I SA/Rz 60/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2005-05-19
NSApodatkoweŚredniawsa
podateknależności podatkowezwrot podatkupostępowanie podatkoweOrdynacja podatkowatermin przedawnieniawadliwość formalnaodwołanie WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nienależnie wyegzekwowanych należności podatkowych z powodu wadliwie złożonego odwołania.

Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nienależnie wyegzekwowanych należności podatkowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, a następnie umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, powołując się na upływ terminu przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że odwołanie skarżącego było wadliwe formalnie (niepodpisane), co uniemożliwiło merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ.

Skarżący W. P. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła wcześniejszą decyzję i umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - nakazu płatniczego dotyczącego zobowiązania pieniężnego za 1986 r. SKO pierwotnie odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na upływ 5-letniego terminu. Następnie, po odwołaniu skarżącego, SKO uznało, że organ egzekucyjny wystawił tytuł wykonawczy na osobę niebędącą zobowiązaną, jednakże zwrot wyegzekwowanego podatku był niemożliwy z powodu upływu terminu przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję SKO, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania. Sąd wskazał, że odwołanie skarżącego od decyzji SKO było wadliwe formalnie, ponieważ nie zostało podpisane przez odwołującego się. Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, organ powinien wezwać do usunięcia takich braków, a dopiero ich uzupełnienie uprawnia do merytorycznego rozpoznania sprawy. Ponieważ SKO rozpoznało odwołanie mimo braku formalnego, sąd uznał, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji publicznej nie może merytorycznie rozpoznać odwołania, które nie spełnia wymogów formalnych. W przypadku stwierdzenia braków formalnych, organ powinien wezwać stronę do ich usunięcia w określonym terminie, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że brak podpisu na odwołaniu stanowi istotny brak formalny. Zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, organ powinien wezwać do uzupełnienia braków, a dopiero ich usunięcie uprawnia do merytorycznego rozpoznania sprawy. Niezachowanie tego trybu prowadzi do naruszenia przepisów postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może orzec o uchyleniu, stwierdzeniu nieważności lub niezgodności z prawem decyzji lub postanowienia w razie stwierdzenia naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

o.p. art. 169 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Tryb postępowania organu w przypadku stwierdzenia braków formalnych podania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania sądowego.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Zakres kontroli sprawowanej przez WSA.

o.p. art. 168 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Definicja podania.

o.p. art. 233 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa uchylenia decyzji przez SKO.

o.p. art. 221

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa umorzenia postępowania przez SKO.

o.p. art. 208 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa umorzenia postępowania przez SKO.

o.p. art. 70

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Termin przedawnienia podatkowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odwołanie skarżącego od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego było wadliwe formalnie, ponieważ nie zostało podpisane przez odwołującego się, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Oznacza to, że wymagany podpis nie może zostać zastąpiony żadnym podpisem mechanicznym, np. faksymilą bądź kserograficzną odbitką własnoręcznego podpisu. Taki dokument winien być uznany za dotknięty brakiem formalnym. Natomiast Kolegium rozpatrzyło odwołanie, mimo iż nie zostało skutecznie uruchomione postępowanie odwoławcze. Niezachowanie wskazanego trybu postępowania doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Jacek Surmacz

sprawozdawca

Kazimierz Włoch

przewodniczący

Małgorzata Niedobylska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymogów formalnych odwołania w postępowaniu administracyjnym i podatkowym, w szczególności brak podpisu jako podstawy do pozostawienia podania bez rozpatrzenia lub uchylenia decyzji organu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwie złożonego odwołania. Kwestia przedawnienia zwrotu podatku nie została rozstrzygnięta.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę postępowania administracyjnego - konieczność spełnienia wymogów formalnych, nawet w przypadku oczywistej zasadności merytorycznej sprawy. Pokazuje, jak błąd proceduralny może zniweczyć wysiłki strony.

Nawet słuszna sprawa może przegrać przez brak jednego podpisu: lekcja z postępowania administracyjnego.

Dane finansowe

WPS: 17 800 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 60/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-05-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-02-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jacek Surmacz /sprawozdawca/
Kazimierz Włoch /przewodniczący/
Małgorzata Niedobylska
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Włoch Sędzia NSA Jacek Surmacz /spr./ Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2004r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że powyższa decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego W. P. kwotę 200 (słownie dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - nakazu płatniczego nr [...] - Naczelnika Gminy D. na łączne zobowiązanie pieniężne za 1986 r. skierowanego do S. P. zamieszkałego [...] - z uwagi na upływ 5 letniego terminu, w którym można skutecznie złożyć wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji.
Odwołanie od tej decyzji wniósł W. P., zarzucając iż jego wniosek nie dotyczył postępowania podatkowego lecz zwrotu nienależnie wyegzekwowanych należności podatkowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] października 2004 r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 a oraz art. 221, art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), uchyliło powyższą decyzję i umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - nakazu płatniczego nr [...] - Naczelnika Gminy D. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że organ egzekucyjny wystawił tytuł wykonawczy na osobę, która nie była zobowiązana do zapłacenia podatku. Z uwagi jednak na upływ terminu przedawnienia nie jest możliwe prowadzenie postępowania dotyczącego zwrotu wyegzekwowanego podatku.
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł W. P.
Skarżący wniósł o "wyjaśnienie zajęcia poborów w wysokości 17.800 zł przez komornika na rzecz Gminy w D.".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całej rozciągłości podtrzymało swoje stanowisko i argumentację zaprezentowaną na jego poparcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazano, iż przedmiotem postępowania było niezgodne z prawem wyegzekwowanie nienależnego zobowiązania podatkowego. Zwrot nienależnie zapłaconego podatku jest jednak niemożliwy z uwagi na upływ terminu przedawnienia określonego w przepisie art. 70 Ordynacji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Należy na wstępie wyjaśnić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), dokonuje kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonych decyzji, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, przy czym nie jest związany granicami skargi.
W razie stwierdzenia naruszenia prawa, w oparciu o art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - powoływanej dalej jako p.p.s.a.) Sąd może orzec o uchyleniu, stwierdzeniu nieważności lub niezgodności z prawem decyzji lub postanowienia.
W rozpoznawanej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie lecz z innych powodów niż wskazane w jej uzasadnieniu.
Mianowicie w aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajduje się jedynie kserokopia odwołania W. P. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...]. Na piśmie tym została uczyniona odręcznie adnotacja zawierająca zarządzenie wyznaczające skład orzekający Kolegium do rozpoznania sprawy, co wskazuje, że właśnie ten dokument został potraktowany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako odwołanie.
Jednym z podstawowych wymogów jakie powinno spełniać odwołanie jest jego podpisanie przez odwołującego się. Oznacza to, że wymagany podpis nie może zostać zastąpiony żadnym podpisem mechanicznym, np. faksymilą bądź kserograficzną odbitką własnoręcznego podpisu. Taki dokument winien być uznany za dotknięty brakiem formalnym. Przepis art. 169 Ordynacji podatkowej określa tryb postępowania organu w przypadku stwierdzenia braków formalnych złożonego podania. Pod pojęciem podania, zgodnie z art. 168 § 1 Ordynacji podatkowej, należy rozumieć żądania, wyjaśnienia, odwołania i zażalenia. W przypadku, gdy podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ administracji zobowiązany jest wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni od doręczenia wezwania z pouczeniem, że nieusunięcie braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia - art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej.
Zatem dopiero uzupełnienie złożonego pisma poprzez jego podpisanie przez odwołującego się uprawniało Samorządowe Kolegium Odwoławcze do merytorycznego jego rozpoznania. Natomiast Kolegium rozpatrzyło odwołanie, mimo iż nie zostało skutecznie uruchomione postępowanie odwoławcze.
Niezachowanie wskazanego trybu postępowania doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z uwagi na podstawy rozstrzygnięcia Sądu, przedwczesnym byłoby odnoszenie się do zarzutów skargi.
W związku z powyższym - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. - Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
08-09-16(bj)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI