I SA/BD 425/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2022-09-20
NSArolnictwoŚredniawsa
dobrostan zwierzątkrowy mlecznepłatności unijneProgram Rozwoju Obszarów WiejskichARiMRkontrolawymogiprzekroczenie limitu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania płatności dobrostanowej w wariancie utrzymania krów mlecznych grupowo z powodu przekroczenia maksymalnej liczby zwierząt.

Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej w dwóch wariantach: wypasu krów mlecznych oraz utrzymania grupowego. O ile płatność za wypas została przyznana z pomniejszeniem, o tyle w wariancie grupowym odmówiono jej z powodu stwierdzenia przekroczenia maksymalnej liczby krów mlecznych w gospodarstwie. Rolnik zarzucił organom błędy w ustaleniach faktycznych i dowodowych. Sąd administracyjny uznał, że ciężar dowodu spoczywał na skarżącym, który nie wykazał spełnienia wymogów, a ewentualne rozbieżności w danych nie mogły stanowić podstawy do uchylenia decyzji bez jego dowodowego udowodnienia.

Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, ubiegając się o środki w wariancie 2.1 "Dobrostan krów mlecznych – wypas" oraz w wariancie 2.2 "Dobrostan krów mlecznych utrzymanie grupowe – zwiększona powierzchnia w budynkach". Kontrola wykazała nieprawidłowości w stosowaniu środków ochrony roślin oraz przekroczenie maksymalnej liczby krów mlecznych w gospodarstwie w wariancie 2.2. W związku z tym, organ pierwszej instancji przyznał płatność za wariant 2.1 z pomniejszeniem, a odmówił przyznania płatności za wariant 2.2. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Rolnik zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak wyjaśnienia rozbieżności w danych identyfikacyjnych zwierząt. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, ciężar dowodu spełnienia warunków przyznania pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Rolnik nie przedłożył dowodów podważających ustalenia organów, a ewentualne rozbieżności w danych nie mogły stanowić podstawy do uchylenia decyzji bez jego dowodowego udowodnienia. Sąd oddalił również wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających, wskazując, że postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kolejną instancją do składania dowodów nieprzedłożonych przed organem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, a skarżący nie wykazał dowodowo, że liczba krów nie przekraczała dopuszczalnego limitu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ciężar dowodu spełnienia warunków przyznania płatności spoczywał na skarżącym, który nie przedłożył dowodów podważających ustalenia organu dotyczące przekroczenia maksymalnej liczby krów mlecznych w poszczególnych okresach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Pomocnicze

rozporządzenie dobrostanowe § § 2 ust. 1 pkt 6

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Definicja krowy mlecznej.

rozporządzenie dobrostanowe § § 3 ust. 1-3

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie dobrostanowe § § 5 ust. 8

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie dobrostanowe § § 14 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Określa zasady zmniejszenia płatności w przypadku uchybienia wymogom.

rozporządzenie nr 1107/2009 art. 31

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich art. 27 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020

Obowiązki organu w postępowaniu o przyznanie pomocy i obowiązki stron.

ustawa o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt art. 12 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt

Obowiązek zgłaszania informacji o bydła.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej (nie stosowana w tym postępowaniu).

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego przez organy. Niewyjaśnienie rozbieżności w danych identyfikacyjnych zwierząt. Nienależyte uzasadnienie decyzji. Brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji. Bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kolejną instancją (trzecią), przed którą strona może składać dowody, nieprzedłożone przed organem administracji.

Skład orzekający

Leszek Kleczkowski

sprawozdawca

Tomasz Wójcik

przewodniczący

Urszula Wiśniewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że ciężar dowodu spełnienia wymogów przyznania płatności spoczywa na wnioskodawcy, a sąd administracyjny nie jest kolejną instancją do składania dowodów nieprzedłożonych przed organem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności dobrostanowych w ramach PROW i specyfiki postępowania w tych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej interpretacji przepisów dotyczących płatności rolnych i rozkładu ciężaru dowodu. Brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 425/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-09-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Leszek Kleczkowski /sprawozdawca/
Tomasz Wójcik /przewodniczący/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 382
§ 2 ust. 1 pkt 6, § 3 ust. 1-3, § 5 ust. 8, § 14 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 31 maja 2022 r. nr 9002-2022-000337 w przedmiocie przyznania płatności dobrostanowej oddala skargę
Uzasadnienie
Skarżący w dniu [...] maja 2021 r. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w R. wniosek o przyznanie płatności na 2021 r., w którym ubiegał się m.in. o przyznanie płatności dobrostanowej w pakiecie 2 wariant 2.1 "Dobrostan krów mlecznych – wypas" oraz wariant 2.2 "Dobrostan krów mlecznych utrzymanie grupowe – zwiększona powierzchnia w budynkach". Do wniosku dołączył oświadczenie o braku zmian w planie poprawy dobrostanu zwierząt oraz wskazał, że w planie poprawy dobrostanu zwierząt złożonym w roku poprzednim, tj. 2020 nie zaszły zmiany w zakresie maksymalnej liczby krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym (w przypadku wariantu 2.2 "Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo – zwiększona powierzchnia w budynkach"). Następnie skarżący złożył w dniu [...] października 2021 r. Rejestr wypasu P-1/622, z którego wynikało, że wypas prowadzony był dla 43 sztuk krów począwszy od dnia [...] maja 2021 r. Przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego kontrola wykazała brak przestrzegania wymagań związanych z właściwym stosowaniem środków ochrony roślin, które obejmuje stosowanie zasad dobrej praktyki ochrony roślin oraz spełnianie warunków ustanowionych zgodnie z art. 31 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r., co polegało na stosowaniu środków ochrony roślin niezgodnie z etykietą lub w sposób zagrażający zdrowiu ludzi, zwierząt lub środowisku. Nadto przeprowadzona kontrola administracyjna wykazała, że dla deklarowanego wariantu 2.1 "Dobrostan krów mlecznych – wypas", liczba stwierdzonych zwierząt kwalifikujących się do płatności wynosi 42 sztuki, nie zaś jak to wskazał skarżący 43 sztuki oraz dla dalszych 3 sztuk zwierząt, nie spełniono wymogu wypasu. Ponadto dla deklarowanego wariantu 2.2 "Dobrostan krów mlecznych utrzymanie grupowe – zwiększona powierzchnia w budynkach" kontrola wykazała, że przekroczono maksymalną liczbę krów mlecznych w poszczególnych okresach czasowych.
Uwzględniając powyższe nieprawidłowości Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. w dniu [...] marca 2022 r. wydał decyzję, na mocy której przyznał skarżącemu płatność dobrostanową w wariancie 2.1 "Dobrostan krów mlecznych – wypas" w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatność o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie z tego tytułu zmniejszenia, oraz odmówił płatności dobrostanowej w ramach wariantu 2.2. "Dobrostan krów mlecznych utrzymanie grupowe – zwiększona powierzchnia w budynkach"
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] maja 2022 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podał, że przepisy regulujące przyznawanie producentom rolnym pomocy dobrostanowej zostały zawarte w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (zwanym dalej "rozporządzeniem dobrostanowym"). Organ wskazał na § 2 ust. 1 pkt 6, § 3 ust. 1-3, § 5 ust. 8, § 14 ust. 1 rozporządzenia dobrostanowego i dodał, że w myśl załącznika nr 3 ust. 5 pkt 1 do rozporządzenia dobrostanowego, jednym z wymogów, o których mowa w § 14 ust. 1 dla wariantu 2.2 "Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo – zwiększona powierzchnia w budynkach" jest, aby liczba wszystkich krów mlecznych utrzymywanych w gospodarstwie rolnym nie była większa niż maksymalna liczba krów mlecznych określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt. Organ wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. przyznał stronie płatność w zakresie wariantu 2.1 "Dobrostan krów mlecznych – wypas" z pomniejszeniem wynikającym ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz odmówił stronie przyznania płatności dobrostanowej w wariancie 2.2 "Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo – zwiększona powierzchnia w budynkach". Organ powołał się przy tym na przekroczenie obsady sztuk krów mlecznych o nie więcej niż 5% z przekroczeniem stanu obsady trwającym dłużej niż 10% wymaganego okresu. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej, organ ustalił, iż przekroczono maksymalną liczbę krów mlecznych w poszczególnych okresach czasowych.
Odnosząc się do twierdzenia strony, że sztuka zwierzęcia o numerze [...] spowodowała błędne przekroczenie maksymalnej liczby krów mlecznych, Dyrektor OR ARMiR wskazał, że takie zwierzę nie znajdowało się w wykazie danych z systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt.
Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego zwierząt, które faktycznie przekroczyły maksymalną liczbę krów określoną w planie poprawy dobrostanu zwierząt w okresie od [...] stycznia 2022 r. do [...] lutego 2022 r. i od [...] marca 2022 r. do [...] marca 2022 r. i stwierdzenia, że były to zwierzęta, które na dzień ukończenia przez nie 24 miesięcy nie były jeszcze wycielone i nie produkowały mleka, a wariant 2.2 wyraźnie mówi o krowach mlecznych, organ zauważył, że zgodnie z zapisem § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia dobrostanowego objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, krowa mleczna oznacza samicę bydła domowego typu użytkowego mlecznego lub typu użytkowego kombinowanego o mlecznym kierunku jej użytkowania, której wiek przekracza 24 miesiące.
Ustosunkowując się natomiast do twierdzenia skarżącego, że skoro średnia liczba krów z całego okresu wynosiła 41,83 sztuki, co oznacza, że w okresie do [...] grudnia 2021 r. posiadane przez niego zwierzęta miały więcej niż 20% normy określonej w planie poprawy dobrostanu, i że procent pomniejszenia płatności nie powinien wynosić 100%, a płatność powinna być pomniejszona o procent zwierząt przekraczających plan poprawy dobrostanu, organ wskazał na regulację zawarta w § 5 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia dobrostanowego i stwierdził, iż podstawą ustalenia płatności dobrostanowej w ramach wariantu 2.2 jest średnia liczba krów mlecznych utrzymywanych przez rolnika w okresie, w którym ten rolnik przestrzega wymogów w ramach tego wariantu, tj. 41,83 sztuk. Natomiast odmienną kwestią są wymogi, jakie rolnik powinien spełniać w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 14 marca roku następującego po roku, w którym został złożony ten wniosek, a które zostały określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia dobrostanowego. Dyrektor OR ARMiR zauważył, że w całym okresie referencyjnym w gospodarstwie producenta rolnego czterokrotnie nastąpiło przekroczenie maksymalnej liczby krów mlecznych określonej w planie poprawy dobrostanu zwierząt.
Biorąc pod uwagę powyższe, w szczególności jednoznacznie określone wymogi dla wariantu 2.2 organ stwierdził, że odwołanie producenta nie może zostać uznane. Jednocześnie brak jest podstaw do przypisania jakiegokolwiek zaniedbania organowi I instancji, który rozstrzygnął sprawę na podstawie złożonego przez stronę wniosku o przyznanie płatności oraz w oparciu o sporządzone przez stronę wymagane załączniki.
W skardze do tut. Sądu skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając naruszenie:
- art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i na niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy numery identyfikacyjne zwierząt, daty, urodzin, przybycia do stada oraz wybycia ze stada są zbieżne z ustaleniami organu I i II Instancji, danymi z systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt, z danymi z protokołów kontroli przeprowadzanych u skarżącego oraz księgą stada, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący sygnalizował problem związany z niespójnością danych w systemie Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt,
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.,
- art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnianie zarzutu związanego ze zwierzęciem o nr [...] i tego, kiedy zostały usunięte rozbieżności z nim związane oraz czy podobne nieścisłości nie dotyczyły innych zwierząt,
- art. 8 k.p.a. przez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej przez wydawanie decyzji bez prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, bez wykorzystania wszelkich możliwości dowodowych i ograniczeniem się jedynie do danych z systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt, który posiada niespójności,
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie o potrzebie ponownego rozpoznania sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił stronie wypowiedzenie się w sprawie.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2021 r. do Biura Powiatowego ARiMR w R. wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie płatności na 2021 r. We wniosku strona ubiegała się m.in. o przyznanie płatności dobrostanowej w pakiecie 2 wariant 2.1 "Dobrostan krów mlecznych – wypas" oraz wariant 2.2 "Dobrostan krów mlecznych utrzymanie grupowe - zwiększona powierzchnia w budynkach". Do wniosku dołączono oświadczenie o braku zmian w planie poprawy dobrostanu zwierząt. W oświadczeniu wnioskodawca wskazał, że w planie poprawy dobrostanu zwierząt złożonym w roku poprzednim, tj. 2020 nie zaszły zmiany w zakresie maksymalnej liczby krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym. W wyniku rozpatrzenia wniosku organ przyznał M. K. płatność dobrostanową w wariancie 2.1 "Dobrostan krów mlecznych – wypas" w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie z tego tytułu zmniejszenia. Natomiast płatność w wariancie 2.2 "Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo – zwiększona powierzchnia w budynkach", została odmówiona. Odmawiając przyznania ww. płatności organ wskazał, że stwierdzono przekroczenie obsady sztuk krów mlecznych wynikających z ilości zarejestrowanych zwierząt w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt o nie więcej niż 5% z przekroczeniem stanu trwającym dłużej niż 10% wymaganego okresu. W skardze strona zarzuciła organowi brak zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym niewyjaśnienie czy numery identyfikacyjne zwierząt, daty urodzin, przybycia do stada oraz wybycia ze stada są zbieżne z ustaleniami organu pierwszej i drugiej instancji, danymi z systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt (dalej: "IRZ"), z danymi z protokołów kontroli przeprowadzonych u skarżącego oraz księgą stada.
Należy zauważyć, że przepisy regulujące przyznawanie producentom rolnym pomocy dobrostanowej zostały zawarte w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 382 ze zm.). Zgodnie z § 4 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia wymogi ustanowione zgodnie z tytułem VI rozdziału I rozporządzenia nr 1306/2013 oraz inne odpowiednie obowiązkowe wymogi, o których mowa w art. 33 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, są wskazane w załączniku nr 2 i nr 3 do rozporządzenia. W załączniku nr 3 w ust. 5 pkt 1 jednoznacznie wskazano, że jednym z wymogów dla wariantu 2.2 jest to, aby liczba wszystkich krów mlecznych utrzymywanych w gospodarstwie rolnym nie była większa niż maksymalna liczba krów mlecznych określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt.
W myśl § 14 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach poszczególnych wariantów, płatność dobrostanowa w części dotyczącej danego wariantu przysługuje w wysokości zmniejszonej o kwotę stanowiącą iloczyn: 1) iloczynu: a) współczynnika dotkliwości danego uchybienia i b) współczynnika trwałości danego uchybienia – określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia oraz 2) kwoty wysokości płatności dobrostanowej, jaka przysługiwałaby w ramach danego wariantu, gdyby rolnik przestrzegał tych wymogów.
W skardze strona nie zarzuca naruszenia przepisów powyższego rozporządzenia. Spór sprowadza się do zagadnień dowodowych. W tym kontekście wskazać należy, że w myśl art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1234 ze zm.), w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Nadto strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Powyższe przepisy wskazują na istotne odstępstwa, w zakresie prowadzenia postępowania o przyznanie płatności, w stosunku do regulacji wynikających z k.p.a. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu tym ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej, w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy.
Zatem w rozpatrywanej sprawie obowiązek udowodnienia spełnienia warunków w zakresie przyznania płatności spoczywał na skarżącym jako na stronie występującej o ich przyznanie. Skarżący winien więc przedłożyć w toku postępowania dowody potwierdzające jego racje i podważające ustalenia organu, czego jednak nie uczynił.
Podkreślenia wymaga, że w przypadku wariantu 2.2 "Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo – zwiększona powierzchnia w budynkach", dopuszczalna maksymalna liczba krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu, mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie wynosiła 45 sztuk, co wynika z przedłożonego na 2020 r. przez skarżącego "Planu poprawy dobrostanu" (k. 23 akt adm.). Jednocześnie w oświadczeniu dotyczącym 2021 r. skarżący wskazał (k. 24 akt adm.), że w planie poprawy dobrostanu zwierząt złożonym w poprzednim roku, tj. 2020 r. nie zaszły zmiany w zakresie maksymalnej liczby krów mlecznych, które ze względu na wymogi wariantu 2.2. mogą przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym.
Organ ustalił natomiast, że w czterech okresach nastąpiło przekroczenie maksymalnej liczby krów mlecznych, tj. w okresie od [...] stycznia 2022 r. do [...] stycznia 2022 r. o 1 sztukę, od [...] lutego 2022 r. do [...] lutego 2022 r. o 1 sztukę, od [...] stycznia 2022 r. do [...] lutego 2022 r. o 2 sztuki i od [...] marca 2022 r. do [...] marca 2022 r. o 2 sztuki. W rezultacie nastąpiło przekroczenie maksymalnej liczby krów mlecznych w poszczególnych okresach czasowych o nie więcej niż 5%, jednakże przekroczenie to trwało dłużej niż 10% wymaganego czasu, co skutkowało odmową przyznania płatności. Ustalenie przekroczenia w okresie referencyjnym maksymalnego stanu krów mlecznych określonych w "Planie poprawy dobrostanu zwierząt", przebywających w gospodarstwie rolnym skarżącego, dokonano w oparciu o zgłoszenia zwierząt do systemu IRZ przez skarżącego. Wskazać należy, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt posiadacz zwierzęcia gospodarskiego powinien zgłosić kierownikowi biura informacje dotyczące bydła w terminie 7 dni.
Strona kwestionując ustalenia organu akcentuje brak wyjaśnienia przez organ, czy numery identyfikacyjne zwierząt, daty urodzin, przybycia do stada oraz wybycia ze stada są zbieżne z ustaleniami organu pierwszej i drugiej instancji, danymi z systemu IRZ, z danymi z protokołów kontroli przeprowadzonych u skarżącego oraz księgą stada. W skardze strona wskazała, że podjęła próbę analizy informacji zawartych w decyzji i porównała je z danymi z m.in. systemu IRZ, z raportu z kontroli oraz księgą stada. Podkreśliła, że dane zawarte w tych dokumentach są rozbieżne zarówno w kwestii daty urodzenia zwierzęcia, daty jego przybycia do stada i wybycia ze stada, co świadczy o nieprawidłowości wydanej decyzji.
Odnosząc się do tego zarzutu trzeba zauważyć, że po pierwsze, zarzut ten został podniesiony dopiero na etapie skargi. Po drugie, ewentualne rozbieżności np. w datach urodzenia zwierzęcia, jego przybycia do stada, w ocenie Sądu, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji. Skoro ciężar dowodu spoczywa na skarżącym, to powinien on wykazać, że w przyjętych przez organ okresach liczba krów w gospodarstwie nie przekraczała maksymalnej obsady (45 sztuk). Przykładowo, jeżeli organ twierdzi, że w okresie od [...] stycznia 2022 r. do [...] stycznia 2022 r. liczba krów była większa o jedną sztukę, to skarżący powinien udowodnić, że tak nie jest, bo organ pominął, iż krowa o konkretnym numerze identyfikacyjnym zawyżała w tym okresie stan stada.
Podkreślenia wymaga, że to producent ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (por. P. Krzykowski, Wpływ modyfikacji zasady ogólnej prawdy obiektywnej na prawa procesowe wnioskodawcy ubiegającego się o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2022, nr 4, str. 20). Takich dowodów w postępowaniu administracyjnym skarżący nie przedłożył, co oznacza, że ponosi skutki materialnoprawne negatywnego wyniku postępowania dowodowego.
Jedynie w odniesieniu do krowy o numerze identyfikacyjnym [...] strona twierdzi, że organ błędnie uznał, iż zawyżało ono maksymalny stan zwierząt, bowiem – jak wynika w odwołania od decyzji organu pierwszej instancji – zwierzę to "od roku 2017 nie żyło". Trzeba jednak zauważyć, że zwierzę o takim numerze w ogóle nie znajduje się w systemie IRZ, nie mogło więc zawyżać stanu zwierząt. Nie można również zgodzić się ze skarżącym, iż w tym zakresie organ pomylił numer zwierzęcia oraz wariant dopłat. Wskazany w zaskarżonej decyzji numer identyfikacyjny zwierzęcia jest taki sam, jak w skardze ([...]). Nie budzi też wątpliwości, że zarzut ten strona odnosi do wariantu 2.2., co wynika wprost z odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Także ze skargi wynika, że sformułowane w niej zarzuty dotyczą odmowy przyznania stronie płatności w wariancie 2.2. (str. 3 skargi).
Za chybiony należy także uznać zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., bowiem przepisy prawne nie nakładają na organ obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Chybione jest w związku z tym twierdzenie skarżącego, że organ nie wykorzystał wszystkich możliwości dowodowych. Nie zostały również naruszone inne wskazane w skardze przepisy k.p.a., tj. art. 8, art. 77 § 1 (w zakresie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego) i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż skarżący nie podważył skutecznie ustaleń organu.
Sąd oddalił wniosek strony o przeprowadzenia dowodów załączonych do skargi. Należy zauważyć, że w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W świetle tego uregulowania przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny ma charakter wyjątkowy i następuje, gdy jest ono konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a także nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie. Przepis ten nie służy jednak do zwalczania ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym, z którymi strona się nie zgadza. Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kolejną instancją (trzecią), przed którą strona może składać dowody, nieprzedłożone przed organem administracji. Wszelkie kwestie związane z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego powinny być dokonane w postępowaniu przed organem. Istotny jest stan faktyczny na moment wydania zaskarżonej decyzji (art. 133 § 1 p.p.s.a.). W rezultacie sąd administracyjny nie może wbrew materiałom zgromadzonym w aktach postępowania administracyjnego oraz odmiennie niż wynika to z treści zaskarżonej decyzji, dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Przyjęcie takiego rozumienia art. 106 § 3 p.p.s.a. kłóciłoby się z podstawowymi założeniami dotyczącymi funkcjonowania administracji publicznej i kontroli sądowoadministracyjnej (por. wyroki NSA: z dnia: 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 699/17; z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 441/08; z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1507/17; z dnia 25 lipca 2019 r., II FSK 2458/17; z dnia 27 czerwca 2019 r., I FSK 467/19; z dnia 19 czerwca 2018 r., I FSK 2078/14; A. Hanusz, Dowód z dokumentu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Państwo i Prawo 2009, nr 2, str. 42-54).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI