I SA/Rz 556/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie częściowo zmienił swoje wcześniejsze prawomocne postanowienie, przyznając stronie prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi z powodu pogorszenia jej sytuacji materialnej.
Skarżący, Z.G., wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Po wcześniejszych odmowach i oddaleniu zażalenia przez NSA, skarżący ponownie złożył wniosek, wskazując na pogorszenie swojej sytuacji materialnej (utrata zasiłku chorobowego, problemy finansowe rodziny). Sąd, uznając zmianę okoliczności sprawy, zmienił swoje prawomocne postanowienie i zwolnił stronę od wpisu od skargi.
Skarżący Z.G. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości. Po odmowie przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego i sąd pierwszej instancji, a następnie oddaleniu zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, skarżący ponownie wystąpił z wnioskiem o zmianę prawomocnego postanowienia. Argumentował pogorszeniem swojej sytuacji materialnej, wskazując na brak zasiłku chorobowego, problemy finansowe rodziny oraz wezwania do zapłaty od wierzycieli. Sąd, powołując się na art. 165 P.p.s.a., uznał, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca wzruszenie prawomocnego postanowienia. Zmienił postanowienie w ten sposób, że przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając go od wpisu od skargi, co pozwoli na nadanie sprawie dalszego biegu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może zmienić lub uchylić swoje prawomocne postanowienie niekończące postępowania w sprawie, w tym w przedmiocie prawa pomocy, wskutek zmiany okoliczności sprawy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 165 P.p.s.a. oraz orzecznictwo, zgodnie z którym zmiana okoliczności faktycznych lub prawnych uzasadnia wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio. W przypadku prawa pomocy, zmiana musi polegać na pogorszeniu sytuacji materialnej strony, co musi zostać wykazane.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (3)
Główne
P.p.s.a. art. 165
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postanowienia niekończące postępowania mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
P.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki przyznania prawa pomocy.
P.p.s.a. art. 245 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zasady przyznawania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pogorszenie sytuacji materialnej skarżącego po wydaniu prawomocnego postanowienia. Zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca wzruszenie prawomocnego postanowienia.
Godne uwagi sformułowania
Bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna.
Skład orzekający
Tomasz Smoleń
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Zmiana prawomocnych postanowień w przedmiocie prawa pomocy z powodu pogorszenia sytuacji materialnej strony."
Ograniczenia: Wymaga wykazania konkretnej zmiany okoliczności sprawy (pogorszenia sytuacji materialnej) po wydaniu prawomocnego postanowienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak można skutecznie walczyć o swoje prawa procesowe, nawet po prawomocnym rozstrzygnięciu, jeśli zmienią się istotne okoliczności faktyczne. Jest to praktyczny przykład zastosowania przepisów o prawie pomocy.
“Czy można zmienić prawomocne postanowienie sądu? Tak, jeśli zmieni się Twoja sytuacja finansowa!”
Dane finansowe
WPS: 500 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Rz 556/15 - Postanowienie WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2015-12-31 Data wpływu 2015-06-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Tomasz Smoleń /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości Hasła tematyczne Prawo pomocy Sygn. powiązane II FZ 802/15 - Postanowienie NSA z 2015-12-01 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Zwolniono od uiszczenia wpisu Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 160 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2011-2013 postanawia I. zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 1 września 2015 r. sygn. I SA/Rz 556/15 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Uzasadnienie Skarżący wezwany do uiszczenia opłaty od skargi, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych argumentując wniosek tym, że posiada skromny dochód z zasiłku chorobowego w wysokości 1000 zł, który zaspokaja potrzeby całej rodziny, tj: skarżącego, jego żony i trojga dorosłych dzieci. Oświadczył, że nie posiada jakichkolwiek oszczędności, nie jest w stanie przygotować się na opłatę w wysokości jak w wezwaniu (500 zł). Miesięczne koszty utrzymania związane z opłatami za energię wynoszą do 500 zł, pozostałą część środków pieniężnych pochłaniają koszty wyżywienia, odzieży, leków, a na utrzymaniu skarżącego pozostają osoby bezrobotne i uczące się. Jako majątek skarżący ujawnił dom o pow. 250 m². Załączył także fakturę za energię oraz kserokopię zwolnień lekarskich. Wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień, w odpowiedzi podał, że syn prowadzi działalność gospodarczą, ale z uwagi na małą zyskowność zamierza ją zlikwidować, córka ma problemy zdrowotne, nie podjęła żadnej pracy, a drugi z synów kontynuuje naukę. Na potwierdzenie swojej trudnej sytuacji materialnej skarżący załączył kserokopie: zaświadczeń o dochodach (swoich, żony i syna), potwierdzenia spłaty kredytu 960,83 zł, wezwanie do zapłaty kwoty 660,75 zł, rachunku za energię dot. prowadzonej przez syna działalności gospodarczej, rachunek drugiego syna za telewizję satelitarną, deklarację skarżącego PIT-37 za 2014 r., informację o operacjach na wspólnym rachunku bankowym skarżącego i jego żony za okres od 1 czerwca do 16 lipca 2015 r. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2015r. sygn. I SA/Rz 556/15 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Na skutek wniesienia sprzeciwu, sprawę rozpoznawał sąd na posiedzeniu niejawnym, który w dniu 1 września 2015 r. oddalił wniosek skarżącego (sygn. I SA/rz 556/15). Przedmiotowe postanowienie kontrolował Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 1 grudnia 2005 r., sygn. II FZ 802/15 oddalił zażalenie. Skarżący wezwany do wykonania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł od skargi na decyzję opisaną w niniejszym postanowieniu, ponowił wniosek o przyznanie mu prawa pomocy, nie uiszczając żądanej opłaty, równocześnie dołączając wezwanie do zapłaty z tytułu niezapłaconych faktur z dnia 16 grudnia 2015 r., upomnienie do zapłaty należności pieniężnych z dnia 30 listopada 2015 r., niezapłaconą fakturę za energię elektryczną, dokument przekazujący akta administracyjne wraz z odwołaniem od decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej oraz wyjaśnienie, że obecnie skarżący posiada status osoby bezrobotnej, bez prawa do zasiłku. Wniosek ten zakwalifikowano jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 1 września 2015 r., sygn. I SA/Rz 556/15. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (por. T.Ereciński, w : T. Ereciński (red)., Komentarz..., s. 661). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne. Mogłoby się to stać tylko w przypadku zmiany polegającej na pogorszeniu się sytuacji materialnej strony, co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Według Sądu takowa zmiana sytuacji skarżącego na jego niekorzyść nastąpiła; nie pobiera on już zasiłku chorobowego, nadal nie pracuje, wierzyciele kierują do skarżącego wezwania do zapłaty pod rygorem skierowania spraw na drogę postępowania sądowego, co udokumentował. Powyższe okoliczności zostały ocenione w sposób, który uzasadnia wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 1 września 2015 r, sygn. I SA/Rz 556/15 w ten sposób, że zasadne w sprawie stało się przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od uiszczenia wpisu od skargi w rozpoznawanej sprawie, co z kolei pozwoli jej nadać bieg. Niewykluczone jest bowiem, że sytuacja skarżącego jest przejściową i w przyszłości może ulec poprawie, a wtedy - jeżeli koniecznym stanie się wyłożenie środków na inne ewentualne koszty sądowe, skarżący, który poszukuje pracy, działalność gospodarcza jego żony rozwija się (została założona we wrześniu 2015 r.), będzie mógł w nich partycypować już samodzielnie. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 165 P.p.s.a.,w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 P.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI