I SA/Rz 557/23

I SA/Rz 557/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jarosław Szaro
Małgorzata Niedobylska
Tomasz Smoleń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GZ 355/24 - Postanowienie NSA z 2024-11-08
I GZ 37/24 - Postanowienie NSA z 2024-02-28
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1775
art. 3 ust. 3
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j.)
Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 5 ust.2 lit a
Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 59 ust. 1 i 2, art. 67
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2024 r. sprawy ze skargi Z.C. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 30 sierpnia 2023 r., nr 9009-2023-001904 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Z. C. (dalej: strona/skarżąca/beneficjentka) jest decyzja Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej w skrócie: Dyrektor Agencji) w Rzeszowie z dnia 30 sierpnia 2023 r., nr 9009-2023-001904 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (również Kierownik BP Agencji) z dnia 24 maja 2023 r., nr 01782023-004277 w sprawie przyznania Pani Z. C. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 rok.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
W dniu 10 maja 2022 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wpłynął wniosek skrzącej o przyznanie płatności. We wniosku beneficjentka ubiegała się o przyznanie płatności bezpośrednich na 2022 rok w tym: jednolitej płatności obszarowej, płatności redystrybucyjnej, płatności za zazielenienie, płatności do powierzchni roślin pastewnych oraz uzupełniającej płatności obszarowej Do przyznania ww. płatności strona zadeklarowała 11 działek rolnych (głównych) o łącznej powierzchni [..] ha (w tym do uzupełniającej płatności obszarowej powierzchnię [...] ha oraz do płatności związanej do powierzchni upraw roślin pastewnych powierzchnię [...] ha) oraz wskazała na materiale graficznym położenie deklarowanych we wniosku działek rolnych.
W dniach od 30 stycznia 2023 r. do dnia 2 lutego 2023 r. w gospodarstwie beneficjentki odbyła się kontrola na miejscu przeprowadzona metodą inspekcji terenowej o której strona została poinformowana telefonicznie w dniu 30 stycznia 2023 r. Skarżąca, która była obecna w czasie przeprowadzania kontroli, po jej zakończeniu została poinformowana o wynikach, które zostały zawarte w sporządzonym na podstawie przeprowadzonej kontroli raporcie w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...]. Na podstawie przeprowadzonej kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości:
- dla działki rolnej E (dz. ew. [...] [...], [...], [...]) o powierzchni zadeklarowanej [...] ha stwierdzono powierzchnię [...] ha w związku z powyższym kontrolerzy zastosowali kody nieprawidłowości: DR13+ ozn. zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej,
- dla działki rolnej F (dz. ew. [...]) o zadeklarowanej powierzchni [...] ha stwierdzono powierzchnię [...] ha dlatego też zastosowano kody nieprawidłowości:, DR13+ ozn. zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Ponadto ze względu na stwierdzony przecinający po całej długości działki pas wysokich zakrzaczeń i zadrzewień, działka rolna F została pomierzona w dwóch częściach: pierwsza wynosiła [...] ha natomiast część druga wynosiła [...] ha. Ze względu na stwierdzony pas zakrzaczeń dodano również kod nieprawidłowości DR22 ozn. iż działka jest niespójna. W związku z faktem, że powierzchnia [...] ha nie spełnia definicji działki rolnej ( nie posiada minimum powierzchni [...] ha) powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności na działce rolnej F wyniosła [...] ha.
- dla działki rolnej J (dz. ew. [...]. [...]) o zadeklarowanej powierzchni [...] ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo [...] ha. Kontrolerzy zastosowali następujące kody nieprawidłowości:, DR13+ ozn. zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, DR49 ozn. iż do wyliczenia tolerancji pomiaru zastosowano wartość obwodu zewnętrznego,
- dla działki rolnej K (dz. ew. [...]) o zadeklarowanej powierzchni [...] ha stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo [...] ha. Kontrolerzy zastosowali następujące kody nieprawidłowości: DR52 ozn., iż stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania, DR53 ozn., iż stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania, DR49 ozn. iż do wyliczenia tolerancji pomiaru zastosowano wartość obwodu zewnętrznego, DR13+ ozn., zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej.
W przeprowadzanej kontroli na miejscu brał udział również pełnomocnik strony, który złożył oświadczenie do raportu. Powyższe oświadczenie zostało potraktowane jako zastrzeżenia. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu w [....] pismem [...] z dnia 21 marca 2023 r., udzielił odpowiedzi na złożone w dniu 1 lutego 2023 r., przez pełnomocnika strony zastrzeżenia do raportu z kontroli na miejscu. Przedmiotowe pismo zostało skutecznie odebrane w dniu 23 marca 2023 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu podtrzymał wyniki z przeprowadzonej kontroli na miejscu.
Kierownik BP Agencji na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej wraz z uwzględnieniem wyników kontroli na miejscu zawartych w raporcie z kontroli na miejscu nr [...] wykluczył z płatności powierzchnię: [...] ha z działki rolnej E, powierzchnię [...] ha z działki rolnej F, powierzchnię [...] ha z działki rolnej J oraz powierzchnię [...] ha z działki rolnej K ze względu na stwierdzone w trakcie wykonywanej kontroli na miejscu nieprawidłowości. Po wykluczeniu powierzchni [...] ha z ww. działek rolnych E, F, J i K powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wyniosła [...] ha ([...] ha pow. deklarowana – [...] ha).
Decyzją z 24 maja 2023 r., Kierownik BP Agencji przyznał stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022 w tym:
- jednolita płatność obszarowa w wysokości [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...]zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia,
- płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł,
- płatność redystrybucyjna w wysokości [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia,
- płatność do powierzchni upraw roślin pastewnych w wysokości [...] zł
- uzupełniającą płatność podstawową w wysokości [...] zł.
Ponadto powyższą decyzją Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [....] stwierdził, że beneficjentka uczestniczy w systemie dla małych gospodarstw.
Rozpoznając odwołanie strony Dyrektor Agencji po przeanalizowaniu materiału dowodowego zebranego podczas postępowania stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji w niniejszej sprawie jest prawidłowe, a także nie dopatrzył się w postępowaniu przed organem I instancji naruszenia przepisów prawa materialnego.
Organ odwoławczy wskazał, że w odwołaniu podniosła, że organ wydający decyzję w której pomniejsza dopłaty powołał się na nieprawomocny raport z kontroli na miejscu przeprowadzony przez pracowników agencji na przełomie stycznia i lutego 2023 r. Strona wskazuje, że raport z kontroli na miejscu dotyczy wyłącznie terminu, w którym zostaje przeprowadzony i nie może działać wstecz, tymczasem organ zdaniem strony błędnie uwzględnia raport i dopasowuje go do roku 2022.
Odnosząc się do tych zarzutów Dyrektor Agencji stwierdził, że Faktem jest, że kontrola na miejscu odbyła się w dniach od 30 stycznia 2023 r. do 2 lutego 2023 r., jednakże sama kontrola na miejscu dotyczy wniosku o przyznanie płatności złożonego przez stronę w dniu 10 maja 2022 r., a więc wniosku złożonego w ramach kampanii 2022 r. Zauważył, że pomimo faktu, że kontrola na miejscu odbyła się w okresie od 30 stycznia 2023 r. do 2 lutego 2023 r., co zarzuca strona, to obrazuje ona stan działek na rok 2022 ponieważ lekka warstwa śniegu zalegająca na kontrolowanych działkach rolnych nie przysłoniła wysokich zakrzaczeń i zadrzewień oraz obiektów znajdujących na działkach, co obrazują dołączone do raportu z kontroli na miejscu zdjęcia.
Zdaniem organu odwoławczego analiza danych akt sprawy potwierdziła, że beneficjentka składając w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2022, deklarowała działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha. W trakcie przeprowadzonej kontroli na miejscu kontrolerzy na działce rolnej E ( dz. ew. [...], [...], [....], [...]) o powierzchni zadeklarowanej [....] ha stwierdzili powierzchnię [...] ha. Zgodnie z uwagami zawartymi w ww. protokole, na ww. działce stwierdzono, zboże ozime, część działki zaorane, ugór zielony z pojedynczymi drzewami owocowymi (10 szt.). Natomiast na pozostałej wykluczonej powierzchni tj. [...] ha stwierdzono szklarnię nieużytkowaną, poskładane materiały budowlane oraz teren nieużytkowany rolniczo - zadrzewienia i zakrzaczenia, czyli zwarty obszar zakrzaczony i zadrzewiony, na którym nie jest możliwe prowadzenie działalności rolniczej, a wiec zgodnie z art. 8 ust 3 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie jest elementem krajobrazu o którym mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, dlatego też obszar ten został wyłączony z płatności. Ze względu na stwierdzone powyżej nieprawidłowości zastosowane zostały następujące kody nieprawidłowości: DR52 ozn., iż stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania, DR53 ozn., iż stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania, DR49 ozn., iż do wyliczenia tolerancji pomiaru zastosowano wartość obwodu zewnętrznego, DR13+ ozn., zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej.
Dyrektor Agencji wskazał, że materiał dowodowy załączony do raportu w postaci zdjęć i szkiców graficznych (będących odwzorowaniem działek na mapie z naniesionymi miejscami sporządzenia zdjęć fotograficznych) potwierdza słuszność stwierdzonych nieprawidłowości. Natomiast zarzuty strony odnośnie nieuwzględnienia i odrzucenia w całości raportu z kontroli gospodarstwa przeprowadzonej na przełomie stycznia i lutego 2023 r., jako nie dotyczącego stanu rzeczy na rok 2022, są niezasadne w obliczu stwierdzonych przez kontrolerów nieprawidłowości, które zostały powyżej opisane na poszczególnych działkach rolnych. Fakt wykonania kontroli w okresie stycznia, lutego 2023 r., nie przeszkodził pracownikom wykonującym kontroli zobrazować stan działek na rok 2022 z uwagi na fakt, że zakrzaczenia, zadrzewienia i inne obiekty , w tym szklarnia były widoczne spod zalegającej lekkiej pokrywy śnieżnej Nieprawidłowości, które zostały stwierdzone na spornych działkach rolnych a wiec: szklarnia, poskładane materiały budowlane oraz obszar zadrzewiony i zakrzaczony w przypadku działki rolnej E, wysoki pas zakrzaczeń i zadrzewień, w przypadku działki rolnej F, obszary zadrzewione i zakrzaczone w przypadku działki rolnej J oraz K świadczy o tym, że wykluczone z płatności obszary nie były użytkowane rolniczo w 2022 roku. W związku z powyższym, organ II instancji ustalając poprawność wyznaczonej przez organ I instancji dla spornych działek rolnych E, F, J oraz K powierzchni uprawnionej do płatności dokonał analizy wyników kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni utrwalonych w raporcie nr [...]. Materiał dowodowy będący integralną częścią ww. raportu potwierdza, że organ słusznie nie zakwalifikował powierzchni [...] ha ze względu na stwierdzone na spornych działkach rolnych E, F, J, K nieprawidłowości.
Odnosząc się do zarzutów strony, że raport " jest on nieprawomocny na dzień wydania zaskarżonej decyzji, co przyznaje organ odwoławczy we wcześniejszej korespondencji" Dyrektor Agencji zauważył, że z ustalonego przez organ odwoławczy stanu faktycznego wynika, że w dniu 14 marca 2023 r., do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął raport z kontroli na miejscu nr [...] przeprowadzonej w dniach 30 styczna 2023 r., do dnia 2 lutego 2023 r. W dniu 1 lutego 2023 r., oraz w dniu 24 marca 2023 r., pełnomocnik strony wniósł zastrzeżenia do wyników z kontroli, na które Kierownik Biura Kontroli na Miejscu w [....] przy piśmie z dnia [...].RC z dnia 21 marca 2023 r., oraz przy piśmie nr [...] w dniu 28 marca 2023 r., wystosował odpowiedź, z których jednoznacznie wynika że Kierownik Biura Kontroli na Miejscu podtrzymał wyniki z przeprowadzonej kontroli zawarte w raporcie z kontroli nr [...] Dlatego też Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [....] uwzględniając odpowiedzi na zarzuty strony udzielone przez Kierownika Biura Kontroli na Miejscu z których jednoznacznie wynika że Kierownik Biura Kontroli na Miejscu podtrzymał swoje stanowisko z przeprowadzonej kontroli na miejscu, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] rozstrzygnął przedmiotową sprawę w oparciu o ostateczny raport z kontroli nr [...] Zatem powyższy zarzut odnośnie nieprawomocnego raportu uznał za niezasadny.
Organ II instancji podkreślił, że z-ca Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] W. K. w niniejszej sprawie działał jako organ, a do wyłączenia organu nie stosuje się art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a. , bowiem instytucja wskazana w art. 24 k.p.a. odnosi się tylko do pracownika organu i nie ma zastosowania do osoby piastującej jego funkcję.
Dalej Dyrektor Agencji stwierdził, że niniejszej sprawie odwołujący nie zgadza się z ustaleniami dotyczącymi powierzchni na spornych działkach rolnych E, F, J oraz K dokonanymi przez organy w toku prowadzonego postępowania opartymi głównie na wynikach przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni wykonanej techniką GNSS, podczas gdy jednocześnie nieskutecznie i bez dysponowania innymi dowodami podważa prawidłowość głównego dowodu w sprawie jakim jest raport z czynności kontrolnych nr [...] Reguła dowodzenia zawarta w przepisie art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oznacza, iż w postępowaniu w przedmiocie przyznania płatności na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia faktów uzasadniających kierowane względem organu roszczenie pomocowe, a na organie ewentualne udowodnienie wystąpienia przesłanek podważających twierdzenia strony i pozwalających na wydanie w tym zakresie decyzji.
Podsumowując wskazano, że obowiązek wyznaczenia w terenie i określenia prawidłowej powierzchni działek rolnych zgłaszanych do płatności spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. To on ponosi pełną odpowiedzialność za skutki podania we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. Przepisy dotyczące płatności skonstruowane są w sposób rygorystyczny i dyscyplinujący beneficjentów do zachowania szczególnej ostrożności przy formułowaniu wniosków o płatności. W złożonym przez beneficjentkę wniosku został zadeklarowany konkretny obszar rolny, wskazano alfabetycznie oznaczone działki rolne do przyznania wnioskowanych płatności oraz jej powierzchnie.
W ocenie Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie, w przypadku ustalenia wysokości przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego organ I instancji prawidłowo jako podstawę ustaleń powierzchni uprawnionej do płatności przyjął raport z kontroli na miejscu nr [....]oraz dołączoną do niego dokumentację fotograficzną wraz ze szkicami poszczególnych działek ewidencyjnych. Podkreślił, iż raport ten jest dokumentem urzędowym, sporządzonym w przepisanej formie przez organ państwowy (art. 76 § 1 k.p.a.). Dokument ten stanowi więc dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, a skarżący nie wykazał (nie udowodnił), że jest to dokument nierzetelny. Wbrew twierdzeniom strony dokumentacja pokontrolna jest spójna, koreluje ze sobą i pozwala na stwierdzenie rzeczywistej powierzchni kwalifikowalnej do płatności spornych działek rolnych E, F, J oraz K .
Ponadto jak zauważył organ odwoławczy, strona ograniczyła się w tym przypadku tylko do precyzowania zarzutów, iż powierzchnia została wyznaczona błędnie, bez dokonania przez siebie weryfikacji dowodów tj. szkiców oraz zdjęć z przeprowadzonej kontroli na miejscu, jak na działkach rolnych E, F, J oraz K, co do zweryfikowania których organ stworzył odwołującemu możliwość. Tym samym, zdaniem Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie przytoczone wyżej zarzuty strony należy uznać za bezzasadne.
Dyrektor Agencji, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, iż zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji nie budzi wątpliwości. Organ odwoławczy podziela uzasadnienie faktyczne i prawne zawarte w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] nr 0178-2023-004277 z dnia 24 maja 2023 r., w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 rok i przedstawił szczegółowe rozstrzygnięcie związane z poszczególnymi rodzajami płatnościami.
Końcowo Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie stwierdził, iż organ I instancji w prawidłowy sposób przyznał Z. C. płatności w ramach sytemu wsparcia bezpośredniego na rok 2022 poprzez przyznanie kwoty w wysokości: [....] zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej, [...] zł z tytułu płatności za zazielenienie, [...] zł z tytułu płatności redystrybucyjnej, [...] zł z tytułu płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych oraz kwotę [...] zł z tytułu uzupełniającej płatności podstawowej.
Skargę na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z 30 sierpnia 2023 r. wniosła skarżąca, domagając się między innymi uchylenia zaskarżonej decyzji wydanej niezgodnie z prawem i przekazanie temuż organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia lub uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w tej sprawie. W uzasadnieniu skargi skarżąca poddała w wątpliwość prawidłowość postepowania dowodowego, opartego na tylko na nierzetelnych dowodach to jest na raporcie z kontroli gospodarstwa przeprowadzonej przez zespół ARiMR w Rzeszowa. Nadto podkreśliła fakt, iż nieprawidłowo zostały ustalone granice działek, albowiem czynności kontrolne zespołu przeprowadzone zostały w zimie, działki rolne przykryte były śniegiem, były przez to niewidoczne o czym świadczą zdjęcia nr: 95, 96, 98, 94, 91, 92, 89, 90, 87, 88, 48, 44, 41, 42, 39, 40, 37, 38, 47, 48, 48, 49, 50, 51, 52, 57, 58, 59, 60, 63, 64, 61, 62, 35, 36. Dodała również, iż decyzja podpisana została przez osobę nieuprawnioną, albowiem przeciwko niej toczy się postepowanie takie, że ma zastosowanie przepis art. 24 § 1 pkt. 6 Kpa,
Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalanie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonego aktu w oparciu o wskazane kryteria Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej skarżąca uczyniła decyzję Dyrektora Agencji z dnia 30 sierpnia 2023 r., nr 9009-2023-001904, która w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji wydaną w związku ze złożonym przez skarżącą wnioskiem o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022 r.
Należy wskazać, że zasadniczą podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1775 z późn. zm., dalej jako "u.p.b.") oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. poz. 351 z późn. zm.; dalej jako: "rozporządzenie"), a także rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/ 78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz.UE.L z dnia 20 grudnia 2013 r., nr 347, str. 549 z późn. zm. dalej "rozporządzenie nr 1306/2013"), rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 608, z późn. zm. dalej jako rozporządzenie nr 1307/2013") oraz rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.L nr 181 z dnia 20 czerwca 2014 r., str. 48, z późn. zm. dalej jako "rozporządzenie nr 640/2014").
Głównym przedmiotem sporu między stronami jest zasadność wyłączenia z płatności z tytułu wsparcia bezpośredniego na 2022 rok części działek rolnych E, F, J i K, ze względu na stwierdzone w trakcie wykonywanej kontroli na miejscu nieprawidłowości, czemu przeczy skarżąca, twierdząc, że decyzja opiera się nierzetelnym dowodzie tj. raporcie z kontroli na miejscu przeprowadzonym przez zespół ARiMR w Rzeszowie - bo nie odpowiadał stanowi faktycznemu na miejscu, a także to, że kontrola przeprowadzona została po roku 2022 - w roku 2023.
Dyrektor Agencji w uzasadnieniach decyzji szeroko omówił warunki przyznania przedmiotowych płatności. Wspólnym mianownikiem dla wszystkich dochodzonych płatności jest to, aby powierzchnia działki rolnej nie była większa niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Maksymalny kwalifikowany obszar (MKO) wyznaczany jest jako różnica powierzchni pomiędzy powierzchnią całkowitą działki rolnej, a powierzchniami nieuprawnionymi do płatności (np. z powodu występowania zwartych zadrzewień czy zakrzaczeń) i tak ustalona powierzchnia jest powierzchnią uprawnioną do płatności.
Przypomnieć trzeba, że art 67 rozporządzenia nr 1306/2013 nakłada na państw członkowskie obowiązek kontroli wniosków o przyznanie płatności, które dla zapewnienia skuteczności prowadzi się w oparciu o system zintegrowany, w którego skład wchodzą m.in. takie elementy jak: skomputeryzowana baza danych, system identyfikacji działek rolnych oraz zintegrowany system kontroli. Z kolei art. 74 ust. 1 cytowanego rozporządzenie zobowiązuje państwa członkowskie do ustanowienia skutecznych systemów zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzających do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii i za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy.
Konieczność przeprowadzania kontroli administracyjnych dla wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich wynika z art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, który stanowi, że system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. Ponadto w myśl art. 37 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 kontrole na miejscu obejmują wszystkie działki rolne, odnośnie do których złożono wnioski o przyznanie pomocy w ramach systemów wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 lub wnioski o wsparcie w ramach środków rozwoju obszarów wiejskich objętych zakresem systemu zintegrowanego. Zgodnie zaś z art. 37 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014, kontrole na miejscu obejmują pomiar powierzchni i weryfikację kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań i innych obowiązków dotyczących obszaru zgłoszonego przez beneficjenta w ramach systemów pomocy lub środków wsparcia, o których mowa w ust. 1.
Powyższe przepisy stanowią, zatem źródło uprawnień i obowiązków organów Agencji do weryfikacji wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich pod kątem spełnienia przesłanek tych płatności oraz określenia rodzaju stosowanych w tym zakresie narzędzi, z których organy skorzystały w niniejszej sprawie.
W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że w dniach od 30 stycznia 2023 r. do dnia 2 lutego 2023 r. w gospodarstwie skarżącej odbyła się kontrola na miejscu przeprowadzona metodą inspekcji terenowej o której strona została poinformowana telefonicznie w dniu 30 stycznia 2023 r. Po jej zakończeniu skarżąca została poinformowana o wynikach, które zostały zawarte w sporządzonym na podstawie przeprowadzonej kontroli raporcie w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...] . W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji obszernie wskazano na wszystkie podstawy prawne dla pozyskiwania danych służących ustaleniu, czy w przypadku gruntów zgłoszonych do płatności (w tym również w odniesieniu do działek rolnych E, F, J i K), spełnione są przesłanki płatności obszarowych wynikające z art. 8 ust. 1 u.p.b. Uczyniono to trafnie i wyczerpująco, w związku z czym nie ma potrzeby powtarzania tych uwag w niniejszym uzasadnieniu.
Podkreślić należy, że celem przeprowadzenia kontroli na miejscu jest stwierdzenie stanu faktycznego na dzień przeprowadzenia kontroli i porównanie z deklaracją producenta rolnego na dany rok wnioskowania o przyznanie pomocy finansowej, a więc w przypadku rozpoznawanej sprawy płatności bezpośrednich na rok gospodarczy 2022. Okoliczność, że kontrola w gospodarstwie skarżącej przeprowadzona została na przełomie stycznia i lutego 2023 r. nie dyskwalifikuje prawidłowości dokonanych w jej toku ustaleń. Wskazać należy, że przedmiotowa kontrola przeprowadzona została w związku z wnioskiem skarżącej z dnia 10 maja 2022 r. o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2022. Przeprowadziły ją osoby do tego uprawnione posiadające stosowną wiedzę. Wbrew zarzutom skarżącej fakt, że na kontrolowanych działkach rolnych zalegała cienka warstwa śniegu nie była przeszkodą do poczynienia prawidłowych ustaleń stanu kontrolowanych działek. Zalegający śnieg nie przysłonił wysokich zakrzaczeń i zadrzewień oraz obiektów znajdujących na działkach, co udokumentowano dołączonymi do raportu z kontroli na miejscu zdjęciami.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że organy prawidłowo, w oparciu o materiał dowodowy zebrany w sprawie, nie zakwalifikowały powierzchni [...] ha ze względu na stwierdzone na spornych działkach rolnych E, F, J, K nieprawidłowości szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji. Przypomnieć trzeba, że obowiązkiem organów ARiMR jest wyczerpujące rozpoznanie całego materiału dowodowego (art. 3 ust. 2 pkt 2 u.p.b.), czyli dokonanie swobodnej oceny zgromadzonych dowodów. Organy ARiMR muszą przy tym opierać się na dowodach miarodajnych, a ich ocenie dać przekonujący wyraz w uzasadnieniu swoich decyzji, w ocenie Sądu organy obowiązkowi temu sprostały.
Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 3 u.p.b. rolnika obarcza ciężar wykazania przesłanek wsparcia. W rozpoznawanej sprawie skarżąca skupiła się na ogólnym zakwestionowaniu poczynionych ustaleń w następstwie, których powierzchnia stwierdzona rożni się od deklarowanej przez nią do poszczególnych płatności i nie odniosła się, co do zasady, do konkretnych nieprawidłowości, ani też nie przedstawia dowodów na odmienny stan na każdym z wykluczonych gruntów w 2022 r.
Jak wynika z akt sprawy po trzykrotnym składaniu przez Skarżącą zastrzeżeniach do raportu nr [...] z przeprowadzonej kontroli na miejscu Kierownik Biura Kontroli na Miejscu podtrzymał wyniki z kontroli zawarte w tym raporcie. W związku z tym organ odwoławczy trafnie uznał, że przedmiotowy raport z kontroli na miejscu jest ostateczny i może stanowić podstawę do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
W skardze zarzucono organowi naruszenie art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a. zgodnie z którym pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne. Jednakże skarżąca nie wskazała żadnego postępowania, które toczyłoby się w sprawie osoby która podpisała kwestionowaną przez nią decyzję. Natomiast z akt sprawy wynika, że Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem z dnia 4 maja 2023 odmówił wyłączenia Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od udziału w postępowaniu w sprawie złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022. Zauważyć również trzeba, że skarżąca nie wskazała precyzyjnie o jakie postępowanie zawisłe w "Wojewódzkim Sądzie Administracyjny w Warszawie w zakresie ustalenia legalności decyzji wydanej w tej sprawie przed organem I instancji" jej chodzi, co czyni zarzut bezpodstawnym.
Mając na względzie, że skarżona decyzja została wydana w zgodzie z przepisami prawa procesowego i nie narusza przepisów prawa materialnego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.