I SA/Rz 614/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-03-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnazwolnienie z egzekucjirachunek bankowyważny interespostępowanie egzekucyjneskarżącyorgan egzekucyjnyalimentykoszty utrzymaniasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie odmawiające zwolnienia z egzekucji rachunków bankowych, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia "ważnego interesu" uzasadniającego zwolnienie.

Skarżący M. M. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, które utrzymało w mocy odmowę zwolnienia z egzekucji jego rachunków bankowych. Skarżący argumentował, że zwolnienie jest niezbędne do pokrycia podstawowych kosztów utrzymania, alimentów i rat kredytowych. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały jednak, że skarżący nie wykazał istnienia "ważnego interesu" uzasadniającego zwolnienie, a przedstawione dowody były niewystarczające lub spóźnione, co mogłoby prowadzić do bezskuteczności egzekucji.

Przedmiotem sprawy była skarga M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w Rzeszowie, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego odmawiające zwolnienia z egzekucji wierzytelności z rachunków bankowych skarżącego. Organ egzekucyjny prowadził postępowanie wobec M. M. z tytułu podatku dochodowego. Skarżący wniósł o zwolnienie rachunków bankowych, wskazując na konieczność pokrycia kosztów utrzymania, alimentów, rat kredytowych oraz leczenia. Podkreślał, że środki na rachunkach stanowią jedyne źródło jego dochodu, a zwolniona kwota z zabezpieczenia jest niewystarczająca. Organy administracji odmówiły zwolnienia, uznając, że skarżący nie wykazał "ważnego interesu" uzasadniającego takie działanie, a także nie wskazał innych składników majątkowych, z których mogłaby być prowadzona egzekucja. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie swojego wniosku, a przedstawione dokumenty były nieaktualne lub niepełne. Sąd podkreślił, że instytucja zwolnienia z egzekucji ma charakter uznaniowy i wymaga od zobowiązanego aktywnego wykazania przesłanek, a także nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji. Sąd oddalił również wniosek dowodowy skarżącego, wskazując na ograniczone możliwości dowodowe sądu administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zobowiązany nie wykazał istnienia "ważnego interesu" uzasadniającego zwolnienie rachunków bankowych spod egzekucji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie swojego wniosku o zwolnienie z egzekucji. Brak było aktualnych dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej, kosztów utrzymania, leczenia czy spłaty zobowiązań. Przedstawione dowody były niepełne, a część informacji zgłoszono dopiero na etapie sądowym, co było spóźnione. Zwolnienie rachunków mogłoby prowadzić do bezskuteczności egzekucji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.e.a. art. 13 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe. Pojęcie "ważnego interesu" podlega wykładni i wymaga wykazania przez zobowiązanego, a jego ocena uwzględnia także interes wierzyciela i interes społeczny.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 81 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zakaz wypłat z zajętego rachunku bankowego nie dotyczy wypłat na zasądzone alimenty.

p.p.s.a. art. 106 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.

p.p.s.a. art. 133 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka na podstawie akt sprawy.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał istnienia "ważnego interesu" uzasadniającego zwolnienie rachunków bankowych z egzekucji. Przedstawione przez skarżącego dowody były niewystarczające, nieaktualne lub spóźnione. Zwolnienie rachunków bankowych mogłoby doprowadzić do bezskuteczności postępowania egzekucyjnego. Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego w zakresie ustalania stanu faktycznego, orzeka na podstawie akt sprawy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie wykazał ważnego interesu. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 13 ust. 1 u.p.e.a. poprzez niezastosowanie i odmowę zmiany postanowienia organu I instancji. Spełnienie wszystkich przesłanek do uwzględnienia wniosku o zwolnienie z egzekucji.

Godne uwagi sformułowania

"ważny interes" zobowiązanego "nie może ono z pewnością prowadzić do bezskuteczności egzekucji" "Zapewnienie rodzinie skarżącego życia na wysokim poziomie nie stanowi jednak o zaistnieniu "ważnego interesu dłużnika"." "Skarżący nie przedłożył innego mienia mogącego podlegać zajęciu celem egzekwowania kwoty aktualnie dochodzonej." "Takie postępowanie nie jest dopuszczalne. Stanowiło by to o zastąpieniu przez sąd tych organów i znacznie przekraczało kontrolną rolę sądu jaka pełni on wobec organów m.in. postępowania egzekucyjnego w administracji."

Skład orzekający

Jarosław Szaro

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Niedobylska

sędzia

Piotr Popek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"ważnego interesu\" w kontekście zwolnienia z egzekucji administracyjnej, ograniczenia dowodowe sądu administracyjnego, obowiązki zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga indywidualnej oceny przesłanek zwolnienia z egzekucji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje trudności, z jakimi borykają się osoby zadłużone w postępowaniu egzekucyjnym, próbując obronić swoje podstawowe potrzeby życiowe przed egzekucją. Pokazuje również, jak ważne jest prawidłowe udokumentowanie swojej sytuacji finansowej i życiowej.

Czy można bronić swoich rachunków bankowych przed urzędnikami? Sąd wyjaśnia, co to znaczy "ważny interes".

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 614/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jarosław Szaro /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Niedobylska
Piotr Popek
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 13 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 23 października 2024 r. nr 1801-IEE.7192.56.2024 w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. M. (skarżący/zobowiązany) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS) z 23 października 2024 r. nr 1801-IEE.7192.56.2024, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie z 3 września 2024 r. nr 1816-SEE.7113.1499.2024.4 w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A., zajętej zawiadomieniem z 21 czerwca 2024 r. nr [...]oraz wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. zajętej zawiadomieniem z dnia 21 czerwca 2024 r. nr [...].
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny - Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego – M. M. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 21 czerwca 2024, nr:[...], wystawionego na należności Wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. - z tytułu podatku dochodowego za 2023 r.
Zawiadomieniem z dnia 21 czerwca 2024 r. nr Z.109149790.5.E - organ egzekucyjny zajął wierzytelności zobowiązanego z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. zaś zawiadomieniem z dnia 21 czerwca 2024 r. nr Z.109150039.5.E - organ egzekucyjny zajął wierzytelności zobowiązanego z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A.
Zawiadomienia o zajęciu doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności za pośrednictwem systemu teleinformatycznego w dniu 21 czerwca 2024 r., zaś zobowiązanemu odpis tych zawiadomień doręczono w dniu 8 lipca 2024 r.
W odpowiedzi na ww. zawiadomienia o zajęciu, dłużnicy zajętych wierzytelności - poinformowali odrębnymi pismami organ egzekucyjny, że przedmiotowe zajęcia nie mogą zostać zrealizowane ze względu na brak środków na zajętych rachunkach prowadzonych przez ww. banki. Ponadto [...] S.A. przesłał zawiadomienia o zaistniałej przeszkodzie w realizacji zajęcia z powodu zbiegu egzekucji z Dyrektorem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rzeszowie.
Pismem z 18 lipca 2024 r. zobowiązany wniósł do organu egzekucyjnego wniosek o zwolnienie spod zajęcia rachunków bankowych prowadzonych przez ww. banki, do których skierowano zajęcia - wskazał, że zwolnienie ma dotyczyć wynagrodzenia za pracę, które zostało, zgodnie z jego oświadczeniem, zwolnione przez Sąd w postępowaniu zabezpieczającym i pomniejszone do kwoty 10.000 zł miesięcznie na pokrycie wydatków z na leki, wyżywienie oraz leczenie. Wskazał, że pozostała cześć jego wynagrodzenia jest zabezpieczona na poczet podziału majątku w postępowaniu zabezpieczającym. Podniósł, że prowadzona już egzekucja na podstawie postanowienia zabezpieczającego z wynagrodzenia pozbawia go środków do życia, zaś pozostawiona zwolniona kwota jest potrącana przez bank na poczet zobowiązań kredytowych.
Zobowiązany wniósł także o zwolnienie kwoty celem zapłaty rat kredytowych, alimentów i na środki zapewniające minimum egzystencji, leki, lekarzy, rachunki za mieszkanie oraz ubezpieczenie samochodu i jego przegląd. Wskazał, że wpływające na jego rachunek bankowy środki stanowią jedyne źródło dochodu, stąd wnosi o złożenie przez organ egzekucyjny dyspozycji do banku o zwolnienie większej kwoty na poczet innych zobowiązań, które wymienił w złożonym wniosku. Do wniosku załączył kopie dokumentów: prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...] września 2019 r., sygn. akt [...] zasądzającego alimenty w wysokości [...] zł; zajęcia wierzytelności dokonanego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] K. L.; orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2024 r. o częściowej niezdolności do pracy; harmonogramu spłat z dnia 18 lipca 2024 r. dot. umowy nr [...] z 28 maja 2024 r. w [...] S.A., zaświadczenia banku z 21 marca 2024 r. dot. umów nr [...] z 28 września 2022 r., nr [...] z 21 października 2022 r., nr [...] z 8 grudnia 2022 r., nr [...] z 3 stycznia 2023 r., nr [...] z 6 kwietnia 2023 r. w [...] S.A.; harmonogramu spłat z 8 lipca 2024 r. kredytu zawartego wspólnie z M. Ł.G. stanowiącego załącznik do umowy kredytowej nr [...] z dnia 20 grudnia 2010 r.
Organ egzekucyjny pismem wezwał zobowiązanego do sprecyzowania złożonego podania poprzez wskazanie czy wnosi o zwolnienie z egzekucji rachunku w całości czy w części (tj. do jakiej kwoty) oraz na jaki okres tj. na czas oznaczony czy nieoznaczony. Ponadto wezwano zobowiązanego do sporządzenia i złożenia następujących dokumentów i informacji: wykazu posiadanych rachunków bankowych, wraz z informacją o obrotach na każdym z tych rachunków z ostatnich trzech miesięcy; zestawiania uzyskanych przychodów i ponoszonych kosztów (wraz z załączoną dokumentacją w postaci rachunków za okres ostatnich trzech miesięcy); informacji czy zobowiązany prowadzi jednoosobowe czy wieloosobowe gospodarstwo domowe, wraz ze wskazaniem osób, które partycypują w kosztach utrzymania; zestawienia wymagalnych i niewymagalnych zobowiązań wraz z uwierzytelnionymi kopiami faktur; wskazania majątku, z którego organ egzekucyjny będzie mógł dalej dochodzić zaległej należności. Zobowiązany nie udzielił odpowiedzi na wezwanie organu.
Postanowieniem z dnia 3 września 2024 r., opisanym na wstępie, organ egzekucyjny odmówił zwolnienia z egzekucji wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych przez: [...] S.A. oraz [...] S.A.
Organ egzekucyjny uznał, że po stronie zobowiązanego istnieje "ważny interes" w uzyskaniu zwolnienia wierzytelności z ww. rachunków bankowych na podstawie art. 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ. U. Z 2023 r. poz.2505 ze zm.), dalej: u.p.e.a., jednakże nie jest to jednoznaczne z otrzymaniem zgody na odstąpienie od egzekucji z tego składnika. Jednocześnie organ uznał, że wobec braku wskazania przez zobowiązanego innych składników majątku, z których może być prowadzona egzekucja, zajęcie rachunków bankowych pozostaje jedynym skutecznym środkiem egzekucyjnym.
Zobowiązany, nie zgodził się z postanowieniem organu egzekucyjnego i wniósł na nie zażalenie.
Uzasadniając zażalenie zarzucił naruszenie art. 13 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę zwolnienia spod zajęcia rachunków bankowych zobowiązanego w ww. bankach w całości, na czas nieoznaczony, w sytuacji gdy w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki do uwzględnienia wniosku, gdyż wykazał, że za zwolnieniem przemawia jego ważny interes.
Wskazał że dochody ze spółki A. Spółka Jawna M. M., M. P. z siedzibą w L. stanowią jedyne źródło jego utrzymania. Jednocześnie podkreślił, że wszelkie jego wierzytelności i roszczenia wynikające ze spółki do łącznej kwoty [...] zł i [...] euro zostały zabezpieczone postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z [...] września 2022 r., następnie zmienionym postanowieniem z [...] marca 2023 r., za wyjątkiem zwolnionej spod zabezpieczenia kwoty [...]zł miesięcznie. Ponadto wskazał, że wobec zobowiązanego zostało wydane analogiczne postanowienie zabezpieczające wierzytelności ze spółki do kwoty [...] zł.
Zobowiązany podkreślił że z powodu prowadzonej egzekucji na podstawie wydanych postanowień zabezpieczających nie otrzymuje żadnych środków finansowych za wyjątkiem kwoty [...] zł, stąd nie ma z czego finansować swoich podstawowych potrzeb życiowych, tj. wyżywienia, czy zapewnienia mieszkania. Wskazał również, że uzasadnione koszty utrzymania jego i rodziny znacznie przewyższają kwotę zwolnioną od zajęcia. Podkreślił, że nie posiada żadnych oszczędności, zaś posiadany majątek jest przedmiotem postępowania działowego.
DIAS postanowieniem z 23 października 2024 r. 1801-IEE.7192.56.2024, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie z dnia 3 września 2024 r. nr 1816-SEE.7113.1499.2024 4
Organ odwoławczy wyjaśnił że podstawą do zastosowania przez organ egzekucyjny w ramach uznania administracyjnego zwolnienia składnika majątkowego zobowiązanego spod egzekucji, jest istnienie ważnego interesu zobowiązanego. Przy czym to zobowiązany musi wykazać argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych. Ponadto powinien on także wskazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych składników majątkowych.
Organ podkreślił, że stosując tryb przewidziany w art. 13 u.p.e.a., organ egzekucyjny musi również uwzględnić interes wierzyciela. Jakkolwiek w obecnym stanie prawnym zastosowanie zwolnienia składnika majątkowego nie jest już zależne od zgody wierzyciela, organy egzekucyjne powinny również kierować się interesem społecznym, nakazującym aby w okolicznościach uchylania się zobowiązanego od wykonania ciążących na nim obowiązków, doszło do uregulowania zaległości na rzecz wierzyciela.
Mając na uwadze powyższe DIAS stwierdził, że wydane przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie rozstrzygnięcie z 3 września 2024 r. odpowiada prawu, aczkolwiek przy odmiennej ocenie stanu faktycznego, aniżeli dokonany przez organ egzekucyjny.
DIAS uznał , że po stronie zobowiązanego mógłby wystąpić "ważny interes" stanowiący przesłankę do zwolnienia z egzekucji na podstawie art. 13 u.p.e.a., jednak przesłanka ta nie została wykazana, czy nawet uprawdopodobniona przez zobowiązanego. Organ podkreślił, że skarżący był wzywany do uzupełnienia podania, jednakże wezwaniu nie zadośćuczynił natomiast dostępne organowi dowody nie dają podstaw do stwierdzenia, że po stronie zobowiązanego wystąpił "ważny interes". Zobowiązany nie wykazał czy zobowiązanie wobec byłej żony na dzień złożenia wniosku istniało, ewentualnie czy nie zostało zmienione poprzez obniżenie kwoty zasądzonych alimentów. Brak jest informacji o ewentualnie prowadzonej egzekucji ww. alimentów, jak również brak danych o wykonywaniu dobrowolnych wpłat przez zobowiązanego (za wyjątkiem jednego przelewu z dnia 1.02.2024 r. na kwotę [...] zł wynikającego z zestawienia operacji za okres 18.01.2024 r. - 18.07.2024 r. w [...] S.A.).
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że zgodnie z art. 81 § 4 u.p.e.a. - wynikający z zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zakaz wypłat z tego rachunku bez zgody organu egzekucyjnego nie dotyczy wypłat na zasadzone alimenty.
DIAS podniósł, że zobowiązany nie wykazał, czy prowadzona wobec niego egzekucja na podstawie postanowienia zabezpieczającego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] trwa nadal oraz czy jest skuteczna, a mianowicie czy rzeczywiście obciąża zobowiązanego.
Organ pokreślił, że zobowiązany nie przedłożył żadnego dokumentu w sprawie wydanego kolejnego postanowienia zabezpieczającego jego wierzytelności ze spółki do kwoty [...] zł. Nie przedłożył miarodajnych dowodów co do bieżącego wykonywania spłat rat kredytowych przedstawionych w załączonych harmonogramach. Nie wykazał w żaden sposób, czy spłaca zobowiązanie kredytowe w [...] S.A. zaciągnięte wspólnie z byłą żoną. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, że wobec zobowiązanego wydano orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy do dnia 31 maja 2026 r.
Organ podniósł, ze zobowiązany w swoim podaniu wskazał, że z uwagi na wysokie zobowiązania oraz dokonane zajęcia na podstawie postanowienia zabezpieczającego nie posiada środków na bieżące niezbędne wydatki, gdy tymczasem w kolejno składanych podatkowych zeznaniach rocznych wykazał uzyskiwane dochody w wysokości: [...] zł za rok 2023, [...] zł za rok 2022, [...] zł za rok 2021. DIAS podkreślił, że zobowiązanie będące przedmiotem postępowania w przedmiotowej sprawie jest konsekwencją uzyskanego przez zobowiązanego dochodu za 2023 r.
W ocenie DIAS zobowiązany nie wykazał, że zajęcie rachunków bankowych, z których nie uzyskano żadnych środków na poczet dochodzonych należności, ma wpływ na jego sytuację majątkową, ani że zwolnienie z egzekucji ww. rachunków może jego sytuację majątkową poprawić. W wyniku dokonanych zajęć na rachunek organu egzekucyjnego nie zostały przekazane żadne środki pieniężne. Również wskazywana kwota [...] zł wypłacana w miesiącach styczeń, luty, marzec 2024 r. zobowiązanemu tytułem zysku w Spółce A. Spółka Jawna M. M., M. P. od miesiąca kwietnia 2024 r. nie wpływa na ww. rachunki bankowe. DIAS wskazał, że na dzień orzekania na zobowiązanego zostały wydane także inne tytuły wykonawcze, stąd zobowiązany nie reguluje swoich kolejnych wymagalnych zobowiązań. Dodatkowo wobec zobowiązanego egzekucję administracyjną prowadzi Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie.
DIAS stwierdził, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wnosząc o zwolnienie z egzekucji, zobowiązany powinien wykazać nie tylko argumenty przemawiające za pozytywnym rozpatrzeniem takiego wniosku, ale też wykazać, że prowadzenie egzekucji uzyskanie egzekwowanych należności jest możliwe z jego innych składników majątkowych. W złożonym wniosku o zwolnienie nie wskazano składników majątkowych, z których możliwe byłoby prowadzenie egzekucji.
Reasumując DIAS uznał, że zobowiązany nie wykazał "ważnego interesu" w zwolnieniu spod egzekucji wskazanych rachunków bankowych. Przywołał on wprawdzie okoliczności, które mogłyby wskazywać na "ważny interes", jednakże nie zostały one co najmniej uprawdopodobnione w sposób prawidłowy. Przede wszystkim nie przedłożył żadnych aktualnych dokumentów odnośnie swojej sytuacji majątkowej, ponoszonych wydatków na utrzymanie, czy na leczenie, chociaż się na nie powołuje. Przedłożył jedynie zaświadczenia o wysokości zobowiązań kredytowych, z których nie wynikało nawet, że były one regulowane terminowo na dzień złożenia wniosku o zwolnienie spod egzekucji. Również wyrok, którym zasądzono od zobowiązanego alimenty na rzecz jego byłej małżonki nie potwierdza, że w istocie obowiązek ten w dalszym ciągu g obciąża.
W ocenie DIAS większość okoliczności wskazujących na jego "ważny interes" jest gołosłowna, a tym samym nie można uznać, że w sprawie "ważny interes" w zwolnieniu spod egzekucji zachodzi. Co więcej zwolnienie spod egzekucji rachunków bankowych mogłoby spowodować nieskuteczność postępowania egzekucyjnego.
Pismem z 22 listopada 2024 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na postanowienie organu II instancji zarzucając naruszenie:
1.art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ II instancji, wbrew ustaleniom organu I instancji, że Skarżący nie wykazał, iż za zwolnieniem spod zajęcia rachunków bankowych Skarżącego w banku [...] S.A. oraz [...] S.A. w całości, na czas nieoznaczony przemawia jego ważny interes, w sytuacji gdy całokształt okoliczności sprawy prowadzi do wniosków odmiennych;
2. art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 13 ust. 1 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie i odmowę zmiany zaskarżonego postanowienia organu I instancji poprzez zwolnienie spod zajęcia rachunków bankowych Skarżącego w banku [...] S.A. oraz [...] S.A. w całości, na czas nieoznaczony w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie, spełnione zostały wszystkie przesłanki do uwzględnienia wniosku, w szczególności skarżący wykazał, że za zwolnieniem przemawia jego ważny interes, a zatem w sytuacji gdy przedmiotowy wniosek należało uwzględnić.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia DIAS z 23 października 2024 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie z dnia 3 września 2024 r. w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów
- oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym Skarżącego w sprawie [...],
- zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w B. z dnia 5 września 2024 r.,
- wiadomości e-mail od księgowej Skarżącego z dnia 16 maja 2024 r. na temat wysokości należnego ZUSu za kwiecień 2024 r.,
- wiadomości e-mail od księgowej Skarżącego z dnia 16 czerwca 2024 r. na temat wysokości należnego ZUSu za maj 2024 r.,
- wiadomości e-mail od księgowej Skarżącego z dnia 11 lipa 2024 r. na temat wysokości należnego ZUSu za czerwiec 2024 r.,
- zaświadczenia z banku Santander z dnia 21 marca 2024 r. dot. kredytu Skarżącego,
- polisy ubezpieczeniowej dot. samochodu [...],
- potwierdzeń przelewów dot. rat kredytów i kosztów utrzymania Skarżącego,
- faktury dot, opłat za Internet z dnia 1 czerwca 2024 r.,
- faktury dot. opłaty za Internet z dnia 1 sierpnia 2024 r.,
- faktury za telewizję z dnia 18 sierpnia 2024 r.,
- faktury za telefon za okres od czerwca do sierpnia 2024 r.,
- dokumentacji medycznej wraz z informacjami o kosztach wizyt lekarskich i przepisanych lekach,
- dowodów uiszczenia opłat na ubezpieczenie pojazdów
- faktury za telewizję CANAL+ za listopad 2022 r.,
- potwierdzeń przelewów na alimenty,
- potwierdzeń płatności rat kredytowych,
- harmonogramu spłaty kredytów,
na okoliczność ustalenia wysokości kosztów utrzymania skarżącego i jego rodziny i stwierdzenia, że zwolniona spod zabezpieczenia sądowego kwota, jaką skarżący de facto dysponuje w wysokości [...] zł jest niewystarczająca dla pokrycia kosztów utrzymania skarżącego i jego rodziny a także na okoliczność istnienia ważnego interesu skarżącego w zwolnieniu spod zajęcia przedmiotowych rachunków bankowych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona. Organ nie naruszył prawa wydając zaskarżone postanowienie.
W pierwszej kolejności sąd odniesie się do oddalenia wniosku dowodowego złożonego przez dłużnika wraz ze skargą. Wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony. Należy bowiem uwzględnić rodzaj postępowania jakie toczy się przed sądem administracyjnym. W odróżnieniu od sądu powszechnego sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego i orzeka na podstawie akt sprawy. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Oznacza to, że możliwości dowodowe sądu są ograniczone do przeprowadzenia dowodu z dokumentu i to tylko wtedy, gdy dowód taki będzie miał charakter uzupełniający i przyczyni się do przyspieszenia rozpoznania sprawy. W przedmiotowej zaś sprawie w skardze zgłoszono cały szereg dowodów, których dopuszczenie wiązałoby się z koniecznością ich oceny w kategoriach prawdy – fałszu a następnie poczynieniem na ich podstawie ustaleń faktycznych, w zakresie w którym, nie czyniły ich organy administracyjne. Takie postępowanie nie jest dopuszczalne. Stanowiło by to o zastąpieniu przez sąd tych organów i znacznie przekraczało kontrolną rolę sądu jaka pełni on wobec organów m.in. postępowania egzekucyjnego w administracji.
Jak już wspomniano sąd orzeka na podstawie akt sprawy, o czym stanowi art. 133 § 1 p.p.s.a. Dopuszczenie wzmiankowanych dowodów spowodowałoby, że sąd nie orzekał by na podstawie akt sprawy ale w oparciu o przeprowadzone przez siebie postępowanie dowodowe w znacznym zakresie.
Dlatego też wniosek dowodowy został oddalony.
Orzekając na podstawie ustalonych przez siebie faktów organy postępowania egzekucyjnego nie naruszyły prawa nie uwzględniając wniosku skarżącego o zwolnienie go spod egzekucji.
Przepis art. 13 § 1 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Pojęcie ważnego interesu nie zostało zdefiniowane w ustawie i podlega wykładni przez organy stosujące prawo.
Można zatem stwierdzić, że ważny interes dłużnika to taki, kiedy wzgląd na jego warunki życia i stosunki majątkowe i osobiste przeważa nad ochroną interesu dłużnika, który dochodzi swoich należności. Chodzi więc o taki przypadek, gdy oceniając sytuacje dłużnika organ dochodzi do wniosku, że zasadne i społeczne akceptowalnie będzie zwolnienie dłużnika spod egzekucji, choć jest to wbrew zasługującym na ochronę interesom dłużnika, który posiada stosowny tytuł wykonawczy do dochodzenia egzekwowanego roszczenia i który uzyskał stosowną decyzję stwierdzającą naruszenie jego interesów podlegających ochronie przez aktualnie egzekwowanego dłużnika.
Dodatkowo należy wskazać, że zastosowanie instytucji z art. 13 § 1 u.p.e.a. następuje w drodze uznania administracyjnego. Organ zatem, nawet w przypadku zaistnienia ważnego interesu dłużnika może odmówić mu zwolnienia spod egzekucji wskazując na inne chronione prawnie dobra. Korzystanie z uznania administracyjnego nie może być przy tym dowolne ale podlega stosownemu uzasadnieniu w ramach swobody decyzyjnej organu.
Można wskazać, że pojęcie ważnego interesu dłużnika może być rozumiane jako niemożność wyrządzania mu nadmiernej dolegliwości. Należy przy tym wskazać, że zwolnienie spod egzekucji powinno wiązać się przedstawieniem możliwości dochodzenia roszczenia z innych źródeł. Nie może ono z pewnością prowadzić do bezskuteczności egzekucji. Działanie organu egzekucyjnego prowadzące do bezskuteczności egzekucji stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa.
W okolicznościach sprawy organ II instancji słusznie uznał, że nie wystąpił ważny interes dłużnika, gdyż w rzeczywistości nie znajduje się on w takiej sytuacji, gdy należałoby zwolnić spod egzekucji rachunki bankowe, o których mowa w jego wniosku.
Organ II instancji szczegółowo wskazał dlaczego uznał, że sytuacja jego nie jest tak zła, jak wskazuje on w swoim wniosku. Sad podzielił pogląd organu, że dłużnik nie wykazał wszystkich okoliczności na jakich oparł swój wniosek w zakresie prowadzenia przeciwko niemu innych postępowań egzekucyjnych. Samo zresztą, jak to wskazał organ zajęcie dokonane w sprawie niniejszej nie wyłącza prowadzenia egzekucji należności alimentacyjnych bowiem korzystają one w z pierwszeństwa zaspokojenia. Skarżący nie wykazał w trakcie postępowania egzekucyjnego by prowadzone były przeciwko niemu także inne postępowania egzekucyjne przez komornika. Należy podkreślić ,że skarżący posiada już zwolnienie części uzyskiwanych przychodów spod egzekucji gdyż wolne są od niej środki do wysokości [...] złotych . Nie jest to kwota mała nawet przy uwzględnieniu dzisiejszego poziomu cen. Z pewnością nie jest to, jak to ujęto w skardze " kwota niewielka ". Z pewnością wystarcza ona na zaspokojenie potrzeb rodziny, choć niewątpliwie nie pozwala ona na wysoki poziom tego utrzymania. Zapewnienie rodzinie skarżącego życia na wysokim poziomie nie stanowi jednak o zaistnieniu " ważnego interesu dłużnika".
Słusznie zauważył organ, że skarżący osiąga głównie przychody z kapitałów pieniężnych więc częściowa niezdolność do pracy nie ma kluczowego znaczenia dla jego sytuacji majątkowej.
Skarżący nie podnosił na etapie postępowania egzekucyjnego, że aktualnie jest zobowiązany regulować comiesięczne składki na ZUS w wysokości [...] złotych i na podatek dochodowy w kwocie [...] tys. złotych. Okoliczności te pozostają więc poza zakresem wniosku. To bowiem skarżący w trakcie postępowania musi wykazać, że powinien zostać zwolniony spod egzekucji. Organ nie ma obowiązku poszukiwać w tym zakresie dowodów, a jedynie ocenić czy ważny interes w rzeczywistości wystąpił. Zgłoszenie kolejnych okoliczności faktycznych mających uzasadniać przyjęcie wystąpienia tego interesu na etapie postępowania sądowego należy uznać za spóźnione.
Końcowo sąd zauważa, że dłużnik nie przedstawił innego mienia mogącego podlegać zajęciu celem egzekwowania kwoty aktualnie dochodzonej. Uchylenie zajęć rachunków bankowych prowadziłoby więc praktycznie do rezygnacji z realizacji należnego obowiązku zapłaty od dłużnika.
Z tych względów sąd uznał, że skarga nie zawiera argumentów wskazujących na naruszenia prawa przez organ egzekucyjny i w konsekwencji ja oddalił w myśl art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI