I SA/Rz 583/22

I SA/Rz 583/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Piotr Popek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 8 § 1, art. 11 i art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 2114
art. 8 ust. 1, art. 14 ust. 1
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j.)
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 43
Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2022 r. spraw ze skarg W.O. na decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie wydane w trybie wznowieniowym z dnia 18 lipca 2022 r. – nr 9009-2022-000655 w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2019 rok, – nr 9009-2022-000656 w przedmiocie odmowy płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2019 rok, – nr 9009-2022-000657 w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2019 rok 1) uchyla zaskarżone decyzje, 2) zasądza od Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie na rzecz skarżącego W.O. kwotę 2 091 (dwa tysiące dziewięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skarg są decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie (dalej: Agencja) z dnia [...] lipca 2022 r.
- nr [...] którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. (dalej: Agencja) z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...] o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. w całości oraz o odmowie przyznania W. O. (dalej: strona/ skarżący) płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2019 rok.
- nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji w R. z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...] o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. w całości oraz o odmowie przyznania stronie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2019 rok,
- nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji w R. z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...] o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2020 r. w całości oraz o odmowie przyznania stronie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014- 2020) na rok 2019.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia 29 maja 2019 roku, zmienionym w dniu 14 czerwca 2019 r. strona wniosła do kierownika BP Agencji w R. o przyznanie na 2019 r. płatności:
- bezpośrednich deklarując do płatności 24 działki rolne: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W oraz X na łączną powierzchnię 259,88 ha,
- dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) deklarując w/w 24 działki rolne o łącznej pow. 259,88 ha,
- rolno-środowiskowo- klimatycznej na 2019 rok deklarując realizację Pakietu 4 - Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 i w jego ramach wariant 4.5 - Półnaturalne łąki świeże na działkach rolnych: B1, H1, K1, L1, N1, O1 o łącznej powierzchni 125,46 ha oraz realizację Pakietu 5 - Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000 i w jego ramach wariant 5.5 - Półnaturalne łąki świeże na działkach rolnych: A1, C1, D1, E1, F1, G1, I1, J1, M1, Q1, S1, T1, U1, V1, W1, X1 o powierzchni 131,41 ha,
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 roku, nr [...] organ I instancji przyznał stronie:
- jednolitą płatność obszarową w wysokości 120 887,10 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1 682,70 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,
- płatność za zazielenienie w wysokości 81 133,08 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1 129,34 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,
- płatność redystrybucyjną w wysokości 4 925,89 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 68,57 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,
- kwota zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 2 771,15 zł.
Decyzją z tej samej daty nr [...] organ I instancji przyznał stronie płatność ONW typ specyficzny strefa II na rok 2019 wysokości 11 550,00 zł.
Z kolei decyzją z dnia [...] maja 2020 roku, nr [...] organ ten przyznał stronie w łącznej wysokości 199 068,71 zł, a w tym:
- dla wariantu 4.5 - Półnaturalne łąki świeże - w wysokości 95 832,84 zł,
- dla wariantu 5.5 - Półnaturalne łąki świeże - w wysokości 103 235,87 zł,
w tym także kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej w łącznej wysokości 3 000,00 zł.
W dniu 31 sierpnia 2020 r. Kierownik BP Agencji w R. został zawiadomiony przez kierownika BP w P. o potrzebie przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w zakresie sztucznych warunków. Postanowieniami z dnia 23 listopada 2020 r. organ I instancji wznowił postępowania zakończone w/w decyzjami ostatecznymi celem dokonania ustaleń czy w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie wspólnej polityki rolnej poprzez sztuczne stworzone warunków wymaganych do uzyskania płatności.
Organ I instancji odebrał wyjaśnienia strony w których podał, że nie polega na prawdzie stanowisko organu jakoby wydzierżawił swoje nieruchomości na rzecz trzech spółek z o.o. tj. C., E. i B., swoje grunty dzierżawił wyłącznie Spółce E., a nadto nie jest bezpośrednim udziałowcem w w/w spółkach. Podkreślił, że brak jest w sprawie jakichkolwiek przesłanek do wznowienia postępowania w sprawie podejrzenia sztucznych warunków, ponieważ od 20 lat prowadzi gospodarstwo rolne, posiada ciągnik rolniczy i maszyny rolnicze, a także korzysta z usług doradców rolnośrodowiskowych i posiada status rolnika.
Organ dołączył do akt sprawy m.in. odpowiedź strony z dnia 29 lipca 2020 udzielonej na wezwanie Kierownika BP Agencji w P. dotyczącej działek nr [...] /1 B., gm. B., woj. p. o łącznej pow. 9,54 ha oraz nr [...] M.y, gm. U., woj. p. o łącznej pow. 3,71 ha. Wynika z niej, że działka położona w miejscowości M. (nr [...]) jest jego własnością zaś działka położanej w miejscowości B. nr [...] /1 jest dzierżawiona od właściciela M. O. na podstawie umowy darowizny z dnia 28 kwietnia 2016 r. wstępując w miejsce dotychczasowego dzierżawcy - spółki E.
Strona była wzywana kilkakrotnie do składania wyjaśnień w sprawie, m.in. w celu wyjaśnienia dlaczego działki będące w jego posiadaniu wydzierżawił innym podmiotom, a nie zadeklarował ich do swojego wniosku. W odpowiedzi strona oświadczyła m.in, że prowadzi samodzielne gospodarstwo, którym zarządza od ponad 20 lat. Jest rolnikiem w myśl definicji przepisów wspólnotowych i prowadzi działalność rolniczą wykonując niezbędne zabiegi agrotechniczne w celu utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej. Wskazała, że ogół powierzchni dzierżawionych działek w jego gospodarstwie obejmuje powierzchnię 236,09 ha, natomiast powierzchnia działek zgłoszonych do płatności we wniosku wynosi 260,52 ha. Wyjaśnił także, że działki będące jego własnością, z uwagi na fakt ich wydzierżawienia, nie są w jego posiadaniu, ale jak wskazał nie istnieją żadne normy prawa materialnego uzasadniające składanie przez niego wniosków o płatności wobec wszystkich nieruchomości, których jest właścicielem. Podał, że część działek będących jego własnością wydzierżawił innym rolnikom i nie ujął ich we własnym wniosku między innymi z uwagi na ekonomikę prowadzenia gospodarstwa rolnego, zmniejszenie kosztów dojazdów, nadzoru. Jego zdaniem pozwala to chronić grunty przed tzw. zajazdami (samowolnym uprawianiem gruntów przez osoby trzecie), a także wypalaniem traw, w okresie wiosennym, co mogłoby skutkować sankcjami ze strony Agencji. Oświadczył także, że w prawie wspólnotowym nie ma zakazu wydzierżawiania, dzierżawy, poddzierżawy, a także żadnych przepisów mówiących o ograniczeniu dysponowania własnością.
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Kierownik BP Agencji w R. decyzjami z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...], nr [...] i nr [...] odmówił stronie przyznania dochodzonych płatności na 2019 r.
Wskutek wniesionych odwołań od w/w decyzji Dyrektor POR Agencji w Rzeszowie decyzjami z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...], nr [...] i nr [...] uchylił w całości decyzje organu I instancji i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku ponownego rozpoznania spraw organ I instancji na podstawie zebranego materiału dowodowego uznał, że te same osoby, tj. M. O., A. O. i A. O. tworzą w rzeczywistości jedno gospodarstwo. Takie elementy jak: struktura i powiązania organizacyjne poszczególnych podmiotów, struktura osobowa (te same osoby wstępujące w imieniu różnych podmiotów w odrębnym postępowaniu) świadczą zdaniem organu o tym, że poszczególne podmioty zostały utworzone jedynie w celu uzyskania środków z Unii Europejskiej, z pominięciem ograniczenia, co do limitów powierzchni i degresywnych stawek płatności obowiązujących w programach OB, ONW i RŚK. Organ ten stwierdził, że w wyniku zawartych umów dzierżawy (w tym również umowy dzierżawy zawartej z W. O.) dokonano podziału gospodarstwa osób będących w zarządzie Spółek, celem uzyskania korzyści wynikających z obejścia limitów kwotowych oraz zasad degresywności. Według organu postępowanie wyjaśniające wykazało, że w niniejszej sprawie poprzez wydzierżawienie m. in. W. O. łącznej powierzchni 220,55 ha od M. O. i A. O. nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej poprzez uniknięcie zastosowania modulacji i stawek degresywnych z tytułu płatności oraz w celu uzyskania korzyści sprzecznych z założeniami programu.
W konsekwencji powyższych ustaleń Kierownik BP Agencji w R. decyzjami z dnia [...] kwietnia 2022 r., wymienionymi na wstępie uchylił w całości decyzje ostateczne w sprawie płatności OB, ONW i RŚK i odmówił ich przyznania.
W odwołaniach od tych decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego związanych z błędną oceną ustaleń faktycznych oraz niewłaściwym zastosowaniem przepisów prawa materialnego, skutkujących błędnym uznaniem przez organ I instancji, że strona miała na celu stworzenie "sztucznych warunków", w celu uzyskania płatności, podczas, gdy faktycznie w pełni realizowała swoje uprawnienia jako rolnika w zakresie możliwości ubiegania się o płatności objęte przedmiotowym wnioskiem.
Dyrektor POR Agencji w Rzeszowie decyzjami z dnia [...] lipca 2022 r. utrzymał w mocy wyżej opisane decyzje organu I instancji.
Organ odwoławczy na wstępie skarżonych decyzji wskazał oraz omówił mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa.
W odniesieniu do płatności bezpośrednich, podkreślił organ odwoławczy, że zasady i tryb ich przyznawania określa ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2114, dalej: ustawa o płatnościach bezpośrednich) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, z późn. zm., dalej: rozporządzenie nr 1307/2013). W myśl art. 8 ust. 1 wyżej powołanej ustawy jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami", będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha i nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Ponadto wyjaśnił organ, że płatność za zazielenienie przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania do otrzymania płatności bezpośrednich i zgodnie z art. 43 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 jeżeli przestrzega praktyk korzystnych dla klimatu i środowiska, polegających na dywersyfikacji upraw, utrzymywaniu trwałych użytków zielonych oraz utrzymywaniu obszarów proekologicznych lub praktyk równoważnych. Zgodnie z art. 13 ustawy o płatnościach bezpośrednich płatność dla młodych rolników przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej, jednak nie większej niż 50 ha. Na podstawie art. 50 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, płatność dla młodych rolników przysługuje rolnikom, którzy rozpoczynają działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący tym gospodarstwem lub rozpoczęli już działalność w gospodarstwie rolnym w ciągu pięciu lat przed pierwszym złożeniem wniosku w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej w okresie 2015-2020 oraz ich wiek w roku składania tego wniosku nie przekracza 40 lat. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu tego rolnika jest większa niż 3 ha. Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Tym samym płatność dodatkowa może być przyznana maksymalnie do 27 ha. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2a ustawy o płatnościach bezpośrednich płatność związana do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno jest przyznawana rolnikowi do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno gatunków określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 34 ust. 1 i 2, jeżeli dokonano zbioru ziarna.
Z kolei w zakresie płatności ONW powołał się organ na rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015 r" poz. 364 z późn. zm., dalej: rozporządzenie ONW) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm., dalej: Rozporządzeniem nr 1305/2013), a zwłaszcza § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW, zgodnie z którym, płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych na których jest położona działka rolna o powierzchni co najmniej 0,10 ha, prowadzona jest działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013 oaz położonych na obszarach ONW. Jednocześnie z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia ONW wynika, że przy ustalaniu wysokości płatności ONW uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit, b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych o których mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Natomiast w zakresie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej organ odwoławczy powołał się na § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r" poz. 415, z późn. zm., dalej: rozporządzenie RŚK) który stanowi, że płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna przysługuje rolnikowi, jeżeli: został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno- środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu rolno-środowiskowo-klimatycznym. Ponadto, w myśl § 15 ust. 3 rozporządzenia RŚK przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Podkreślono dalej, że to na organie spoczywa obowiązek ustalenia zgodności deklaracji rolnika ze stanem faktycznym na gruncie, co wynika bezpośrednio z treści art. 74 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, z późn. zm. dalej: rozporządzenie nr 1306/2013), które stanowią iż państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy.
Zwrócił także uwagę organ, że konieczność przeprowadzania kontroli administracyjnych dla wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich wynika art. 59 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013, który stanowi, że system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji wznowił postępowania w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi w przedmiocie przyznania płatności OB., ONW i RŚK na 2019 rok podając jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt. 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.), który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W przedmiotowych sprawach według organu odwoławczego nową okolicznością, która istniała w dniu wydania w/w decyzji i nie była znana organowi, który wydał decyzje był fakt, że w dniu 31 sierpnia 2020 r. organ ten uzyskał informację dotyczącą konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w sprawie podejrzenia stworzenia sztucznych warunków przez W. O., uzyskaną w ramach toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności dla spółek C., E. i B. za rok 2019, to jest, że grunty zgłaszane do uzyskania płatności są wydzierżawione między innymi od w/w, który ubiegał się o dopłaty jako osoba fizyczna będąc jednocześnie udziałowcem tychże spółek. Zdaniem organu odwoławczego zostały spełnione warunki do wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. bowiem kierownik BP Agencji w R. o podejrzeniu wystąpienia w gospodarstwie strony sztucznych warunków dowiedział się w dniu 31 sierpnia 2020 r., zatem po dacie wydania decyzji, istniały jednak w roku 2019, ponieważ kwestia dzierżawienia działek wystąpiła w kampanii w roku 2019 - czyli istniały na dzień wydania decyzji ostatecznej.
Organ odwoławczy uznał także za prawidłowe stanowisko organu I instancji o odmowie przyznania stronie dochodzonych na 2019 r. płatności, bo ustalenia w tym zakresie, oparte na podstawie zebranych w sprawie dowodów, przedstawionych w uzasadnieniu decyzji wskazują na powiązania strony ze ściśle określoną grupą osób, oraz powiązanymi z tymi osobami spółkami utworzonymi w celu obejścia przepisów ustanawiających limity pomocy finansowej.
Wyjaśnił organ, że weryfikacja umów dzierżawy zawartych pomiędzy stroną, a M. O. oraz A. O. wykazała, że strona w roku 2019 zgłosiła do dopłat działki o łącznej pow. 259,88 ha, z czego tylko pow. 39,33 ha stanowi jej własność i są to działki ew. nr [...], a pow. 220,55 ha jest użytkowana przez stronę na podstawie umów dzierżawy z A. O. na pow. 24,31 ha (działka ew. nr [...] o pow. 7,17 ha, nr [...] o pow. 8,69 ha oraz nr [...] o pow. 8,45 ha) oraz z M. O. na pow. 196,24 ha (działka nr [...] /27 o pow. 2,08 ha, nr [...] o pow. 6,32 ha, nr [...] o pow. 63,56 ha, nr. [...] /1 o pow. 31,27 ha, nr [...] o pow. 8,65 ha, nr [...] o pow. 11,74 ha, nr [...] o pow. 8,93 ha, nr [...] o pow. 0,93 ha, nr [...] /46 o pow. 28,70 ha, nr [...] o pow. 12,28 ha oraz nr [...] o pow. 21,78 ha). Ponadto wskazał organ, że strona oprócz działek zgłoszonych do płatności w roku 2019 jest właścicielem działek ewidencyjnych nr [...] o pow. 0,7390 ha, nr [...] o pow. 0,5413 ha, których to działek nie zgłasza do płatności w roku 2019 oraz działek ew. nr [...] /1 o łącznej pow. 20,04 ha, które zostały zgłoszone do dopłat bezpośrednich na rok 2019 przez inne podmioty. J. O. zgłosił powierzchnię 16,66 ha gruntów będących własnością strony (działka ew. nr [...] /1), spółka E. Sp. z o.o.- zgłosiła powierzchnię 3,38 ha gruntów będących własnością strony (działka ew. nr [...]) oraz pow. 8,79 ha (działka ew. nr [...] /1) gruntów będących pierwotnie własnością strony a przekazanych M. O. w formie darowizny.
Organy Agencji ustaliły, że strona posiada 20 udziałów o łącznej wartości 24.000 zł w spółce N. E. Sp. z o.o., której wspólnikami także są: A. O. (40 udziałów), J. O. (10 udziałów), J. D. ( 20 udziałów), J. O. (10 udziałów) oraz A. O. (20 udziałów). Zdaniem organów potwierdza to, że strona jest powiązana osobowo i kapitałowo ze spółkami, które zarządzane są przez te same osoby i tworzą w rzeczywistości jedno gospodarstwo, prowadzone przez osoby powiązane rodzinnie lub służbowo z A. O. Te same osoby występują w innych, następujących spółkach:
- M. Sp. z o.o. powstała w dniu 25.07.2008 r., spółka posiada dwóch wspólników tj.: M. O. (2520 udziałów o łącznej wysokości 1.260.000,00 zł) oraz A. O. (280 udziałów o łącznej wysokości 140.000,00 zł), Prezes Zarządu spółki: M. O.;
- E. O. Sp. z o.o. powstała w dniu 16.04.2003 r., spółka posiada dwóch wspólników tj.: M. O. (90 udziałów o łącznej wartości 45.000,00 zł) oraz A. O. (10 udziałów o łącznej wartości 5.000 zł), Prezes Zarządu spółki: M. O., Vice Prezes: A. O.;
- E. Sp. z o.o. powstała w dniu 10.10.2007 r., spółka posiada dwóch wspólników: M. O. (100 udziałów o łącznej wartości 50.000,00 zł) oraz A. O. (20 udziałów o łącznej wartości 10.000 zł), Prezes Zarządu spółki: M. O.;
- B. Sp. z o.o. powstała w dniu 05.12.2011 r., jedyny udziałowiec N. E. Sp. z o.o. tj. 40 udziałów o łącznej wartości 40.000,00 zł., Prezes Zarządu: A. O. (do dnia 29 czerwca 2017 r. funkcję tą pełnił J. O. a w latach 26 czerwca 2017 r. - 13 października 2017 r. A. O., zaś prokurentem M. O.;
- C. Sp. z o.o. powstała w dniu 23.04.2012 r., wspólnicy A. O. (24 udziały o łącznej wartości 24.000,00 zł) oraz A. O. (96 udziałów o łącznej wartości 96.000,00 zł), Prezes Zarządu spółki: A. O.;
- E. Sp. z o.o. powstała w dniu 01.12.2011 r., jedyny udziałowiec N. E. Sp. z o.o. posiadająca 60 udziałów o łącznej wartości 60.000 zł), Prezes Zarządu: A. O.;
- Gospodarstwo R. w S. Sp. z o.o. powstała w dniu 15.02.2002 r., jedyny udziałowiec - M. O., Prezes Zarządu spółki: M. O..
Według organów takie elementy jak: struktura i powiązania organizacyjne poszczególnych podmiotów, struktura osobowa (te same osoby występujące w imieniu rozmaitych podmiotów w odrębnych postępowaniach) świadczą o tym, że poszczególne podmioty występujące w 2019 r. o płatności zostały utworzone jedynie w celu uzyskania środków z Unii Europejskiej, z pominięciem ograniczenia, co do powierzchni i degresywnych stawek płatności obowiązujących w programach OB, ONW i RŚK. Analiza w/w danych wskazuje według organów, że A. O., M. O. oraz A. O. mają znaczący wpływ na działalność przedmiotowych spółek. Oprócz wskazanych wyżej spółek o płatności na rok 2019 - jako osoby fizyczne wystąpiły pozostałe osoby znajdujące się w zarządzie tych spółek: w tym także W. O., J. O. oraz D. D. Osoby te wydzierżawiają grunty rolne w/w spółkom oraz są spokrewnione lub spowinowacone z osobą M. O. i A. O. Ponadto ustalono, że Gospodarstwo R. w S. Sp. z o.o., której właścicielem i Prezesem Zarządu jest M. O., jest głównym wykonawcą usług koszenia i zbioru siana w gospodarstwie W. O. oraz osób i podmiotów wyżej wymienionych. Uznały więc organy, że wskazane podmioty zarządzane przez te same osoby, tj. przez M. O., A. O. i A. O. tworzą w rzeczywistości jedno gospodarstwo. Zdaniem organów podmioty te zostały utworzone jedynie w celu uzyskania środków z Unii Europejskiej, z pominięciem ograniczenia, co do limitów powierzchni i degresywnych stawek płatności obowiązujących w programach OB, ONW i RŚK. Zdaniem obu organów motywem powołania w/w spółek była chęć obejścia przepisów ustanawiających limity pomocy finansowej według kryteriów wielkości gospodarstwa i zasad, że płatność jest uzależniona od wielkości gospodarstwa i maleje wraz z wzrostem jego powierzchni. Dlatego też zdaniem organu odwoławczego stwierdzone zostało, że strona, która wnioskuje o płatność w roku 2019 do powierzchni 259,88 ha w swoim wniosku wraz z powiązanymi kapitałowo i osobowo spółkami (w tym spółce N. E. Sp. z o.o. w której posiada 20 udziałów), stworzyli sztuczne warunki w celu obejścia mechanizmu modulacji w sprzeczności z celami wsparcia, czyli, że zachodziły przesłanki odmowy przyznania płatności OB,ONW i RŚK. Strona oraz osoby które powiązane są z nią rodzinnie - poprzez utworzenie kilku spółek - sztucznie podzielili grunty wchodzące w skład jednego gospodarstwa rolnego, w którym rolę zarządczą w sposób ciągły wypełnia A. O. bądź M. O.
Organy Agencji dokonały analizy wniosków o płatności na 2019 r. złożone przez spółki B., E. i C. dochodząc do wniosku, że podmioty te, zarządzane przez te same osoby, tj. przez M. O., A. O. i A. O. tworzą w rzeczywistości jedno gospodarstwo. Zdaniem organu dokonano podziału gospodarstwa osób będących w zarządzie Spółek, celem uzyskania korzyści wynikających z obejścia limitów kwotowych oraz zasad degresywności. Dlatego też, zdaniem orgaów, poprzez wydzierżawienie m. in. Stronie łącznej powierzchni 220,55 ha od M. O. i A. O. nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej poprzez uniknięcie zastosowania modulacji i stawek degresywnych oraz w celu uzyskania korzyści sprzecznych z założeniami programu. Zdaniem organów W. O. nie można uznać za samodzielnie prowadzącego działalność rolniczą, posiadającego autonomię w zakresie zarządzania swoim gospodarstwem, bowiem jak
Wykazano, powiązany jest osobowo i kapitałowo ze spółkami, które zarządzane są przez te same osoby i tworzą w rzeczywistości jedno gospodarstwo, prowadzone przez osoby powiązane rodzinnie lub służbowo z A. O. Takie elementy jak: struktura i powiązania organizacyjne poszczególnych podmiotów, struktura osobowa (te same osoby występujące w imieniu rozmaitych podmiotów w odrębnych postępowaniach) świadczą o tym, że poszczególne podmioty (w tym W. O.) występujące w 2019 r. o płatności zostały utworzone jedynie w celu uzyskania środków z Unii Europejskiej, z pominięciem ograniczenia, co do powierzchni i degresywnych stawek płatności obowiązujących w programach OB, ONW i PRŚK. W/w osoby poprzez utworzenie kilku spółek - sztucznie podzieliły grunty wchodzące w skład jednego gospodarstwa rolnego, w którym rolę zarządczą w sposób ciągły wypełnia A. O., M. O. i A. O. Zdaniem organu odwoławczego strona uczestniczyła w procesie tworzenia sztucznych warunków w celu maksymalizowania wysokości otrzymywanych płatności w różnych schematach pomocowych. Występowała w grupie osób oraz w spółkach utworzonych przez te osoby. W ocenie organu odwoławczego gospodarstwa tych podmiotów były ze sobą powiązane ekonomicznie, osobowo i organizacyjnie. Działki należące do strony o powierzchni 16,66 ha zostały wydzierżawione J. O. oraz o powierzchni 3,38 ha zostały wydzierżawione E. Sp. z o.o., ponadto powierzchnia 8,79 ha gruntów będących pierwotnie własnością strony a później przekazanych M. O., były również wydzierżawione spółce E. Ponadto wykazano, że w gospodarstwie W. O. głównym wykonawcą usług koszenia i zbioru siana w gospodarstwie jest Gospodarstwo R. w S. Sp. z o.o,. której Prezesem Zarządu jest M. O., od którego strona wydzierżawia większą część swojego t.j. powierzchnię 209 ha, pozostałą część tj. 24,31 ha strona wydzierżawia od A. O. Usługi rolnicze wykonywane są głównie przez w/w spółkę także u pozostałych osób i podmiotów powiązanych.
W świetle powyższych uwag konstatował organ odwoławczy, że decyzje organu I instancji odmawiające stronie dochodzonych płatności są prawidłowe i spójne z obowiązującymi przepisami a w szczególności z artykułem 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. L 25, s. 8) który stanowi, że nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu, do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
Odnosząc się zarzutów odwołania Dyrektor POR Agencji w Rzeszowie podniósł, że przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (por. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I), "Europejski Przegląd Sądowy" 2011, nr 6 (69), s. 25- 26). Wskazał również organ, że za tworzenie sztucznych warunków uważa się m.in. sztuczny podział gospodarstwa rolnego na kilka mniejszych, dokonany w celu zawyżenia przysługującej pojedynczemu rolnikowi kwoty płatności z ominięciem limitu powierzchni i degresywności stawek płatności. W realiach sprawy zaszły podstawy do stwierdzenia zamierzonej koordynacji pomiędzy powiązanymi podmiotami. Jak zaznaczył organ formalne zgłoszenie przez kilka różnych gospodarstw osobnych wniosków o przyznanie płatności nie zawsze stanowi o ich odrębności gospodarczej, a zebrane w sprawie dowody świadczą o tym, że te gospodarstwa stanowią wspólnie większą inwestycję jednego podmiotu ze względu na jednakowość prowadzonej działalności gospodarczej oraz powiązania kapitałowe i osobowe. Spółki powiązane osobowo i kapitałowo, zarządzane przez te same osoby tworzą w rzeczywistości jedno gospodarstwo, prowadzone przez osoby powiązane rodzinnie lub służbowo. Według organów Agencji takie elementy jak: struktura i powiązania organizacyjne poszczególnych podmiotów, struktura osobowa (te same osoby występujące w imieniu różnych podmiotów w odrębnych postępowaniach) świadczą o tym, że poszczególne podmioty zostały utworzone jedynie w celu uzyskania środków z Unii Europejskiej, z pominięciem ograniczenia, co do limitów powierzchni i degresywnych stawek płatności obowiązujących w programach OB, ONW i PRSK.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 60 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1306/2013, organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z tym przepisem, bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Wskazał, że cele wsparcia rozwoju obszarów wiejskich są wymienione w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. L 277, s.l). Zgodnie z art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia, wsparcie rozwoju obszarów wiejskich przyczynia się do osiągnięcia następujących celów: a) poprawy konkurencyjności rolnictwa i leśnictwa poprzez wspieranie restrukturyzacji, rozwoju i innowacji; b) poprawy środowiska naturalnego i terenów wiejskich poprzez wspieranie gospodarowania gruntami; c) poprawy jakości życia na obszarach wiejskich oraz popierania różnicowania działalności gospodarczej. Zdaniem organu cel, jakim jest wspieranie konkurencyjności należy rozumieć w dwóch aspektach. Pierwszy wymaga odniesienia do sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika, drugi zaś wymaga przyjęcia perspektywy całej branży. Celem wsparcia jest, bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa poprzez wzmacnianie jego pozycji ekonomicznej np. poprzez inwestycje w zaplecze produkcyjne konkretnego podmiotu, ale zapewnienie balansu i równomiernego rozwoju całej grupy przedsiębiorców z danej grupy. Innymi słowy: konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie - w aspekcie ogólnym - konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy (w sensie funkcjonalnym a nie tylko formalnoprawnym) ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia (zachwiania) konkurencyjności na danym rynku. Konkurencyjność w sensie szerszym zapewnić miał mechanizm modulacji zmniejszający wsparcie dla producentów gospodarujących na większym areale poprzez prowadzenie degresji szczeblowej w konstrukcji stawek wsparcia. Wprowadzenie mechanizmów modulacji i degresywnych płatności ma przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach. Wedle organu w sposób oczywisty sztuczny podział gospodarstwa na odrębnych wnioskodawców (tj. wykreowane spółki oraz osoby powiązane osobowo i kapitałowo z tymi spółkami oraz ze stroną) prowadził do naruszenia zasady konkurencyjności w obu jej aspektach. Tym samym, planowany zakres przedsięwzięcia inwestycyjnego oraz powiązania kapitałowe i osobowe, a także zarządzanie zorganizowaną grupą powiązanych ze sobą osób oraz spółek, wskazuje, że było to działanie skierowane na pozyskanie korzyści poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści w sposób sprzeczny z celami wsparcia w rozumieniu art. 60 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1306/2013.
Jak podkreślił organ odwoławczy, dokonując ustalenia "stworzenia sztucznych warunków" nie można zatem ograniczać się tylko do oceny działań samego beneficjenta, lecz również do działań osób czy podmiotów zaangażowanych w podobne projekty inwestycyjne (tak wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II GSK 2576/14). Konieczna jest przy tym ocena działań podejmowanych zarówno na etapie tworzenia podmiotów powiązanych, jak i na etapie występowania przez nie z wnioskami o płatności. Podmioty można uznać za powiązane, jeżeli te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu nimi albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów, jak również osoby (zarówno fizyczne jak prawne), które łączą więzi o charakterze rodzinnym lub wynikające ze stosunku pracy, a także powiązania majątkowe pomiędzy tymi podmiotami lub osobami pełniącymi w tych podmiotach funkcje zarządzające, kontrolne albo nadzorcze, a podobne rozwiązania funkcjonują na gruncie przepisów dotyczących podatków dochodowych.
W okolicznościach niniejszych spraw organ odwoławczy uznał, że chociaż strona oraz pozostałe wymienione przez ten organ podmioty formalnie tworzą samodzielne gospodarstwa, a więc gospodarstwa mające określonego zarządcę i własny numer ewidencyjny, to jednak gospodarstwa te pozostają ze sobą ściśle powiązane. Zdaniem organu odwoławczego wszystkie wydarzenia, które miały miejsce w roku 2019, to jest w roku, w którym strona ubiegała się o przedmiotowe płatności stanowiły próbę dostosowania wzajemnych relacji pomiędzy wszystkimi tymi podmiotami, aby uzyskać maksymalne wnioskowane dofinansowanie. Podmioty te pomimo istnienia pomiędzy nimi wykazanych przez organy Agencji powiązań, zwłaszcza o charakterze osobowym, ekonomicznym oraz funkcjonalnym, wystąpiły do z oddzielnymi wnioskami o przyznanie płatności na rok 2019, działając formalnie jako samodzielni rolnicy. Powyższe ustalenia stanowią przesłanki uzasadniające tezę o tworzeniu sztucznych warunków. Organ odwoławczy stwierdził, że motywem ubiegania się o płatności w złożonym przez stronę wniosku była chęć obejścia przepisów ustanawiających limity pomocy finansowej według kryteriów wielkości gospodarstwa i zasad, że płatność jest uzależniona od wielkości gospodarstwa i maleje wraz z wzrostem jego powierzchni. Prowadzenie działalności przez powiązane ze sobą osoby oraz utworzone przez nich spółki, ich powiązania kapitałowe, osobowe i funkcjonalne dało organowi odwoławczemu podstawy do twierdzenia, że stanowi to próbę obejścia przepisów dotyczących limitu kwoty pomocy, jaka może być przyznana i wypłacona jednemu beneficjentowi w okresie realizacji programu.
Zdaniem organu odwoławczego, ustalony w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jednoznacznie wskazuje na istnienie bezpośrednich więzi pomiędzy podmiotami ubiegającymi się o takie same płatności i daje podstawy do ustalenia, że doszło do koordynacji działań podejmowanych w ramach powiązanych ze sobą podmiotów i ich zmowy w dążeniu do uzyskania korzyści w postaci płatności w wysokości wyższej niż przysługiwałaby gdyby o płatność ubiegał się wyłącznie właściciel gruntów. Analiza ustalonych powiązań osobowych prowadzi wg organu do wniosku, że mamy do czynienia z grupą osób fizycznych, które poprzez ukształtowanie struktury własnościowo-zarządczej zarówno osobowo jak i w spółkach prawa handlowego (w tym spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością) mają rzeczywisty wpływ na kształtowanie przez te podmioty stosunków cywilnoprawnych. Korzystając z tego, w wyniku zawartych umów dzierżawy, a więc poprzez wzajemne wydzierżawianie sobie gruntów rolnych dokonano podziału gospodarstwa osób zarówno na indywidulane podmioty, jak i osób będących z zarządzie Spółek, celem uzyskania korzyści wynikających z obejścia zasad degresywności. Rozproszenie gruntów mogących stanowić zorganizowaną całość, należących i zarządzanych pośrednio lub bezpośrednio przez te samej osoby, potwierdza cel takiego działania, jakim jest obejście zasady degresywności przy płatności w ramach wsparcia bezpośredniego. Dlatego też zdaniem organu odwoławczego zawierane umowy dzierżawy jakie zostały wskazane w niniejszej decyzji pomiędzy wskazaną w decyzji grupą osób miały w istocie charakter fikcyjny. Ich celem miało być pozyskanie większej kwoty płatności przez właścicieli gruntów (w tym przewyższających kwotę z art. 11 ust. 1 rozporządzenia 1307/2013). Właściciele gospodarstwa rolnego o dużym areale ubiegający się o dopłaty uzyskują je w ograniczonym zakresie bowiem zastosowanie znajdują limity powierzchniowe czy stawki degresywne. Tymczasem zawierając fikcyjne umowy dzierżawy uzyskują rzekomy czynsz dzierżawny, który de facto pochodzi z uzyskanych przez rzekomego dzierżawcę dopłat. Powyższe okoliczności faktyczne w sposób jednoznaczny potwierdzają stworzenie sztucznych warunków pomiędzy stroną, a pozostałymi podmiotami: A. O., M. O. oraz A. O., którzy widnieją w zarządzie spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, które uzyskały odrębne wpisy do ewidencji producentów: M. Sp. z o.o., N. E. Sp. z o.o., E. Sp. z o.o., E. Sp. z o.o., B. Sp. z o.o., Gospodarstwo R. w S. Sp. z o.o. i wnioskują o płatności do gruntów będących własnością m.in. w/w osób, a jednocześnie zarządzających tymi spółkami. Zaznaczył przy tym organ, że wprawdzie samo wydzierżawienie gruntu nie musi świadczyć o tym, że strona nie zamierzała prowadzić samodzielnie działalności rolniczej, niemniej jednak w połączeniu z pozostałymi okolicznościami ustalonymi przez organ, już o tym świadczy. Dlatego też zdaniem organu odwoławczego jedyny cel wydzierżawiania i dzierżawienie gruntów rolnych, na który było nakierowane działanie strony i pozostałych rolników biorących udział w tym mechanizmie, to uzyskanie płatności z pominięciem wprowadzonych na poziomie unijnym i krajowym ograniczeń. W przypadku płatności bezpośrednich, są to przepisy: art. 14 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich (określający limit powierzchniowy dla płatności dodatkowej, tj. do maksymalnie 27 ha na jeden wniosek) oraz art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 (traktujący o zastosowaniu współczynnika korygującego określonego w przepisach definiujących tzw. dyscyplinę finansową - tj. zmniejszenia proporcjonalnie płatności w sytuacji gdy łączna kwota płatności bezpośrednich w danym roku jest wyższa od równowartości 2 000 euro). W płatnościach ONW oraz płatnościach rolno-środowiskowo-klimatycznych istnieją tzw. przepisy modulujące. W przypadku płatności ONW "rozdzielenie" gruntów na kilka wniosków miało na celu ominięcie przepisów modulujących zawartych w § 3 ust. 4 rozporządzenie ONW, zgodnie z którym płatność ONW (jako płatność jednoroczna) jest przyznawana w wysokości: 1) 100% stawki podstawowej - za powierzchnię do 25 ha; 2) 50% stawki podstawowej - za. powierzchnię powyżej 25 ha do 50 ha; 3) 25% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 75 ha. Kolejno, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenie ONW kwotę płatności ONW oblicza się, biorąc pod uwagę użytki, rolne położone na obszarach ONW, dla których obowiązują stawki podstawowe - w kolejności od najwyższej do najniższej. Natomiast w przypadku płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przepisem modulującym jest § 16 Rozporządzenia RŚK. Organ odwoławczy podsumował, że zebrany materiał dowodowy wskazuje, że strona nie prowadziła samodzielnie gospodarstwa rolnego, a jedynie brała udział w sztucznie stworzonym mechanizmie dla ich uzyskania. Dla oceny, czy doszło do stworzenia sztucznych warunku nie ma znaczenia to, że strona formalnie mogła wykazać się posiadaniem gruntów rolnych uprawianych rolniczo, ani to, że posiadała wyodrębnione organizacyjno-prawnie gospodarstwo. Nie wyklucza to bowiem uczestniczenia w sztucznie stworzonym mechanizmie pozyskiwania płatności. Podejmowane przez wskazane wcześniej podmioty czynności prawne i faktyczne, mimo że bezpośrednio nie były objęte zakazem prawnym, to jednak zmierzały do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. Ocena gospodarstwa rolnego musi obejmować, w sytuacjach budzących wątpliwości, nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z jego funkcjonowaniem, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku. Ocena ta powinna również uwzględniać charakter zadań, jakie mogą być finansowane z budżetu UE na rozwój obszarów wiejskich (na podstawie krajowych planów strategicznych rozwoju obszarów wiejskich) i powinna niewątpliwie łączyć się z oceną dokonywaną w pozostałych płatnościach rolnych i obowiązujących w danym okresie rozliczeniowym modulacji. Zdaniem organu z okoliczności, jakie wystąpiły w niniejszych sprawach wynika, że tworzone były gospodarstwa rolne, względem których były składane odrębne wnioski o przyznanie różnych płatności rolnych, z pominięciem ograniczeń finansowych, jakie wynikają z przepisów unijnych regulujących wsparcie finansowe dla rolnictwa UE. W tej sytuacji istniała podstawa do odmówienia przyznania wnioskowanej płatności w roku 2019 ze względu na sztuczne stworzenie warunków do jej uzyskania. Zasadniczym celem wsparcia jest bowiem pomoc w przeprowadzeniu restrukturyzacji rolnictwa i poprawy warunków gospodarowania i życia na terenach wiejskich oraz pomoc w ochronie środowiska naturalnego przed dalszą jego degradacją. Wsparcie to jest oparte na mechanizmie mającym na celu stopniowe obniżanie płatności dla rolników na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, a także na zasadzie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Wskazane wcześniej przepisy prawa krajowego i unijnego sprzeciwiają się przyznaniu płatności podmiotom, których zasadniczym celem podejmowanych działań jest dążenie do uzyskania jak największej płatności, a nie realizacją jednego z celów polityki rolnej. Zdaniem organu można założyć, że gdyby nie było takiego wsparcia finansowego ze strony Państwa czy UE, to działalność byłaby prowadzona na mniejszą skalę. Tak więc, mimo że wydzierżawianie gruntów rolnych, czy też powierzenie wykonania prac rolnych innemu podmiotowi są prawnie dopuszczalne, to jednak muszą one być skonfrontowane z przepisami regulującymi mechanizm przyznawania płatności, które wykluczają przyznawanie płatności podmiotom, które ukrywając faktyczny sposób i zakres prowadzonej działalności, de facto nie prowadzą działalności rolniczej opartej na zasadzie swobody i konkurencyjności, a więc nie spełniają zasadniczego kryterium pozwalającego na przyznanie jakiejkolwiek pomocy nie tylko w zakresie rolnictwa.
Odnosząc się do zarzutów odwołania tyczących naruszenia przepisów procesowych, Dyrektor POR Agencji w Rzeszowie stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie został poddany wnikliwej ocenie organu zarówno I jak i II instancji a w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego, ocenie poddano również wyjaśniania i dowody składane przez stronę, a odmienne od oczekiwań strony rozstrzygnięcie nie może samo w sobie stanowić o nieprawidłowości przeprowadzonego postępowania. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji, również prawidłowo, ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy w niniejszej sprawie zostały spełnione łącznie obie przesłanki o których mówi przepis art. 60 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1306/2013 - stwierdzając ich wypełnienie. W skarżonych decyzjach powołano odpowiednie przepisy prawa które znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu prawnym i faktycznym decyzji, zawierają one wszystkie obligatoryjne elementy warunkujące prawidłowość jej wydania. Co do pominięcia dowodu z przesłuchania W. O. na okoliczność samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego organ odwoławczy zauważył, że organ nie jest związany wnioskiem dowodowym sprawy, jeżeli stwierdzi, że nie jest on przydatny do wyjaśnienia sprawy, albo żądanie dotyczy okoliczności już stwierdzonych za pomocą innych dowodów. Jak wskazał ten organ kwestia ustalenia charakteru prowadzonej przez stronę działalności rolniczej (tj. samodzielności) została już badana w niniejszym postępowaniu, dlatego też odstąpił od przeprowadzenia żądanego przez stronę dowodu.
W analogicznych skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższe decyzje Dyrektora POR w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2022 r. strona reprezentowana przez fachowego pełnomocnika zarzuciła:
1) obrazę przepisów prawa materialnego poprzez:
a. naruszenie przepisów art. 5, 6, 7 ust. 1 i 2, 8 i 24 ustawy o płatnościach bezpośrednich oraz art. 26 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 12 i 27 ust.1 i 2 u.w.r.o.w. w zw. z § 2 rozporządzenia RŚK w zw. z treścią rozporządzenia nr 1306/2013 w zw. z art. 18 ust. 6 akapit drugi i trzeci rozporządzenia nr 640/2014 - poprzez ich błędne zastosowanie w drodze utrzymania w mocy decyzji organu I instancji odmawiających przyznania płatności na rok 2020 poprzez błędne uznanie przez organ II instancji, że działanie w zakresie wniosku objętego postępowaniem dokonane ze strony skarżącego miało na celu stworzenie "sztucznych warunków" w celu uzyskania wsparcia w zakresie płatności, podczas gdy faktycznie skarżący w pełni realizował swoje uprawnienia jako rolnik w zakresie możliwości ubiegania się o płatności objęte wnioskiem tyczącym się niniejszego postępowania,
b. art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady WE/1698 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich poprzez niewłaściwe zastosowanie i odmowę przyznania skarżącemu wnioskowanych płatności w całości, podczas gdy nie on stworzył sztucznie warunków w celu uzyskania korzyści pozostających w sprzeczności z celami systemów wsparcia bezpośredniego,
c. alternatywnie - w przypadku nieuwzględnienia powyżej wyartykułowanego zarzutu - naruszenie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji nr 65/2011 poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że stwierdzenie stworzenia sztucznych warunków skutkuje odmową przyznania płatności objętych wnioskiem w całości, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że stwierdzenie, że w danej sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków winno skutkować odmową przyznania płatności w zakresie wynikającym ze stworzenia sztucznych warunków (korzyści sprzecznej z systemami wsparcia bezpośredniego), nie zaś odmową przyznania wszelkich płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (także należnych bez stworzenia sztucznych warunków),
2) obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść wydanej decyzji poprzez:
a. naruszenie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.) poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji,
b. naruszenie przepisu art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich oraz art. 27 ust. 1 i 2 u.w.r.o.w. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności poprzez całkowite pominięcie przez organy obu instancji znanych im z urzędu okoliczności wynikających z postanowienia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w R. z dnia 7 grudnia 2021 r. sygn. akt [...] oraz postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. akt [...] zgodnie, z którymi to osoby A. O., J. O. i W. O. nie stwarzały sztucznych warunków mających na celu uzyskanie nienależnych im płatności od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, co miało skutek w drodze zlekceważenia zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu strony, co zaś przejawiło się w drodze błędnego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, w tym w szczególności wielokrotnych wyjaśnień skarżącego przedkładanych na skutek wezwań organu I instancji oraz w zakresie pominięcia dowodu z przesłuchania w charakterze strony skarżącego - co końcowo doprowadziło do błędnego uznania przez organ I instancji, a w ślad za nim przez organ II instancji, że skarżacy miał na celu stworzenie "sztucznych warunków" w celu uzyskania wsparcia w zakresie płatności, podczas gdy faktycznie w pełni realizował swoje uprawnienia jako rolnika w zakresie możliwości ubiegania się o płatności objęte wnioskiem tyczącym się niniejszego postępowania,
c. obrazę art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich oraz art. 27 ust. 1 i 2 u.w.r.o.w. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zamiast oceny swobodnej, bez wskazań doświadczenia życiowego i z pominięciem oczywistych dowodów, co miało skutek w drodze zlekceważenia zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu strony, co zaś przejawiło się w drodze błędnego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, w tym w szczególności wielokrotnych wyjaśnień skarżącego przedkładanych na skutek wezwań organu I instancji, a co końcowo doprowadziło do błędnego uznania przez organ I instancji, a w ślad za nim również przez organ II instancji, że skarżący miał na celu otworzenie "sztucznych warunków" w celu uzyskania wsparcia w zakresie płatności, podczas gdy faktycznie w pełni realizował swoje uprawnienia jako rolnika w zakresie możliwości ubiegania się o płatności objęte wnioskiem tyczącym się niniejszego postępowania,
d. art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. i 10 k.p.a. poprzez brak opisania w uzasadnieniu decyzji podstaw faktycznych i prawnych jej wydania, w szczególności poprzez pominięcie uzasadnienia podstawy wydania decyzji z uwagi na zawarcie w jej treści niepełnej, fragmentarycznej oceny prawnej bez wskazania sposobu rozumowania stosownych przepisów na tle stanu faktycznego ustalonego w sprawie.
Wywodząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji organu I instancji a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniach skarżący podniósł, nie czynił niczego sprzecznego z obowiązującymi przepisami prawa wspólnotowego, w tym w szczególności z przepisami prawa materialnego szczegółowo zakreślonymi w petitum skarg. Podkreślił, że organ powinien udowodnić, że beneficjent ubiegając się o skonkretyzowaną płatność zamierzał tylko i wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami systemu. Organy dokonały własnych, dowolnych ustaleń mimo wiedzy wynikającej z odpowiedzi ze strony skarżącego na wezwania organów, że samodzielnie, w odrębnie prowadzonym gospodarstwie rolnym, samodzielnie wykonywał szereg zabiegów agrotechnicznych, jedynie z pominięciem prasowania, które to usługi musiał zlecać innym podmiotom, uwagi na fakt, iż nie posiada na wyposażeniu własnego gospodarstwa rolnego prasy samozbierającej. Wskazał, że na rynku istnieje szereg gospodarstw rolnych, które nie posiadają nawet żadnego sprzętu, zaś wynajmują one usługi agrotechniczne od podmiotów zewnętrznych, a Agencja z tego tytułu nie zarzuca im braku samodzielności własnego gospodarstwa rolnego. Fakt samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego przez skarżącego potwierdza chociażby posiadanie własnego sprzętu rolniczego, czy dokonywanie transakcji związanych ze sprzedażą pożytków na rzecz A. P. i innych podmiotów, o czym wspomina sam organ.
Skarżący podkreślił, że od kilkudziesięciu lat prowadzi gospodarstwo rolne, posiada ciągnik, sprzęt rolniczy, korzysta z usług doradców rolnośrodowiskowych, tak więc w całości spełnia wszelkie przesłanki definicji rolnika, o której mowa w art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013. Wszystkie kontrole przeprowadzone przez organy Agencji przez wiele lat, wykazywały samodzielne, prawidłowe, zgodne z zasadami dobrej praktyki rolniczej prowadzenie działalności rolniczej przez skarżącego, która zaś obecnie jest nagle negowana.
Skarżący zakwestionował twierdzenie organów Agencji, jakoby działalność gospodarcza skarżącego miała być nastawiona wyłącznie na zysk z przedmiotowych dopłat. Zwrócił uwagę, w kontekście zysku podmiotu prowadzącego gospodarstwo rolne, że w zasadzie całe swoje gospodarstwo przekazuje na program rolnośrodowiskowy, co w sposób oczywisty w zasadzie blokuje mu możliwość prowadzenia produkcji konwencjonalnej, a dopłaty rekompensują jedynie w części koszty związane z działalnością rolniczą związaną z tym programem. Jako całkowicie niezasadne uznał stanowisko, zgodnie, z którym skarżący tworzył pozorne koszty prowadzenia swojej działalności rolniczej, podczas gdy ponosił on koszty swojej działalnościi jak wielokrotnie wskazywano w odpowiedzi na wezwania Organu I instancji, a nadto bardzo duża część tych kosztów była związana z potrzebami realizacji wniosków objętych obecnym postępowaniem.
Zdaniem skarżącego organ całkowicie bezpodstawnie podważa swobodę skarżącego w dysponowaniu jego gruntami, w tym decydowanie o zgłoszeniu bądź nie do obecnie rozpatrywanego wniosku wszystkich nieruchomości, których jest właścicielem. Podobnie jako nieuprawnione uważa skarżący kwestionowanie wyboru przez niego kontrahentów. Podnosi, że w branży rolniczej na terenie województwa podkarpackiego istnieje bardzo ograniczony wybór, brak jest konkurencyjności w tym zakresie, a ponadto znaczenie ma wątek ekonomiczny związany z koniecznością wyboru najtańszego sposobu przeprowadzenia danego zabiegu agrotechnicznego. Według skarżącego organ kreuje pośrednio zakaz swobody działalności gospodarczej, który to wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Przywołując wyrok TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/15, skarżący zarzucił organom Agencji w niniejszych sprawach, że nie wykazały w żaden sposób wystąpienia czy to elementu subiektywnego czy to obiektywnego, zaś jego zdaniem same powiązania rodzinne czy kapitałowe nie mają żadnego znaczenia dla przedmiotowego postępowania bez jakiejkolwiek to dalszej inicjatywy dowodowej ze strony Agencji.
Nadto zarzucił skarżący organom Agencji całkowite pominięcie przy ocenie sprawy znanych im z urzędu okoliczności wynikających z postanowienia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w R. z dnia 7 grudnia 2021 r. sygn. akt [...] oraz postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. akt [...] zgodnie, z którymi to, osoby A. O., J. O. i W. O. nie stwarzały sztucznych warunków mających na celu uzyskanie nienależnych im płatności od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Prokuratura Okręgowa w R. umorzyła postępowanie karne wobec wskazanych osób, a Sąd Okręgowy w R. oddalił zażalenie podnosząc m.in., że zarzuty dotyczące podejrzanych J., W. i A. O. okazały się chybione, bo zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, iż osoby te dopuściły się zarzucanych im czynów.
W odpowiedziach na skargi Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie wniósł o ich oddalenie i podtrzymał argumentację powołaną w zaskarżonych decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej: P.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonych decyzji wykazało, że skargi zasługują na uwzględnienie, bowiem decyzje te są obarczone sugerowanymi uchybieniami przepisom prawa procesowego.
Dokonując kontroli sądowej zaskarżonych decyzji w przedstawionych wyżej granicach Sąd doszedł do wniosku, że skargi są nieuzasadnione, bowiem decyzje te nie są obarczone przypisywanym im przez skarżącą uchybieniom przepisom prawa procesowego czy materialnego.
Przedmiotem sporu w niniejszych sprawach jest ocena, czy były podstawy do zastosowania wobec skarżącego klauzuli obchodzenia prawa zawartej w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, skutkującej odmową przyznania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, polegającej na stwierdzeniu, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.
Zwrot - warunki zostały sztucznie stworzone - ma niedookreślony charakter, wobec czego w każdej sprawie należy indywidualnie badać jego znaczenie na tle stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy. Ze względu na to, że jest to uregulowanie ekstraordynaryjne i dotyczy odmowy przyznania płatności pomimo formalnego wypełnienia przesłanek do ich przyznania powinno być stosowane w sytuacjach jednoznacznych, po wyczerpującym postępowaniu dowodowym i naświetleniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Słusznie bowiem podkreśla skarżący że w tego rodzaju sprawach, w których następuje pozbawienie prawa do płatności ze względu na sztuczne tworzenie warunków, organ nie jest zwolniony z wszelkich obowiązków dowodowych (por. wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2018 r. sygn.. akt I GSK 740/18). W istocie to organ wywodzi skutki prawne z zarzutu tworzenia sztucznych warunków do otrzymania wsparcia i to na nim, ciąży obowiązek wykazania tych sztucznych warunków. Ustalenia takie winny zaś w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wynikać ze zgromadzonego, a następnie rozpatrzonego przez organy materiału dowodowego, jaki stanowi podstawę rozstrzygnięcia. W przeciwnym wypadku, ustalenia organów należy uznać za niekompletne i niewystarczające do wykazania sztucznego stworzenia przez dany podmiot warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2016 r., o sygn. akt II GSK 3581/16).
Podsumowując tę część rozważań skonstatować należy, że na stronie spoczywa tylko ciężar dowodu w zakresie wykazanie spełnienia warunków do przyznania płatności, a te w niniejszych sprawach nie są kwestionowane. Z kolei organy Agencji mogą odmówić przyznania płatności z powodu sztucznego stworzenia warunków do jej otrzymania, jeżeli rozstrzygnięcie w tym przedmiocie poprzedzi postępowanie, w rezultacie którego udowodnią wszystkie okoliczności, które wskazują stworzenie w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania płatności, a tak w ocenie Sądu - wyprzedzając nieco dalszy tok rozważań - w niniejszej sprawie się nie stało. Poza tym wypada zauważyć, że skarżone decyzje zapadły w postępowaniu wznowieniowym wszczętym przez organ z urzędu, więc także z tej perspektywy to organ musi udowodnić, że wystąpiła podstawa do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną i wydania decyzji niekorzystnej dla strony.
Wypada zacząć od wskazania przepisów prawa, które stanowią podstawę działania organów w niniejszej sprawie, a więc zakwestionowania prawa producenta rolnego do płatności, mimo spełnienia formalnych jej warunków, właśnie z powodu sztucznego ich stworzenia.
Rozporządzenie Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich w art. 4 ust 3 stanowi, że działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Odpowiada mu treściowo art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 w świetle którego, działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków (sprzecznych z celami sektorowego prawodawstwa rolnego) w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.
Pojęcie sztucznego tworzenia warunków nie zostało zdefiniowane w żadnym akcie prawnym i ze względu na to, że stanowi klauzulę generalną nie jest to nawet możliwe. O tym czy wystąpiły warunki do zastosowania tej klauzuli, jak już wyżej zasygnalizowano, należy wnioskować w oparciu o całokształt okoliczności konkretnego przypadku. Sztuczny to przymiotnik określający coś, co zostało wytworzone w sposób nienaturalny, w innym celu, niż nastąpiłoby w ramach normalnego porządku rzeczy. Sztuczny charakter czynności prawnych można przypisać takim, których sens sprowadza się do wywołania określonego skutku, który nie wystąpiłby, gdyby obrót gospodarczy toczył się swobodnie i uczciwie. W orzecznictwie TSUE podkreśla się, że przypisanie rolnikowi sztucznego tworzenia warunków płatności wymaga z jednej strony ustalenia na podstawie ogółu obiektywnych okoliczności, że doszło do łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogół obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i elementu subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań unijnych poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek) – (zob. wyroki TSUE z 12 września 2013 r., nr C-434/12 i z 7 kwietnia 2022 r., nr C-176/20).
Aplikując wnioski płynące z w/w orzecznictwa organy Agencji w tego rodzaju sprawie jak niniejsza powinny wykazać, na czym polegało konkretne działalnie nakierowane na osiągnięcie stanu niezgodnego z celami WPR pomimo formalnej zgodności z przepisami prawa oraz, że ten cel działania objęty był zamierzeniem rolnika. Stworzenie sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności to stworzenie takich warunków, które w określonym stanie faktycznym nie mają żadnego innego racjonalnego uzasadnienia poza uzyskaniem korzystniejszej sytuacji w zakresie płatności od tej, jaką miałby beneficjent, gdyby takich warunków nie stworzył.
W niniejszych sprawach przekonanie o sztucznym tworzeniu warunków wysnuł organ odwoławczy w oparciu o to, że skarżącego nie można uznać za samodzielnie prowadzącego działalność rolniczą, posiadającego autonomię w zakresie zarządzania swoim gospodarstwem, bowiem powiązany jest osobowo i kapitałowo ze spółkami, które zarządzane są przez te same osoby i tworzą w rzeczywistości jedno gospodarstwo, prowadzone przez osoby powiązane rodzinnie lub służbowo z A. O.. Zdaniem organu takie elementy jak struktura i powiązania organizacyjne poszczególnych podmiotów, struktura osobowa, świadczą o tym, że poszczególne podmioty, w tym skarżący, występujące w 2019 r. o płatności zostały utworzone jedynie w celu uzyskania środków z Unii Europejskiej, z pominięciem ograniczenia, co do powierzchni i degresywności stawek płatności obowiązujących w programach OB, ONW i PRŚK. W/w osoby poprzez utworzenie kilku spółek - sztucznie podzieliły grunty wchodzące w skład jednego gospodarstwa rolnego, w którym rolę zarządczą w sposób ciągły wypełnia A. O., M. O. i A. O.
Podkreślić należy, że Sąd co do zasady podziela stanowisko, że wydzielenie części gruntów z jednego gospodarstwa rolnego, w sytuacji, gdy z uwagi na wielkość tego gospodarstwa oraz przez wzgląd na zasadę degresywności i modulacji nie generowałyby już płatności lub generowałyby niższe płatności i przeniesienie ich do innego gospodarstwa, gdzie nie byłyby objęte w/w zasadami generując wyższe płatności, może stanowić element sztucznego tworzenia płatności. Uznanie, że taki mechanizm wystąpił w konkretnej sprawie, jak już podkreślano, wymaga jednak ujawnienia i rozważenia ogółu okoliczności istotnych i właściwych dla danej sprawy tak w zakresie tych gruntów, które zostały "wydzielone" oraz tych, które pozostały w danym gospodarstwie rolnika, ścisłego ich powiązania w ramach mechanizmu sztuczności oraz ustalenia, że grunty wydzielone i/lub pozostawione w gospodarstwie rolnym miały generować płatności w sposób sprzeczny z celami WPR objęte było zamiarem rolnika.
Wskazany wyżej mechanizm działania skarżącego, jako expressis verbis "sztucznego tworu" powołanego tylko w celu uzyskania płatności, z pominięciem ograniczenia, co do limitów powierzchni i degresywnych stawek, wskutek sztucznego podziału jedno gospodarstwa de facto zarządzanego przez M. O., A. O. i A. O., nie przystaje zdaniem Sadu do ujawnionych okoliczności sprawy. Taki modus operandi rzekomego działania skarżącego jako "sztucznego tworu" zdaniem Sądu w pełni się wpisuje w tworzenie spółek kapitałowych w celu generowania płatności na poziomie, który nie zostałby osiągnięty w gospodarstwach indywidualnych tworzących te spółki podmiotów, składające także wnioski o płatność we własnym imieniu. Nie odpowiada natomiast specyfice działalności tych ostatnich to jest producentów rolnych będących osobami fizycznymi. Odwołanie się do koncepcji "jednego gospodarstwa", jakie afirmuje organ odwoławczy w niniejszej sprawie, jakkolwiek jest wygodne bowiem pozwala zbiorczo przypisać odpowiedzialność za tworzenie sztucznych struktur wydzielanych z całości, przyjęte zostało w sposób dowolny, a priori, bez próby bliższego wyjaśnienia przesłanek do takiego założenia, także w odniesieniu do skarżącego. Koncepcja jednego gospodarstwa pozwala przypisać działania nacechowane sztucznością w odniesieniu do każdej czynności "skutkującej" rozdzieleniem całości, każdej osobie powiązanej tworzącej owo wyimaginowane gospodarstwo. Ułomnością argumentacji organu, świadczącą o jednostronności przyjętej koncepcji jest właśnie to, że swoje przekonanie o sztucznym tworzeniu warunków płatności także na poziomie gospodarstwa rolnego skarżącego, czerpią w oparciu o to, że skarżący jest osobowo i kapitałowo powiązany ze spółkami, które zarządzane są przez krąg powiązanych osób, tworzących de facto jedno gospodarstwo. Brak wszakże analiz czy i jak "przechodziły" pomiędzy powiązanymi osobami i podmiotami grunty, które zadeklarował skarżący do płatności we wniosku na 2019 r. w latach wcześniejszych czy kolejnych, co mogłoby świadczyć o dowolności decyzji podejmowanych w tym zakresie. Organy odwoławczy nie wyjaśnia też, kto de facto jest producentem rolnym w odniesieniu do tak rozumianego jednego gospodarstwa rolnego i kto byłby uprawniony do zgłoszenia należących do niego gruntów do płatności obszarowych i na podstawie czego przyjmują takie wnioski i ustalenia.
Podnoszona przez organ odwoławczy okoliczność swobodnego, czy raczej dowolnego przekazywania sobie działek pomiędzy powiązanymi osobami, niezależnie od aspektu wykazania braku uzasadnienia ekonomicznego, nie została powiązana z żadnym zgormadzonym dowodem w sprawie. Jak wskazano wyżej brak w aktach sprawy analiz czy i w jaki sposób działki deklarowane czy też których właścicielem jest skarżący "krążyły" i były deklarowane do płatności przez innych producentów rolnych w poprzednich latach. Organ nie dostrzega także, że swoboda w dysponowaniu działkami, które zostały zgłoszone do Programu Rolno-środowiskowego (Rolno-środowiskowo-klimatycznego), a taka płatność np. dochodzona była w niniejszej sprawie, doznaje istotnych ograniczeń ze względu na podjęcie 5-letniego zobowiązania i grożące konsekwencje na wypadek jego niedotrzymania.
Organ odwoławczy dość ogólnikowo odniósł się do korzyści, które skarżący zamierzał osiągnąć w sposób nienależny dzierżawiąc część gruntów od innych osób i wydzierżawiając część własnych gruntów innym osobom. Mianowicie organ ustalił, że skarżący zgłosił do płatności w 2019 r. grunty o powierzchni łącznej 259,88 ha, z czego grunty o powierzchni 39,33 ha stanowiły jego własność, grunty o powierzchni 24,31 ha wydzierżawione od A. O. i grunty o powierzchni 196,24 wydzierżawione od M. O. Z kolei skarżący był właścicielem gruntów o powierzchni 20,04 ha, które wydzierżawione innym podmiotom (J. O. - 16,66 ha i spółce E. 3,38 ha. Niemniej jednak organ nie wykazał na czym konkretnie polegała korzyść skarżącego oraz osób od których dzierżawił grunty i na rzecz których grunty wydzierżawiał, a jak rzecz przedstawiałaby się gdyby takich "zamian" gruntów nie dokonywano, pomijając w tym miejscu ich sens ekonomiczny, co także nie zostało wyjaśnione. Przykładowo żeby rzecz zobrazować zauważyć należy, że skarżący zadeklarował do płatności własne grunty o powierzchni blisko 40 ha, a więc w przybliżeniu w podobnej ilości jak we własnym wniosku M. O. (w tym wypadku dzierżawione od podmiotu niezależnego ANR). W związku z tym należało wykazać jak inaczej "pracowały" na płatności grunty M. O. ( o powierzchni 196,24 ha) w ramach deklaracji skarżącego a jakie płatności grunty te generowałyby, gdyby pozostawiłby w swoim gospodarstwie zgłoszonym do płatności M. O., a więc kto i jaką korzyść osiągnął. Podkreślenia wymaga, że taka ilość gruntu przekazywana między w/w w obu wypadkach przenosiła wszelkie limity płatności, przynajmniej w zakresie ONW i RŚK. Przedstawiony przykład zdaniem Sądu jaskrawo odzwierciedla, że uogólnienia, którymi posługuje się organ co do osiągania korzyści przez osoby fizyczne, choćby powiązane oraz co do mechanizmu działania w ramach tworzenia sztucznych warunków płatności, właściwego bardziej funkcjonowaniu spółek kapitałowym a nie osobom fizycznym, nie sprzyja przedstawieniu i wyjaśnieniu sytuacji skarżącego w sposób umożliwiający wiążące wypowiedzenie się czy i w jakim zakresie uczestniczył on w takim procederze. Nie wiadomo także jakie znaczenie w tym kontekście przydaje organ odwoławczy faktom, że skarżący część gruntów, których był właścicielem nie zgłosił do płatności, a część swoich gruntów zbył na rzecz innej osoby choćby rodzinnie powiązanej.
W ocenie Sądu w odniesieniu do działek deklarowanych przez skarżącego nie przystaje forsowana w niniejszej sprawie koncepcja organów Agencji, że nie prowadzi on gospodarstwa rolnego i działalności rolniczej w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a i lit. b i c Rozporządzenia nr 1307/2013. Bezsporne wydaje się, że skarżący jest właścicielem gruntów rolnych o sporym areale, dzierżawi grunty rolne od podmiotów niezależnych oraz posiada odpowiedni sprzęt rolniczy. Dodać nadto należy, że przypisanie prowadzenia działalności rolniczej określonemu podmiotowi nie jest warunkowane bezpośrednim, osobistym czy faktycznym zaangażowaniem tego podmiotu w taką działalność, gdyż producent rolny może prowadzić działalność rolniczą za pośrednictwem innych podmiotów, jeżeli tylko te inne podmioty działają w imieniu i na rzecz rolnika. Organ nie zakwestionował także tego, że skarżący posiada kwalifikacje, doświadczenie i sprzęt rolniczy niezbędne do prowadzenia działalności rolniczej. Twierdzenia organu odwoławczego o sztucznym utworzeniu gospodarstwa rolnego skarżącego i braku faktycznego prowadzenie przez niego działalności rolniczej, pozostaje zresztą w sprzeczności z ustaleniami Prokuratora Prokuratury Okręgowej w R. w zakresie samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego przez W., J. i A. O., a wiec osoby, których grunty miały składać się m.in. na owo jedno gospodarstwo rolne sztucznie dzielone pomiędzy osoby i podmioty powiązane. Jakkolwiek organy Agencji prowadzą samodzielne, odrębne postępowanie w przedmiocie płatności w oparciu o odrębne przepisy prawa i przysługuje im autonomia dokonywania ustaleń faktycznych, w czym nie są związane ustaleniami faktycznymi innych organów (poza szczególną sytuacja wynikającą z art. 11 p.p.s.a.) to jednak mając na względzie wyjątkowy charakter klauzuli nadużycia prawa oraz jej konsekwencje, pożądanym było odniesienie się do ustaleń postępowania przygotowawczego, zwłaszcza, że strona do nich się odwoływała, a ustalenia w obu tych postępowaniach częściowo się rozmijają. Zaznaczyć przy tym wypada, że organy administracji publicznej nie mogą ignorować aktywności strony w dążeniu do ustalenia stanu faktycznego, szczególnie gdy strona żąda przeprowadzenia dowodów, które w jej ocenie podważają dotychczasowe ustalenia poczynione w toku postępowania. Obowiązkiem organu jest ustosunkowanie się do przedstawionych przez stronę argumentów i wyczerpujące wyjaśnienie pojawiających się na tym tle wątpliwości, a także przeprowadzania dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, o ile nie są stwierdzone innymi dowodami.
Zdaniem Sądu postępowanie organów Agencji w niniejszej sprawie cechuje tendencyjność, gdyż odnosi się wrażenie, że prowadzone ono jest pod z góry założoną tezę, wywiedzioną najwyraźniej w oparciu o wyniki rozpatrzenia spraw dotyczących wniosków o płatność składanych przez spółki kapitałowe tworzone bądź zarządzane przez podmioty powiązane m.in. skarżącego, na które szeroko powołuje się organ także w niniejszej sprawie. Stwierdzić należy jednak, że sytuacja faktyczna i prawna indywidualnych rolników oraz spółek kapitałowych przez nich tworzonych wykazuje na tyle istotne odmienności, że odnoszenie wniosków i wyników z tamtych postępowań, w których Sąd notabene przyznał rację organom, do realiów niniejszych spraw nie jest możliwe ani uprawnione. W zasadzie organ ekstrapoluje na grunt niniejszych spraw mechanizm tworzenia sztucznych warunków płatności ze spraw z wniosków powiązanych spółek kapitałowych posługując się uogólnieniami. Organ odwoławczy pomija szereg okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla wyjaśnienia sprawy, a nie wpisują się w koncepcję jednego gospodarstwa. Organ nie zwrócił przede wszystkim uwagi, że przekazywanie sobie części gruntów, może wynikać z innych względów, aniżeli maksymalizacja możliwych do uzyskania do nich płatności. Skarżący przykładowo starał się uzasadnić "wymianę" gruntów, wskazując, że chodzi o udogodnienia dla użytkujących ze względu na miejsce położenie tych gruntów. Kontrowersję wzbudza już samo uznanie umów dzierżawy za pozorne na gruncie prawa cywilnego, bez bliższego uzasadnienia takiego stanowiska, a zwłaszcza zbadania czy towarzyszył im cel ekonomiczny i ewentualnie jaki. Na taki też wskazywał skarżący w toku postępowania w ramach wyjaśnień, co organ pominął całkowitym milczeniem, a powinien rzetelnie prowadząc postepowanie, poddać analizie i ocenie. Pomija też organ, że między członkami rodziny O. (lub ściśle z nimi powiązanymi) są sobie wzajemnie wydzierżawiane grunty, ale w takich ilościach (ponad 200 ha), które przekraczają limity wysokości poszczególnych płatności ze względu na zasady degresywności czy modulacji. Odnosząc się do ogólnego mechanizmu (jednego gospodarstwa) nie analizuje organ jak przekazywane sobie wzajemne grunty przez osoby występujące w konkretnej sprawie "pracują" na dochodzone płatności po obu stronach transakcji, których sens ekonomiczny organ podważa, a jak wyglądałaby sytuacja tych podmiotów gdyby tych transakcji nie dokonywali. Organ nie dokonał zatem sprawdzenia, czy takim działaniom można przypisać inne cele aniżeli sztuczne tworzenie warunków do płatności ani też jakie konkretne korzyści dany wnioskodawca czy też podmiot (osoba fizyczna) któremu część swoich gruntów przekazał, osiągnęli. Nie jest wystarczające zdaniem Sądu odwołanie się do zasad modulacji i degresywności stawek, bez weryfikacji jak wpływało działanie wnioskodawcy na działanie tych zasad w konkretnym przypadku. Przyjmuje się, że warunki można uznać za stworzone sztucznie, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności faktycznych można przyjąć, że nie miałyby one miejsca, gdyby podmiot działał rozsądnie, kierując się zgodnymi z prawem motywami innymi niż uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia. Bez sprawdzenia, czy skarżący rozdzielając swe grunty nie działał w innym zamiarze aniżeli tworzenia sztucznych warunków płatności, bez dokonania analizy jakie korzyści osiągnął, nie można tego przesądzać jak uczynił to w niniejszych sprawach organ odwoławczy, bez narażenia się na zarzut dowolności.
W ocenie Sądu dopiero pełne odtworzenie wyżej przytoczonych okoliczności i następczo ich kompleksowa analiza i ocena pozwoli na dokonanie nie budzących wątpliwości ustaleń faktycznych na tle których organ odwoławczy może wiążąco wypowiadać się w zakresie wystąpienia obu przesłanek: obiektywnej i subiektywnej, o których mowa w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12, które łącznie pozwalają na uznanie przypadku obejścia przepisów prawa w ramach tworzenia sztucznych warunków płatności w rozumieniu art. 60 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1306/2013 w zw. z art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95.
Niezależnie od braku kompletności materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia spraw oraz dowolności już choćby z tego powodu zaprezentowanych w uzasadnieniu skarżonych decyzji ocen i wniosków, godzi się podkreślić, że organ nie przedstawił swojego stanowiska w zakresie konsekwencji ewentualnego stwierdzenia tworzenia sztucznych płatności, a więc zakresu zastosowania art. 60 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1306/2013.
Wskazać przy tym należy na regulację art. 11 ust. 4 rozporządzenie 1307/2013, który odnosi się do działania beneficjenta w ramach sztucznego tworzenia warunków umożliwiających uniknięcia zmniejszenia kwoty płatności bezpośrednich przekraczającej 150.000 EUR, do której nie odniósł się organ odwoławczy, a w sytuacji regulowanej tym przepisem mógł się znaleźć skarżący, gdyby zadeklarował do płatności wszystkie własne oraz dzierżawione grunty. Otóż zgodnie z treścią tego przepisu nie zapewnia się korzyści polegającej na uniknięciu zmniejszenia płatności rolnikom, w przypadku których stwierdzono, że w sztuczny sposób stworzyli - po dniu 18 października 2011 r. - warunki, które pozwalają im uniknąć skutków wynikających z niniejszego artykułu. Rzecz jasna Sąd nie zarzuca organowi, że nie stosował tego przepisu, bo w realiach niniejszej sprawy, nie było takiej potrzeby, ale zwrócił w ten sposób Sąd uwagę organu, że znaczenie korzyści, którymi posłużył się normodawca unijny w treści art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 oraz konsekwencje stwierdzenia sztucznego tworzenia warunków płatności, mogą być inne aniżeli zdaje pojmować się organ odwoławczy.
Lektura uzasadnienia skarżonych decyzji skłania do wniosku, że organ odwoławczy uważa, że skoro skarżący jako udziałowiec spółek kapitałowych i/lub osoba nimi zarządzająca brał udział w tworzeniu sztucznych warunków płatności na poziomie tych spółek, czego akurat tut. Sąd nie kwestionuje, to już tylko z tego powodu, tworzył sztuczne warunki do płatności na poziomie swojego gospodarstwa rolnego, bez względu na to jakie grunty w jego ramach deklarował do płatności. Z uzasadnienia decyzji odmawiających płatności, zwłaszcza w oparciu o klauzulę obejścia prawa, musi jasno wynikać nie tylko na czym w danym wypadku mechanizm nadużycia polegał, ale także jakie są tego konsekwencje z odwołaniem się do rzeczowej argumentacji oraz wykładni przepisów prawa. W szczególności, w sytuacji gdyby organ ustalił, że wystąpiło w niniejszej sprawie tworzenie sztucznych warunków płatności, ale nie wszystkie deklarowane grunty objęte były takimi działaniami, powinien wyjaśnić skarżącemu, w sposób umożliwiający kontrolę Sądu, jaki jest zakres stosowania art. 60 Rozporządzenia 1306/13 w takiej właśnie sytuacji. Tymczasem zbyt pochopnie i bez wnikliwej analizy okoliczności niniejszej sprawy przyjęto, że wystąpił w niniejszych sprawach mechanizm tworzenia sztucznych warunków płatności, w gruncie rzeczy recypując wnioski z innych postępowań, w których o płatność występowały spółki kapitałowe.
Biorąc powyższe pod uwagę, oraz podkreślaną okoliczność, że to na organie ciąży obowiązek wykazania utworzenia sztucznych warunków, w ocenie Sądu, w kontrolowanych sprawach doszło do naruszenia prawa procesowego w sposób mogący mieć istotne znaczenie w kontekście rzetelnego rozstrzygnięcia sprawy w postaci braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia niezbędnego do oceny sprawy materiału dowodowego, co świadczy przede wszystkim o naruszeniu art. 7, art. 8 § 1, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a.. Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące jego podstawę powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji, spełniającej wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. oraz realizującej zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. Wiąże się to z kwestią przeprowadzenia rzetelnie postępowania, zebrania dowodów i ich oceny, a także sporządzeniem uzasadnienia decyzji według właściwych reguł. Postępowanie prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej odczytywane w powiązaniu z zasadą legalizmu i praworządności to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, które równo traktuje interes strony i Skarbu Państwa. Na obecnym etapie przeprowadzone postępowanie nie jest zupełne i nie wyjaśnia rzetelnie wszystkich istotnych aspektów sprawy, o których mowa powyżej.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ odwoławczy uzupełni ustalenia o powyżej naprowadzone okoliczności sprawy a następnie dokona kompleksowej oceny ogółu okoliczności sprawy pod kątem ewentualnego wystąpienia działań nakierowanych na sztuczne tworzenie warunków płatności, a jeżeli tak to jakie nienależne korzyści zostały w następstwie tego osiągnięte oraz wykazania, że taki efekt był objęty zamiarem wnioskodawcy. Jednocześnie należy zaznaczyć, że Sąd na tym etapie nie przesądza, czy stanowisko organów jest merytorycznie słuszne, sygnalizując jedynie, że wnioskowanie w tym zakresie na obecnym etapie sprawy jest przedwczesne.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd na podstawie na art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości 1 394 zł obejmując ta kwotą 200 zł tytułem wpisu sądowego, 17 zł opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa oraz koszty pełnomocnika z wyboru w wysokości 480 zł w każdej z połączonych spraw.