I SA/Rz 577/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2019-10-24
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodówprzedawnienielinia magnetronowazawiasyurządzenie do matowienia szkłakontrola skarbowapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że zakwestionowane wydatki na zakup linii magnetronowej, zawiasów i urządzenia do matowienia szkła nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów.

Skarżąca kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i określiła jej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. na kwotę 192.670 zł. Głównym zarzutem skargi było naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz nieprawidłowe ustalenie dochodu poprzez zakwestionowanie wydatków na zakup linii magnetronowej, zawiasów i urządzenia do matowienia szkła jako kosztów uzyskania przychodów. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, która uchyliła decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego i określiła skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. w kwocie 192.670 zł. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że zakwestionowane wydatki Spółki, w której skarżąca posiadała udziały, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dotyczyło to zakupu materiałów budowlanych i usługi docieplenia budynku mieszkalnego, zawiasów marki SAUNA, elementów linii magnetronowej oraz urządzenia poziomego do matowienia szkła. Organ ustalił również zaniżenie przychodów z tytułu sprzedaży złomu/odpadów. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów o przedawnieniu zobowiązania podatkowego, nieprawidłowe ustalenie dochodu, dowolną ocenę materiału dowodowego oraz naruszenie przepisów procesowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa. Sąd podkreślił, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego z mocy prawa zawiesza bieg terminu przedawnienia, a organy podatkowe nie mogą oceniać ważności czynności organów karnoskarbowych. Ponadto, sąd uznał, że zakwestionowane wydatki nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodów, ponieważ nie zostały wykazane ich związek z działalnością gospodarczą, racjonalność zakupu ani rzeczywiste poniesienie wydatku w celu osiągnięcia przychodu. Sąd stwierdził również, że organ naruszył prawo w zakresie uznania wiążącego charakteru nieprawomocnego wyroku WSA dotyczącego podatku VAT, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wszczęcie postępowania karnego skarbowego z mocy prawa zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a organy podatkowe nie mogą oceniać ważności lub skuteczności czynności organów karnoskarbowych.

Uzasadnienie

Przepis art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Przepis ten nie pozostawia miejsca na ocenę organów podatkowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Koszty uzyskania przychodów to koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Aby wydatek mógł być uznany za koszt, musi być poniesiony w tym celu, a następnie oceniana jest jego wysokość, realność i racjonalność.

O.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

Pomocnicze

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organy zobowiązane są do przeprowadzenia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy.

O.p. art. 187 § § 1 i 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 194

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 168

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.k.s. art. 118

Kodeks karny skarbowy

k.c. art. 155 § § 1

Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.d.o.f. art. 24 § ust. 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 24a § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 11 § ust. 2a pkt 4

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 59 § § 1 pkt 9

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wszczęcie postępowania karnego skarbowego z mocy prawa zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zakwestionowane wydatki nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów, ponieważ nie wykazano ich związku z działalnością gospodarczą, racjonalności zakupu ani rzeczywistego poniesienia wydatku w celu osiągnięcia przychodu. Organy podatkowe nie mogą oceniać ważności czynności organów karnoskarbowych.

Odrzucone argumenty

Zobowiązanie podatkowe wygasło z dniem 31 grudnia 2016 r. na skutek przedawnienia, gdyż wszczęcie postępowania karnego skarbowego nastąpiło z nadużyciem prawa. Nieprawidłowa wykładnia art. 22 ust. 1 ustawy o PDOF, w tym ustalenie, że Spółka nabyła tylko 5 komór magnetronowych. Bezzasadne pominięcie wniosków dowodowych, w tym opinii biegłego, dotyczących wartości linii magnetronowej. Dowolna ocena zebranego materiału dowodowego i przyjęcie, że nabycie urządzeń i zawiasów nie nastąpiło w celu osiągnięcia przychodu. Uznanie, że wyroki WSA dotyczące podatku VAT są wiążące dla organu podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

nie pozostawia tutaj żadnego miejsca dla dokonywania przez organy podatkowe żadnych ocen zawieszenie postępowania następuje z mocy prawa brak norm kompetencyjnych na podstawie których organ postępowania kontrolnego czy podatkowego mógłby oceniać ważność czy skuteczność czynności dokonanych przez organ postępowania karnoskarbowego nie wypełniały dyspozycji tego przepisu i nie mogą być uznane za koszt działalności gospodarczej nieprzydatnej linii technologicznej czy czynności nieistniejące w rzeczywistości

Skład orzekający

Jarosław Szaro

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Niedobylska

sędzia

Jacek Boratyn

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz kryteriów uznawania wydatków za koszty uzyskania przychodów."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z zakupem urządzeń i materiałów przez spółkę cywilną, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych ze względu na kwestię przedawnienia i interpretację kosztów uzyskania przychodów, ale brakuje jej szerszego kontekstu społecznego czy nietypowych faktów.

Czy postępowanie karne skarbowe zawsze chroni przed przedawnieniem podatku? WSA w Rzeszowie wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 192 670 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 577/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2019-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jacek Boratyn
Jarosław Szaro /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Niedobylska
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 413/20 - Wyrok NSA z 2022-10-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2010 nr 51 poz 307
art. 22 ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Asesor WSA Jacek Boratyn, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w R. (dalej: DIAS, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. P. (dalej: Skarżąca) uchylił w całości decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. w kwocie 194.391 zł i określił Skarżącej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. w kwocie 192.670 zł.
Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji oraz akt postępowania administracyjnego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w R., postanowieniem z dnia [...] września 2016 r., wszczął wobec Skarżącej postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r.
Organ ustalił, że w 2010 r. Skarżąca uzyskiwała przychody/dochody z działalności gospodarczej prowadzonej m.in. pod firmą "A" s.c. M. P., Z. P. (50 % udziałów), dalej: Spółka, której przedmiotem były m.in.: produkcja maszyn i konstrukcji metalowych oraz ich części, roboty budowlane związane ze wnoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych oraz wykonywanie instalacji elektrycznych (od 2008 r.).
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w R. wszczął postępowania kontrolne postanowieniami z dnia: 15 marca 2011 r. i 3 sierpnia 2011 r. - wobec Spółki (odpowiednio) za 2009 r. (w zakresie podatku od towarów i usług) i 2010 r. (m.in. w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych).
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. organ dopuścił jako dowody w postępowaniu kontrolnym wszczętym wobec Skarżącej kopie wybranych dokumentów z postępowań prowadzonych wobec Spółki, w następstwie których stwierdzono:
• zawyżenie kosztów uzyskania przychodów z tytułu zakupu:
- materiałów budowlanych i usługi docieplenia budynku mieszkalnego położonego w T. (łącznie - 22.138,87 zł),
- różnych towarów/materiałów, m.in. spodni, kompletu wypoczynkowego, obuwia, wykładziny itp. (łącznie - 6.308,59 zł),
- zawiasów marki SAUNA w ilości 345 kompletów (24.495 zł),
-elementów linii magnetronowej/urządzenia do nanoszenia warstw metalicznych, tj.: 1 komory (180.000 zł), 2 szaf sterowniczych (563.000 zł) i 1 transformatora (260.000 zł),
- urządzenia poziomego do matowienia szkła (118.000 zł).
• zaniżenie przychodów z tytułu:
- sprzedaży złomu/odpadów (łącznie - 369,67 zł),
- nieodpłatnych świadczeń (18.125,26 zł).
Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr: [...], Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P., określił Skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. w kwocie 194.391 zł.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w R., po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...], uchylił decyzję organu I instancji w całości i określił Skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. w kwocie 192.670 zł.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że ww. zakwestionowane wydatki Spółki nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), dalej "u.p.d.o.f.", oraz, że Spółka uzyskała przychód z działalności gospodarczej tytułem sprzedaży złomu/odpadów; nie podzielił natomiast w kwestii uzyskania przysporzenia z tzw. nieodpłatnych świadczeń.
W uzasadnieniu decyzji, odnosząc się do kwestii zawyżenia przez Skarżącą kosztów uzyskania przychodów z tytułu zakupu materiałów budowlanych i usługi docieplenia budynku mieszkalnego położonego w T. (łącznie - 22.138,87 zł) organ wskazał, że ww. i ujęte w kosztach działalności Spółki wydatki dotyczyły celów osobistych Skarżącej tj. budynku mieszkalnego, który nie był wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej.
Analizując kwestię zakup 345 kompletów zawiasów Sauna, które Skarżąca ujęła w rozliczeniu za badany okres organ ustalił, że przedmiotowe zawiasy Spółka nabyła od "B". Mąż Skarżącej wyjaśnił, że zawiasy kupił w celu sprzedaży klientowi z Ukrainy, a po uzyskaniu informacji, że człowiek ten został aresztowany zawiasy przetopił w piecu odlewniczym i wykorzystał do wykonania modeli i prototypów zamków, okuć i zawiasów drzwi rezydencyjnych, do wykonania tulei (panewki) i bransolety leczniczej dla swojej żony.
W ocenie organu analiza dokumentów źródłowych i ewidencji Spółki nie dawały podstawy do stwierdzenia faktu sprzedaży przez Skarżącą, bądź innego rozchodu przedmiotowych zawiasów. W trakcie przeprowadzonych oględzin nie stwierdzono posiadanie przez Spółkę zawiasów Sauna.
W toku postępowania przesłuchano świadków na okoliczności związane ze sprzedażą zawiasów przez "B" i ich zakupu przez Spółkę, tj.: małżeństwo D., którzy potwierdzili zakup/sprzedaż zawiasów oraz pracowników "B": P. L., G. B., M. P., P. B. Osoby te, za wyjątkiem P. L., zaprzeczyły, aby na "stanie" firmy znajdowały się jakiekolwiek zawiasy. Organ ustalił, że firma "B" miała nabyć zawiasy w 2008 r. od "C" Sp. z o.o., która nie figuruje w bazie podatników właściwego dla niej organu podatkowego/nie jest zarejestrowana jako podatnik.
Organ uznał, że wyjaśnienia Z. P. odnośnie celu zakupu i sposobu wykorzystania przedmiotowych zawiasów należy uznać za niewiarygodne. Spółka nie wykazała w jaki sposób wykorzystała zawiasy w działalności, tj. nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających ich przetworzenie/sprzedaż oraz nie okazała ich także w trakcie oględzin, co więcej nie wskazała żadnego dowodu potwierdzającego fakt dostawy zawiasów od "B", a kontrahent, który miał je sprzedać tej firmie jest podmiotem nieistniejącym.
Wyjaśniając kwestię zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę 1.003.00 zł dotyczącą zakupu elementów linii magnetronowej/urządzenia do nanoszenia warstw metalicznych tj. komory, 2 szaf sterowniczych i 1 transformatora organ stwierdził, że faktury na zakup linii magnetronowej nie dokumentują zdarzeń gospodarczych, gdyż ilości i wartości na nich wykazane nie odpowiadają rzeczywistości. W ocenie organu Spółka faktycznie kupiła 5 komór magnetronowych, a nie - jak wynika z przedłożonych faktur - 6. Dostawa jednej z sześciu komór wykazanych na fakturach nie miała miejsca, o czym świadczy brak dowodów potwierdzających dostawę i rozchód komory, w tym dotyczących oddania części rzekomo zlikwidowanej komory do punktu skupu złomu.
Ponadto organ stwierdził brak związku przyczynowo-skutkowego między zakupem tego urządzenia (tj. linii magnetronowej) a prowadzoną przez Spółkę działalnością - urządzenie było przestarzałe technologicznie, a przy tym nie było od 2005 r. użytkowane ani poddawane modernizacji bądź ulepszeniu, co więcej zakupu dokonano bez sprawdzenia jego stanu technicznego. Organ podkreślił, że Z. P. wskazał dwa różne (wykluczające się wzajemnie) cele zakupu: sprzedaż kontrahentowi z P. (którego danych nie potrafił podać) oraz produkcja różnych akcesoriów szklanych (inspirowana rozmowami z zainteresowanymi kontrahentami, których danych nie potrafił podać). W konsekwencji uznano, że kwota 1.003.000 zł niezasadnie obciążyła koszty działalności Spółki w 2010 r.
Wyjaśniając kwestię zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę 118.000 zł poniesionych na zakup urządzenia poziomego do matowienia szkła organ wskazał, że w trakcie oględzin pomieszczeń zajmowanych przez Spółkę stwierdzono brak takiego urządzenia na stanie firmy a Spółka nie udokumentowała jego ewentualnego rozchodu. W ocenie organu wyjaśnienia Strony odnośnie wykorzystania części do wykonania urządzenia linii "przedprocesowego trawienia (przygotowywania szkła) nie znajdują żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym ani w zeznaniach świadków.
Odnośnie zaniżenia przez Skarżącą przychodów z tytułu niezaewidencjonowania łącznej kwoty 369,67 zł wynikającej z rachunku z dnia 4 sierpnia 2010 r. wystawionego przez firmę "D" K. T. za sprzedany złom/odpady organ wskazał, że jakkolwiek rachunek wskazuje jako osobę przekazującą złom/odpady R. D., to z jego zeznań wynika, że na polecenie Z. P. zawoził do punktu skupu odpady pochodzące z działalności Spółki i jemu przekazywał uzyskane z tego tytułu należności.
Wobec powyższego organ stwierdził, że wymieniona kwota stanowi przychód Spółki, który nie został zaewidencjonowany.
M. P. nie zgodziła się z decyzją organu II instancji i złożyła na nią skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie domagając się jej uchylenia jak również uchylenia poprzedzającej jej wydanie decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w P. z dnia [...] grudnia 2017 r. a także zasądzenia na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W skardze zarzuciła naruszenie:
- art. 59 § 1 pkt 9, art. 70 § 6 pkt 1 w związku z art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz.9 00 ze zm.), określanej dalej jako O.p., oraz art. 2 i 7 Konstytucji RP poprzez nieumorzenie postępowania mimo wygaśnięcia zobowiązania podatkowego na skutek przedawnienia; prowadzi to do naruszenia "konstytucyjnej zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez niego prawa, a także zasady praworządności".
Według Skarżącej, zobowiązanie podatkowe wygasło z dniem 31 grudnia 2016 r. na skutek upływu terminu przedawnienia. Jakkolwiek organ podatkowy przyjął, że bieg tego terminu został zawieszony na skutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego, to nastąpiło to "z nadużyciem prawa". Skarżąca wskazała, że organ podatkowy o ewentualnych nieprawidłowościach w rozliczeniu Spółki za 2010 r. wiedział już od kilku lat - od 2011 r. prowadzono kontrole skarbowe w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania za 2010 r., w tym w szczególności w zakresie podatku od towarów i usług. Postępowanie karne skarbowe wszczęto jednak dopiero tuż przed upływem okresu przedawnienia - postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. Oznacza to, że jedynym jego celem "było niedopuszczenie do przedawnienia zobowiązania podatkowego"; ponadto umożliwiło zakończenie postępowania kontrolnego i wydanie decyzji. W ocenie Skarżącej, takie postępowania świadczy o "instrumentalnym podejściu i "nadużyciu kompetencji przez organy państwa" i skutkuje naruszeniem podstawowych praw konstytucyjnych; dla potwierdzenia swojego stanowiska Skarżąca powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17.07.2012 r., sygn. akt P 30/11;
- art. 9 ust. 2, art. 11 ust. 2a pkt 4, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2, art. 24a ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez nieprawidłowe ustalenie dochodu Spółki.
Według Skarżącej, w sprawie dokonano "nieuprawnionej wykładni" art. 22 ust. 1 ustawy, m.in. ustalenie, że Spółka miała nabyć tylko 5 komór magnetronowych (wchodzących w skład linii magnetronowej), chociaż na fakturze wykazano ich 6 co nie uzasadniało wyłączenia z kosztów działalności wydatku (w całości) poniesionego na zakup tego urządzenia. Zdaniem Skarżącej należało ewentualnie wyłączyć wartość tylko jednej z tych komór.
W ocenie Skarżącej bezzasadne są twierdzenia o braku związku między zakupem tego urządzenia a prowadzoną przez Spółkę działalnością, skoro bezspornym jest, że wykonuje działalność w zakresie produkcji różnego rodzaju maszyn i urządzeń, w tym także "o unikalnym charakterze".
- art. 187 § 1 i 3 i art. 188 w zw. z art. 191 i art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 O.p. poprzez pominięcie wniosków dowodowych, mimo że nie zachodzą okoliczności z art. 188 O.p.
Zdaniem Skarżącej nieuwzględnienie wniosków dowodowych, w tym w szczególności z opinii biegłego, który dokonałby oceny "wartości linii magnetronowej z uwzględnieniem jej wszystkich elementów, w tym oprogramowania sterującego i know-how" było całkowicie nieuprawnione. W ocenie Skarżącej ustalenie faktycznej wartości tego urządzenia ma istotny wpływ na wynik sprawy w sytuacji gdy kwestionowano celowość zakupu, m.in. poprzez zarzut rzekomego zawyżenia jego wartości. Skarżąca zarzuciła, że organy podatkowe nie wzięły pod uwagę, że wartość przedmiotowej linii to "nie tylko wartości tworzących ją podzespołów", ale zastosowane w niej rozwiązania techniczne/wartość oprogramowania sterującego, które Spółka może wykorzystać przy produkcji/budowie różnego rodzaju maszyn i urządzeń;
- art. 187 § 1 i art. 191 w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 122 O.p. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że nabycie przez Spółkę urządzeń i zawiasów Sauna nie nastąpiło "w celu osiągnięcia przychodu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej".
Według Skarżącej, organ odwoławczy przekroczył granice swobodnej oceny dowodów przyjmując, że Spółka poniosła wydatki "w innym celu niż osiągnięcie przychodu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej".
Skarżąca zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji zupełnie pominięto kwestię wartości zakupionego urządzenia (ń) w aspekcie posiadanych przez niego (nich) rozwiązań technicznych (know-how), w tym oprogramowania sterującego. Zarzuciła, że o celowości zakupu nie powinno się rozważać ex post w szczególności analizując warunki przechowywania urządzenia po uszkodzeniu transduktora bądź poprzez niewskazanie kontrahenta zainteresowanego zakupem produktów, które miały być wytwarzane dzięki linii. Wskazała, że przekazanie dokumentacji linii nieznanemu kontrahentowi także nie stanowi żadnego argumentu, zwłaszcza, że aktualnie została już przedłożona i zalega w aktach sprawy; okoliczność ta została jednak pominięta przy ocenie dowodów - wykorzystano ten dowód (jego treść) tylko dla wykazania, że przedmiotowe urządzenie składało się z 5 komór. W ocenie Skarżącej świadczy to o "instrumentalnej ocenie dowodów". Zdaniem Skarżącej bez znaczenia dla sprawy są okoliczności związane z transportem przedmiotowych urządzeń - skoro znajdują się w siedzibie Spółki, to oznacza, że doszło do zawarcia umowy i jej wykonania; poza tym dla nabycia własności rzeczy nie jest konieczne objęcie rzeczy we władanie - wystarczy samo zawarcie umowy (art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego). Skarżąca zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji pominięto zeznania świadka – Z. T., w tej części, z której wynikało, że dokonał demontażu urządzenia do matowienia szkła; jest ona zbieżna z zeznaniami innych świadków, w efekcie potwierdza, że doszło do transakcji nabycia przedmiotowego urządzenia. Ponadto zarzuciła przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów w odniesieniu do ustaleń dotyczących zakupu zawiasów marki SAUNA. Podkreśliła, że organy podatkowe analizują/kwestionują okoliczności, które nie mają znaczenia dla sprawy, podczas gdy istotne jest, że istnieją dowody ich wykorzystania dla celów prowadzonej działalności gospodarczej - posiadanie złomu z przetopienia zawiasów;
- art. 194 O.p. oraz art. 153 w związku z art. 168 P.p.s.a. poprzez uznanie, że wyroki WSA w Rzeszowie z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Rz 949/16, oraz z dnia 27 października 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 611/16, wiążą orzekający w sprawie organ podatkowy, podczas gdy zapadły w innej sprawie (drugi z nich dotyczy także innego roku podatkowego niż rozpatrywany), a ponadto jeden z nich jest nieprawomocny. Skarżąca podkreśliła, że przedmiotowe wyroki dotyczą sprawy tożsamej podmiotowo, ale nie spełniają warunku tożsamości przedmiotowej.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona. Organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak także jego rozstrzygniecie nie narusza prawa materialnego.
W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do najdalej idącego zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczącego zaistnienia w przedmiotowej sprawie przedawnienia, co miało w ocenie skargi, skutkować niedopuszczalnością orzekania przez organ postępowania i powinno spowodować umorzenie postępowania.
Zarzut ten opiera się głównie na wnioskowaniu, że wszczęcie postępowania karnego zostało dokonane tylko i wyłącznie w celu uzyskania skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia opisanego w art. 70 § 6 pkt 1 o.p., nie zaś w celu realnego ścigania podatnika w celu przypisania mu odpowiedzialności prawnokarnej.
Przepis art. 70 § 1 pkt 1 o.p stanowi mianowicie, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
Ujęcie tego przepisu jest więc stanowcze. Wszczęcie postępowania karnoskarbowego powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przepis nie pozostawia tutaj żadnego miejsca dla dokonywania przez organy podatkowe żadnych ocen. Zawieszenie postępowania następuje z mocy prawa. Organ musi jedynie zawiadomić o tym podatnika. Uwzględnia w swoich sprawach, że do zawieszenia biegu terminu przedawnienia doszło.
Należy przy tym wskazać, że w przepisach ordynacji podatkowej brak jest norm kompetencyjnych na podstawie których organ postępowania kontrolnego czy podatkowego mógłby oceniać ważność czy skuteczność czynności dokonanych przez organ postępowania karnoskarbowego. Należy bowiem wskazać, że czynności podejmowane w postępowaniu karnoskarbowym dokonywane są przez organy tego postępowania określone w kodeksie karnym skarbowym. Przepis art. 118 kks wymienia organy postępowania przygotowawczego w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe. Są nimi
1) naczelnik urzędu skarbowego;
2) naczelnik urzędu celno-skarbowego;
3) Szef Krajowej Administracji Skarbowej;
4) Straż Graniczna;
5) Policja;
6) Żandarmeria Wojskowa.
A w sprawach o przestępstwa skarbowe są nimi też Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Centralne Biuro Antykorupcyjne.
Z zestawienia tego wynika, że oprócz finansowych organów dochodzenia ( te mogą się organizacyjnie pokrywać z organami postępowania podatkowego ) występują również niefinansowe organy dochodzenia instytucjonalnie różne od organów postępowania podatkowego. Wszystkie te organy podejmują czynności na podstawie kodeksu postępowania karnego skarbowego i w trakcie postępowania podatkowego nie może dochodzić do oceny ich skuteczności czy ważności. Mogą one być poddane kontroli jedynie w tym karnoskarbowym postępowaniu przez organ uprawniony, w tym sąd.
Z tego względu argumentacja skargi w tym zakresie na uwzględnienie nie zasługuje.
Dodać można jeszcze , na co słusznie powołują się organy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17.07.2012 r. Sygn. P 30/11 jakkolwiek dostrzegł problem wszczynania przez organy podatkowe postępowań karnych na krótko przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, to jednak w orzeczeniu swoim nie stwierdził w tym zakresie naruszenia Konstytucji w zakresie w jakim praktyka taka mogłaby być stosowana ograniczając swoje rozstrzygnięcie do kwestii niepełnego informowania podatnika o braku upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Dodać jeszcze końcowo należy, że zgodnie z rolą sądu administracyjnego, który dokonuje kontroli jedynie orzeczeń organów administracji, kontrolowanie przez ten sąd orzeczeń wydanych przez organy postępowania karnego, czy karnoskarbowego przekracza jego kompetencje.
Z tego tez względu Sad w tym zakresie nie stwierdził naruszenia prawa.
Nie doszło do naruszenia prawa procesowego na etapie prowadzenia postępowania dowodowego, a następnie oceny tak zgromadzonego materiału. W szczególności organy nie naruszyły prawa oddalając wniosek dowodowy o przeprowadzenie opinii biegłego co do wartości zakupionego przez skarżącego urządzenia w postaci linii magnetronowej.
Zakres prowadzonego postepowania kontrolnego czy też podatkowego określony został w treści przepisu art. 122 o.p, który stanowi, że w trakcie postępowania organy zobowiązane są do przeprowadzenia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Celem rozważenia zastosowania się organów do realizacji tej normy prawnej należy wskazać jakie fakty organ musiał udowodnić celem ustalenia zasadności rozpoznania kosztu przez skarżącego w postaci zakupu linii magnetronowej.
Przepis art. 22 ust. 1 updof stanowi, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, Aby zatem dokonać prawidłowej oceny rozpoznania kosztu przez podatnika organ musiał w pierwszej kolejności ustalić, czy dany wydatek został poniesiony w celu osiągnięcia przychodu, zachowania czy też zabezpieczenia źródła przychodu. Dopiero w przypadku odpowiedzi twierdzącej na to pytanie aktualizowała się kwestia wysokości kosztu, jego realności i racjonalności.
W przedmiotowej sprawie organ stanął na stanowisku, że poniesione wydatki na zakup linii magnetronowej nie wypełniały dyspozycji tego przepisu i nie mogą być uznane za koszt działalności gospodarczej. W tych okolicznościach ustalanie dokładnej wartości urządzenia nie było konieczne. Wątpliwości co do deklarowanej ceny stanowiły jedynie potwierdzenie stanowiska organu wywiedzionego na podstawie innych okoliczności faktycznych. Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie było zatem niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy.
Nie naruszyły również organy przepisów o.p. nakazujących rozpatrzeć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy i wskazać jakie fakty zostały przez organ uznane za udowodnione ( art. 187 § 1 i 191 o.p. ).
Wydając zaskarżoną decyzję w poszczególnych jej częściach organ II instancji bardzo szczegółowo wskazał na jakich dowodach oparł swoje ustalenia odnośnie zakupu poszczególnych urządze , których to zakupów nie uznał za koszty uzyskania przychodów.
I tak w punkcie IV.1. A decyzji bardzo szczegółowo wskazał jakie zgromadził dowody odnośnie zakupu linii magnetronowej, wskazał również jak linia ta była użytkowana przez poprzednika firmy skarżącego. Wskazał na poszczególne dowody, w postaci zeznań świadków odnośnie stanu technicznego tej linii przed dokonaniem zakupu i opisał w jaki sposób postępowano z nią w firmie skarżącego. Odnośnie faktu wykorzystania tej linii w firmie skarżącego wskazał na jego relacje i występujące w niej nie dające się usprawiedliwić z punku logiki i doświadczenia życiowego sprzeczności i wątpliwości. Wskazał więc na niewiarygodność okoliczności deklarowanych przez skarżącego co do okoliczności, w których miało dojść do uszkodzenia tej linii w czasie jej rzekomego użytkowania w jego firmie. Wykazał, że usterka, która miała spowodować jej rzekome uszkodzenie nie była tak kosztowna, aby zrezygnować z użytkowania tej linii i stracić nią zainteresowanie ( a miała być przecież warta 2 mln zł ). Wykazał w jaki sposób miała być przez skarżącego przechowywana. Wykazał, jak miała być przechowywana dokumentacja techniczna pozwalająca na jej użytkowanie. Te okoliczności zostały przez organ powiązane z innymi dowodami odnośnie jej wykorzystywania w firmie, która miała dokonać jej sprzedaży, a już wtedy linia ta miała być uszkodzona. Wskazano także na wątpliwości co do deklarowanej jej wielkości ( 5 czy 6 komór ). Argumenty zawarte w pkt. IV.1.A.2.8 decyzji świadczą o wyczerpującym rozpatrzeniu sprawy. Na podstawie ujawnionych okoliczności organ słusznie doszedł do przekonania, że koszt zakupu przedmiotowej linii magnetronowej nie może być uznany za koszt prowadzenia działalności gospodarczej. Strona nie wykazała racjonalnego celu zakupu takiej linii ani związku jej z działalnością gospodarczą. Zakup nie znajdował uzasadnienia gospodarczego ani logicznego. Dodać trzeba, że brak jest faktów by skarżący wykorzystywał know- how związany z posiadaniem przedmiotowej linii. Jak wynika z materiału dowodowego była to linia zbudowana jeszcze w latach 90-tych XX wieku i nie modernizowana, a wręcz uszkodzona. Wartość jej rozwiązań technicznych nie była więc dużą. Również odzyskanie dokumentacji technicznej w trakcie trwania postępowania nie ma znaczenia dla uznania prawidłowości oceny organów. Nie zmienia to bowiem faktu, że w czasie, gdy skarżący miał wykorzystywać rzekomo linie do działalności gospodarczej tej dokumentacji nie posiadał, co organy mgły uznać za element wskazujący na brak zamiaru korzystania z tej linii.
Podobnie obszerne są rozważania organu odnośnie zakupu urządzenia poziomego do matowienia szkła. W pkt. IV.1.B uzasadnienia decyzji organ również bardzo szczegółowo odniósł się do okoliczności związanych z tym zakupem. Wskazał jakim materiałem dowodowym dysponował, jakie fakty z tego materiału wynikały i dlaczego przyjął brak podstaw do uznania tego zakupu za koszt działalności. Organ przyjmując brak zakupu tego urządzenia wskazał na nie posiadanie go i nie wykazanie przyczyny tegoż . Tym kompleksowym rozważaniom organów dotyczącym zarówno okoliczności w jakich miało dojść do sprzedaży urządzenia przez firmę skarżącego, jak również możliwego używania go w firmie M. a także rzekomej późniejszej odsprzedaży tego urządzenia do firmy podatnika nie można przeciwstawić jednostkowego zeznania opisującego bliżej niezidentyfikowane urządzenie. Organy dokonując rozpatrzenia materiału dowodowego miały prawo dokonać takiej właśnie oceny i nie narusza ona dyrektyw określonych w art. 187 § 1 o.p.
W końcu nie naruszyły przepisów prawa procesowego rozważania organów w części dotyczącej zakupu zawiasów typu sauna. W tym zakresie organy słusznie za punkt wyjścia uczyniły fakty polegające na braku tego towaru w firmie, jak także braku dokumentów świadczących o ich sprzedaży. Wątpliwości wynikające z tych faktów słusznie podkreśliły wskazując na uzyskane w trakcie postępowania dowody w postaci zeznań świadków, które nie potwierdzały w sposób konkretny i stanowczy, że taki towar do firmy został zakupiony. Jednocześnie organ wskazał na to, że zawiasy o wartości 24.495 złotych ( cena rzekomego zakupu ) miały być następnie przetopione na wartą kilkadziesiąt złotych grudkę złomu i jedna bransoletę również o znikomej wartości.
W tym zakresie argumenty skargi również nie są zasadne. Jakikolwiek ma racje skarżący, że z biegiem lat naturalna reakcja zapominania może zacierać przebieg zdarzeń w pamięci osób prowadzących działalność gospodarczą, to jednak w tym przypadku amnezja właścicieli firmy co do innych okoliczności niż sam fakt zakupu oraz pracowników firmy co do faktu posiadania takich elementów w magazynach mogła stanowić podstawę do przyjęcia przez organ za udowodnione zdarzenia, że transakcja taka nie miała w rzeczywistości miejsca.
Rozważania organów w powyżej wskazanych elementach stanu faktycznego nie naruszają prawa procesowego i dlatego też sąd nie widział podstaw do uchylenia decyzji.
Naruszył organ prawo w tym natomiast zakresie, w którym stwierdził, że wyrok sądu odnoszący się do decyzji podatkowych wydanych na tle tego samego stanu faktycznego ale odnoszących się do podatku VAT jest w niniejszej sprawie dla organów wiążący. Tak oczywiście nie jest, zwłaszcza, że jest on nieprawomocny. Wyrok tek nie był wiążący dla organu podatkowego z tego choćby względu, że całkowicie różne są podstawy materialnoprawne obu rozstrzygnięć. Uchybienie to nie miało jednak znaczenia dla wyniku sprawy. Organy w przedmiotowej sprawie dokonały szczegółowych rozważań odnośnie okoliczności faktycznych i prawnych, a argument o związaniu rozstrzygnięciem sądu miał charakter uzupełniający. Bez jego sformułowania organ wydałby taką samą decyzję. Stąd też uchybienie to nie ma znaczenia dla wyniku sprawy.
Nie naruszył w końcu organ prawa materialnego stwierdzając odnośnie tych trzech zakupów przez spółkę skarżącego, że nie stanowią kosztów działalności gospodarczej. Nie wyczerpują bowiem pojęcia kosztu takiej działalności zakup nieprzydatnej linii technologicznej czy czynności nieistniejące w rzeczywistości.
Przesłanki art. 22 ust.1 updof nie zostały spełnione.
Z tych względów sąd oddalił skargę w myśl art. 151 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI