I SA/Rz 506/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2022-11-10
NSApodatkoweŚredniawsa
odpowiedzialność podatkowasolidarna odpowiedzialnośćzaległości podatkowezawieszenie postępowaniaOrdynacja podatkowaodpowiedzialność członka zarząduspółka w upadłościVAT

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania odwoławczego w sprawie jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.

Podatnik domagał się zawieszenia postępowania odwoławczego dotyczącego jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, do czasu rozstrzygnięcia sporu cywilnego dotyczącego rzekomego zaniechania zgłoszenia wniosku o upadłość spółki. Organ podatkowy odmówił zawieszenia, uznając, że spór cywilny nie stanowi zagadnienia wstępnego ani nie ma bezpośredniego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. WSA w Rzeszowie podzielił stanowisko organu, oddalając skargę i podkreślając, że ustalenia faktyczne w zakresie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu należą do organu podatkowego.

Sprawa dotyczyła skargi J.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania odwoławczego. Podatnik został objęty decyzją o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki P. S.A. w upadłości z tytułu odsetek za zwłokę od podatku od towarów i usług. W odwołaniu od tej decyzji, podatnik wniósł o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sporu cywilnego toczącego się przed Sądem Okręgowym, dotyczącego rzekomego zawinionego zaniechania zgłoszenia wniosku o upadłość spółki. Organ podatkowy odmówił zawieszenia, argumentując, że spór cywilny nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 201 § 1 pkt 2 O.p.) ani nie zachodzi związek między postępowaniami, który uzasadniałby zawieszenie na podstawie art. 201 § 1c pkt 1 lit. a) O.p. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd uznał, że rozstrzygnięcie sądu powszechnego w sprawie odpowiedzialności cywilnej nie jest zagadnieniem wstępnym dla postępowania podatkowego, a ustalenia faktyczne w zakresie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu należą do kompetencji organu podatkowego. Sąd podkreślił, że art. 201 § 1c pkt 1 lit. a) O.p. przewiduje fakultatywną możliwość zawieszenia postępowania, a organ podatkowy prawidłowo ocenił, że w tej konkretnej sprawie nie ma podstaw do skorzystania z tej możliwości. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia innych przepisów proceduralnych ani zasad postępowania podatkowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie ma obowiązku zawieszenia postępowania w takiej sytuacji, ponieważ spór cywilny nie stanowi zagadnienia wstępnego, a jego rozstrzygnięcie nie ma bezpośredniego wpływu na ustalenie przesłanek odpowiedzialności podatkowej członka zarządu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozstrzygnięcie sądu powszechnego w sprawie odpowiedzialności cywilnej nie jest zagadnieniem wstępnym dla postępowania podatkowego. Ustalenia faktyczne w zakresie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu należą do organu podatkowego, a art. 201 § 1c pkt 1 lit. a) O.p. przewiduje fakultatywną możliwość zawieszenia postępowania, którą organ zasadnie uznał za nieuzasadnioną w tej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

O.p. art. 116

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 201 § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 201 § § 1c pkt 1 lit. a)

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozstrzygnięcie sporu cywilnego nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania podatkowego. Ustalenia faktyczne w zakresie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu należą do organu podatkowego. Art. 201 § 1c pkt 1 lit. a) O.p. przewiduje fakultatywną możliwość zawieszenia postępowania, a organ zasadnie ocenił, że nie ma podstaw do jej zastosowania.

Odrzucone argumenty

Istnieje związek między postępowaniem cywilnym a podatkowym, który ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Sąd powszechny ustali kwestię zawinionego lub niezawinionego niezłożenia wniosku o upadłość, co ma kluczowe znaczenie dla zwolnienia z odpowiedzialności solidarnej. Działanie organu odwoławczego nosi znamiona pozorności, gdyż pomija istotne okoliczności.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie sprawy przez SO nie stanowi zagadnienia wstępnego ustalenia faktyczne w tym zakresie i ich ocena należy wyłącznie do organu podatkowego wynik postępowania cywilnego nie może przesądzać o zakresie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organowi została przyznana w tym zakresie kompetencja uznaniowa

Skład orzekający

Piotr Popek

przewodniczący

Jarosław Szaro

sprawozdawca

Grzegorz Panek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zawieszenia postępowania w kontekście toczących się postępowań cywilnych, zwłaszcza w sprawach odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy spór cywilny nie jest zagadnieniem wstępnym dla postępowania podatkowego i organ podatkowy ma swobodę w ocenie zasadności zawieszenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność relacji między postępowaniem podatkowym a cywilnym oraz zasady zawieszania postępowań. Jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych.

Kiedy spór cywilny nie wstrzyma postępowania podatkowego? Wyjaśnia WSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 506/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek
Jarosław Szaro /sprawozdawca/
Piotr Popek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 201 § 1 pkt 2, art. 201 § 1c pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2022 r. sprawy ze skargi J.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 4 lipca 2022 r., nr 1801-IOD.4123.10.2022 w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 4 lipca 2022r., nr 1801-IOD.4123.10.2022, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS), po rozpatrzeniu zażalenia J. P. (dalej: podatnik/skarżący) utrzymał w mocy postanowienie własne z 6 czerwca 2022r., nr 1801-IOD.4123.6.2022, odmawiające zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (dalej: NUS) z 29 grudnia 2021r., nr 1818-SEW.4123.7.2021, orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej związanej z zaległościami P. S.A. w upadłości (dalej: spółka P. ) z tytułu odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń 2016 r. wraz z kosztami egzekucyjnymi.
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z 29 grudnia 2021r., NUS orzekł
o odpowiedzialności podatkowej podatnika związanej z zaległościami spółki P. w podatku od towarów i usług za styczeń 2016r. (odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne).
W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik wniósł o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sporu toczącego się między podatnikiem i spółką P. przed Sądem Okręgowym w [...] (dalej: SO), w związku z (rzekomym) zawinionym zaniechaniem przez podatnika zgłoszenia wniosku o upadłość tej spółki.
Postanowieniem z 6 czerwca 2022r., nr 1801-IOD.4123.6.2022, DIAS odmówił zawieszenia postępowania, stwierdzając, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 201 § 1 pkt 2 lub § 1c pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021r., poz. 1540 ze zm.- dalej: O.p.), ani też inne okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania. W ocenie organu podatkowego, rozstrzygnięcie sprawy przez SO nie stanowi zagadnienia wstępnego, wydanie orzeczenia nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w zakresie odpowiedzialności podatkowego byłego członka zarządu (art. 116 O.p.), gdyż ustalenia faktyczne w tym zakresie i ich ocena należy wyłącznie do organu podatkowego.
Na powyższe postanowienie podatnik złożył zażalenie, po rozpatrzeniu którego, powołanym na wstępie postanowieniem z 4 lipca 2022r., nr 1801-IOD.4123.10.2022, DIAS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji.
Organ odwoławczy w pierwszej kolejności odniósł się do przesłanek zawieszenia postępowania, wskazując, że może ono nastąpić z urzędu lub na wniosek strony. Organ wyjaśnił, że zawieszenie postępowania z urzędu jest obligatoryjne jeżeli wystąpi jedna z przesłanek wymienionych wprost w art. 201 § 1 O.p. (m.in. gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd - pkt 2); w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej do dnia, w którym decyzja, o której mowa w art. 108 § 2 pkt 2 O.p. (m.in.: określająca wysokość podatku, o odpowiedzialności podatkowej płatnika, w sprawie odsetek za zwłokę), stanie się ostateczna (art. 201 § 1a O.p.).
Natomiast w myśl art. 201 § 1c pkt 1 O.p., organ podatkowy może zawiesić postępowanie na wniosek lub z urzędu, gdy: pomiędzy postępowaniami w sprawach dotyczących tej samej strony istnieje tego rodzaju związek, że na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu ma wpływ rozstrzygnięcie sprawy w innym postępowaniu, a rozstrzygnięcie sprawy w tym innym postępowaniu nie stanowi zagadnienia wstępnego (lit. a), stan faktyczny lub zagadnienie prawne będące przedmiotem zawieszanego postępowania i innego postępowania w sprawach dotyczących tej samej strony są podobne, a pomiędzy tymi postępowaniami nie występuje związek, o którym mowa wyżej (lit. b). Natomiast przepis art. 204 § 1 O.p. dotyczący zawieszenia postępowania na wniosek nie ma zastosowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe spółek kapitałowych.
W ocenie DIAS, wskazane we wniosku o zawieszenie okoliczności należało rozważyć przez pryzmat przesłanek określonych art. 201 § 1 pkt 2 i § 1c pkt 1 O.p. Według organu II instancji prawidłowo w postanowieniu wydanym w pierwszej instancji stwierdzono, że rozstrzygnięcie sprawy przez SO nie stanowi zagadnienia wstępnego (art. 201 § 1 pkt 2 O.p.) w sprawie dotyczącej orzeczenia o jego solidarnej odpowiedzialności podatkowej związanej z zaległościami spółki. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zagadnienie wstępne może dotyczyć wyłącznie kwestii prawnej, nie zaś przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne w innym postępowaniu. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być zatem istotne z punktu widzenia celu postępowania podatkowego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależeć powinno rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści.
Zdaniem DIAS, w sprawie nie zaistniała również przesłanka zawieszenia określona w art. 201 § 1c pkt 1 O.p., ponieważ orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności podatkowej podatnika jako byłego prezesa zarządu spółki kapitałowej za zaległości tej spółki, wymaga wyłącznie stwierdzenia przesłanek z art. 116 O.p., a ustaleń faktycznych w tym zakresie dokonuje organ podatkowy, nie zaś sąd powszechny. Wydanie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie nie jest zależne od tego jak określone okoliczności faktyczne zostały ocenione przez sąd powszechny, stąd wynik postępowania np. cywilnego nie może przesądzać o zakresie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.
Organ odwoławczy wskazał, że wydany przez SO wyrok będzie miał powagę rzeczy osądzonej, jednakże organy podatkowe będą związane tym orzeczeniem tylko w takim zakresie, że orzeczenie o odpowiedzialności cywilnoprawnej zapadło i istnieje w obrocie prawnym. Brak orzeczenia w postępowaniu w sprawie z powództwa spółki P. przeciwko podatnikowi nie jest przeszkodą w orzeczeniu o jego odpowiedzialności podatkowej. Organ podatkowy samodzielnie dokonuje ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia oraz oceny prawnopodatkowej ustalonego stanu faktycznego. Orzeczenie o braku odpowiedzialności cywilnoprawnej nie jest tożsame z uwolnieniem się od odpowiedzialności podatkowej członka zarządu (i odwrotnie).
W ocenie organu II instancji, w sprawie nie wystąpiła również przesłanka zawieszenia postępowania z art. 201 § 1c pkt 1 lit. b) O.p., ponieważ stan faktyczny będący przedmiotem postępowania podatkowego nie jest podobny do stanu faktycznego stanowiącego przedmiot postępowania cywilnego - zakresy tych postępowań są różne, a w każdym z nich ustalane są stany faktyczne na potrzeby rozpoznawanych spraw.
Organ II instancji podkreślił również, że zawieszenie postepowania na podstawie art. 201 § 1c pkt 1 lit. a) i b) następują w ramach uznania organu podatkowego, zatem nawet stwierdzenie wystąpienia określonych w nich sytuacji nie obliguje organu do zawieszenia postępowania.
DIAS nie stwierdził wystąpienia także przesłanki z art. 201 § 1a O.p., uznając, że rozstrzygnięcie w sprawie nie wymagało uprzedniego wydania decyzji dla spółki na podstawie art. 108 § 2 pkt 2 O.p., ponieważ zaległość spółki w tym podatku wynikała z nieuregulowanego w terminie płatności zobowiązania wykazanego w deklaracji VAT.
Końcowo organ II instancji stwierdził, że przy rozpatrywaniu kwestii zawieszenia postępowania nie zostały naruszone wskazane w zażaleniu przepisy O.p. Postępowanie było prowadzone w zgodzie z zasadami określonymi w art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p.
Na powyższe postanowienie podatnik złożył skargę do tut. Sądu, wnosząc
o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1) art. 201 § 1c pkt 1 lit. a O.p. - poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy pomiędzy postępowaniem toczącym się między stroną a spółką P. przed SO (sygn. akt [...]) z powództwa spółki P. w związku z (rzekomym) zawinionym zaniechaniem zgłoszenia wniosku o upadłość spółki P. przez skarżącego a postępowaniem odwoławczym, zachodzi związek tego rodzaju, że na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu ma wpływ rozstrzygnięcie sprawy w innym postępowaniu, a rozstrzygnięcie sprawy w tym innym postępowaniu nie stanowi zagadnienia wstępnego;
2) art. 201 § 1c pkt 1 lit. a) O.p. w związku z art. 11 ust. 1, 1a, 2 i art. 21 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe w brzmieniu od 1 stycznia 2016r., alternatywnie art. 11 ust. 1 i art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego w brzmieniu do 31 grudnia 2015r., w związku z art. 116 § 1 pkt 1 lit a) O.p. - poprzez odmowę zawieszenia postępowania, mimo, że ustalenie przez SO wystąpienia stanu niewypłacalności spółki i daty jego wystąpienia, dnia, od którego zarząd był (o ile taka sytuacja miała miejsce) zobowiązany złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, będzie miało niewątpliwe znaczenie dla ustalenia ziszczenia się przesłanek zwalniających stronę z odpowiedzialności solidarnej ze spółką za zobowiązania spółki, a tym samym wpłynie na realizację podstawowej gwarancji procesowej strony jaką jest prawo do rzetelnego i wszechstronnego rozpoznania sprawy;
3) art. 201 § 1c pkt 1 lit. a) O.p. w związku z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. - poprzez odmowę zawieszenia postępowania, mimo że ustalenie przez SO, czy w sprawie doszło do (rzekomego) zawinionego zaniechania zgłoszenia wniosku o upadłość spółki P. przez skarżącego, co będzie miało niewątpliwe znaczenie dla ustalenia ziszczenia się przesłanek zwalniających stronę z odpowiedzialności solidarnej ze spółką za zobowiązania spółki, a tym samym wpłynie na realizację podstawowej gwarancji procesowej strony jaką jest prawo do rzetelnego i wszechstronnego rozpoznania sprawy;
4) art. 201 § 1c pkt 1 lit. a) O.p. w związku z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. i art. 128 oraz art. 121 § 1 O.p. i zasadami ekonomiki procesowej - poprzez odmowę zawieszenia postępowania odwoławczego do czasu rozstrzygnięcia sporu przed SO, mimo że od wyroku tego sądu może zależeć trwałość decyzji Dyrektora, ustalenia SO mogą bowiem stanowić podstawę wznowienia postępowania o orzeczenia o odpowiedzialności solidarnej strony ze spółką, działanie takie narusza zaś zasadę zaufania podatnika do organu oraz zasadę ekonomiki procesowej;
5) art. 201 § 1 pkt 2, § 1a, § 1c pkt 1 lit. b) O.p. - poprzez ich zastosowanie, mimo całkowitego braku ich związku ze sprawą;
6) art. 121 § 1, art. 122 O.p. w związku z art. 187 § 1 O.p., a w konsekwencji art. 191 O.p. - poprzez nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych pozwalających na ocenę związku pomiędzy sporem zawisłym przed SO.
W uzasadnieniu skargi, skarżący podniósł, że istnieje związek pomiędzy postępowaniem zawisłym przed SO i postępowaniem podatkowym i ma on istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. SO ustali kwestię zawinionego lub niezawinionego niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, a okoliczność ta ma kluczowe znaczenie dla zwolnienia się z odpowiedzialności solidarnej skarżącego. Istotność postępowania zawisłego przed SO polega na tym, że zarówno organy podatkowe jak i sąd cywilny posługują się pojęciami i kategoriami prawnymi (wymagalność zobowiązań, stan niewypłacalności, właściwy moment), które muszą być wykładane i rozumiane jednolicie, a przede wszystkim nie mogą być odmiennie ustalane w odniesieniu do tych samych stron i okoliczności.
Skarżący zarzucił, że wbrew stanowisku organu podatkowego, postępowanie przed SO nie dotyczy odpowiedzialności członka zarządu z art.299 k.s.h., a cywilnej odpowiedzialności odszkodowawczej, gdyż spółka P. jest spółką akcyjną (nie spółką z o.o.).
Ponadto skarżący zarzucił, że działanie organu II instancji nosi znamiona pozorności, gdyż istotne okoliczności są przez organ pomijane lub nikną
w argumentacji, a organ analizuje kwestie, które nie były przez skarżącego podnoszone w zażaleniu.
Skarżący zaznaczył także, że uznanie organu podatkowego nie może oznaczać dowolności, a jego granicę wyznacza obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa, tak aby rozstrzygnięcia organu były zgodne z prawem i trwałe oraz ziszczenie się przesłanki określonej w art. 201 § 1c pkt 1 lit. a) O.p.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r. poz. 137) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień, bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022r. poz. 329 - dalej: P.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (wyjątek przewidziany przez ustawodawcę
w przedmiotowej sprawie nie zachodzi).
Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia w wyżej zakreślonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy zasadności odmowy zawieszenia postępowania podatkowego, a koncentruje się wokół kwestii zaistnienia przesłanki zawieszenia określonej w art. 201 § 1c pkt 1 lit. a) O.p.
W odwołaniu od wydanej wobec skarżącego decyzji w przedmiocie orzeczenia o jego solidarnej odpowiedzialności podatkowej związanej z zaległościami spółki akcyjnej w podatku od towarów i usług, skarżący wniósł o zawieszenie postępowania podatkowego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sporu zawisłego przed SO w związku z (rzekomym) zawinionym zaniechaniem zgłoszenia wniosku o upadłość spółki przez skarżącego – nie wskazując podstawy prawnej zawieszenia postępowania.
Organ podatkowy odmawiając zawieszenia postępowania podatkowego stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek, która uzasadniałaby wstrzymanie jego biegu.
We wniesionej skardze skarżący podniósł, że istnieje związek pomiędzy postępowaniem zawisłym przed sądem powszechnym i postępowaniem podatkowym, który ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Argumentował, że sąd powszechny ustali kwestię zawinionego lub niezawinionego niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, a okoliczność ta ma kluczowe znaczenie dla zwolnienia się z odpowiedzialności solidarnej skarżącego.
Ze stanowisk stron wynika, że poza sporem jest, że rozstrzygnięcie sprawy
w postępowaniu przed SO nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p., a w konsekwencji, że w sprawie nie występuje podstawa do zawieszenia postępowania określona w tym przepisie (tj. gdy rozpatrzenie sprawy
i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd). Sąd podzielając stanowisko stron co do braku ziszczenia się ww. podstawy zawieszenia postępowania, nadmienia jedynie, że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że zagadnienie wstępne (kwestia prejudycjalna) wiąże się
z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Jest to sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania (w sprawie głównej), uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem innej istotnej kwestii, która ze względu na jej przedmiot i charakter należy do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej. Nie ma sporu co do tego między stronami, że sytuacja taka
w niniejszej sprawie nie występuje.
Z powyższych względów, w ocenie Sądu, organ podatkowy prawidłowo uznał, że w sprawie nie zaistniały normatywne przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., stwierdzając, że rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie decyzji nie jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Nie budzi wątpliwości Sądu także stanowisko organu na temat braku pozostałych podstaw obligatoryjnego zawieszenia postępowania wymienionych w art. 201 § 1 i § 1a O.p. Stanowisko to nie jest przez skarżącego kwestionowane.
Przechodząc zaś do oceny zarzutu naruszenia art. 201 § 1c pkt 1 lit. a) O.p., należy wskazać, że zgodnie z tym przepisem organ podatkowy może zawiesić postępowanie na wniosek lub z urzędu, gdy pomiędzy postępowaniami w sprawach dotyczących tej samej strony istnieje tego rodzaju związek, że na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu ma wpływ rozstrzygnięcie sprawy w innym postępowaniu, a rozstrzygnięcie sprawy w tym innym postępowaniu nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w § 1 pkt 2.
Analizowany zarzut skargi dotyczy zatem braku zastosowania przez organy fakultatywnej przesłanki zawieszenia postępowania.
Art. 201 § 1c pkt 1 lit. a) O.p., upoważnia organ podatkowy do zawieszenia postępowania na wniosek lub z urzędu, w przypadku, gdy pomiędzy postępowaniami w sprawach dotyczących tej samej strony istnieje tego rodzaju związek, że na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu ma wpływ rozstrzygnięcie sprawy
w innym postępowaniu.
Zauważyć należy, że organowi została przyznana w tym zakresie kompetencja uznaniowa. Organ może nie skorzystać z możliwości zawieszenia, jeśli uzna, że okoliczności sprawy przemawiają za prowadzeniem postępowania.
W przepisie tym zawarto wymóg, aby rozstrzygnięcie sprawy w innym postępowaniu miało wpływ, nie zaś mogło mieć ewentualny wpływ na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu.
W przekonaniu Sądu, pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy przez sąd powszechny i ewentualnym wydaniem orzeczenia w przedmiocie cywilnoprawnej odpowiedzialności (odszkodowawczej) skarżącego, a wydaniem przez organ podatkowy decyzji w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego na podstawie art. 116 O.p., nie istnieje taki związek, o którym mowa
w art. 201 § 1c pkt 1 lit. a) O.p.
Jak słusznie wskazuje organ podatkowy, orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu za zaległości spółki kapitałowej wymaga wyłącznie stwierdzenia przesłanek z art. 116 O.p. - ustaleń faktycznych w tym zakresie dokonuje organ podatkowy, a nie sąd powszechny. Wydanie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie nie jest zależne od tego jak określone okoliczności faktyczne zostały ocenione przez sąd powszechny, stąd wynik postępowania cywilnego nie może przesądzać o zakresie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Brak orzeczenia w postępowaniu cywilnym w sprawie z powództwa spółki P. przeciwko skarżącemu, nie jest przeszkodą w orzeczeniu o jego odpowiedzialności podatkowej. Organ podatkowy samodzielnie dokonuje ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia oraz oceny prawnopodatkowej ustalonego stanu faktycznego. Orzeczenie o braku odpowiedzialności cywilnoprawnej nie jest tożsame z uwolnieniem się od odpowiedzialności podatkowej członka zarządu (i odwrotnie).
Zasadnie zatem, zdaniem Sądu, organ nie dostrzegł prawnej zależności rozstrzygnięcia w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego na podstawie art. 116 O.p. od wyniku sprawy w przedmiocie cywilnoprawnej odpowiedzialności skarżącego, będącej na etapie oczekiwania na rozstrzygnięcie przez SO. Nie było zatem powodu aby organ wstrzymał się z wszelkimi czynnościami w prowadzonym postępowaniu podatkowym.
Zaznaczenia wymaga, że ewentualne zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. Skoro zatem organ podatkowy nie widzi racjonalnych podstaw, aby wstrzymywać się z czynnościami w prowadzonym postępowaniu, to nie sposób zaprzeczyć, że ustawa wymogu obligatoryjnego zawieszenia postępowania nie przewiduje.
Przy czym nawet zaistnienie wynikającej z art. 201 § 1c pkt 1 lit. a) O.p. przesłanki (fakultatywnej) nie powoduje automatycznego zawieszenia postępowania, ale pozwala na dokonanie swobodnej oceny organowi, czy zawieszenie to w okolicznościach prowadzonej sprawy jest zasadne. Tak ocena w niniejszej sprawie została przez organ podatkowy dokonana i według Sądu, mieści się ona w granicach uznania. Z przedstawionych względów zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 201 § 1c pkt 1 lit. a) O.p. Sąd uznał za niezasadne.
Nietrafione są również pozostałe zarzuty skargi. W ocenie Sądu, postępowanie poprzedzające wydanie postanowień w obu instancjach przeprowadzono
z zachowaniem zasad wynikających z art. 121 § 1, art.122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne niniejszej sprawy organ słusznie przeanalizował okoliczności faktyczne pod kątem przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., a także podstaw zawieszenia wynikających z art. art. 201 § 1a, § 1c pkt 1 lit. b) O.p., prawidłowo stwierdzając, że przesłanki te nie występują. Zauważyć należy, że we wniosku o zawieszenie postępowania skarżący nie wskazał podstawy prawnej zawieszenia, a ponadto organ odwoławczy rozpoznając sprawę zobowiązany był do jej rozpatrzenia jej w całości, a nie tyko w granicach podniesionych w zażaleniu zarzutów. Przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia argumentacja jest logiczna i przekonująca.
W kontekście przedstawionych powyżej uwag chybiona jest argumentacja skargi, że działanie organu odwoławczego nosi znamiona pozorności. Wbrew twierdzeniom skarżącego, w sprawie przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności faktyczne, niezbędne do oceny ewentualnych podstaw zawieszenia i wydania orzeczenia w tym przedmiocie.
Sąd nie dopatrzył się też innego rodzaju uchybień, które uzasadniałyby uchylenie lub stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia.
Mając na względzie powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i brak jest podstaw do kwestionowania jego legalności, a zarzuty skargi nie znajdują uzasadnionych podstaw.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI