia wymienionych regulacji, powinna więc powiązać zarzut naruszenia wskazanego przepisu z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym - jej zdaniem - uchybił wojewódzki sąd administracyjny stosując je, jako wzorce kontroli zgodności z prawem zaskarżonego działania administracji publicznej. Brak zaś wskazania i wykazania tego rodzaju powiązań oznacza, że zarzut naruszenia przywołanego powyżej przepisu wynikowego, nie może odnieść skutku oczekiwanego przez autora skargi kasacyjnej. Uznając, w świetle wszystkich przedstawionych powyżej argumentów, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona w rozumieniu art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrok Sądu I instancji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę "S." sp. z o.o., jako niezasadną. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 151 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 2 i art. 199 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę