I SA/Rz 561/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję określającą S.J. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z kapitałów pieniężnych za 2011 rok w wysokości 52 322 zł. Spór dotyczył możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków poniesionych na budowę nieruchomości, która została następnie wniesiona aportem do spółki. Organ I instancji uznał, że objęcie udziałów w spółce skutkowało powstaniem przychodu w wysokości nominalnej wartości objętych udziałów (276.500 zł) oraz kosztów uzyskania przychodu w wysokości 1.121 zł (wydatki związane z aktem notarialnym nabycia nieruchomości). Dochód wyliczono na 275.379 zł, co skutkowało zobowiązaniem podatkowym w kwocie 52.322 zł. Po odwołaniu, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że przepisy nie dopuszczały uznania nakładów poczynionych na nieruchomość za koszty uzyskania przychodu. Wyrok WSA w Rzeszowie z 2016 r. oddalił skargę podatnika. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 2018 r. uchylił wyrok WSA i decyzję DIAS, kwestionując interpretację art. 22 ust. 1e pkt 3 u.p.d.o.f. i wskazując, że w pojęcie "wydatki na nabycie" mieszczą się również wydatki na wytworzenie składnika majątkowego. W ponownym postępowaniu DIAS uznał, że kluczowe jest ustalenie wysokości wydatków faktycznie poniesionych przez S.J. na rozpoczętą budowę. Podatnik nie przedstawił jednak żadnych dowodów (faktur, rachunków), twierdząc, że budowa prowadzona była "systemem gospodarczym". DIAS odmówił przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, uznając, że operat szacunkowy nie dowodzi faktycznego poniesienia wydatków, a jedynie wartości rynkowej. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, uznając, że organ podatkowy wypełnił zalecenia NSA, a kwestią sporną nie jest wykładnia przepisu, lecz brak udokumentowania wydatków. Sąd podzielił stanowisko organu, że ciężar wykazania i udokumentowania wydatków spoczywa na podatniku, a operat szacunkowy nie jest dowodem faktycznego poniesienia kosztów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że dla zaliczenia wydatków na wytworzenie składnika majątkowego (np. budowę nieruchomości) do kosztów uzyskania przychodu z tytułu wniesienia go aportem, kluczowe jest udokumentowanie faktycznego poniesienia tych wydatków przez podatnika, a nie jedynie przedstawienie operatu szacunkowego wartości nakładów.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2011 roku, choć interpretacja art. 22 ust. 1e pkt 3 u.p.d.o.f. ma znaczenie również dla późniejszych okresów, zwłaszcza po nowelizacji wprowadzającej art. 22 ust. 1e pkt 3 u.p.d.o.f. w brzmieniu od 1 stycznia 2015 r. Skuteczność argumentacji zależy od możliwości udokumentowania poniesionych wydatków.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wydatki na wytworzenie składnika majątkowego (budowa nieruchomości) wniesionego aportem do spółki mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu na podstawie art. 22 ust. 1e pkt 3 u.p.d.o.f.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wydatki na wytworzenie składnika majątkowego mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, jednakże podatnik musi udowodnić faktyczne poniesienie tych wydatków.
Uzasadnienie
NSA w poprzednim wyroku zinterpretował art. 22 ust. 1e pkt 3 u.p.d.o.f. w sposób rozszerzający, obejmując nim również wydatki na wytworzenie składnika majątkowego. Jednakże, aby móc zaliczyć te wydatki do kosztów, podatnik musi je udokumentować, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.
Czy operat szacunkowy wartości nieruchomości może stanowić dowód faktycznego poniesienia wydatków na jej budowę przez podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, operat szacunkowy stanowi dowód wartości rynkowej nieruchomości, ale nie dowodzi faktycznego poniesienia przez podatnika wydatków na jej wytworzenie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 22 ust. 1e pkt 3 u.p.d.o.f. wymaga wykazania "faktycznie poniesionych wydatków", a nie jedynie oszacowanej wartości nakładów.
Czy organ podatkowy ma obowiązek przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia wysokości wydatków poniesionych przez podatnika, jeśli podatnik nie przedstawił żadnych dowodów?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli podatnik nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających poniesienie wydatków, a jedynie operat szacunkowy, organ może odmówić przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, uznając go za nieprzydatny dla rozstrzygnięcia sprawy.
Uzasadnienie
Organ uznał, że przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego byłoby nieprzydatne, ponieważ kluczowe jest udokumentowanie faktycznych wydatków, a nie ich oszacowanie.
Przepisy (14)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1e pkt 3
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
W pojęcie "wydatków na nabycie" składnika majątkowego wniesionego aportem wchodzą również wydatki na wytworzenie tego składnika majątkowego (np. budowę nieruchomości). Kluczowe jest jednak udokumentowanie faktycznego poniesienia tych wydatków przez podatnika.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 30b § ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1a pkt 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 22 ust. 1e pkt 3 u.p.d.o.f. przez niezastosowanie i nieuznanie kosztów nakładów poniesionych na nieruchomość za koszty uzyskania przychodów. • Zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się organu do oceny prawnej i wskazań NSA z wyroku II FSK 1533/16. • Zarzut naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (art. 122, 187 § 1, 191, 120, 121 § 1) dotyczących dowolnej oceny dowodów, niewyjaśnienia istotnych okoliczności i wadliwego ustalenia stanu faktycznego. • Zarzut, że organ podatkowy nie jest zobowiązany do oszacowania kosztów uzyskania przychodów w sytuacji, gdy podatnik zaniedbuje swoje obowiązki w zakresie dokumentowania zdarzeń gospodarczych.
Godne uwagi sformułowania
w pojęciu "wydatki na nabycie" mieszczą się również wydatki na wytworzenie składnika majątkowego • za "faktycznie poniesione wydatki" należy rozumieć takie wydatki, które zostały zrealizowane i spowodowały rzeczywiste zmniejszenie majątku podatnika, a zatem zostały przez niego faktycznie zapłacone • kosztem objęcia udziałów są "faktycznie poniesione wydatki" przez podatnika, a nie wydatki "oszacowane" przez biegłego • ciężar wykazania, jakie wydatki poniósł na wytworzenie składnika majątku i prawidłowego ich udokumentowania spoczywa na Podatniku
Skład orzekający
Grzegorz Panek
przewodniczący
Małgorzata Niedobylska
sprawozdawca
Piotr Popek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że dla zaliczenia wydatków na wytworzenie składnika majątkowego (np. budowę nieruchomości) do kosztów uzyskania przychodu z tytułu wniesienia go aportem, kluczowe jest udokumentowanie faktycznego poniesienia tych wydatków przez podatnika, a nie jedynie przedstawienie operatu szacunkowego wartości nakładów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2011 roku, choć interpretacja art. 22 ust. 1e pkt 3 u.p.d.o.f. ma znaczenie również dla późniejszych okresów, zwłaszcza po nowelizacji wprowadzającej art. 22 ust. 1e pkt 3 u.p.d.o.f. w brzmieniu od 1 stycznia 2015 r. Skuteczność argumentacji zależy od możliwości udokumentowania poniesionych wydatków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową kwestię dowodową w podatkach – ciężar udokumentowania wydatków. Pokazuje, jak interpretacja przepisów przez NSA może otworzyć drogę do zaliczenia pewnych kosztów, ale ostateczne rozstrzygnięcie zależy od dowodów przedstawionych przez podatnika.
“Aport nieruchomości: czy budowa "systemem gospodarczym" wystarczy do zaliczenia wydatków do kosztów?”
Dane finansowe
WPS: 52 322 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.