I SA/Rz 525/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że rekompensata za przewozy organizowane nie stanowi podstawy opodatkowania VAT z uwagi na brak bezpośredniego wpływu na cenę usługi.
Sprawa dotyczyła pytania, czy rekompensata otrzymywana przez spółkę transportową od organizatora przewozów (Związku Gmin) za wykonywanie przewozów organizowanych, mająca pokryć ujemny wynik finansowy, stanowi podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Spółka argumentowała, że rekompensata ma charakter dofinansowania działalności i nie wpływa bezpośrednio na cenę biletu. Dyrektor KIS uznał ją za dopłatę mającą bezpośredni wpływ na cenę. Sąd uchylił interpretację organu, stwierdzając, że sposób kalkulacji rekompensaty, uwzględniający m.in. wpływy z reklam i koszty utrzymania linii, a nie bezpośrednio cenę biletu, wyklucza uznanie jej za dopłatę mającą bezpośredni wpływ na cenę w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę spółki "A" S.A. na indywidualną interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Spór dotyczył kwalifikacji rekompensaty otrzymywanej przez spółkę od Związku Gmin za wykonywanie przewozów organizowanych. Spółka, będąca podmiotem wewnętrznym Związku, otrzymywała refundację na pokrycie ujemnego wyniku finansowego działalności przewozowej, wynikającego z różnicy między kosztami a przychodami, w tym z tytułu stosowania ulg i utrzymania nierentownych połączeń. Spółka stała na stanowisku, że otrzymywana rekompensata nie stanowi podstawy opodatkowania VAT, ponieważ nie ma bezpośredniego wpływu na cenę świadczonych usług, a jedynie dofinansowuje jej działalność statutową. Dyrektor KIS uznał jednak, że rekompensata ta jest dopłatą mającą bezpośredni wpływ na cenę, zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Sąd, analizując orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności wyrok w sprawie C-184/00, stwierdził, że aby dopłata miała bezpośredni wpływ na cenę, musi istnieć jednoznaczny i policzalny związek między nią a ceną usługi. W tej sprawie, sposób kalkulacji rekompensaty, uwzględniający szeroki zakres kosztów działalności, wpływy z reklam oraz koszty utrzymania linii, a nie bezpośrednio cenę biletu dla konkretnego pasażera, wykluczył uznanie tego wpływu za bezpośredni. Sąd podkreślił, że ceny biletów są ustalane w oparciu o czynniki pozaekonomiczne, a odpowiedzialność za wynik finansowy spółki ponosi organizator przewozów. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną interpretację, uznając, że organ błędnie zakwalifikował rekompensatę jako dopłatę mającą bezpośredni wpływ na cenę usługi, a tym samym naruszył art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Zasądzono również koszty postępowania na rzecz skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, rekompensata ta nie stanowi podstawy opodatkowania VAT, ponieważ nie ma ona bezpośredniego wpływu na cenę świadczonych usług.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sposób kalkulacji rekompensaty, uwzględniający szeroki zakres kosztów działalności, wpływy z reklam oraz koszty utrzymania linii, a nie bezpośrednio cenę biletu dla konkretnego pasażera, wyklucza uznanie jej za dopłatę mającą bezpośredni wpływ na cenę w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Brak jest jednoznacznego i policzalnego związku między rekompensatą a ceną usługi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
u.p.t.u. art. 29a § § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę, włącznie z dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów lub usług. Bezpośredni wpływ oznacza jednoznaczny i policzalny związek z ceną, gdzie dopłata stanowi element ustalenia ceny.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radcy prawnego art. 14 § ust. 1 pkt 1 c
u.p.t.z. art. 22 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym
Rozporządzenie 1370/2007 art. 2 § lit. j
Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady
Dyrektywa 112/WE art. 73
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Ordynacja podatkowa art. 14 b § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rekompensata za przewozy organizowane nie ma bezpośredniego wpływu na cenę świadczonych usług, a jedynie stanowi dofinansowanie działalności. Sposób kalkulacji rekompensaty, uwzględniający szeroki zakres kosztów i inne przychody (np. z reklam), a nie bezpośrednio cenę biletu, wyklucza uznanie jej za dopłatę mającą bezpośredni wpływ na cenę. Ceny biletów są ustalane w oparciu o czynniki pozaekonomiczne (społeczne, polityka lokalna), a nie w oparciu o rachunek ekonomiczny związany z rekompensatą.
Odrzucone argumenty
Rekompensata otrzymywana przez skarżącą stanowi dopłatę mającą bezpośredni wpływ na cenę świadczonych usług, zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.
Godne uwagi sformułowania
bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika jednoznaczny i policzalny związek pomiędzy ceną a dotacją nie może być oceniany jako bezpośredni, na gruncie art. 29 a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, z uwagi na niemożność stwierdzenia indywidualnego i policzalnego związku refundacji z ceną świadczonych usług na rzecz konkretnych nabywców
Skład orzekający
Jacek Boratyn
sprawozdawca
Kazimierz Włoch
przewodniczący
Małgorzata Niedobylska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezpośredniego wpływu dopłat i subsydiów na podstawę opodatkowania VAT w kontekście usług publicznego transportu zbiorowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego sposobu kalkulacji rekompensaty w transporcie publicznym, gdzie organizator ponosi odpowiedzialność za wynik finansowy operatora.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia VAT w kontekście transportu publicznego, które ma znaczenie dla wielu samorządów i operatorów. Wyjaśnia subtelne różnice między dopłatą a dofinansowaniem.
“Czy rekompensata za transport publiczny to VAT? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Rz 525/18 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2018-09-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-07-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Jacek Boratyn /sprawozdawca/ Kazimierz Włoch /przewodniczący/ Małgorzata Niedobylska Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług 6560 Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Interpretacje podatkowe Sygn. powiązane I FSK 51/19 - Postanowienie NSA z 2025-09-10 Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną interpretację Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1369 art. 146 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska Asesor WSA Jacek Boratyn /spr./ Protokolant ref. Anna Kotowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2018 r. sprawy ze skargi "A" S.A. z/s w "T" na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego "T" S.A. z/s w "A" kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, interpretacją indywidualną z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], uznał za nieprawidłowe stanowisko A. SA, z siedzibą w C. – zwanej dalej skarżącą, w przedmiocie interpretacji przepisów o podatku od towarów i usług, odnośnie zaliczania do podstawy opodatkowania tym podatkiem rekompensaty otrzymywanej za wykonanie przewozów organizowanych. Wnioskiem z 13 lutego 2018 r. skarżąca zwróciła się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie dla niej indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, w zakresie podatku od towarów i usług. Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że skarżąca jest spółką prawa handlowego – zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Jedynym akcjonariuszem skarżącej jest Z. G. P. (dalej zwany Związkiem Gmin lub Związkiem), posiadający 100 % jej akcji, wobec czego jest ona podmiotem wewnętrznym tego Związku, w rozumieniu art. 2 lit. j Rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczącego usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 1191/69 i (EWG) nr 1107/70 (Dz. U. UE. L. z 2007 r. Nr 315, str. 1 z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem 1370/2007). W oparciu o umowę z 1 grudnia 2009 r. Związek Gmin powierzył skarżącej świadczenie usług transportu lokalnego, w granicach gmin, do niego należących. Z tego tytułu skarżąca otrzymywała od Związku refundację z tytułu nierentownych przewozów i utraconych przychodów, w związku ze stosowaniem ulg przy sprzedaży biletów. Świadcząc usługi przewozu na liniach komunikacyjnych Związku Gmin skarżąca zobowiązana jest stosować zasady odpłatności za bilety, ustalone przez organy statutowe Związku. Z tytułu realizacji umowy skarżącej przysługiwała refundacja kosztów stosowania ulg ustawowych, wyliczana jako różnica pomiędzy ceną sprzedawanych biletów bez stosowanych ulg, a wartością sprzedaży z uwzględnieniem przedmiotowych ulg. Oprócz tego skarżąca otrzymywała również refundacje, stanowiące udział Związku Gmin w kosztach utrzymania kursów i połączeń komunikacyjnych niedochodowych, wyliczonych jako różnica pomiędzy kosztami wykonywanej komunikacji, a przychodami ze sprzedaży biletów, powiększonymi o refundację z tytułu stosowania ulg ustanowionych przez Związek Gmin. Skarżąca od 1 grudnia 2009 r. do 30 czerwca 2014 r. wystawiała Związkowi Gmin faktury z tego tytułu, jednakże po uzyskaniu korzystnej dla siebie interpretacji indywidualnej z [...] lipca 2014 r., nr [...], z tytułu rekompensaty kosztów utrzymania kursów wystawiała już tylko notę księgową. Uchwałą z dnia [...] grudnia 2015 r. Rada Powiatu R., przyjęła Plan Zrównoważonego Rozwoju Publicznego Transportu Zbiorowego dla Powiatu R. (dalej Plan). Na podstawie umowy - porozumienia Powiatu R. z Związkiem Gmin zadania powiatu w zakresie organizacji i zarządzania publicznym transportem zbiorowym powierzono Związkowi. W dniu 1 czerwca 2017 r., w oparciu o art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2136 z późn. zm.) podpisana została umowa przez skarżącą – operatora (podmiot wewnętrzny Związku Gmin) a Związkiem Gmin – organizatorem, na świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, w zakresie przewozów o charakterze użyteczności publicznej, na liniach objętych Planem. Zawarta umowa nakłada na skarżącą obowiązek świadczenia usług na wszystkich liniach komunikacyjnych objętych Planem, jednakże komunikacja ta jest podzielona na przewozy organizowane i przewozy pozostałe. W zakresie przewozów organizowanych, rozkład jazdy opracowuje organizator, natomiast w przypadku pozostałych przewozów należy to do operatora, czyli skarżącej. Jeżeli chodzi o zasady odpłatności za przejazdy, to w przypadku przewozów organizowanych określa je organizator, on też przedstawia skarżącej stosowane ulgi ustawowe i handlowe. W przypadku pozostałych przejazdów ustalanie zasad odpłatności należy do skarżącej, jednakże w tym wypadku organizator określa maksymalne ich stawki. Z tytułu realizacji przewozów organizowanych, skarżącej przysługuje rekompensata, przeznaczona na realizację zadania publicznego i służąca pokryciu ujemnego wyniku finansowego, w zakresie całej działalności przewozowej, wynikającego z różnicy poniesionych kosztów i przychodów. Przedmiotowa rekompensata, należna z tytułu realizacji przewozów zorganizowanych, jest przeznaczana na działalność statutową skarżącej. Bez jej otrzymania świadczenie usług pozostałych, nieobjętych rekompensatą, nie byłoby możliwe. Do ich świadczenia skarżąca jest zaś zobligowana, na podstawie zawartej umowy. Rekompensata za przewozy organizowane jest kalkulowana według § 6 pkt 3 umowy z 1 czerwca 2017 r. i załącznika nr 5, które to dokumenty zostały dołączone do wniosku o wydanie interpretacji. W myśl pkt 4 załącznika nr 5, przychody uzyskiwane przez skarżącą, a służące do ustalenia wysokości refundacji, obejmują: wpływy ze sprzedaży biletów, wpływy z tytułu refundacji ulg ustawowych i samorządowych, kwoty z tytułu kar i opłat oraz wpływy z reklam umieszczonych na pojazdach wykonujących przewozy. Na tej podstawie skarżąca sformułowała następujące pytanie: czy otrzymywana od organizatora rekompensata za wykonywanie przewozów organizowanych, na pokrycie poniesionych przez nią strat, w związku z wykonywaniem powierzonego zadania, polegającego na zapewnieniu usług publicznego transportu zbiorowego, stanowiła od czerwca 2017 r. i nadal stanowi podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, w rozumieniu obowiązującego od 1 stycznia 2014 r., art. 29 a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, ze zm., zwanej dalej ustawą o podatku od towarów i usług), zgodnie z którym podstawą opodatkowania, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika? Zdaniem skarżącej otrzymywane przez nią od Związku Gmin rekompensaty nie stanowiły i nie stanowią podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Otrzymywana bowiem przez nią refundacja na pokrycie kosztów działalności nie wpływa bezpośrednio na cenę świadczonych usług. Ma ona bowiem charakter dofinansowania działalności skarżącej, albowiem nie jest uzależniona od ilości oraz wartości świadczonych usług. Nie nosi ona również cech wynagrodzenia z tytułu usług świadczonych na rzecz Związku Gmin. To bowiem cena usługi ma wpływ na wielkość rekompensaty, a nie odwrotnie. Niezależnie od powyższego skarżąca zauważyła, że beneficjentem świadczonych przez nią usług jest społeczność lokalna, wobec czego nie sposób jest przyjąć istnienia jakichkolwiek obustronnych i ekwiwalentnych świadczeń. W świetle powyższego cena sprzedawanych biletów oderwana jest od rachunku ekonomicznego. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe. W jego ocenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług wlicza się wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze. Jeżeli chodzi o dotacje i subwencje, to do podstawy opodatkowania wlicza się tylko te, które są bezpośrednio przeznaczone na dofinansowanie konkretnego towaru lub usługi. Zatem do podstawy opodatkowania nie wlicza się dotacji ogólnej. Aby daną dotacje wliczyć do podstawy opodatkowania, jej związek z dostawą towarów i usług musi być bezwzględny i bezpośredni. Chodzi tu o indywidualny i policzalny związek pomiędzy ceną a dotacją. Zdaniem organu opisany wyżej charakter ma właśnie refundacja otrzymywana przez skarżącą. I choć pokrywa ona koszty działalności skarżącej związane z umową, to nie pozostaje bez wpływu na cenę realizowanych usług. Niezelżenie od powyższego organ interpretacyjny zauważył, że analiza załączonych do wniosku załączników nie mieści się w ramach określonych art. 14 b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, ze zm. - określanej dalej jako Ordynacja podatkowa), gdyż interpretację indywidualną wydaje się na podstawie opisu załączonego do wniosku, a nie oceny prawnej załączników. Skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] maja 2018 r. wniosła skarżąca, domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu aktowi zarzuciła naruszenie art. 29 a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez błędne przyjęcie, że otrzymywana przez nią rekompensata na pokrycie strat poniesionych w związku z wykonywaniem powierzonego zadania, polegającego na zapewnieniu usług publicznego transportu zbiorowego stanowi dopłatę, w rozumieniu art. 29 a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, mającą bezpośredni wpływ na cenę świadczonych usług. W uzasadnieniu skargi, powołując się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) skarżąca podkreśliła, że aby zasadnie przyjmować, że uzyskiwana przez nią rekompensata ma bezpośredni wpływ na cenę świadczonych usług, to musiałaby być znana jej wysokość w wartościach kwotowych lub procentowych. Wówczas organizator przewozów, ustalając ceny byłby w stanie określić je na takim poziomie, aby przy uwzględnianiu otrzymanej rekompensaty nie ponosił strat. Tymczasem w opisanym we wniosku stanie faktycznym ceny biletów są ustalane w oparciu o nastroje społeczne i prowadzoną przez poszczególne gminy – członków Związku Gmin, politykę socjalną i społeczną, jak również potrzeby komunikacyjne. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Spór pomiędzy skarżącą a organem w niniejszej sprawie toczy się wokół kwestii związanej z zastosowaniem, wyinterpretowanej z art. 29 a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług normy prawnej, do opisanego we wniosku stanu faktycznego. O ile jednak, jeżeli chodzi o wykładnię wskazanego przepisu, strony są zgodne co do tego, że wliczeniu do podstawy opodatkowania nie podlega dotacja o charakterze ogólnym - podmiotowym, niemająca ze swej istoty, bezpośredniego związku z ceną dostarczanej usługi, to ich stanowiska w przypadku zakwalifikowania refundacji otrzymywanej przez skarżącą są sprzeczne. Organ traktuje przedmiotową refundację jako dotację/dopłatę, która w sposób jednoznaczny i policzalny rzutuje na ustalenie ceny świadczonej usługi, skarżąca zaś, zarzucając organowi naruszenie art. 29 a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, związku takiego nie dostrzega, upatrując w dotacji (refundacji) cech o charakterze podmiotowym, jako że w jej ocenie omawiana refundacja nakierowana jest na dofinansowanie kosztów działalności jej przedsiębiorstwa. Zgodnie z art. 29 a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Ustawodawca w treści przytoczonej wyżej regulacji statuuje zasadę, że do podstawy opodatkowania, w przypadku sprzedaży towaru lub usługi, zaliczyć należy wszelkiego rodzaju dopłaty, niezależnie od tego jak zostały one nazwane i od kogo pochodzą. W tym wypadku zastrzega jednakże, że muszą one mieć bezpośredni wpływ na cenę konkretnego, dostarczanego towaru lub usługi. Tak więc, o ile sam przepis jest w tym wypadku jasny i czytelny, to jednak nie precyzuje kryteriów, pozwalających w sposób jednoznaczny ustalić znaczenie terminu bezpośredniego wpływu na cenę. Definicji tej nie zawierają także odpowiednie regulacje unijne, w szczególności art. 73 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 347, str. 1 z późn. zm.), który również odnosi się do cechy w postaci bezpośredniości związku z ceną, bez sprecyzowania istotnych elementów tej zależności, dlatego też w tym zakresie odwołać się należy do orzecznictwa, w szczególności orzecznictwa TSUE i wypracowanego na jego gruncie sposobu wykładni tego pojęcia. W przywoływanym przez obie strony postepowania wyroku z dnia 22 listopada 2001 r., wydanym w sprawie C-184/00, TSUE wskazał, że bezpośredni wpływ dotacji/dopłaty na cenę to taki, który jest jednoznacznie widoczny. Jego zaistnienie następuje zaś w sytuacji, w której cena jest ustalana w taki sposób, że zmniejsza się w proporcji do dotacji. Dodaje przy tym, że proporcja ta nie jest jednak bezwzględnie konieczna, gdyż dotacja może mieć formę ryczałtową, jednakże różnica w cenie musi być istotna. W tym zakresie dotacja musi stanowić element ustalenia ceny. Wiąże się to z tym, że musi być ona udzielana w celu sfinansowania konkretnej czynności. Klasycznym przykładem dopłaty mającej bezpośredni wpływ na cenę świadczonej usługi jest taka jej forma, która wiąże się w sposób widoczny, jednoznaczny i policzalny ze zmniejszeniem ceny tejże usługi, w sposób proporcjonalny. Charakter taki ma niewątpliwie refundacja kosztów stosowania chociażby ulg ustawowych na przejazdy komunikacją publiczną. W tym bowiem wypadku kwota konkretnej dopłaty wyliczana jest w odniesieniu do ustalonej ceny przejazdu, z zastosowaniem wielkości, odpowiadającej rodzajowi stosowanej ulgi, a także ilości wyświadczonych w ten sposób usług. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że refundacja na pokrycie ujemnego wyniku finansowego działalności skarżącej i utrzymanie połączeń, zgodnie z przedstawionym opisem stanu faktycznego, kalkulowana jest w oparciu nie o ceny konkretnych usług, dostarczanych ich zindywidualizowanym nabywcom. Podstawą ustalenia jej wysokości jest bowiem wskaźnik jakim jest wynik finansowy działalności skarżącej, wyliczony jako różnica pomiędzy kosztami szeroko rozumianej działalności przewozowej, w odniesieniu do pewnej grupy przewozów, jaką stanowią przewozy organizowane, a przychodami uzyskiwanymi nie tylko z tytułu sprzedaży biletów na tych liniach, ale również z refundacji z tytułu stosowania ulg ustawowych i handlowych oraz prowadzonej działalności reklamowej. W tej mierze zauważyć należy, że wysokość otrzymywanej dotacji determinowana jest więc nie tylko zakresem uzyskiwanej odpłatności od pasażerów za realizowane usługi, ale również czynnikami, które są od tego całkowicie niezależne. Wpływy z działalności reklamowej skarżącej, które niewątpliwie współkształtują wielkość refundacji, pozostają bowiem bez bezpośredniego związku z realizowanymi usługami przewozowymi, a co za tym idzie wiążącymi się z nimi zasadami odpłatności. Tymczasem, z czysto teoretycznego punktu widzenia, można by nawet było założyć, że mogą być one na tyle wysokie, że refundacja, wypłacana ex post, po zrealizowaniu określonej partii przewozów, w ogóle nie będzie przysługiwać. TSUE, wypowiadając się w wyroku w sprawie C-184/00, w sprawie bezpośredniego związku wszelkiego rodzaju dopłat z ceną, nakazuje sądom krajowym i organom badanie całokształtu okoliczności związanych z zasadami przyznawania tychże dopłat i wyliczania ich wysokości. Nie można więc poprzestać na samym tylko stwierdzeniu, że dzięki ich przyznaniu dana usługa może być świadczona po cenie niższej od pierwotnie założonej. Mając na uwadze powyższą wskazówkę, w sytuacji opisanej we wniosku zauważyć więc należy, że ujemny wynik finansowy skarżącej, rodzący po jej stronie prawo do otrzymania refundacji, choć oparty, co do zasady o elementy kalkulacyjne, związane ze świadczeniem przewozów zorganizowanych, w istocie odnosi się do szerszego aspektu jej funkcjonowania. Wskazuje na to chociażby opisany powyżej wpływ wyniku jej działalności reklamowej na wyliczenie refundacji, która to działalność nie została objęta umową. Zwrócić też należy uwagę, że elementy kalkulacyjne wyliczenia dotacji nie odnoszą się do liczby sprzedawanych biletów na danej trasie, ale kosztów utrzymywania kursów i poszczególnych linii komunikacyjnych. Z zasady więc frekwencja na danej linii nie wpływa na wysokość refundacji, a więc i sama refundacja bezpośrednio nie wpłynie na cenę sprzedaży konkretnej usługi. Dodatkowo zwrócić też należy uwagę, że umowa zawarta przez skarżącą z organizatorem przejazdów obliguje go również do świadczenia usług pozostałych, w zakresie których to organizator określa ceny maksymalne. To zaś sprawia, że choć refundacja nominalnie wypłacana jest do świadczenia przewozów organizowanych, i odniesieniu do elementów z nimi związanych, to jej celem w istocie jest dofinansowanie działalności skarżącej w szerszym zakresie. Tak więc sama zaś refundacja, a zwłaszcza sposób jej wyliczenia, nie odpowiada ściśle deklarowanemu celowi jej przyznania. W tym kontekście nie sposób pominąć również tego, że skarżąca jest podmiotem wewnętrznym Związku Gmin. To sytuuje ją w pozycji jednostki, z założenia świadczącej usługi nie na zasadach komercyjnych, gdyż odpowiedzialność za finansowy wynik jej działalności przejął de facto organizator przewozów. Organizator ten bowiem, na mocy zawartej umowy, zobligował się, poprzez wypłatę refundacji, do partycypowania w kosztach utrzymania linii i połączeń komunikacyjnych. Tak więc bezpośrednim powodem wypłaty refundacji nie jest świadczenie konkretnych usług, ale sfinansowanie kosztów utrzymania linii komunikacyjnych jako takich, niezależnie od liczby sprzedawanych na nich biletów. Dodatkowo zauważyć należy, że ceny świadczonych przez skarżącą usług nie są, co do zasady, kształtowane przez nią, ale organizatora przejazdów (w przypadku przewozów pozostałych, ustala on ceny maksymalne) i to w oparciu o kryteria pozaekonomiczne, takie jak względy społeczne, społeczne nastoje czy też pozostałe czynniki mające sprzyjać rozwojowi lokalnemu. Okoliczności te, oderwane od interesów i potrzeb skarżącej, a także reguł rządzących rynkiem komercyjnych usług przewozowych, determinują charakter dzielności skarżącej, dofinansowywanej z założenia przez podmioty publiczne. Tak więc przyznawana skarżącej refundacja, w formie w jakiej została ukształtowana umową zawartą z operatorem, nie ma czysto przedmiotowego charakteru. Tym samym jej wpływ na cenę świadczonych usług, który z ekonomicznego punktu widzenia niewątpliwie istnieje, nie może być oceniany jako bezpośredni, na gruncie art. 29 a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, z uwagi na niemożność stwierdzenia indywidualnego i policzalnego związku refundacji z ceną świadczonych usług na rzecz konkretnych nabywców (pasażerów dokonujących zakupu biletów na przejazd). Związek ten jest dość odległy i bardzo złożony, aby przyjąć, że w sposób bezpośredni kształtuje on cenę, gdyż opiera się na elementach kalkulacyjnych, odnoszących się kosztów działalności skarżącej, wyliczanych w odniesieniu do kosztów obsługi określonych linii komunikacyjnych, w oderwaniu od konkretnie dostarczanych usług. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), uchylił zaskarżoną interpretację, z uwagi na naruszenie art. 29 a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności racy prawnego. (Dz. U. poz. 1804 ze zm.) Sąd zasądził na rzecz skarżącej od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 680 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania, obejmującą zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł oraz zwrot uiszczonego wpisu od skargi, w wysokości 200 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI