I SA/Rz 617/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Fundacji, uznając, że środki przekazane przez fundatora na pokrycie wydatków fundacji stanowią przychód podlegający opodatkowaniu, mimo późniejszej kompensaty z czesnym za naukę dzieci.
Fundacja C. zaskarżyła decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego, która określiła jej stratę z lat 2017-2018, uznając prywatne środki fundatora wydatkowane na rzecz fundacji za przychód podlegający opodatkowaniu. Fundacja argumentowała, że środki te nie stanowiły trwałego przysporzenia, gdyż miały być rozliczone jako czesne za naukę dzieci fundatora. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że zapłata przez fundatora zobowiązań fundacji wygasiła je definitywnie, trwale i bezzwrotnie, co stanowiło przychód fundacji, niezależnie od późniejszego uzgodnienia kompensaty.
Sprawa dotyczyła skargi Fundacji C. na decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego, który określił wysokość straty poniesionej przez Fundację z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za lata 2017 i 2018. Organ podatkowy uznał, że środki przekazane przez Fundatora, M.W., na pokrycie wydatków Fundacji, stanowią przychód podlegający opodatkowaniu. Fundacja została założona w 2016 roku i prowadzi szkołę podstawową. Fundator finansował bieżącą działalność szkoły z własnych środków, udzielając pożyczek i pokrywając wydatki. Organ podatkowy ustalił, że Fundacja wykazała straty w latach 2017 i 2018, a salda na koncie 'pozostałe rozrachunki z fundatorami' wskazywały na znaczące kwoty. Organ uznał, że środki te stanowią przychód Fundacji, pomniejszony jedynie o kwotę rozliczoną jako opłata za czesne dzieci Fundatora. Fundacja odwołała się, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów, argumentując, że finansowanie wydatków przez Fundatora nie stanowiło przychodu, ponieważ istniało zobowiązanie Fundacji do zwrotu tych środków poprzez kompensatę z czesnym. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Fundacji. Sąd uznał, że spór dotyczył interpretacji art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o CIT. Sąd podkreślił, że przychód musi być trwały, bezzwrotny i definitywny. W ocenie sądu, zapłata przez Fundatora zobowiązań Fundacji na rzecz jej wierzycieli miała taki charakter – wygasła zobowiązania Fundacji definitywnie, trwale i bezzwrotnie. Sąd odrzucił argumentację Fundacji, że późniejsza kompensata z czesnym zmienia charakter przysporzenia. Sąd stwierdził, że fakt istnienia zobowiązania wzajemnego nie oznacza, że przychód nie miał charakteru definitywnego, trwałego i bezzwrotnego w momencie jego uzyskania. Sąd uznał, że Fundacja uzyskała przychód, a organ podatkowy zasadnie skorygował zeznania podatkowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, środki te stanowią przychód fundacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zapłata przez fundatora zobowiązań fundacji na rzecz jej wierzycieli wygasiła te zobowiązania w sposób definitywny, trwały i bezzwrotny. Przysporzenie to miało charakter przychodu, niezależnie od późniejszego uzgodnienia kompensaty z czesnym za naukę dzieci fundatora. Obowiązek wykonania świadczenia wzajemnego nie zmienia charakteru przychodu jako definitywnego, trwałego i bezzwrotnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.p.d.o.p. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Przychodami są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń. Aby przyjąć, że podatnik uzyskał przychód, musi on być trwały, bezzwrotny i definitywny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Pomocnicze
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy oceny dowodów.
O.p. art. 199a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy uwzględniania zgodnego zamiaru stron.
O.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy obowiązku ustalenia stanu faktycznego.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy ciężaru dowodu.
O.p. art. 210 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy wymogów formalnych decyzji, w tym uzasadnienia.
O.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy uzasadnienia decyzji.
O.p. art. 193 § 1 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dotyczy rzetelności i wadliwości ksiąg podatkowych.
u.o.r. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
Dotyczy zasad rachunkowości.
u.o.r. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
Dotyczy wyniku finansowego.
u.o.r. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
Dotyczy wyniku finansowego.
p.p. art. 19 § 1
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Dotyczy nieprawidłowości w działalności gospodarczej.
k.c. art. 519 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy przejęcia długu.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zapłata przez fundatora zobowiązań fundacji na rzecz jej wierzycieli wygasiła te zobowiązania w sposób definitywny, trwały i bezzwrotny, co stanowi przychód fundacji. Obowiązek wykonania świadczenia wzajemnego (czesne) nie zmienia definitywnego, trwałego i bezzwrotnego charakteru przychodu w momencie jego uzyskania.
Odrzucone argumenty
Środki przekazane przez fundatora nie stanowią przychodu, ponieważ mają być rozliczone jako czesne za naukę dzieci fundatora, co oznacza, że nie są trwałym, bezzwrotnym i definitywnym przysporzeniem. Finansowanie wydatków przez fundatora nie stanowi przychodu, gdyż istnieje zobowiązanie Fundacji do zwrotu tych środków poprzez kompensatę z czesnym. Organ podatkowy dokonał dowolnej oceny dowodów i błędnie uznał, że powstał przychód, podczas gdy wydatki zostały pokryte pod warunkiem ich zwrotu i są bieżąco kompensowane.
Godne uwagi sformułowania
przychód musi być trwały, bezzwrotny i definitywny Definitywne przysporzenie majątkowe to takie, które w sposób trwały i ostateczny zwiększa aktywa osoby prawnej. Odrębna kwestia jest kwestia ekwiwalentności świadczenia. Wpłaty dokonane w interesie Fundacji na rzecz jej wierzycieli miały taki bowiem charakter. Zostały dokonane w sposób definitywny na rzecz wierzycieli, co oznacza że środki te uzyskali oni w sposób pewny i ostateczny. Środki te zostały przekazane bezzwrotnie, co oznacza, że podmioty na których rzecz je wpłacono nie były zobowiązane ich zwracać . Otrzymały je one zatem w sposób trwały. Nie doszło przy tym tak jak to sugeruje skarga do przejęcia długu przez Fundatora wobec Fundacji. Przez przejęcie długu należy rozumieć taką sytuację, gdy w ramach pewnego zobowiązania zmienia się jego uczestnik czyli wierzyciel albo dłużnik. W tych okolicznościach po stronie Fundacji pojawił się przychód wobec spełnienia ich przez osobę trzecią. Przychód ten był definitywny, trwały i bezzwrotny. Nie należy bowiem mylić definitywności i bezzwrotności dokonanego przysporzenia ze świadczeniem wzajemnym w ramach otrzymania środków od drugiej strony stosunku prawnego. Przyjęcie przeciwnego poglądu prowadziło by absurdalnej tezy, że zapłata za kupiony towar nie jest dla sprzedawcy przychodem, bowiem w jego zamian musiał wydać towar. Teza taka jest nie do zaakceptowania.
Skład orzekający
Jarosław Szaro
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Niedobylska
sędzia
Tomasz Smoleń
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia przychodu w kontekście finansowania działalności fundacji przez fundatora i późniejszej kompensaty z innymi należnościami (np. czesnym). Wyjaśnienie, kiedy przysporzenie ma charakter definitywny, trwały i bezzwrotny."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji fundacji i jej fundatora, ale zasady interpretacji przychodu mogą mieć zastosowanie w innych przypadkach, gdzie pojawia się kwestia finansowania działalności przez podmioty powiązane i późniejszych rozliczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej dla fundacji i organizacji pozarządowych – jak traktowane są środki przekazywane przez fundatorów. Wyjaśnienie, kiedy takie środki stają się przychodem, jest kluczowe dla ich prawidłowego rozliczania.
“Czy pieniądze od fundatora to zawsze przychód? WSA wyjaśnia, kiedy darowizna staje się podatkowym przychodem.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Rz 617/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jarosław Szaro /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Niedobylska
Tomasz Smoleń
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
II FSK 664/24 - Wyrok NSA z 2024-09-04
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2805
art. 12 ust.1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Tomasz Smoleń, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji C. z siedzibą w R. na decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z dnia 18 września 2023 r., nr 408000-COP-2.4100.14.2023 w przedmiocie określenia wysokości straty poniesionej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za lata 2017 – 2018 oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu decyzją z dnia 27 kwietnia 2022 r. znak 408000-0408000-ckk-1.1.4100.2.2221 określił Fundacji "C" z siedzibą w R. wysokość straty z poniesionej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w roku 2017 w kwocie [...] zł. i w roku 2018 - [...] zł. Organ ustalił, że Fundacja "C" została założona w roku 2016, a jej Fundatorem jest pan M.W. Fundacja prowadzi wpisaną do ewidencji szkół i placówek niepublicznych rzeszowską Szkołę Podstawową [...] z siedzibą w R. Fundacja posiada status organizacji pożytku publicznego. Źródłem finansowania szkoły prowadzonej przez Fundację jest wpisowe, opłata czesnego, darowizny i zapisy osób prywatnych oraz fizycznych oraz inne źródła. Organ ustalił, że Fundacja wykazała w roku 2017 stratę z działalności operacyjnej w kwocie [...] zł. zaś w roku 2018 stratę w wysokości [...] zł.
Organ ustalił że Fundacja wykazała na koncie 242 – 01-" pozostałe rozrachunki z fundatorami M.W." saldo na dzień 31.12.2017r. – [...] zł, a na 31.12.2018r. [...] zł. (narastająco) . Organ ustalił że rozliczenia te polegały na tym, że Fundator ze środków własnych udzielał pożyczki Fundacji w kwocie 15 000 złotych na sfinansowanie bieżącej działalności, a także pożyczki w kwocie 20 000 złotych. Fundacja wskazała że na kwotę rozliczeń wykazana na tym koncie składają się zakupy na rzecz fundacji realizowane prze fundatora w formie bezgotówkowej, a także zakupy gotówkowe. Organ wskazał, że fundacja została zasilona przez Fundatora poprzez finasowanie kosztów w roku 2017 na ogólną wartość pieniężna [...] zł. natomiast w roku 2018 w wysokości [...] zł. Organ uznał że kwoty te stanowią przychód fundacji podlegający opodatkowaniu.
Organ wskazał na zeznania Fundatora który podał, że decyzje finansowe były podejmowane przez niego i pokrywał wydatki fundacji z darowizn z jego środków prywatnych, natomiast w roku 2018 środki te udzielał Fundacji również pożyczek. Środki pieniężne nie były przekazywane w formie pożyczek, ponieważ zobowiązywałoby to Fundację do ich zwrotu w przyszłości. Ustalił z Fundacją, że przekazane darowizny zostaną rozliczone jako czesne jego dzieci, które uczęszczają do szkoły prowadzonej przez Fundację. Środki z jego prywatnych rachunków były przekazywane w celu zabezpieczenia działalności szkoły. Organ dalej ustalił, iż działo się tak dlatego że pozostałe źródła przychodów były niewystarczające dla funkcjonowania szkoły.
Organ rozważył, że zgodnie z ast. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przychodami są otrzymane pieniądze wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe, a także wartość otrzymanej rzeczy lub praw w tym także wartość innych świadczeń w naturze, w tym także wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie. Organ przyjął, że Fundacja została zasilona prywatnymi pieniędzmi Fundatora i uzyskana kwota [...] zł. jest od 2019 roku na bieżąco kompensowana w formie należności za czesne za dzieci M.W. Organ przyjął że rzeczywistym przychodem jest kwota [...] zł., gdyż kwota przychodu została pomniejszona o kwotę [...] zł . rozliczoną jako opłata za udział dzieci fundatora w zajęciach szkolnych .
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła za pośrednictwem swojego pełnomocnika "C" z siedzibą w R., która zarzuciła:
1. Dokonanie błędnych ustaleń faktycznych poprzez niezasadne przyjęcie, że kwota wynikająca z finansowania wydatków skarżącego z prywatnych środków pieniężnych Fundatora w latach 2017 – 2018 w wysokości [...] zł. stanowi przychody skarżącego,
2. Naruszenie art. 199a op poprzez brak uwzględnienia zgodnego zamiaru stron i celu czynności polegającej na finansowaniu wydatków skarżącego z prywatnych środków Fundatora i uznanie, że finansowanie wydatków stanowi przychody skarżącego w sytuacji gdy istnieje zobowiązanie Skarżącego do zwrotu tych środków na rzecz Fundatora,
3. Naruszenie art. 12 ust 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez uznanie, że finansowanie wydatków Skarżącego z prywatnych środków pieniężnych Fundatora w latach 2017 – 2018 w wysokości [...] zł stanowi przychody Skarżącego podczas gdy istnienie zobowiązania Skarżącego do zwrotu tych środków na rzecz Fundatora.
Stawiając powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu odwołania Skarżący zarzucił, że jakkolwiek został "zasilony" środkami pochodzącymi z prywatnego majątku Fundatora, to jednak przychodem są wszelkie przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym w rzeczywistości otrzymane w roku podatkowym. W przedmiotowej zaś sprawie na skutek działania Fundatora, Skarżący został zwolniony z długu ale tylko w tym aspekcie, że zmienił się jego wierzyciel. Powstałe zobowiązanie zostanie bowiem uregulowane na zasadach określonych pomiędzy stronami. Fundator w żaden sposób nie umorzy czy też nie przekaże tych środków na rzecz skarżącego, a jedynie jego zobowiązania były finansowane środkami Fundatora co będzie musiał zwrócić Fundatorowi. W takich okolicznościach brak jest dochodu powstałego po stronie Skarżącego, gdyż brak jest definitywności przysporzenia . Przychodem podatkowym są wyłącznie takie wartości, które definitywnie powiększają aktywa osoby prawnej, a w tym konkretnym przypadku te aktywa powiększone nie zostały.
Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno- Skarbowego w Przemyślu decyzją z dnia 18 września 2023r. znak 408000-COP-2.4100.14.2023 utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Naczelnik wskazał, że normę prawna zawartą w art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 updop należy odczytywać w ten sposób, że przychodami są w szczególności otrzymane pieniądze oraz wartości pieniężne, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń. Przez pojęcie " otrzymane pieniądze" należy rozumieć taką sytuację kiedy podatnik otrzyma określoną ilość środków że będzie mógł nimi swobodnie rozporządzać, natomiast nie będzie nią taka sytuacja kiedy podatnik faktycznie otrzyma określona ilość środków, a następnie ich równowartość zostanie przez niego zwrócona drugiej stronie. Wtedy bowiem nie jest to przysporzenie definitywne. Naczelnik przyjął że kwota [...] zł . stanowi przychód uzyskany przez Fundację w 2018 roku, kwota ta nie została zwrócona przez Fundację drugiej stronie czyli Fundatorowi. Ogólnie Naczelnik uznał ze skompensowany został ogół wydatków poniesiony przez Fundatora w roku 2017 oraz kwotę [...] zł za rok 2018. Oceniając charakter przysporzenia Naczelnik uznał, że miało ono charakter definitywny w tej części w której nie zostało skompensowane opłatami na rzecz szkoły.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła fundacja "C", która zarzuciła naruszenie :
1. przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno- Skarbowego w Przemyślu z dnia 27.04.2022 r., znak sprawy: 4O8GO0-4O8OOO-CKK- 1.1.4100.2.2021., 40800-40800-ĆKK-l.1.4100.2.2021., podczas gdy w sprawie zasadnym było uchylenie decyzji Organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania w sprawie; •
art. 191 O.p, — poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, że w sprawie udowodniono, że po stronie Fundacji powstał przychód w związku z dokonywaniem przez Fundatora płatności za wydatki Fundacji, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że wydatki te zostały pokryte przez Fundatora, pod warunkiem, że Fundacja zwróci (skompensuje wierzytelności Fundacji względem Fundatora z tytułu czesnego za pobieranie nauki w szkole przez dzieci Fundatora z wierzytelnościami Fundatora z tytułu finansowania wydatków przez Fundatora) Fundatorowi wszystkie kwoty wynikające poniesionych przez Fundatora wydatków, i był to warunek, bez którego Fundator nie dokonałby płatności za wydatki Fundacji, zaś kwoty te są bieżąco rozliczane (potrącane) pomiędzy Fundacją a Fundatorem, a zatem po stronie Fundacji nie powstał przychód rozumiany jako przysporzenie trwałe, bezzwrotne i definitywne, i tym samym kwoty wydatkowe przez Fundatora nie stanowią przychodu po stronie Fundacji;
art. 199a O.p. - poprzez brak uwzględnienia przez Organ drugiej instancji (za Organem pierwszej instancji) zgodnego zamiaru stron i celu czynności polegającej na finansowaniu wydatków Fundacji z prywatnych środków Fundatora i uznanie, że finansowanie wydatków stanowi przychody po stronie Fundacji podczas gdy, jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego (w tym z dokumentów, zeznań świadków oraz przesłuchania strony) zgodnym zamiarem stron było zobowiązanie Fundacji do zwrotu (skompensowania) wydatków poniesionych przez Fundatora - poniesienie przez Fundatora tych wydatków odbywało się pod warunkiem ich następczego zwrotu (skompensowania) przez Fundację na rzecz Fundatora — co zresztą ma miejsce, bowiem wzajemne wierzytelności są na bieżąco kompensowane pomiędzy Fundacją a Fundatorem;
art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 122 O.P. - poprzez nierozpatrzenie w sposób wystarczający zebranego w sprawie materiału dowodowego i nieustalenie z jakim rodzajem przysporzenia po stronie Fundacji mamy do czynienia, w tym czy jest to przysporzenie trwałe, bezzwrotne i definitywne, co w konsekwencji spowodowało uznanie przez Organ drugiej instancji (za Organem pierwszej instancji), że po stronie Fundacji powstał przychód, podczas, gdy okoliczności sprawy wskazują, iż powstałe po stronie Fundacji przysporzenie nie ma charakteru trwałego, bezzwrotnego i definitywnego;
art. 210 § 1 pkt 6 O.p. wzw. z art. 124 O.p. - poprzez brak zawarcia wyczerpującego uzasadnienia prawnego decyzji i niewyjaśnienie jakie warunki muszą być spełnione, aby dane przysporzenie można było uznać za przychód w rozumieniu ustawy o CIT, podczas gdy kwestia ta ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;
art, 191 O.p. — poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, w sposób niespójny i nielogiczny, przejawiający się w tym, że Organ podatkowy ustalając po stronie Fundacji wysokość przychodu z tytułu opłaconych przez Fundatora zobowiązań Fundacji uznał, że:
z jednej strony "przychód" należy pomniejszyć o dokonane w późniejszych okresach podatkowych kompensaty wzajemnych zobowiązań pomiędzy Fundacją a Fundatorem, uznając tym samym, że przysporzenie to miało charakter zwrotny i niedefinitywny,
z drugiej zaś strony Organ twierdzi, że pozostała kwota stanowi po stronie Fundacji przysporzenie trwałe, bezzwrotne i definitywne, mimo, iż kwoty te na bieżąco są kompensowane między Fundacją a Fundatorem;
art. 193 § 1 i § 4 O.p. - poprzez uznanie, że księgi podatkowe Skarżącej były prowadzone nierzetelnie i w sposób wadliwy, podczas gdy księgi te były prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy;
- co łącznie spowodowało błędy w ustaleniach stanu faktycznego, jak również nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego oraz w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji Organu pierwszej instancji, podczas gdy zasadnym było jej uchylenie i umorzenie postępowania;
2. dokonanie błędnych ustaleń faktycznych poprzez:
niezasadne przyjęcie, że kwota wynikająca z finansowania wydatków Fundacji z prywatnych środków pieniężnych Fundatora wiatach 2017-2018 stanowi przychody
Fundacji, podczas gdy w świetle okoliczności niniejszej sprawy brak jest podstaw do uznania, że środki te stanowią przychód po -stronie Fundacji, bowiem nie stanowiły i nie stanowią one trwałego, bezzwrotnego i definitywnego przysporzenia po stronie Fundacji;
3.przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędne zastosowanie ,względnie błędną wykładnię), tj,:
a) art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1800 z późn. zm., dalej jako: "ustawa o CIT') - poprzez uznanie, że przepis ten znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie oraz uznanie, że finansowanie wydatków Skarżącej z prywatnych środków pieniężnych Fundatora w latach 2017-2018 w wysokości [...] zł stanowi przychód Fundacji, podczas, gdy przepis ten nie ma zastosowania, bowiem w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do uznania tego przysporzenia za przychód {brak cech trwałego, bezzwrotnego i definitywnego przysporzenia), jak również z tego względu, że po stronie Fundacji istnieje zobowiązanie do zwrotu tych środków na rzecz Fundatora poprzez skompensowanie wierzytelności Fundacji względem Fundatora z tytułu czesnego za pobieranie nauki w szkole przez dzieci Fundatora z wierzytelnościami Fundatora z tytułu finansowania wydatków przez Fundatora);
art. 6 ust. 1 w zw z art. 7 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 8 ust, 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U, z 2021 r., poz, 217, dalej jako: "ustawa o rachunkowości") - poprzez ich nieuwzględnienie i uznanie, że Organ pierwszej instancji właściwie uznał, że kwota w wysokości [...] zł (jak wskazał Organ drugiej instancji - do tej pory nieskompensowana] stanowi przychód Fundacji podlegający opodatkowaniu, gdyż stała się źródłem finansowania ponoszonych kosztów Fundacji w 2018 r., podczas gdy w wyniku finansowym uwzględnia się wyłącznie niewątpliwie powstałe przychody operacyjne i zyski nadzwyczajne, przez co brak w sprawie jest podstaw do uwzględnienia w przychodach kwot wydatkowanych przez Fundatora na rzecz finansowania Fundacji, które podlegają skompensowaniu między Fundatorem a Fundacją i które są na bieżąco kompensowane;
art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r., poz. 162 z późn. zm.) — poprzez uznanie, że w sprawie wystąpiły nieprawidłowość, które zostały należycie ustalone, wykazane i ocenione, podczas gdy w działalności Fundacji
nie wystąpiły nieprawidłowości, które wymagałyby interwencji Organów podatkowych.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit, a) i c) w zw. z art. 145 § 3 p.p.s.a. wniósł o:
uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z dnia 18.09.2023 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z dnia 27.04.2023 r. oraz umorzenie postępowania,
zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca dokonała wykładni przepisu art. 12 ust. 1 updop, co w jego ocenie ma kluczowe i fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wskazała na okoliczności, które definiują pojęcie przychodu i charakter enumeratywny wymienionych postaci przychodu w art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 updop. Skarżąca podkreśliła, że przychód to trwałe bezzwrotne i definitywne przysporzenie majątkowe w postaci środków pieniężnych, dóbr majątkowych oraz świadczeń w naturze. Definitywne przysporzenie majątkowe to takie, które w sposób trwały i ostateczny zwiększa aktywa osoby prawnej. Przychodem nie są wszelkie przysporzenia, ale tylko takie, które maja charakter bezzwrotny. Nie będą wiec przychodem zaliczki, zadatki, przedpłaty, zabezpieczenia gwarancje czy inne. Przychody definitywne zwiększają majątek podatnika, stają się jego własnością, zaś wszelkie wpłaty uzyskane tytułem gwarancji czy kaucji, które mają charakter nieostateczny i warunkowy nie stanowią przychodu dla podmiotu które je uzyskał. Pieniądze staną się przychodem dopiero wtedy, kiedy nastąpi zdarzenie skutkujące je definitywnym otrzymaniem. Skarżąca przyjęła, że brak jest w tym przypadku trwałości, bezzwrotności i definitywności otrzymania środków pieniężnych z uwagi na fakt, że są one bieżąco kompensowane wierzytelności Fundacji i względem Fundatora z tytułu czesnego za pobieranie nauki w szkole przez dzieci Fundatora. Stąd też nie powstał przychód po stronie Fundacji. W ocenie skarżącego nastąpiło finansowanie bieżącej działalności szkoły zobowiązaniami. W wyniku uregulowania zobowiązań Fundatora, Fundacja nie została zwolniona z długu, a zmienił się tylko jego wierzyciel. Powstałe zobowiązanie jest stale kompensowane przez strony. Fundator w żaden sposób nie umorzył ani tez nie przeznaczył nieodpłatnie tych środków na rzecz Fundacji.
W odpowiedzi na skargę Organ podtrzymał dotychczasową argumentację oraz wskazała, że w jego ocenie przysporzenie miało charakter trwały, bezzwrotny i definitywny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona. Organy nie naruszyły prawa i zasadnie uznały, że skarżąca Fundacja zawyżyła stratę.
Spór pomiędzy stronami sprowadza się do zasadności przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie przepis art. 12 ust.1 pkt 1 i 2 updop w zakresie jakim określa on źródła przychodów osoby prawnej podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Stanowi on mianowicie, że przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności:
1) otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe;
2) wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń (.. ). Obie strony są przy tym zgodne, że aby przyjąć, iż podatnik uzyskał przychód, to musi on być trwały, bezzwrotny i definitywny. Tylko bowiem takie otrzymanie pieniędzy wartości pieniężnych czy wartości innych świadczeń będzie mogło stanowić przychód. W ocenie podatnika w sytuacji określonej w sprawie rozpoznawanej przez sąd uzyskane świadczenia ze strony Fundatora w postaci zapłaty długów Fundacji przez Fundatora z jego prywatnych środków, w aspekcie późniejszej ( w latach następnych ) kompensacji tych wpłat rozliczeniem czesnego z uczęszczanie dzieci Fundatora do szkoły prowadzonej przez Fundację nie jest ani przychodem bezzwrotnym ani definitywnym czy też trwałym.
Stanowisko prezentowane w skardze jest jednak, w ocenie sądu administracyjnego nieprawidłowe.
Należy bowiem przyjąć, że określniki użyte przez obie strony sporu w postaci bezzwrotności, trwałości i definitywności przychodu odnoszą się tylko do samego przychodu rozumianego jako przysporzenie majątkowe, co może polegać na wpłacie
środków na rzecz obdarowanego ale także na zmniejszeniu jego zobowiązań przez zapłatę ich przez osobę trzecią. To przychód musi charakteryzować się tymi trzema elementami. Odrębna kwestia jest kwestia ekwiwalentności świadczenia o czym później.
Wpłaty dokonane w interesie Fundacji na rzecz jej wierzycieli miały taki bowiem charakter. Zostały dokonane w sposób definitywny na rzecz wierzycieli, co oznacza że środki te uzyskali oni w sposób pewny i ostateczny. Środki te zostały przekazane bezzwrotnie, co oznacza, że podmioty na których rzecz je wpłacono nie były zobowiązane ich zwracać . Otrzymały je one zatem w sposób trwały. W ten sposób zostały wygaszone zobowiązania cywilnoprawne Fundacji wobec tych podmiotów. Nie doszło przy tym, tak jak to sugeruje skarga do przejęcia długu przez Fundatora wobec Fundacji. Przez przejęcie długu należy rozumieć taką sytuację, gdy w ramach pewnego zobowiązania zmienia się jego uczestnik czyli wierzyciel albo dłużnik. Zobowiązanie to dalej istnieje, a tylko zmieniają się uczestnicy stosunku obligacyjnego. W myśl art. 519 § 1 kc osoba trzecia może wstąpić na miejsce dłużnika, który zostaje z długu zwolniony. Oznacza to, ze zmienia się tylko osoba dłużnika, sam dług dalej istnieje. Jego źródło jest takie samo. Jest to dalej to konkretne zobowiązania o odpowiednich elementach przedmiotowych. W przedmiotowej sprawie nie doszło do zmiany dłużnika w ramach stosunków zobowiązaniowych, w których po tej stronie zobowiązania występowała Fundacja ale doszło do zaspokojenia wierzyciela poprzez zapłatę zobowiązań, a tym samym zobowiązania te wygasły przez zapłatę.
W tych okolicznościach po stronie Fundacji pojawił się przychód wobec spełnienia ich przez osobę trzecią. Przychód ten był definitywny, trwały i bezzwrotny. Definitywny ponieważ wygaszenie zobowiązań miało charakter ostateczny. Po ich zapłacie Fundacja nie była już zobligowana do dalszych świadczeń. Trwały, bo zobowiązania te wygaszono w sposób trwały, nie mogły one odżyć. Miała też charakter bezzwrotny ponieważ Fundacja nie miała prawnego obowiązku zwracać tych środków na rzecz Fundatora. Nie musiała tez tego czynić wobec dotychczasowych wierzycieli.
Uzyskała ona zatem przysporzenie w postaci umorzenia jej zobowiązań cywilnoprawnych o obliczonej przez organy wartości.
Oceny takiej nie zmienia fakt, że Fundacja uzgodniła z fundatorem rekompensatę za dokonane wpłaty w postaci potracenia czesnego jego dzieci w szkole. Nie należy bowiem mylić definitywności i bezzwrotności dokonanego przysporzenia ze świadczeniem wzajemnym w ramach otrzymania środków od drugiej strony stosunku prawnego. Oprócz bowiem stosunków prawnych jednostronnie zobowiązujących istnieją stosunki prawne obustronnie zobowiązujące, w których obie strony mają obowiązek dokonania świadczenia. Fakt, że stosunek prawny w związku z którym została dokonana zaplata środków pieniężnych ma charakter dwustronnie zobowiązujący nie prowadzi do wniosku, że otrzymane w ramach niego świadczenia ( przychód ) w postaci pieniędzy nie ma charakteru definitywnego, trwałego i bezzwrotnego. Elementy te oceniane są w odniesieniu do samego przychodu, nie zaś w związku z faktem konieczności dokonania świadczenia wzajemnego. O9bowiązek wykonania świadczenia wzajemnego nie oznacza, że przychód nie miał charakteru bezzwrotnego. Nie decyduje o tym wzajemność świadczenia. Przychód jest bowiem definitywny, trwały i bezzwrotny, choć towarzyszy mu obowiązek wykonania określonej czynności ( usługi, dostawy itp. innego zachowania ). Przyjęcie przeciwnego poglądu prowadziło by absurdalnej tezy, że zapłata za kupiony towar nie jest dla sprzedawcy przychodem, bowiem w jego zamian musiał wydać towar. Teza taka jest nie do zaakceptowania.
W przedmiotowej spawie dokonane przysporzenia miały być uznane w latach następnych jako czesne za szkołę z tytułu uczęszczania dzieci fundatora. Nie oznacza to, że wpłacone środki ( uzyskany przychód ) miał charakter zwrotny. Fundacja w latach ich dokonania miała przychód definitywny, trwały i bezzwrotny. Wykonanie świadczenia związanego z tym przychodem świadczyć może jedynie o powstaniu kosztów związanych z jego uzyskaniem, ale ten element nie wiąże się z zakresem sprawy jako, że czynności te ( nauka dzieci w szkole ) miały mieć miejsce w latach następnych ).
Dlatego tez sąd uznał, że organ nie naruszył prawa poprzez przyjęcie straty podatkowej w latach 2017 – 2018 w określonej w decyzji wysokości. Podatniczka uzyskała przychód trwały, bezzwrotny i definitywny z tytułu dokonanych przez Fundatora czynności i słusznie organ dokonał korekty złożonych zeznań.
Podstawą orzeczenia sądu jest przepis art. 151 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI