I SA/Rz 590/23

I SA/Rz 590/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek
Jarosław Szaro /sprawozdawca/
Tomasz Smoleń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2647
art. 19 ust. 1, art. 22 ust. 6c
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2024 r. sprawy ze skargi W.K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 23 sierpnia 2023 r., nr 0112-KDSL1-2.4011.320.2023.1.KS w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Rz 590/23
UZASADNIENIE
Wnioskodawca przestawił następujący stan faktyczny:
W dniu 29-01-1992 r. Wnioskodawca nabył spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego na podstawie przydziału lokalu mieszkalnego wydanego przez zakładową spółdzielnię mieszkaniową.
W dniu 29-01-1992 r. Wnioskodawca był żonaty, a z żoną łączyła go wówczas wspólnota małżeńska majątkowa.
Wymagany wkład mieszkaniowy w wysokości 6134,40 złotych został uregulowany w 1992 r.
W chwili przydzielenia, mieszkanie było obciążone kredytem mieszkaniowym, który był spłacany przez wnioskodawcę tzw. ratami normatywnymi. Na poczet spłaty rat kredytu w okresie od 1992 do 2018 r. Wnioskodawca uiścił kwotę 47.161,40 zł.
W dniu 25-09-2018 r. Doszło do rozwiązania małżeństwa wnioskodawcy i jego żony poprzez orzeczenie rozwodu. Wyrok stał się prawomocny z dniem 17-10-2018 r.
W dniu 11-02-2020 r. Wnioskodawca i jego była żona zawarli ugodę sądową w ramach której ustalono, że w skład majątku wspólnego wnioskodawcy i byłej żony wchodziły:
1/ ruchomości o łącznej wartości 15.460,00 złotych
2/ prawo do wkładu o wartości 161.348,00 złotych związane ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego.
Wnioskodawca i jego była żona dokonali podziału majątku wspólnego w ten sposób, źe wszystkie ruchomości z pkt. 1 oraz prawo do lokalu spółdzielczego wraz z prawem do wkładu mieszkaniowego przypadły na własność wnioskodawcy, z obowiązkiem spłaty na rzecz byłej żony kwoty 88.404,00 złotych.
Wnioskodawca zobowiązał się do dokonania spłaty w trzech ratach. Wszystkie raty na rzecz byłej żony zostały uregulowane do dnia 29-12-2022 r. - łącznie 88.404 złotych, z czego część spłaty dotyczyła ruchomości (7.730,00 złotych = 1/2 z kwoty 15.460,00 zł.) A część prawa do wkładu związanego ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego (80.674,00 złotych = 1/2 z kwoty 161.348,00 złotych).
W dniu 29-06-2022 r. Aktem notarialnym dokonano wyodrębnienia prawa własności lokalu i przeniesienia tej własności wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku oraz we współwłasności nieruchomości gruntowej na rzecz wnioskodawcy.
Wnioskodawca nabył ww. własność na wyłączność, będąc osobą stanu wolnego (rozwiedziony).
Warunkiem dokonania przekształcenia była uprzednia wpłata przez wnioskodawcę kwoty 9.201,60 zł. tytułem nominalnej kwoty umorzenia, stanowiącej brakującą część wkładu budowlanego. Kwota ta została uiszczona przez wnioskodawcę w dniu 29-04-2022 r.
Oprócz tego wnioskodawca był zobowiązany uiścić na rzecz spółdzielni mieszkaniowej dwie kwoty: 106,40 zł. tytułem nabycia udziału w nieruchomości gruntowej i 16,67 zł. prowizji z tytułu wyłączenia z hipoteki. Obie kwoty zostały uiszczone przez wnioskodawcę w dniu 05-05-2022 r.
Koszty sporządzenia umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego oraz przeniesienia jego własności i udziału w prawie własności gruntu poniósł wnioskodawca. Wyniosły one łącznie: 1.493,10 złotych i wynikają z aktu notarialnego z dnia 29-06-2022 r
W dniu 27.02.2023 r. Wnioskodawca zbył odrębną nieruchomość wraz z prawami związanymi z jego własnością za łączną kwotę 260.000,00 złotych.
W tym stanie faktycznym zadał następujące pytanie: Czy wplata kwot:
- 3.067,20 zł. Tytułem 1/2 kwoty wpłaconego wkładu mieszkaniowego,
- 23.580,70 złotych tytułem 1/2 kwoty spłat rat normatywnych w latach 1992-2018,
- 80.674,00 złotych tytułem spłaty byłej żonie dokonanej w zamian za 1/2 udziału w prawie do wkładu mieszkaniowego związanego ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego,
- 9.201,60 zł. Tytułem nominalnej kwoty umorzenia stanowiącej brakującą część wkładu budowlanego
- 123,07 zł. Tytułem nabycia udziału w nieruchomości gruntowej i prowizji z tytułu wyłączenia z hipoteki,
- 1.493,10 zł. Tytułem kosztów zawarcia umowy z dnia 29-06-2022 r. Dot. Ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego oraz przeniesienia jego własności i udziału w prawie własności gruntu,
będzie stanowiła koszt uzyskania przychodu z tytułu sprzedaży w 2023 r. Odrębnej własności lokalu przysługującego wcześniej wnioskodawcy na zasadzie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego.
Przedstawiając swoje stanowisko uznał, że: wpłata kwot:
- 3.067,20 zł. Tytułem 1/2 kwoty wpłaconego wkładu mieszkaniowego,
- 23.580,70 złotych tytułem 1/2 kwoty spłat rat normatywnych w latach 1992-2018,
- 80.674,00 złotych tytułem spłaty byłej żonie dokonanej w zamian za 1/2 udziału w prawie do wkładu mieszkaniowego związanego ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego,
- 9.201,60 zł. Tytułem nominalnej kwoty umorzenia stanowiącej brakującą część wkładu budowlanego
- 123,07 zł. Tytułem nabycia udziału w nieruchomości gruntowej i prowizji z tytułu wyłączenia z hipoteki,
- 1.493,10 zł. Tytułem kosztów zawarcia umowy z dnia 29-06-2022 r. Dot. Ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego oraz przeniesienia jego własności i udziału w prawie własności gruntu będzie stanowiła koszt uzyskania przychodu z tytułu sprzedaży w 2023 r. odrębnej własności lokalu przysługującego wcześniej wnioskodawcy na zasadzie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego.
Zgodnie z art. 22 ust. 6 c ustawy o PIT koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt.8 lat.a-c stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania.
Gdyby nie wszystkie ww. wymienione koszty, poniesione na przestrzeni lat przez wnioskodawcę, wnioskodawca nie nabyłby prawa własności lokalu, będącego przedmiotem sprzedaży w 2023 r.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w zaskarżonej interpretacji uznał stanowisko wnioskodawcy za częściowo nieprawidłowe. Nieprawidłowe w części dotyczącej uznania za koszty uzyskania przychodu spłaty na rzecz byłej żony dokonanej w zamian za 1/2 udziału w prawie do wkładu mieszkaniowego związanego ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego oraz prawidłowe w pozostałej części.
Interpretator wskazał, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu.
Zatem, w przypadku zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu dochodu ma moment oraz sposób ich nabycia.
Użyty w ww. przepisie termin "nabycie" oznacza każde uzyskanie tytułu własności (nabycie własności) lub każde uzyskanie określonego prawa (nabycie prawa) bez względu na fakt czy jest to nabycie w części ułamkowej, czy w całości. Poprzez "nabycie" należy rozumieć każde zwiększenie aktywów podatnika.
Moment przeniesienia prawa własności w prawie podatkowym określony jest zgodnie z normami prawa cywilnego. Nabyć nieruchomość lub prawo majątkowe można więc, np. w drodze zakupu, bądź uzyskując pod tytułem darmym (w formie darowizny, spadku), a w przypadku zaś ograniczonych praw rzeczowych również zawierając umowę o ustanowieniu tego prawa.
Wskazał, że z treści wniosku wynika, że 29 stycznia 1992 r. nabył wnioskodawca spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego na podstawie przydziału lokalu mieszkalnego wydanego przez zakładową spółdzielnię mieszkaniową. Wnioskodawca był wtedy żonaty, a z żoną łączyła go wspólnota małżeńska majątkowa. Wymagany wkład mieszkaniowy został uregulowany w 1992 r. W chwili przydzielenia, mieszkanie było obciążone kredytem mieszkaniowym. Kredyt ten był spłacany przez wnioskodawcę tzw. ratami normatywnymi w okresie od 1992 r. do 2018 r. 25 września 2018 r. doszło do rozwiązania małżeństwa wnioskodawcy poprzez orzeczenie rozwodu. Wyrok stał się prawomocny 17 października 2018 r. 11 lutego 2020 r. wnioskodawca i jego była żona zawarli ugodę sądową, w ramach której dokonali podziału majątku wspólnego w ten sposób, że prawo do lokalu spółdzielczego wraz z prawem do wkładu mieszkaniowego przypadły na własność jemu, z obowiązkiem spłaty na rzecz byłej żony. 29 czerwca 2022 r. aktem notarialnym dokonano wyodrębnienia prawa własności lokalu i przeniesienia tej własności wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku oraz we współwłasności nieruchomości gruntowej na rzecz wnioskodawcy. Nabył on ww. własność na wyłączność, będąc osobą stanu wolnego (rozwiedziony). Warunkiem dokonania przekształcenia była uprzednia wpłata odpowiedniej kwoty tytułem nominalnej kwoty umorzenia, stanowiącej brakującą część wkładu budowlanego.
Interpretator dalej wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 438) przez umowę o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia zobowiązuje się oddać osobie, na rzecz której ustanowione jest prawo, lokal mieszkalny do używania, a osoba ta zobowiązuje się wnieść wkład mieszkaniowy oraz uiszczać opłaty określone w ustawie i w statucie spółdzielni. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego może być ustanowione na rzecz członka spółdzielni albo członka spółdzielni i jego małżonka.
W myśl art. 9 ust. 3 tej ustawy Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego jest niezbywalne, nie przechodzi na spadkobierców i nie podlega egzekucji.
Z treści powyższych przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wynika, że spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego w żadnym wypadku nie ma więc charakteru własnościowego. Prawa tego nie można nabyć, można je jedynie ustanowić. Osoba posiadająca takie prawo jest jedynie osobą uprawnioną do używania lokalu jako najemca, nie jest natomiast jego właścicielem. W konsekwencji, ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego nie jest nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Osoba, która nabywa spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, aby nabyć od spółdzielni własność tego lokalu, musi najpierw spłacić przypadającą na jego lokal część kosztów budowy – w tym wkład mieszkaniowy, o ile go jeszcze nie wpłaciła. Wkład ten stanowi udział w kosztach budowy lokalu. W sytuacji kiedy przedmiotowe prawo wygaśnie, spółdzielnia zwraca zwaloryzowaną wartość wkładu. Na pisemne żądanie członka spółdzielni, któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć z tym członkiem, stosownie do wniosku, umowę o przeniesienie własności lokalu.
Interpretator stwierdził, że dokonane 29 czerwca 2022 r. aktem notarialnym wyodrębnienie prawa własności lokalu i przeniesienia tej własności wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku oraz we współwłasności nieruchomości gruntowej na wnioskodawcę stanowiło jego nabycie prawa własności do tego lokalu. Nabył on ww. własność na wyłączność, będąc osobą stanu wolnego (rozwiedziony).
W związku z tym uznał, że sprzedaż lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość wraz z prawami związanymi z jego własnością nabytego przez Pana w 2022 r. nastąpiła w 2023 r., tj. przed upływem pięcioletniego okresu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w związku z tym podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
W takiej sytuacji podatnik ma prawo pomniejszenia przychodu stosownie do art. 22 ust. 6c ustawy o koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, z zastrzeżeniem ust. 6d, a które stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania.
W myśl zaś art. 22 ust. 6e komentowanej ustawy wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.
W świetle powyższego definicję kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości ustawodawca precyzuje przez bezpośrednie wskazanie, że koszty takie stanowią udokumentowane koszty nabycia nieruchomości powiększone o nakłady, które zwiększyły wartość nieruchomości, a poczynione zostały w czasie jej posiadania.
Organ przyjął na podstawie wniosku, że w związku z nabyciem spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz w związku z jego przekształceniem w odrębną własność pytający poniósł następujące koszty:
- wkład mieszkaniowy,
- spłatę rat normatywnych,
- nominalną kwotę umorzenia stanowiącą brakującą część wkładu budowlanego,
- kwotę nabycia udziału w nieruchomości gruntowej i prowizji z tytułu wyłączenia z hipoteki,
- kwotę zawarcia umowy dotyczącej ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego oraz przeniesienia jego własności i udziału w prawie własności gruntu.
Dalej uznał, że w przypadku ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, a następnie przekształcenia go w prawo odrębnej własności, za koszty nabycia lokalu mieszkalnego, o których mowa w art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy uznać koszty poniesione w związku z przeniesieniem własności lokalu mieszkalnego, wyodrębnieniem lokalu mieszkalnego, jak również wkład mieszkaniowy wniesiony w celu uzyskania spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Wydatek poniesiony w związku z nabyciem tego lokalu stanowią także należności, które podatnik został zobowiązany przez spółdzielnię uiścić przed zawarciem umowy, przeznaczone na pokrycie kosztów budowy przypadających na lokal mieszkalny, niezależnie od tego, czy wydatek poniesiony został w całości przed ustanowieniem spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, czy też jako uzupełnienie – po ustanowieniu tego prawa lub jednorazowo – przed zawarciem umowy przeniesienia własności lokalu.
Odnośnie natomiast spłaty na rzecz byłej żony dokonanej w zamian za 1/2 udziału w prawie do wkładu mieszkaniowego związanego ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego organ wskazał, że spłata na rzecz byłej żony jest wydatkiem dokonanym z tytułu podziału majątku wspólnego małżonków w wyniku ustania małżeńskiej wspólności majątkowej. Nie stanowi natomiast wydatku na nabycie lokalu mieszkalnego bowiem nabycia tego dokonał Pan od spółdzielni mieszkaniowej w drodze umowy przeniesienia własności przedmiotowego lokalu na Pana rzecz jako osoby, której przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu.
Podkreślenia wymaga fakt, że nabycie przedmiotowego lokalu mieszkalnego nie było w żaden sposób uzależnione od dokonanej przez Pana spłaty na rzecz byłej żony. Spłata byłej żony była warunkiem nabycia przez Pana 1/2 udziału w prawie do wkładu mieszkaniowego związanego ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego. Wydatek poniesiony na tę spłatę stanowi koszt nabycia tej części wkładu mieszkaniowego, nie zaś koszt nabycia lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność, będącego przedmiotem odpłatnego zbycia. Powyższe nie pozwala na zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia tego lokalu stanowiącego odrębną własność wydatków związanych ze spłatą byłej żony.
Nabycie własności lokalu mieszkalnego nastąpiło w drodze przeniesienia przez spółdzielnię mieszkaniową własności na rzecz osoby, której przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu. To oznacza, że spłata na rzecz byłej żony nie została poniesiona w celu nabycia przez wnioskodawcę przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Żona jego posiadała jedynie prawo do 1/2 udziału w prawie do wkładu mieszkaniowego. Wydatek poniesiony na spłatę stanowi koszt nabycia tej części wkładu mieszkaniowego, do której prawo posiadała żona nie zaś koszt nabycia lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność, będącego przedmiotem odpłatnego zbycia. Lokal mieszkalny stanowiący odrębną własność nabył wnioskodawca samodzielnie w drodze umowy przeniesienia własności przedmiotowego lokalu na jego rzecz jako osoby, której przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu. Spłata dokonana na rzecz byłej żony jest jedynie wydatkiem uwzględnionym w ramach wspólnych rozliczeń małżonków w związku z podziałem majątku wspólnego małżonków w wyniku ustania małżeńskiej wspólności majątkowej. Nie stanowi natomiast wydatku na nabycie lokalu mieszkalnego, jak również nie jest nakładem na nieruchomość dokumentowaną fakturą VAT i zwiększającym wartość tej nieruchomości. Nie może zatem stanowić kosztu uzyskania przychodu z tytułu jego odpłatnego zbycia, o których mowa w art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W konsekwencji spłata byłej żony wynikająca z podziału majątku dorobkowego małżonków nie mieści się w ustawowych kryteriach kosztu uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w rozumieniu art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Tym samym wpłata odpowiedniej kwoty tytułem spłaty byłej żonie dokonanej w zamian za 1/2 udziału w prawie do wkładu mieszkaniowego związanego ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego nie stanowi kosztu uzyskania przychodu z tytułu sprzedaży w 2023 r. odrębnej własności lokalu przysługującego wcześniej wnioskodawcy na zasadzie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego.
Wobec powyższego stanowisko wnioskodawcy w części dotyczącej uznania za koszty uzyskania przychodu spłaty na rzecz byłej żony dokonanej w zamian za 1/2 udziału w prawie do wkładu mieszkaniowego związanego ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego jest nieprawidłowe.
Od powyższej interpretacji skargę do Wojewódzkiego Sadu administracyjnego wniósł Pan W.K., który zarzucił:
-naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 22 ust. 6 c
ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2022.2647 t.j. z
dnia 2022.12.16 przez uznanie, że spłata dokonana na rzecz byłej żony w zamian za 1/2 udziału w prawie do wkładu mieszkaniowego związanego ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu nie stanowi udokumentowanych kosztów nabycia (w rozumieniu tej regulacji prawa) dla uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia własności przedmiotowego lokalu mieszkalnego w dniu 27.02.2023 r.
- naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez niewłaściwe zastosowanie, które mogło mieć istotny wpływ na przebieg sprawy tj. art. 121 § I w zw. z art. 14h w zw. z art. 14c § 1 i 2 0rdynacji poprzez nie przedstawienie w sposób wyczerpujący swojego stanowiska co do oceny prawnej opisanego stanu faktycznego oraz sprzeczne wyjaśnienie kwestii zakwalifikowania spłaty na rzecz byłej żony - raz jako zapłaty za nabycie 1/2 udziału we wkładzie mieszkaniowym, a raz jako wydatek dokonany z tytułu podziału majątku wspólnego małżonków, a tym samym prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu podatkowego.
Wskazując powyższe zarzuty wobec interpretacji indywidualnej wniósł o:
- uwzględnienie skargi oraz uchylenie interpretacji indywidualnej z dnia 23-08-2023 r. znak pisma: O112-KDSL1-2.4011.320.2023.1.KS,
- zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego według norm przepisanych.
Organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona. Organ interpretujący nie naruszył prawa materialnego uznając stanowisko wnioskodawcy w części za nieprawidłowe, w zakresie uznania spłat byłej zony z tytułu udziału w majątku wspólnym jako nie stanowiące kosztu uzyskania odrębnej własności lokalu mieszkalnego, zaś jego argumentacja nie narusza prawa procesowego, gdyż nie zachodzą sprzeczności, o których mowa w skardze.
Przepis art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Zgodnie zaś z art. 22 ust. 6c tej ustawy koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania.
Dla uznania wydatku za "koszt odpłatnego zbycia" w rozumieniu art. 22 ust.6c u.p.d.o.f. wymagany jest ciąg przyczynowo-skutkowy, w którym to sprzedaż nieruchomości jest przyczyną powstania określonego wydatku (np. taksy notarialnej czy prowizji pośrednika) lub bez którego sprzedaż nie byłaby w praktyce możliwa (np. ogłoszenie w prasie czy koszt wyceny nieruchomości - por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1401/15, CBOSA). Oznacza to, że określony przez skarżącego wydatek w kwocie przeznaczonej na spłatę byłej żony (w związku z przyznaniem mu prawa lokatorskiego do lokalu mieszkalnego w spółdzielni) można zaliczyć do kosztów odpłatnego zbycia, tylko wtedy gdyby uznać tę spłatę za okoliczność, bez której nie mogłoby dojść zbycia nieruchomości. Tymczasem, jak trafnie przyjęto w zaskarżonej interpretacji, takie twierdzenie skarżącego nie znajduje prawnego uzasadnienia.
Słusznie w tym zakresie zauważył organ interpretujący, że w stanie faktycznym wskazanym przez wnioskodawcę wykazano, że skarżący nabył prawo własności odrębnej własności lokalu zajmowanego przez siebie dopiero po ustaniu małżeństwa. Do warunków koniecznych jakie musiały być spełnione aby doszło do zawarcia tego aktu notarialnego, ustanawiającego odrębną własność lokalu i przenaszającego ją na wnioskodawcę nie należało spłacenie żonie ustalonych w ugodzie należności jakie wynikały z ich ustroju wspólności małżeńskiej i ustalonego udziału każdego z nich w pozostałym majątku po rozwodzie małżeństwa.
Źródłem zobowiązania skarżącego do dokonania tych spłat nie były normy prawne statuujące możliwość nabywania odrębnej własności lokalu od spółdzielni mieszkaniowej i nakładające na nabywcę obowiązek ponoszenia konkretnych opłat, ale stanowiły je przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczące podziału majątku wspólnego po ustaniu małżeństwa. Zgodnie bowiem z art. 31 ust. ustawy kodeks rodzinny i opiekuńczy pomiędzy małżonkami z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje wspólność majątkowa, zaś w myśl art. 43 ust.1 krio udziały małżonków w majątku wspólnym są równe. Po ustaniu małżonków dochodzi do podziału majątku wspólnego, który może zostać przeprowadzony w różny sposób. W tej konkretnej sprawie strony zawarły ugodę, gdzie prawo lokatorskie do udziału przyznano skarżącemu, zaś jego była zona otrzymała spłaty z tytułu wartości wkładu związanego z tym mieszkaniem. Wkłady i opłaty były wnoszone z majątku wspólnego i ciężary te, ponoszone na rzecz spółdzielni, zostały uznane przez Interpretatora za koszt uzyskania prawa własności, a następnie uzyskania przychodu z jego sprzedaży.
Trzeba także zauważyć, że nabycie mieszkania nie ma żadnego związku z faktem rozwodu małżeństwa i podziałem majątku wspólnego. Skarżący nie nabył jego własności na skutek podziału majątku ale na skutek późniejszej umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia jej na jego rzecz.
Dlatego też racje ma organ interpretujący, który uznał, że splata z tytułu udziału w majątku wspólnym na rzecz byłej żony nie stanowi kosztu uzyskania przychodu z tytułu sprzedaży prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego. W pojęciu takich kosztów mieszczą się bowiem wszystkie opłaty jakie na rzecz spółdzielni jakie ponosił skarżący wraz z żona – z majątku wspólnego, a które to opłaty zostały wraz z ich wysokością wskazane w wniosku o interpretacje. Tylko te kwoty stanowią koszt uzyskania własności tego mieszkania. Kwoty wypłacone byłej żonie stanowią jej udział w wypracowanym majątku wspólnym, którego najwartościowsza część została przyznana skarżącemu. Stanowią zwrot na jej rzecz części ( ekwiwalentu ) majątku wspólnego stron, która została przeznaczona na wskazane powyżej opłaty.
Bez spłaty tych kwot skarżący mógł uzyskać własność mieszkania i dokonać jego zbycia. Dlatego też nie stanowią one kosztów uzyskania przychodu z tytułu sprzedaży prawa własności do odrębnego lokalu mieszkalnego.
Podstawą wyroku jest przepis art. 151 p.p.s.a.