I SA/Rz 547/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. Ś. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia 25 września 2024 r., która odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okresy od 2018 do 2022 roku, w części finansowanej przez ubezpieczonych. Skarżąca podnosiła, że nie prowadziła faktycznie działalności gospodarczej, a jej dane zostały wykorzystane przez inną osobę, co doprowadziło do zaległości w składkach. Wnioskodawczyni wskazała również na swój podeszły wiek i znikomą wiedzę prawną. Prezes ZUS, opierając się na art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 30 i art. 83b ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.), uznał, że nie ma podstaw do wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych, ponieważ przepis art. 30 u.s.u.s. wyłącza stosowanie art. 28 u.s.u.s. (dotyczącego umarzania należności) do tego typu składek. Sąd administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że decyzja procesowa odmawiająca wszczęcia postępowania była prawidłowa, ponieważ brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o umorzenie składek finansowanych przez ubezpieczonych, którzy nie są płatnikami tych składek. Sąd powołał się na jednolity pogląd orzecznictwa, w tym wyrok NSA z 25 października 2012 r. (sygn. akt II GSK 1520/11), zgodnie z którym przepis art. 30 u.s.u.s. należy interpretować ściśle, wykluczając możliwość umorzenia takich składek. Sąd zaznaczył, że organ będzie nadal prowadził postępowanie wyjaśniające dotyczące pozostałych kwestii wniosku, które nie były objęte decyzją procesową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie braku możliwości umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami oraz dopuszczalności odmowy wszczęcia postępowania w takich przypadkach.
Dotyczy specyficznej sytuacji umarzania składek finansowanych przez ubezpieczonych, a nie przez płatnika.
Zagadnienia prawne (2)
Czy możliwe jest umorzenie składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne finansowanych przez ubezpieczonych, którzy nie są płatnikami tych składek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieją podstawy prawne do merytorycznego rozpoznania wniosku o umorzenie składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami tych składek.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się przepisów dotyczących umarzania należności (art. 28 u.s.u.s.). Oznacza to, że ustawodawca wykluczył możliwość umorzenia tego typu składek.
Czy odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. jest dopuszczalna, gdy brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia wniosku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa wszczęcia postępowania jest dopuszczalna, gdy brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania, co stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" uniemożliwiającą wszczęcie postępowania.
Uzasadnienie
Instytucja odmowy wszczęcia postępowania jest zastrzeżona dla sytuacji, w których brak możliwości prowadzenia postępowania jest oczywisty i nie wymaga postępowania wyjaśniającego. Brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia wniosku jest taką oczywistą przeszkodą.
Przepisy (5)
Główne
u.s.u.s. art. 30
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
K.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 24 § ust. 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 83b § ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstawy prawnej do umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami. • Odmowa wszczęcia postępowania jest dopuszczalna, gdy brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia wniosku.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej dotyczące nieprowadzenia faktycznie działalności gospodarczej i wykorzystania jej danych jako "słupa" nie zostały merytorycznie rozpatrzone, ponieważ organ odmówił wszczęcia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
"nie stosuje się" należy interpretować w sposób ścisły, tj. że w stosunku do wskazanych w nim należności wykluczone jest podjęcie jakiegokolwiek merytorycznego rozstrzygnięcia • brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym
Skład orzekający
Grzegorz Panek
przewodniczący
Małgorzata Niedobylska
członek
Piotr Popek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku możliwości umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami oraz dopuszczalności odmowy wszczęcia postępowania w takich przypadkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umarzania składek finansowanych przez ubezpieczonych, a nie przez płatnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego i materialnego związanego z umarzaniem składek ZUS, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i osób ubezpieczonych.
“Czy można umorzyć składki ZUS, jeśli nie było się płatnikiem? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.