I SA/Rz 57/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-04-03
NSAinneŚredniawsa
płatności bezpośredniewspólna polityka rolnaARiMRobszary z ograniczeniami naturalnymipłatności rolno-środowiskowo-klimatycznekontrola administracyjnaortofotomapaprzedeklarowanie powierzchnipomniejszenie płatności

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę rolniczki na decyzje Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczące przyznania płatności bezpośrednich, ONW i rolno-środowiskowo-klimatycznych, uznając prawidłowość pomniejszenia dopłat z powodu przedeklarowania powierzchni.

Rolniczka zaskarżyła decyzje Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, które pomniejszyły jej płatności bezpośrednie, dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) oraz rolno-środowiskowo-klimatyczne z powodu przedeklarowania powierzchni gruntów. Sąd administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ustalił mniejszą powierzchnię kwalifikującą się do dopłat na podstawie kontroli administracyjnej i danych z ortofotomapy, co skutkowało zastosowaniem przepisów o pomniejszeniu lub odmowie przyznania płatności. Sąd podkreślił, że kontrola administracyjna z wykorzystaniem systemu GIS jest wystarczająca do weryfikacji wniosków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę rolniczki na decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału ARiMR, które utrzymały w mocy decyzje o przyznaniu płatności bezpośrednich, płatności ONW oraz płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, jednakże z pomniejszeniem kwot z powodu przedeklarowania powierzchni gruntów. Rolniczka zadeklarowała większą powierzchnię niż faktycznie kwalifikująca się do dopłat, co wykazała kontrola administracyjna ARiMR oparta na danych z ortofotomapy. W konsekwencji zastosowano przepisy przewidujące pomniejszenie płatności lub odmowę ich przyznania w przypadku przekroczenia dopuszczalnych różnic między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną. Rolniczka zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania, brak udostępnienia akt, błędne ustalenie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie dowodów, takich jak monitoring satelitarny. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. Podkreślono, że kontrola administracyjna z wykorzystaniem systemu GIS i ortofotomapy jest wystarczająca do weryfikacji wniosków, a przedeklarowanie powierzchni skutkuje zastosowaniem sankcji przewidzianych w przepisach unijnych i krajowych, w tym pomniejszenia płatności o dwukrotność stwierdzonej różnicy lub odmowy przyznania płatności. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące ustalania maksymalnego kwalifikowanego obszaru oraz konsekwencji przekroczenia dopuszczalnych różnic powierzchniowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo dokonał pomniejszenia płatności, ponieważ kontrola administracyjna wykazała mniejszą powierzchnię kwalifikującą się do dopłat niż zadeklarowana, a zastosowane przepisy przewidują takie konsekwencje.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kontrola administracyjna oparta na danych z ortofotomapy i systemu GIS jest wystarczająca do ustalenia faktycznej powierzchni kwalifikującej się do płatności. Przedeklarowanie powierzchni skutkuje zastosowaniem przepisów o pomniejszeniu płatności lub odmowie ich przyznania, zgodnie z prawem unijnym i krajowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (69)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 107

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o Planie Strategicznym art. 20 § pkt 1

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

ustawa o Planie Strategicznym art. 25 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

ustawa o Planie Strategicznym art. 26 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

ustawa o Planie Strategicznym art. 27 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

ustawa o Planie Strategicznym art. 30

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

ustawa o Planie Strategicznym art. 35 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

ustawa o Planie Strategicznym art. 45 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

ustawa o Planie Strategicznym art. 100

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

rozporządzenie 2021/2115 art. 2 § ust. 7 lit. a)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013

rozporządzenie 2021/2115 art. 16 § ust. 2 lit. a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013

rozporządzenie 2021/2115 art. 71 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013

rozporządzenie (UE) nr 2021/2116 art. 59 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013

rozporządzenie (UE) nr 2021/2116 art. 60 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013

rozporządzenie (UE) nr 2021/2116 art. 65 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013

rozporządzenie (UE) nr 2021/2116 art. 66 § ust. 1 lit. e)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013

rozporządzenie (UE) nr 2021/2116 art. 68 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013

rozporządzenie (UE) nr 2021/2116 art. 72

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013

rozporządzenie (UE) nr 1306/2013 art. 58 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

rozporządzenie (UE) nr 1306/2013 art. 59 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

rozporządzenie (UE) nr 1306/2013 art. 74 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

rozporządzenie (UE) nr 640/2014 art. 19 § ust. 1

Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parl

rozporządzenie (UE) nr 809/2014 art. 28 § ust. 1

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o Planie Strategicznym art. 48 § ust. 1 pkt 1 lit. a, b, e

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. art. 45 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

rozporządzenie ONW art. 2 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

rozporządzenie RŚK art. 2 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2023 r. w sprawie kryteriów uznawania użytków rolnych za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy art. 1 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu art. 2

ustawa o ARiMR art. 10a § ust. 1a pkt 1 i pkt 4

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

ustawa o ARiMR art. 10a § ust. 1a pkt 1

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

ustawa o ARiMR art. 10a § ust. 1a pkt 2

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

ustawa o ARiMR art. 10a § ust. 1b

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

k.p.a. art. 73 § § 1 a, § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 72

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 4 i pkt 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 65 § ust. 1, ust. 4 lit. b

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 66 § ust.1 lit. c

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 70 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2022/1173 art. 10 § ust. 1, ust. 2, ust. 7

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej

rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2022/1173 art. 10 § ust. 1a pkt 2

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 9 § ust. 1 pkt 1 lit. b, e, f, h

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 7 § ust. 1 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 1 lit. c, lit. e

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych art. 2 § ust. 1 pkt 1, pkt 3

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym art. 2 § pkt 1

k.c. art. 553

Kodeks cywilny

k.c. art. 461

Kodeks cywilny

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie warunków i trybu przeprowadzania czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 art. 5

rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § ust. 4 lit. c ppkt (III)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009

rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § ust. 4 lit. c ppkt (III)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009

rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 art. 16 § ust. 3 akapit trzeci

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich

rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 art. 2 § ust. 23

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności

rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 art. 2 § ust. 35

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności

rozporządzenie RŚK art. 6 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

ustawa o Planie Strategicznym art. 26 § pkt 1

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

ustawa o Planie Strategicznym art. 21 § ust. 2

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie kryteriów uznawania użytków rolnych za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy art. 1 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 lit. a

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowość kontroli administracyjnej ARiMR opartej na danych z ortofotomapy i systemu GIS. Zastosowanie przepisów o pomniejszeniu płatności lub odmowie ich przyznania w przypadku przedeklarowania powierzchni. Wystarczalność kontroli administracyjnej do weryfikacji wniosków o płatności rolne.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, braku udostępnienia akt. Zarzuty dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego i nieuwzględnienia dowodów (monitoring satelitarny). Konieczność przeprowadzenia kontroli na miejscu. Naruszenie przepisów dotyczących zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych.

Godne uwagi sformułowania

kontrola administracyjna przeprowadzona przy wykorzystaniu systemu GIS i ortofotomapy jest wystarczająca do weryfikacji wniosków przedeklarowanie powierzchni skutkuje zastosowaniem przepisów o pomniejszeniu płatności lub odmowie ich przyznania na powierzchni działki porośniętej drzewami lub krzewami nie jest możliwe prowadzenie działalności rolniczej

Skład orzekający

Grzegorz Panek

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Popek

sędzia

Jarosław Szaro

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości kontroli administracyjnej ARiMR w zakresie weryfikacji powierzchni gruntów rolnych do dopłat i konsekwencji przedeklarowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności rolnych w ramach Wspólnej Polityki Rolnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów przyznawania płatności rolnych i konsekwencji błędów we wnioskach, co jest istotne dla rolników i doradców rolnych.

Rolniku, uważaj na przedeklarowanie powierzchni we wniosku o dopłaty! ARiMR może pomniejszyć Twoje pieniądze.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 57/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-04-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek /przewodniczący sprawozdawca/
Jarosław Szaro
Piotr Popek
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 978/25 - Postanowienie NSA z 2025-08-05
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 261
art. 20 pkt 1, art. 25 ust. 1, art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 1 i 2, art. 30, art. 35 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 100
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t. j.)
Dz.U.UE.L 2021 nr 435 poz 1 art. 2 ust. 7 lit. a), art. 16 ust. 2 lit. a, art. 71 ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów  strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z  Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)  oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013
Dz.U.UE.L 2021 nr 435 poz 187 art. 59 ust. 2, art. 60 ust. 1, art. 65 ust. 2, art. 66 ust. 1 lit. e), art. 68 ust. 1, art. 72
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 58 ust. 2,art. 59 ust. 1, art. 67 ust. 1 ,art. 74 ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 5 ust. 2 lit. b, art. 19 ust. 1
Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parl
Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 28 ust. 1
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2025 r. spraw ze skarg S. T. na decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 28 listopada 2024 r. - nr 9009-2024-000909 w przedmiocie płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na 2023 rok - nr 9009-2024-000910 w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2023 rok. - nr 9009-2024-000911 w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2023 r. oddala skargi.
Uzasadnienie
Przedmiotem skarg S.T. (dalej: "skarżąca") są decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. (dalej: "Dyrektor ARiMR") z dnia 28 listopada 2024 r.:
- nr 9009-2024-000909 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. (dalej: "Kierownik BP ARiMR") z dnia 31 maja 2024 r. nr 0176-2024-005600 w przedmiocie płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na 2023 rok;
- nr 9009-2024-000910 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR z dnia 31 maja 2024 r. nr 0176-2024-005613 w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2023 rok;
- nr 9009-2024-000911 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR z dnia 31 maja 2024 r. nr 0176-2024-005613 w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na 2023 rok.
Powyższe decyzje zostały wydane w związku z wnioskiem skarżącej z dnia 31 marca 2023 r. o przyznanie płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, płatności ONW oraz płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2023 rok. Do przyznania płatności bezpośrednich skarżąca zadeklarowała działki rolne A, B, C, E, F, G, I, K o łącznej powierzchni wynoszącej 5,72 ha, a do płatności ONW zadeklarowała działki rolne A, C, E, F, G, I, K o łącznej powierzchni 5,35 ha. Ponadto we wniosku skarżąca zadeklarowała w drugim roku 5-letniego zobowiązania realizację pakietu 5 - Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000 i w jego ramach realizację:
- wariantu 5.3 - Murawy - na działce rolnej E o powierzchni 0,91 ha - sposób użytkowania kośny,
- wariantu 5.4 - Półnaturalne łąki wilgotne - na działce rolnej A o powierzchni 0,97 ha - sposób użytkowania kośny,
- wariantu 5.5. - Półnaturalne łąki świeże - na działkach rolnych B, C, D, F, G, I o łącznej powierzchni 3,37 ha - sposób użytkowania kośny.
Kierownik BP ARiMR na podstawie kontroli administracyjnej sprawy stwierdził następujące nieprawidłowości:
1) w odniesieniu do płatności bezpośrednich przedeklarowanie powierzchni uprawnionej do płatności łącznie o 0,60 ha,
2) w odniesieniu do płatności ONW przedeklarowanie powierzchni uprawnionej do płatności łącznie o 0,59 ha,
3) w odniesieniu do płatności RŚK przedeklarowanie powierzchni uprawnionej do płatności: w wariancie 5.3 Murawy o 0,17 ha, w wariancie 5.4 Półnaturalne łąki wilgotne o 0,06 ha i w wariancie 5.5 Półnaturalne łąki świeże o 0,27 ha.
Decyzjami z 31 maja 2024 r. Kierownik BP ARiMR przyznał skarżącej:
1) w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2023 r.:
- podstawowe wsparcie dochodów - 2023 w wysokości 1.969,21 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o 602,82 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia,
- płatność redystrybucyjną - 2023 w wysokości 709,36 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o 217,15 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia,
- retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych - 2023 w wysokości 67,22 zł (decyzja nr 0176-2024-005600),
2) płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) strefa II na 2023 r. w wysokości 945,12 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o 311,52 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia (decyzja nr 0176-2024-005613),
3) płatność RŚK na 2023 rok w ramach wariantów:
- 5.4 - Półnaturalne łąki wilgotne w wysokości 880,55 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 133,80 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia,
- 5.5 - Półnaturalne łąki świeże w wysokości 3.832,32 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 808,38 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia (decyzja nr 0176-2024-005685).
Ponadto Kierownik BP ARiMR ustalił skarżącej obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach realizacji wariantu:
- 5.3 - Murawy podjęte w dniu 15 marca 2022 r. na powierzchnię 0,74 ha,
- 5.4 - Półnaturalne łąki wilgotne podjęte w dniu 15 marca 2022 r. na powierzchnię 0,91 ha,
- 5.5 - Półnaturalne łąki świeże podjęte w dniu 15 marca 2022 r. na powierzchnię 3,11 ha.
Po rozpoznaniu odwołań skarżącej, Dyrektor ARiMR decyzjami z dnia 28 listopada 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżone decyzje.
W uzasadnieniach decyzji Dyrektor ARiMR przytoczył treść przepisów dotyczących warunków przyznawania poszczególnych płatności po czym wyjaśnił, że dokonał ustalenia zgodności pomiędzy powierzchnią ewidencyjną (PEW) i powierzchnią odniesienia (POW) oraz zgodności przebiegu granic działek (GO) z granicami widocznymi na obrazie ortofotomapy i ustalił maksymalny kwalifikowany obszar (MKO) dla działek rolnych zgłoszonych do płatności. Dyrektor ARiMR uznał, że powierzchnia działki rolnej A wynosi 0,91 ha (deklaracja skarżącej - 0,97 ha), działki rolnej B wynosi 0,18 ha (deklaracja skarżącej - 0,19 ha), działki rolnej C wynosi 1,18 ha (deklaracja skarżącej - 1,27 ha), działki rolnej E wynosi 0,74 ha (deklaracja skarżącej - 0,91 ha), działki rolnej F wynosi 0,53 ha (deklaracja skarżącej - 0,58 ha), działki rolnej G wynosi 0,50 ha (deklaracja skarżącej - 0,60 ha), działki rolnej I wynosi 0,30 ha (deklaracja skarżącej - 0,32 ha), działki rolnej K wynosi 0,00 ha (deklaracja skarżącej - 0,10 ha). Na wykluczonym obszarze stwierdzono teren nieuprawniony do wnioskowanych płatności.
Odnosząc się do wniosku o przyznanie płatności PWD, płatności redystrybucyjnej oraz płatności do ekoschematu Dyrektor ARiMR wskazał, że po wykluczeniu powierzchni 0,60 ha, powierzchnia stwierdzona w toku przeprowadzonego postępowania wyniosła 5,12 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią zadeklarowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną wyniosła więc 11,72 %. Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że zgodnie z § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 482), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowana (kwalifikowaną) we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% i stanowi nie więcej niż 20% i jest większa niż 0,10 ha wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 2-krotność stwierdzonej różnicy. Stawka dla podstawowego wsparcia dochodów do 1 ha w 2023 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2023 r. w sprawie stawki podstawowego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności za 2023 r. (Dz. U. poz. 2214) i wynosi 502,35 zł. Wyliczona płatność PWD wynosi więc 1.969,21 zł (5,12 ha (pow. stwierdzona do płatności) - 1,20 ha (dwukrotność stwierdzonej różnicy) = 3,92 ha (powierzchnia zatwierdzona do płatności) x 502,35 zł (stawka płatności)). Natomiast stawka płatności redystrybucyjnej do 1 ha w 2023 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2023 r. w sprawie stawki uzupełniającego redystrybucyjnego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności za 2023 r. (Dz. U. poz. 2216) i wynosi 180,96 zł. Wyliczona płatność redystrybucyjna wynosi więc 709,36 zł (5,12 ha (pow. stwierdzona do płatności) - 1,20 ha (dwukrotność stwierdzonej różnicy) = 3,92 ha (powierzchnia zatwierdzona do płatności) x 180,96 zł (stawka płatności)). Z kolei powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do płatności do ekoschematu - retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych wynosiła 2,24 ha. Natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 0,23 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.Urz.UE.L.2021.435.187 z 6 grudnia 2021 r. ze zm., dalej: "rozporządzenie (UE) nr 2021/2116"). Stawka płatności dla ekoschematu - retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych do 1 ha w 2023 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 lutego 2024 r. w sprawne stawek płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska za 2023 r. (Dz. U. poz. 265) i wynosi 292,27 zł. W związku z powyższym, płatność wyliczono następująco: 0,23 ha (powierzchnia stwierdzona) x 292,27 zł (stawka płatności) = 67,22 zł (kwota przyznanej płatności).
Odnosząc się do wniosku o przyznanie płatności ONW, Dyrektor ARiMR wskazał, że po wykluczeniu powierzchni 0,59 ha, powierzchnia stwierdzona w toku przeprowadzonego postępowania wyniosła 4,76 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią zadeklarowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną wyniosła więc 12,39 %. Stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefa II została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 483) i wynosi 264 zł. Wyliczona płatność ONW wynosi więc 945,12 zł (4,76 ha (pow. stwierdzona do płatności) – 1,18 ha (dwukrotność stwierdzonej różnicy) = 3,58 ha (powierzchnia zatwierdzona do płatności) x 264 zł (stawka płatności)).
Odnosząc się do wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, Dyrektor ARiMR wskazał, że po wykluczeniach, powierzchnia stwierdzona w toku przeprowadzonego postępowania wyniosła:
- w wariancie 5.3. - Murawy - 0,74 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią zadeklarowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną wyniosła więc 22,97 %, w związku z czym zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (dalej: "rozporządzenie (UE) nr 640/2014"), płatność w tym wariancie została odmówiona,
- w wariancie 5.4. - Półnaturalne łąki wilgotne - 0,91 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią zadeklarowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną wyniosła więc 6,59 %, w związku z czym zgodnie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, płatność w tym wariancie została pomniejszona o dwukrotność stwierdzonej różnicy i wyniosła 880,85 zł (0,91 ha (pow. stwierdzona) - 0,12 ha (dwukrotność stwierdzonej różnicy) = 0,79 ha x 1.115 zł (stawka płatności)),
- w wariancie 5.5. - Półnaturalne łąki świeże - 3,10 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią zadeklarowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną wyniosła więc 8,71 %, w związku z czym zgodnie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, płatność w tym wariancie została pomniejszona o dwukrotność stwierdzonej różnicy i wyniosła 3.832,32 zł (3,10 ha (pow. stwierdzona) – 0,54 ha (dwukrotność stwierdzonej różnicy) = 2,56 ha x 1.497 zł (stawka płatności)).
Odnosząc się do zarzutów odwołań Dyrektor ARiMR wskazał, że rozstrzygnięcie w ramach deklarowanych płatności nastąpiło na podstawie informacji na temat wartości MKO dla działek deklarowanych do płatności. Informacja o MKO została sporządzona przez pracownika wydziału do spraw GIS w dniu 21 sierpnia 2024 r. i została opracowana na podstawie ortofotomapy z ostatniego pokrycia, czyli z dnia 13 sierpnia 2023 r., a więc jak najbardziej aktualnej na kampanię 2023 roku. System informacji geograficznej jest regularnie aktualizowany przez państwa członkowskie na podstawie ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:5000. Powyższe pozwala organowi z dużą dokładnością oddać stan rzeczywisty zastany na działce. Podkreślił, że złożenie wniosku o przyznanie dopłat jest oświadczeniem woli i wiedzy osoby ubiegającej się o pomoc finansową, gdyż wnioskodawca podejmuje suwerenną decyzję, o zakresie w jakim ubiega się o wsparcie finansowe oraz składa oświadczenie, co do stanu faktycznego pod rygorem odpowiedzialności karnej, jednocześnie oświadczając, że posiada pełnię wiedzy o warunkach przyznawania dopłat. Wyjaśnił, że kwestia wydanej decyzji za rok 2022 oraz faktu, że decyzja ta nie jest prawomocna nie ma znaczenia w roku 2023, ponieważ powierzchnie kwalifikowaną do płatności rozpatruje się w każdym roku składania wniosku i dotyczy to również płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej.
Dalej wskazał, że zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2023 r. w sprawie kryteriów uznawania użytków rolnych za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy (Dz. U. z 2023 r. poz. 461), użytki rolne uznaje się za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony co najmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności - w przypadku gruntów ornych i trwałych użytków zielonych w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1 - 4 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Podobnie § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (znajdujący zastosowanie w sprawie z wniosku o płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną) stanowi, że grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich. W ustalonym stanie faktycznym jednoznacznie stwierdzono, że na powierzchni wykluczonej z płatności, rolnik nie prowadził działalności rolniczej. Stwierdzono na niej obszar siedliska, zadrzewienia, zakrzaczenia obejmujące zwarte obszary, które uniemożliwiają prowadzenie działalności rolnej w sposób odpowiadający tej, jaka może być prowadzona na działkach pozbawionych takiej roślinności. Podkreślił, że pracownicy ARiMR obsługujący wniosek o przyznanie płatności na dany rok (zobligowani przepisami Unii Europejskiej), zostali wyposażeni w skomputeryzowaną bazę danych, system identyfikacji działek rolnych oraz zintegrowany system kontroli, aby w kontroli administracyjnej zweryfikować wniosek według kryterium kwalifikowalności do otrzymania pomocy. W świetle powyższego do zakwestionowania powierzchni podanej przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności nie potrzebna jest kontrola na miejscu (w terenie).
Dyrektor ARiMR podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie stan gruntów rolnych wykluczał uprawy rolne i wypas ze względu na to, że zadrzewienia i zakrzewienia obejmowały zwarte obszary, które uniemożliwiały prowadzenie działalności rolnej w sposób odpowiadający tej, jaka może być prowadzona na działkach pozbawionych tej roślinności.
Dyrektor ARiMR nie dopatrzył się naruszenia art. 10 § 1, art. 35 § 1, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślił, że informacja o wartości MKO z dnia 21 sierpnia 2024 r. jest dokumentem urzędowym zgodnie z art. 76 § 1 i 2 k.p.a. i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
W skargach na powyższe decyzje skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 73 § 1, § 1 a, § 2 w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 1741 ze zm. - dalej: "ustawa o Planie Strategicznym") w zw. z art. 10a ust. 1a pkt 1 i pkt 4 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1199 ze zm. - dalej: "ustawa o ARiMR") polegające na nieudostępnieniu stronie akt sprawy na jej żądanie czym organ uniemożliwił sporządzenie notatek, kopii lub odpisów, nie zapewnił czynnego udziału stronie w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji uniemożliwił wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
2) art. 6 w zw. z art. 8 w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 81a k.p.a. w zw. z art. 10a ust. 1a pkt 1 ustawy o ARiMR polegające na tym, że organ nie działa na podstawie przepisów prawa, nie rozstrzyga wątpliwości na korzyść strony nie stojąc na straży praworządności oraz nie pogłębia zaufania do organów Państwa swoim postępowaniem polegającym na przypisywaniu stronie obszarów zakrzaczonych, zadrzewionych których skarżąca nie zgłaszała we wniosku o dopłaty, które jedynie sąsiadują z obszarami kwalifikującymi się do płatności oraz na tym, że organ w sposób nie zgodny ze stanem faktycznym odlicza obszary, na których znajdują się w rzeczywistości trwałe użytki zielone, a konfabuluje w zaskarżonych decyzjach o rzekomych nieprawidłowościach w postaci zakrzaczeń, zadrzewień. Organ sporządził dokumenty które nie obrazują stanu faktycznego sprawy, pomija wszelkie dowody korzystne dla skarżącej, nie uwzględnia wątpliwości na korzyść strony, nieudostępnienia akt sprawy;
3) art. 72 rozporządzenia (UE) nr 2021/2116 w zw. z art. 6 k.p.a. polegające na nie uzupełnieniu kontroli administracyjnej z sierpnia 2023 r., kontrolą na miejscu lub zdalnej przy użyciu odpowiednich technologii. Kontrola administracyjna nie została uzupełniona kontrolą na miejscu a organ nie zweryfikował swoich błędnych ustaleń na gruncie;
4) art. 107 § 1 pkt 4 i pkt 6 w zw. z art. 6, art. 8 k.p.a. w zw. z art. 10a ust. 1a pkt 1 ustawy o ARiMR polegające na braku powołania podstawy prawnej w zaskarżonej decyzji uprawniającej organ do przypisywania stronie rzekomych nieprawidłowości, niezgodności jakimi mają być rzekome zakrzaczenia, zadrzewienia i bezprawnym odliczaniu obszarów kwalifikujących się do płatności;
5) art. 107 § 1 pkt 6 w zw. § 3 w zw. z art. 6 k.p.a. polegające na braku w uzasadnieniu prawnym i faktycznym zaskarżonej decyzji wskazania, jaka podstawa prawna, faktyczna uprawniała organ do odliczenia obszarów z uwagi na rzekomo stwierdzone nieprawidłowości. Organ przypisał stronie rzekome nieprawidłowości, ale w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnia, jaki przepis prawny zabrania występowania na gruntach skarżącej zakrzaczeń, zadrzewień. W szczególności brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podania podstawy prawnej, czym są zakrzaczenia, zadrzewienia i jaka rzekomo obca roślinność występuje na gruntach skarżącej. Organ nie wyjaśnił, jaki przepis prawa uprawnia go do odliczania obszarów na podstawie rzekomych nieprawidłowości zarzucanych stronie;
6) art. 10a ust. 1 w zw. z ust. 1a pkt 1 i pkt 2 w zw. z ust. 1b ustawy o ARiMR w zw. z art. 81a ust. 1 w zw. z art. 65 ust. 1, ust. 4 lit. b w zw. z art. 66 ust.1 lit. c w zw. z art. 70 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 2021/2116 w zw. z art. 24 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 3 i art. 28 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 809/2014 w zw. z art. 6, art. 75 § 1, art. 76 § 1 k.p.a. bowiem organ wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Przede wszystkim pominął dowód z kontroli na miejscu 2022/2023 r., przedstawiony mu przez stronę wynik monitoringu satelitarnego z 2023 r., wyjaśniający sprawę, który potwierdza prowadzenie działalności rolniczej i trwałe użytki zielone na obszarach oznaczonych we wniosku beneficjentki o dopłaty z 2023 r. Wynik monitoringu wprowadza wątpliwości co do rzetelności przeprowadzonej kontroli administracyjnej przez organ, gdzie wszelkie wątpliwości co do stanu faktycznego powinny być rozstrzygane na korzyść strony, którego to przepisu prawa (art. 81a k.p.a.) organ nie zastosował. Kontrola satelitarna jak i na miejscu wykazała, że na gruntach rzekomo zakrzaczonych, zadrzewionych, zachwaszczonych faktycznie znajdują się trwałe użytki zielone;
7) art. 65 ust. 1, ust. 4 lit. b w zw. z art. 66 ust. 1 lit. c w zw. z art. 70 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 2021/2116 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 75 § 1, art. 6 k.p.a. w zw. z art. 10a ust. 1a pkt 2 w zw. z ust. 1b ustawy o ARiMR polegające na braku w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji podania przyczyn, z jakiego powodu organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedstawionemu mu dowodowi w postaci wyników z monitoringu satelitarnego z 2023 r., raportu z kontroli, dokumentacji sporządzonej przez eksperta przyrodniczego potwierdzających prawidłowość złożonego wniosku;
7a) art. 10 ust. 1, ust. 2, ust. 7 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej (Dz.U.UE.L.2022.183.23) w zw. z art. 6, art. 76 § 1 k.p.a., art. 10a ust. 1a pkt 2 ustawy o ARiMR polegające na tym, że organ pominął dokument urzędowy - wyniki monitoringu satelitarnego z 2023 r., który zapewnia wykrywanie obecności obszarów niekwalifikujących się, a nawet ma obowiązek zmienić kategorię użytków rolnych, niezależnie od tego, czy są to grunty orne, uprawy trwałe czy trwałe użytki zielone. System monitoringu który śledził, obserwował, dokonał oceny działalności rolniczej, praktyk rolniczych gospodarstwa skarżącej w 2023 r., potwierdził występowanie TUZ, prowadzenie działalności rolniczej zgodnie ze złożonym wnioskiem, w tym na obszarach wykluczonych przez organ nie stwierdzając żadnych niezgodności w tym nie wykrył obecności obszarów niekwalifikujących się;
8) § 1 pkt 1 ppkt 1, 2b, 3, 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary w zw. § 9 ust. 1 pkt 1 lit. b, e, f, h rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 10a ust. 1a pkt 1 ustawy o ARiMR polegające na niezakwalifikowaniu obszarów użytków rolnych gospodarstwa do płatności pomimo obowiązku ich kwalifikacji ponieważ objęte są zobowiązaniami rolno- środowiskowo-klimatycznymi w ramach prowadzonego przez skarżącą pakietu 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000 objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, jak i gruntów rolnych zabudowanych (dotyczy działki K), pod rowami, łąki trwałej, użytków rolnych, które w trakcie roku kalendarzowego, na który wnioskuje się o płatności bezpośrednie są wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej lub są w przeważającej mierze wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej, gdzie kwalifikującymi się obszarami są również pasy zadrzewień, żywopłoty lub ściany tarasów, zadrzewienia śródpolne, rozproszone drzewa do 100 szt./ha, obszary, o których mowa w art. 4 ust. 4 lit. c ppkt (III) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013;
9) rażące naruszenie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie warunków i trybu przeprowadzania czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w zw. z art. 53 ust. 1 lit. d rozporządzenia (UE) nr 809/2014, w zw. z art. 76 § 1, art. 6 k.p.a. w zw. z art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, w zw. z art. 72 ust. 1 pkt b i pkt c rozporządzenia (UE) nr 809/2014, w zw. art. 16 ust. 3 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, w zw. z art. 2 ust. 23 w zw. z art. 35 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, polegające na pominięciu przez organ dokumentu urzędowego raportu z kontroli na miejscu 2022/2023 r., który zatwierdził kwalifikujące się hektary na których porastają trwałe użytki zielone, działki są użytkowane rolniczo co potwierdził organ;
10) rażące naruszenie § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 23 lit. a i lit. b rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w zw. z art. 6 k.p.a. polegające na tym, że w czasie realizacji programu RŚK organ zmienił obszary wyznaczone Planem RŚK potwierdzone kontrolą na miejscu ARiMR, które nie powinny ulegać zmianie w trakcie realizacji programu rolno-środowiskowego;
11) art. 26 pkt 1 ustawy o Planie Strategicznym w zw. z art. 2. ust. 1 pkt 1, pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym w zw. z art. 553 i art. 461 Kodeksu cywilnego, w zw. z art. 6, art. 8 k.p.a. w zw. art. 10a ust. 1a pkt 1 i pkt 2 ustawy o ARiMR w zw. z § 7 ust. 1 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 1 lit. c, lit. e rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków polegające na rażąco błędnej ocenie kwalifikacji działki K, która faktycznie stanowi grunt rolny o powierzchni 0,1134 ha, który nawet po odliczeniu powierzchni budynków przekracza 0,10 ha, a więc stanowi kwalifikujący się hektar;
12) art. 21 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym w zw. z § 1 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2023 r. w sprawie kryteriów uznawania użytków rolnych za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy, w zw. z art. 10a ust. 1b ustawy o ARiMR w zw. z art. 72 rozporządzenia (UE) nr 2021/2116 w zw. z art. 6 k.p.a. polegające na tym, że skarżąca na odliczonych gruntach przeprowadzała zabiegi agrotechniczne zgodnie z wnioskiem co pokazują załączone fotografie, a więc utrzymywała grunty w dobrej kulturze rolnej utrzymując użytki rolne w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza użycie zwykłych metod rolniczych i zwykłego sprzętu rolniczego prowadząc działalność rolniczą co potwierdza monitoring satelitarny. Organ opierając się jedynie na ortofotomapie nie popartej obowiązkową kontrolą na miejscu, w tym inspekcji terenowej i FOTO rażąco błędnie ocenił stan faktyczny, bezpodstawnie przypisując stronie rzekome nieprawidłowości, które w rzeczywistości nie występują.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniach skarg skarżąca przedstawiła obszerną argumentację na poparcie postawionych zarzutów.
W odpowiedziach na skargi, Dyrektor ARiMR podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa.
Materialnoprawne przesłanki przyznawania zawnioskowanych płatności na rok 2023 r. określone zostały w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. 2024 r. poz. 261 ze zm. - dalej: "ustawa o Planie Strategicznym"), rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 482 ze zm.), rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 483 ze zm. - dalej: "rozporządzenie ONW"), rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 493 ze zm.), rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 415 ze zm. - dalej: "rozporządzenie RŚK").
Przepis art. 20 pkt 1 ustawy o Planie Strategicznym, wymienia jako płatności bezpośrednie przyznawane w drodze decyzji, m. in. podstawowe wsparcie dochodów do celów zrównoważoności (podstawowe wsparcie dochodów), uzupełniające redystrybucyjne wsparcie dochodów do celów zrównoważoności (płatność redystrybucyjna) oraz płatności w ramach schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt, o których mowa w art. 16 ust. 2 lit. d rozporządzenia 2021/2115 (płatności w ramach ekoschematów).
Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli prowadzi działalność rolniczą, a łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.
Przepis art. 26 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym stanowi, że płatności bezpośrednie są przyznawane do powierzchni działki rolnej lub jednostki gruntu nierolniczego:
1) położonych na gruncie stanowiącym kwalifikujący się hektar,
2) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha,
3) nie większej niż maksymalny kwalifikujący się obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia 2022/1172 - chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Wskazany wyżej przepis art. 2 ust. 7 lit. a) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/1172 z dnia 4 maja 2022 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej oraz stosowania i obliczania wysokości kar administracyjnych w związku z warunkowością, stanowi, że w systemie identyfikacji, w odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie co najmniej określają maksymalny kwalifikujący się obszar do celów interwencji obszarowych w ramach systemu zintegrowanego. W celu określenia maksymalnego kwalifikującego się obszaru państwa członkowskie odliczają, w miarę możliwości, niekwalifikujące się elementy z działki poprzez ich wyodrębnienie. Państwa członkowskie określają z wyprzedzeniem kryteria i procedury stosowane do oceny, kwantyfikacji i, w stosownych przypadkach, wyodrębnienia kwalifikujących się i niekwalifikowalnych części działki. Przy określaniu maksymalnego kwalifikującego się obszaru państwa członkowskie mogą ustalić rozsądny margines dla prawidłowej kwantyfikacji w celu uwzględnienia obwodu i stanu działki.
Przepis art. 27 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym stanowi, że płatność redystrybucyjna jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów będących w posiadaniu tego rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha i nie przekracza 300 ha.
Natomiast zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym, płatność redystrybucyjna przysługuje do powierzchni gruntów:
1) posiadanych przez rolnika położonych na obszarze zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów;
2) nie większej niż 30 ha.
Przepis art. 30 ustawy o Planie Strategicznym stanowi, że płatności w ramach ekoschematów są przyznawane rolnikowi w formie płatności:
1) do obszarów z roślinami miododajnymi;
2) do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi;
3) do integrowanej produkcji roślin;
4) do biologicznej uprawy;
5) do retencjonowania wody na trwałych użytkach zielonych;
5a) do gruntów wyłączonych z produkcji;
5b) do materiału siewnego kategorii elitarny lub materiału siewnego kategorii kwalifikowany;
6) dobrostanowej.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym, płatności do retencjonowania wody na trwałych użytkach zielonych są przyznawane do powierzchni trwałych użytków zielonych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 1:
1) położonych na obszarze zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów, posiadanych przez rolnika oraz
2) które w danym roku zostały zalane lub podtopione, co potwierdza wykaz działek wraz z danymi przestrzennymi tych działek oraz zalanego lub podtopionego obszaru na tych działkach sporządzany corocznie przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy.
Wykaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy udostępnia Agencji nie później niż do dnia 2 października danego roku (art. 30 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym).
Wysokość podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej i płatności w ramach ekoschematów, o których mowa w art. 30 pkt 1 i 3-5b - w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej pomocy i stawki tej pomocy na 1 ha tej powierzchni (art. 48 ust. 1 pkt 1 lit. a, b, e ustawy o Planie Strategicznym).
Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym, płatności ONW są przyznawane rolnikowi do użytków rolnych będących w jego posiadaniu położonych na obszarach, o których mowa w art. 71 ust. 2 rozporządzenia 2021/2115, którymi są obszary określone w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 dotyczących szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 12 tej ustawy, jeżeli:
1) prowadzi na tych użytkach rolnych działalność rolniczą;
2) łączna powierzchnia tych użytków rolnych wynosi nie mniej niż 1 ha.
Do przyznawania płatności ONW przepisy art. 26 ust. 1 pkt 2 i 3 stosuje się odpowiednio (art. 45 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym).
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ONW, płatność ONW przyznaje się rolnikowi do powierzchni użytków rolnych:
1) położonych na obszarach, o których mowa w art. 71 ust. 2 rozporządzenia 2021/2115, zwanych dalej "obszarami ONW", wynoszącej nie więcej niż 75 ha (maksymalny limit) oraz
2) jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach podstawowego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności, o którym mowa w art. 16 ust. 2 lit. a rozporządzenia 2021/2115, zwanego dalej "podstawowym wsparciem dochodów".
Wykaz obszarów ONW określa załącznik do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 364, ze zm.) (§ 2 ust. 2 rozporządzenia ONW).
Konsekwencje zawyżenia (przedeklarowania) powierzchni uprawnionej do płatności obszarowej reguluje § 45 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
Zgodnie z § 45 ust. 1 ww. rozporządzenia, w przypadku gdy różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi:
1) nie mniej niż 3% i nie więcej niż 20% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności i jest większa niż 0,1 ha, za powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności służącą do ustalenia wysokości tej płatności uznaje się powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności pomniejszoną o dwukrotność tej różnicy;
2) więcej niż 20% i nie więcej niż 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, odmawia się przyznania płatności;
3) więcej niż 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, odmawia się przyznania płatności.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia RŚK, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o przyznanie tej płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym".
Zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia RŚK, przy ustalaniu wysokości płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zgodnie natomiast z art. 19 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru zatwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20 % obszaru zatwierdzonego, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego.
Należy również wskazać, że zgodnie z art. 59 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 2021/2116, Państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem Unii regulującym interwencje unijne. Państwa członkowskie podejmują działania niezbędne do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania swoich systemów zarządzania i kontroli oraz legalności i prawidłowości wydatków zadeklarowanych Komisji.
Systemy zarządzania i kontroli ustanowione przez państwa członkowskie zgodnie z art. 59 ust. 2 obejmują systematyczne kontrole, ukierunkowane między innymi na obszary, w których ryzyko wystąpienia błędu jest największe. Państwa członkowskie zapewniają, by kontrole były przeprowadzane na poziomie niezbędnym do skutecznego zarządzania ryzykiem dla interesów finansowych Unii. Próba poddawana kontroli jest wybierana przez właściwy organ z całej populacji wnioskodawców i w stosownych przypadkach składa się z części wybranej losowo oraz części wybranej na podstawie analizy ryzyka (art. 60 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 2021/2116).
Przepis art. 65 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 2021/2116 stanowi, że każde z państw członkowskich ustanawia i prowadzi zintegrowany system zarządzania i kontroli (zwany dalej "systemem zintegrowanym").
Zgodnie z art. 66 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 2021/2116, system zintegrowany obejmuje następujące elementy:
a) system identyfikacji działek rolnych;
b) system wniosków geoprzestrzennych oraz - w stosownych przypadkach - wniosków o przyznanie pomocy z tytułu zwierząt;
c) system monitorowania obszarów;
d) system identyfikacji beneficjentów interwencji i środków, o których mowa w art. 65 ust. 2;
e) system kontroli i kar;
f) w stosownych przypadkach, system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności;
g) w stosownych przypadkach, system identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Zgodnie z art. 68 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 2021/2116, system identyfikacji działek rolnych stanowi system informacji geograficznej ustanowiony i regularnie aktualizowany przez państwa członkowskie na podstawie ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:5 000.
Państwa członkowskie ustanawiają system kontroli i kar, o którym mowa w art. 66 ust. 1 lit. e). Państwa członkowskie, poprzez agencje płatnicze lub organy przez nie delegowane, co roku przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o przyznanie pomocy i wniosków o płatność, by sprawdzić ich legalność i prawidłowość zgodnie z art. 59 ust. 1 lit. a). Kontrole te uzupełniane są przez kontrole na miejscu, które mogą być przeprowadzane zdalnie przy użyciu odpowiedniej technologii (art. 72 rozporządzenia (UE) nr 2021/2116).
Zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu są przeprowadzane w zakresie przestrzegania przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym przepisów dotyczących udzielania zamówień publicznych, spełniania warunków przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej oraz zobowiązań związanych z przyznaną pomocą i pomocą techniczną określonych w postanowieniach Planu, wytycznych instytucji zarządzającej, regulaminie naboru wniosków o przyznanie pomocy oraz umowie o przyznaniu pomocy i pomocy technicznej albo decyzji o przyznaniu pomocy.
Kontrole administracyjne są przeprowadzane w odniesieniu do wszystkich wniosków o przyznanie pomocy i pomocy technicznej oraz wniosków o płatność (art. 100 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym).
Kontrole administracyjne wniosków o przyznanie pomocy i pomocy technicznej oraz wniosków o płatność obejmują elementy, których sprawdzenie jest niezbędne w celu przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej, a których kontrola jest uzasadniona i możliwa w ramach kontroli administracyjnych, i mogą obejmować w szczególności weryfikację:
1) poprawności i kompletności informacji podanych w tych wnioskach;
2) terminowości złożenia tych wniosków;
3) zgodności z warunkami przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej;
4) kwalifikowalności kosztów;
5) racjonalności kosztów;
6) prawidłowości poniesionych kosztów i dokonanych płatności;
7) zrealizowania zobowiązań związanych z przyznaną pomocą i pomocą techniczną (art. 100 ust. 3 ustawy o Planie Strategicznym).
Kontrola na miejscu ma na celu sprawdzenie, czy realizacja operacji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego lub czy zostały spełnione warunki przyznania lub wypłaty pomocy lub pomocy technicznej, lub czy są realizowane lub zostały zrealizowane zobowiązania związane z przyznaną pomocą lub pomocą techniczną, które mogą być sprawdzone podczas kontroli na miejscu i nie były przedmiotem kontroli administracyjnej (art. 100 ust. 4 ustawy o Planie Strategicznym).
Przepis art. 74 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (znajdujący zastosowanie w sprawie o przyznanie płatności RŚK zgodnie z art. 104 ust. 1 lit. a rozporządzenia (UE) nr 2021/2116) stanowi, że zgodnie z art. 59, państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu.
Zgodnie zaś z art. 59 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, o ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu.
Każde z państw członkowskich ustanawia i prowadzi zintegrowany system zarządzania i kontroli ("system zintegrowany") - (art. 67 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013).
System zintegrowany obejmuje następujące elementy:
a) skomputeryzowaną bazę danych;
b) system identyfikacji działek rolnych;
c) system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności;
d) wnioski o przyznanie pomocy oraz wnioski o płatność;
e) zintegrowany system kontroli;
f) jednolity system rejestrowania tożsamości każdego beneficjenta wsparcia, o którym mowa w art. 67 ust. 2, który składa wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność (art. 68 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013).
Natomiast zgodnie z art. 28 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 809/2014 (znajdującego zastosowanie w sprawie o przyznanie płatności RŚK zgodnie z art. 14 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2022/1173), kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest to, czy organy ARiMR zasadnie dokonały wykluczenia z płatności części obszarów działek objętych wnioskami. Skarżącej przyznano bowiem płatności, o które się ubiegała, jednakże zostały one przyznane do powierzchni działek stwierdzonej przez organ po kontroli administracyjnej, a nie powierzchni deklarowanej.
Niewątpliwie, jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę wnioskującą działki (działek) oraz powierzchni zadeklarowanych działek użytkowanych rolniczo, co do której strona ubiega się o przyznanie płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem do tej weryfikacji jest kontrola administracyjna przeprowadzana w głównej mierze przy wykorzystaniu dostępnych organom narzędzi informatycznych, ale też przy pomocy kontroli na miejscu, deklaracji i wyjaśnień rolników. Należy podkreślić, że z powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że zasadniczą formą kontroli dokonywanej przez organ w związku z oceną uprawnień do płatności jest kontrola administracyjna. Wynika to z ukształtowania systemu zarządzania i kontroli przewidzianego w ww. przepisach stanowiących ramy prawne sprawy, w szczególności z art. 72 rozporządzenia (UE) nr 2021/2116 oraz art. 74 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Skontrolowanie i ustalenie powierzchni rzeczywistej do dopłaty przy użyciu systemu komputerowej identyfikacji jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu lub zestawiania go z danymi z ewidencji gruntów (zob. np. wyroki NSA z dnia 30 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 216/18, z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 1069/08).
Należy zauważyć, że zdjęcia z ortofotomapy mają kluczowe znaczenie w sprawie przyznawania płatności, bowiem odzwierciedlają lokalizacje oraz stan działek na rok, w którym strona ubiega się o płatności. Ortofotomapa cyfrowa to zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity oraz przetworzone do postaci metrycznej, jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ortofotomapy cyfrowe pozyskiwane są w trybie art. 12 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Organy zobowiązane są do ustalania powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności w oparciu system identyfikacji działek rolnych (LPIS), który umożliwia stosowanie jednolitych standardów. Przy ustalaniu maksymalnej powierzchni kwalifikowalnej odlicza się powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone, drogi, z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej, powierzchnie zabudowane, wody, odłogi i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie pozarolnicze, jako powierzchnie wyłączone z płatności. Powyższy sposób postępowania i w konsekwencji reguły oceny znajdują uzasadnienie w powołanych wyżej obowiązujących przepisach prawa. Ustalenie powierzchni działek poprzez kontrolę administracyjną polega na wykorzystaniu bazy danych zgromadzonych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) zawierających materiały kartograficzne (mapy i ortofotomapy) oraz przy wykorzystaniu geograficznego systemu informacji (GIS) zawierającego bazy danych referencyjnych dla ocen kwalifikowalności wniosków. Dla ustalenia prawa do otrzymania płatności podstawowe znaczenie ma bowiem rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest określona działalność rolnicza (uprawa).
W rozpoznawanej sprawie podczas kontroli administracyjnej organ stwierdził, że powierzchnia uprawniona do wnioskowanych płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wnioskach na 2023 r. Ustalenia tych nieprawidłowości organ dokonał w oparciu o aktualną ortofotomapę z ostatniego pokrycia, tj. 13 sierpnia 2023 r. Jak już wyżej wskazano, ortofotomapa stanowi podstawowy materiał wykorzystywany do oceny kwalifikowalności deklarowanych powierzchni. Ortofotomapy działek ewidencyjnych prezentują w sposób rzeczywisty i czytelny stan pokrycia oraz zagospodarowania terenu. Przy tym, wszystkie prace wykonywane na potrzeby systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) są zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia geodezyjne. Decyzje określiły zatem stwierdzone przedeklarowanie powierzchni działek rolnych w oparciu o specjalistyczny dowód, którego wiarygodności skarżąca skutecznie nie podważyła.
W świetle powyższych rozważań, nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi oraz argumenty skarżącej, dotyczące nieprzeprowadzenia kontroli na miejscu w celu pomiaru działek zgłoszonych do płatności oraz wadliwości przeprowadzonej kontroli, gdyż ustalenia przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji zostały poczynione w toku prawidłowej kontroli administracyjnej wniosku przeprowadzonej przez uprawniony do tego organ, opartej o właściwe przepisy i z pomocą narzędzi informatycznych (bazę danych ARiMR). Wyposażony przez prawodawcę (unijnego i krajowego) w odpowiednie, wysokospecjalistyczne i kosztowne narzędzia weryfikacji prawidłowości wniosków o płatność, organ ma nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek z niego korzystać. Wbrew twierdzeniom skargi, Dyrektor ARiMR przytoczył w uzasadnieniach swoich decyzji podstawę prawną do dokonania wykluczeń części obszarów z płatności. Stwierdzenie w decyzjach, że na działkach rolnych występują zadrzewienia i zakrzaczenia jest jasne i zrozumiałe, mimo braku definicji tego pojęcia w przepisach. W sytuacji braku legalnej definicji pojęcie to należy rozumieć zgodnie z jego powszechnym, potocznym znaczeniem, jako obszar porośnięty drzewami bądź krzewami. Nie ulega wątpliwości, że na powierzchni działki porośniętej drzewami lub krzewami nie jest możliwe prowadzenie działalności rolniczej. Z tych względów zasadnie obszary te zostały wykluczone z płatności.
Niezasadny jest zarzut dotyczący pominięcia przez organy ARiMR dowodu z raportu z kontroli na miejscu w 2022 r., albowiem powierzchnię kontrolowaną do płatności ustala się w każdym roku składania wniosku. Fakt, że dane działki były wcześniej użytkowane rolniczo i były uwzględnione do płatności za lata ubiegłe w pełnym zadeklarowanym zakresie nie oznacza, że w chwili kontroli ich stan nie uległ zmianie. Zarastanie obszarów zakrzewionych i zadrzewionych jest naturalnym procesem, który musi pozostawać pod kontrolą osoby starającej się o płatności rolne i wymaga odpowiednich zabiegów.
Dyrektor ARiMR wyjaśnił również wyczerpująco, dlaczego kontrola administracyjna została przeprowadzona w oparciu o aktualną ortofotomapę, w związku z czym brak było podstaw do dokonywania ustaleń na podstawie wyniku monitoringu satelitarnego. Sąd zwraca uwagę, że nie jest możliwe zweryfikowanie, w jakiej dacie zostały wykonane zdjęcia dołączone do skargi, niemniej jeżeli przyjąć twierdzenia skarżącej w tym zakresie, zostały one wykonane już po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej, a zatem nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia § 6 ust. 1 rozporządzenia RŚK. Zgodnie z tym przepisem, wielkość obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji, z wyjątkiem:
1) zmiany wielkości obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach wariantu 2.1., lecz nie więcej niż o 15% w stosunku do wielkości obszaru objętego tym zobowiązaniem w pierwszym roku jego realizacji, lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania;
2) zmiany wielkości obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach danego wariantu pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6 lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania.
Brzmienie powyższego przepisu nie zwalnia organów ARiMR z obowiązku stosowania § 15 ust. 3 rozporządzenia RŚK, na co słusznie zwrócił uwagę Dyrektor ARiMR w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu z pkt 1 skarg należy zauważyć, że nie wszystkie przepisy k.p.a. mają zastosowanie w sprawach dotyczących przedmiotowych płatności, a część z nich organ stosuje na żądanie stron postępowania. Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Odpowiednikiem powyższego przepisu na gruncie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, jest przepis art. 27 ust. 1 tej ustawy.
Jak wynika z akt sprawy, Dyrektor ARiMR w odpowiedzi na wniosek z dnia 6 października 2024 r., w piśmie z dnia 8 października 2024 r. zawiadomił pełnomocnika skarżącej o możliwości zapoznania się z aktami postępowania i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR, z czego pełnomocnik skarżącej skorzystał.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy podjęły wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, a dokonane ustalenia i rozstrzygnięcie sprawy znajdują oparcie w prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym. Wyliczenia organów odnośnie procentowej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną, nie budzą żadnych wątpliwości. Uzasadnienie decyzji spełnia wymagania przewidziane w art. 107 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI