I SA/RZ 503/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę podatnika na decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego, odmawiając prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur za najem samochodu i usługi naprawy sprzętu budowlanego z powodu braku rzeczywistego wykonania tych czynności lub braku dobrej wiary podatnika.
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przez podatnika S.B. z faktur za najem samochodu oraz usługi naprawy sprzętu budowlanego. Organ celno-skarbowy uznał, że faktura za najem samochodu dotyczy okresu, w którym samochód nie był jeszcze wynajmowany, a faktury za naprawy nie dokumentują rzeczywistych usług, ponieważ podwykonawcy nie mieli możliwości ich wykonania. Sąd administracyjny podzielił te ustalenia, uznając, że podatnik nie wykazał rzeczywistego wykonania usług ani swojej dobrej wiary, co uzasadnia odmowę odliczenia VAT.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę podatnika S.B. na decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za październik i grudzień 2015 roku. Organ celno-skarbowy zakwestionował prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego z faktury za najem samochodu marki Mercedes, wskazując na rozbieżności w datach wydania pojazdu i rozpoczęcia najmu, co sugerowało, że usługa w październiku 2015 roku nie została faktycznie wykonana. Ponadto, organ odmówił prawa do odliczenia VAT z faktur za usługi naprawy sprzętu budowlanego, uznając, że spółka wystawiająca faktury (I. sp. z o.o.) nie wykonała ich samodzielnie, a jej podwykonawcy (m.in. B1, D.) również nie posiadali technicznych i personalnych możliwości do wykonania tych prac. Sąd administracyjny, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i dokumenty, uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Sąd stwierdził, że w przypadku najmu samochodu, faktura obejmowała okres, w którym pojazd nie był jeszcze dostępny dla wynajmującego, co stanowiło istotne naruszenie materialne, a nie drobny błąd formalny. W odniesieniu do usług naprawczych, sąd uznał, że organy wykazały brak możliwości wykonania tych usług przez wskazanych podwykonawców, a także brak dobrej wiary podatnika, który nie dopełnił należytej staranności w weryfikacji kontrahentów i nie interesował się faktycznym wykonawcą usług, płacąc wysokie kwoty "w ciemno". W konsekwencji, sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów o braku prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli błąd dotyczy stwierdzenia wykonania usługi w okresie, gdy faktycznie nie była ona świadczona, co oznacza, że faktura stwierdza czynność, która nie została dokonana.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że faktura stwierdzająca najem samochodu od 1 października 2015 r. była nierzetelna, ponieważ pojazd został wydany wynajmującemu dopiero 27 października 2015 r., a umowa kredytowa na jego zakup została zawarta 30 października 2015 r. Brak rzeczywistego świadczenia usługi w październiku 2015 r. wyklucza prawo do odliczenia VAT na podstawie tej faktury.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § 3a pkt 4 lit a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przedmiot opodatkowania VAT.
u.p.t.u. art. 7 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dostawa towarów.
u.p.t.u. art. 8 § ust. 2a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Świadczenie usług.
u.p.t.u. art. 86a § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Odliczanie VAT od wydatków związanych z pojazdami samochodowymi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek działania przez organy podatkowe na podstawie przepisów prawa i dążenie do dokładnego ustalenia stanu faktycznego.
o.p. art. 187 § § 1 i § 2
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 193 § § 4
Ordynacja podatkowa
Nierzetelność ksiąg podatkowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktura za najem samochodu stwierdzała czynność, która nie została dokonana w całości (w październiku 2015 r.) z uwagi na brak posiadania pojazdu przez wynajmującego. Podwykonawcy usług naprawczych nie posiadali możliwości technicznych i personalnych do wykonania zleconych prac. Podatnik nie wykazał swojej dobrej wiary, nie dopełniając należytej staranności w weryfikacji kontrahentów i nie interesując się faktycznym wykonawcą usług.
Odrzucone argumenty
Faktura za najem samochodu zawierała jedynie drobny błąd formalny, który nie powinien pozbawiać prawa do odliczenia VAT. Usługi naprawy sprzętu budowlanego zostały faktycznie wykonane, a organ nie wykazał oszustwa podatkowego ani braku dobrej wiary podatnika. Organy naruszyły przepisy proceduralne, nie zbierając wyczerpująco materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
faktura stwierdza czynności, które nie zostały dokonane nie jest wystarczające do odliczenia podatku naliczonego posiadanie faktury stwierdzającej zakup usług zawiązanych z czynnościami opodatkowanymi. Poprzez podsiadanie takiej faktury podatnik realizuje jedynie formalny aspekt odliczenia. Przesłankę formalna. Konieczne jest bowiem, aby dana faktura była rzeczywista w sensie materialnym, czyli odnosiła się do rzeczywiście zaistniałych zdarzeń gospodarczych. nie jest drobnym bledem stwierdzenie w fakturze VAT wykonywania usługi o charakterze trwałym przez miesiąc w sytuacji, gdy usługa taka w rzeczywistości nie była wykonywana. podatnik może być pozbawiony takiego odliczenia tylko wtedy, gdy wiedział o takim stanie wykonanych czynności stwierdzonych fakturami, bądź też powinien był wiedzieć. prowadzeni przedsiębiorstwa w sposób rozważny i prawny jest podstawowym obowiązkiem przedsiębiorcy. Zwłaszcza w zakresie VAT powinien on w sposób skrupulatny dokonywać weryfikacji swoich kontrahentów ( w czasach występowania karuzel podatkowych obowiązki te były uświadomione podatnikom ), tak aby nie dochodziło do obrotu jedynie pustymi fakturami i nie dochodziło do uszczupleń w podatku, a podatnicy korzystali z zasady neutralności VAT w sposób zgodny z przepisami, spełniając obie przesłanki zwrotu podatku.
Skład orzekający
Piotr Popek
przewodniczący
Grzegorz Panek
sędzia
Jarosław Szaro
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy prawa do odliczenia VAT z faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, zwłaszcza w kontekście braku możliwości wykonania usług przez podwykonawców oraz wymogów dobrej wiary podatnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale jego argumentacja dotycząca rzeczywistości gospodarczej i dobrej wiary jest uniwersalna w sprawach VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady prawa VAT dotyczące rzeczywistości gospodarczej i dobrej wiary, co jest niezwykle istotne dla praktyków. Pokazuje, jak sąd ocenia dowody w skomplikowanych łańcuchach transakcji.
“Faktura z błędem czy pusty dokument? Sąd wyjaśnia, kiedy odliczenie VAT jest niemożliwe.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Rz 503/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2024-01-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-09-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Grzegorz Panek Jarosław Szaro /sprawozdawca/ Piotr Popek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 953/24 - Wyrok NSA z 2025-05-16 Skarżony organ Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054 art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a, art 86 ust. 1 i 2 art. 5 ust. 1 pkt 1, art 7 ust. 1, art. 8 ust.2a, art. 86a ust. 1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi S.B. na decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z dnia 11 lipca 2023 r., nr 408000-COP-2.4103.57.2023, nr 408000-COP.4103.55.2021 w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik i grudzień 2015 roku oddala skargę. Uzasadnienie Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego decyzją z dnia 3 września 2021 r., znak 408000-408000-CKK-1.8.4103.11.2020 określił podatnikowi S. B. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za październik 2015 r. w kwocie [...] zł oraz zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2015 r. w kwocie [...] zł. Organ ustalił, że podatnik S. B. prowadzi działalność gospodarczą i w dokonanych rozliczeniach z tytułu podatku od towarów i usług za wskazane miesiące posłużył się fakturami za usługi naprawy i remontu sprzętu budowlanego których faktyczni wykonawcy nie są znani a ich ustalenie nie jest możliwe, jak także posłużył się fakturą zakupu usługi najmu samochodu która wskazywała nieprawidłowy okres wykonywania umowy najmu. Odnośnie zakupu usługi najmu samochodu organ I instancji wskazał, że spółka dokonała rozliczenia podatku od towarów i usług za października 2015 r. w ten sposób ze odliczono podatek naliczony wynikający z faktury wystawionej przez spółkę I. nr [...] z dnia 21 października 2015 r. z tytułu najmu samochodu Mercedes [...] za miesiące 10-12/2015 na kwotę netto [...] zł Vat [...] zł brutto [...] zł. Organ wskazał, że z umowy tej wynika, iż wynajem długoterminowy tego samochodu miał miejsce od 1 października do 30 grudnia 2015 r. i strony ustaliły wysokość kwoty najmu 80 000 najmu za jeden miesiąc. Jednocześnie organ stwierdził rozbieżności pomiędzy datą wydania pojazdu dla spółki I., a datą którą wymieniono w fakturze. W świetle ustaleń organu nie budzi wątpliwości, że wydanie pojazdu spółce I. nastąpiło 27 października 2015 r. Okres użytkowania pojazdu miał wynosić 3 m-ce od chwili jego wydania. W tym zakresie organ pomniejszył wartość podatku naliczonego do odliczenia za miesiąc październik 2015 r. z uwagi na fakt niewykonywania umowy najmu pojazdu w tym miesiącu o kwotę [...] zł czyli 1/3 z kwoty [...] zł stanowiącej 50% wartości podatku VAT wykazanego w tej fakturze. Odnośnie zakupu usług naprawy sprzętu budowlanego organ ustalił ze w październiku i grudniu 2015 r. firma T.S. B. zlecała usługi naprawy, konserwacji, przeglądu oraz czyszczenia posiadanego sprzętu budowlanego spółce I sp. z o.o. z siedzibą w W. Część zleconych usług spółka miała wykonać w ramach własnej działalności, zaś wykonanie części miała zlecić innym podmiotom. Organy ustaliły, że w październiku 2015 r. S. B. uwzględnił faktury na usługi naprawy sprzętu wystawione przez spółkę I. których ta spółka nie wykonała, lecz ich wykonanie zleciła innym podmiotom na kwotę netto [...] zł i VAT [...] zł (13 faktur). Natomiast w grudniu 2015 r. na kwotę netto [...] zł VAT [...] zł (12 faktur). Organy ustaliły, że spółka I. nie wykonywała zasadniczo samodzielnie prac opisanych we wskazanych fakturach, a jedynie miała zlecać wykonywanie tych prac dalszym podmiotom. Ustalono zatem, że usługi miały być zlecane firmie B. sp. z o.o. która miała wykonywać je sama lub też zlecać dalszym podmiotom, jak S. sp. z o.o. lub B. sp. z o.o. Spółka I. miała również zlecać wykonanie tych usług spółce D. sp. z o.o. Organ dokonał sprawdzenia możliwości wykonania tych czynności przez poszczególne podmioty wymienione w fakturach zabezpieczonych podczas postępowania kontrolnego i uznał ze podmioty te nie były w stanie wykazać, że czynności polegające na naprawach w rzeczywistości zostały dokonane. Odnoście spółki D. organ wskazał na zeznania osób powiązanych z tą spółką, które nie potwierdziły aby zajmowała się ona profesjonalnie naprawą maszyn i sprzętu budowalnego, a także nie potrafiły wskazać na inne podmioty które mogły wykonać takie czynności jako podwykonawcy (A. J., J. Ś., D. J., M. J.). Odnośnie spółki B1. organ wskazał że spółka ta nie przedłożyła żadnej dokumentacji księgowej, która umożliwiałaby przeprowadzenie czynności kontrolnych natomiast uzyskano informację z postępowania prowadzonego wobec tej spółki przez właściwy urząd skarbowy. W wyniku prowadzonej kontroli spółce uchylono nr NIP z uwagi na fałszywość używanych przez nią danych. W świetle dokonanych ustaleń organ przyjął, że spółka nie miała możliwości przeprowadzania napraw, gdyż nie dysponowała stosowną bazą, jak także nie zatrudniała pracowników. Dysponowała jedynie fakturami zakupu usług naprawy sprzętu od firm B. i S., jednakże przeprowadzone dalej postępowanie w ocenie organu wykazało, że przedsiębiorstwa te nie miały możliwości wykonania tych napraw z uwagi na brak możliwości i niezatrudnianie wykwalifikowanych pracowników. W konsekwencji organ uznał, że faktury przedstawione przez S. B. na wykonanie usług na jego rzecz przez I. Sp. z o.o. nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, gdyż nie potwierdzono możliwości wykonania prac bądź to przez tę firmę, bądź podwykonawców w związku z czym odmówił prawa do odliczenia podatku naliczonego w myśl art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Od decyzji tej odwołanie złożył podatnik S. B. który zarzucił: 1. Naruszenie art. 86 ust. 1-2 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 8, art. 15 ust. 1-3, art. 19a ust. 5 pkt 4 tiret 5 oraz art. 86 ust. 10 i 10a ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (t.j. z dnia 26 sierpnia 2011 r., Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm,, dalej: "ustawa o VAT"), w zw. z art. 167, art. 168 lit. a, art. 178 lit. a, art. 226 pkt 6 i art. 273 Dyrektywy 2006/112/WE (dalej: "Dyrektywa"), poprzez uznanie, że faktura nr [...], wystawiona przez I. sp. z o.o. (dalej: "I."), dokumentuje czynność, która nie została dokonana, z uwagi na fakt, iż - zdaniem UCS - usługa najmu za październik 2015 r. nie miała miejsca, zatem Strona dokonując obniżenia podatku należnego w dokonanym rozliczeniu za październik 2015 r. kwotę [...] zł (1/3 z [...] zł) naruszyła przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. 2. Naruszenie art. 86 ust. 1-2 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 8, art. 15 ust. 1-3, ustawy o VAT, w zw. z art. 167, art. 168 lit. a, art. 178 lit. a, art. 226 pkt 6 i art. 273 Dyrektywy, poprzez uznanie, że faktury, wskazane na str. 40 Decyzji, wystawione przez ICT na rzecz Strony dokumentują czynności, która nie zostały dokonane, podczas gdy faktury te nie są fakturami pustymi, skoro usługi remontu/naprawy maszyn zostały w rzeczywistości wykonane (tj. maszyny Strony zostały naprawione), a której to okoliczności UCS nie kwestionuje. 3. Naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 86 ust. 1-2, ust. 10 oraz 10b oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 2a ustawy o VAT, w zw. z art. 91 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz w zw. z art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, poprzez ignorowanie przez UKS wniosków płynących z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (obecnie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej) (dalej: "TSUE"), podczas gdy na porządek prawny Unii Europejskiej składa się prawo pierwotne oraz prawo wtórne, uzupełniane orzecznictwem TSUE, który został powołany w celu kontrolowania, przestrzegania oraz dokonywania wykładni prawa wspólnotowego. W niniejszej sprawie, UCS: a) niesłusznie uznał, iż faktura nr [...], wystawiona przez I., dotycząca wynajmu samochodu, dokumentuje czynność, która nie została dokonana, a więc Stronie nie przysługuje prawo do odliczenia VAT na niej wykazanego, podczas gdy zawiera ona błąd tzw. "mniejszej wagi", która nie pozbawia Podatnika prawa od odliczenia VAT na niej wykazanego, a nadto, VAT na niej wykazany został odliczony przez Stronę w terminach przewidzianych w ustawie o VAT, b) niesłusznie uznał, iż faktury, wskazane na 40 Decyzji, wystawione przez I. na rzecz Strony dokumentują czynności, które nie została dokonane, c) mimo, iż usługi remontu/naprawy maszyn zostały w rzeczywistości wykonane (tj. maszyny Strony zostały naprawione), bezzasadnie nie wykazał, by jakikolwiek podmiot w łańcuchu transakcji dopuścił się oszustwa podatkowego, a jeżeli do tego by doszło, w następnej kolejności UCS obowiązany był obalić tzw. dobrą wiarę Strony. Tymczasem UCS do takich wniosków nie tylko nie doszedł, ale w ogóle powyższych okoliczności nie przeanalizował, a więc, zgodnie z naczelną zasadą neutralności podatku VAT, jak i szeregiem zapadłych wyroków TSUE, UCS nie ma prawa odmówić Stronie prawa do odliczenia podatku VAT z przedmiotowych faktur wystawionych przez ICT. 4. Naruszenie art. 193 §4 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie ksiąg podatkowych Strony za nierzetelne i wadliwe, podczas gdy odzwierciedlają one stan faktyczny oraz prowadzone są zgodnie z odrębnymi przepisami. S. B. zaskarżył w całości decyzję wnioskując o uchylenie jej w całości oraz umorzenie postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że najem samochodu został rzeczywiście przez podatnika zrealizowany. W październiku 2015 samochód został wydany i następnie był wynajmowany przez 3-m-ce. Faktura nie dotyczy więc czynności nieistniejącej a jedynie zawiera błąd mniejszej wagi gdyż nieprawidłowo określa czas przez który trwała podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług usługa. Skarżący powołał się na wyroki TSUE z 15 września 2016 r. w sprawie C 516/14 i z 13 grudnia 2018 r. w sprawie C -491/18 z których wynika, że zaistnienie drobnych błędów na fakturach VAT nie pozbawia podatnika prawa do odliczenia jeżeli czynności będące przedmiotem faktury zostały rzeczywiście dokonane. Wynika to z zasady neutralności VAT. Odnośnie zakupu usług naprawy sprzętu budowlanego również wskazał, że organ I instancji nie kwestionuje, ze te usługi, objęte fakturami zostały wykonane, a jedynie stwierdził, że nie można ustalić kto je faktycznie wykonał. Skarżący podniósł, że nieprawdą jest, iż spółka D. nie miała możliwości wykonywania napraw sprzętu budowlanego i ze ma to wynikać z zeznań osób zatrudnionych w spółce. Odnośnie natomiast spółki B1 wskazano w odwołaniu, że nie przesłuchano wszystkich istotnych świadków ze spółki B1 jak także ze spółki B. w związku z czym nie można przyjąć, że nie dysponowały one możliwościami wykonania naprawy. Odnośnie spółki S. również zarzucono nieprzesłuchanie osób mających wiedzę na temat jej działania i poprzestaniu na przesłuchaniu prezesa zarządu. W odwołaniu podtrzymano zarzut, iż organ nie wykazał niemożliwości wykonania napraw bądź to przez bezpośrednio sprzedającego usługę – firmę I. bądź też podwykonawców. Dalej w uzasadnieniu zarzucono naruszenie dobrej wiary podatnika który mógł nie wiedzieć kto konkretnie dokonał przedmiotowych napraw i nie maił takiego obowiązku, a to z kolei powinno skutkować przyznaniem mu prawa do odliczenia VAT w myśl orzeczeń TSUE z dnia 13 lutego 2014 r. w spawie C-18/13 i 6 lutego 2012 r. w sprawie C-285/11. Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału podatnik tylko wtedy może być uznany za uczestnika oszustwa jeżeli o nim wiedział lub powinien był wiedzieć. W konsekwencji odwołujący się wskazał, że samo wykazanie iż usługa świadczona na rzecz podatnika przez podmiot wskazany na fakturze nie została przez ten podmiot wykonana z uwagi na brak możliwości technicznych ku temu czy brak stosownych pracowników nie może pozbawiać go prawa do odliczenia podatku VAT. Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu decyzją z dnia 11 lipca 2023 r. znak: 408000-COP-2.4103.57.2023; 408000-COP.4103.55.2021 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji uznał zarzuty podniesione w odwołaniu za nieuzasadnione. W pierwszej kolejności omówił kwestie związane z przedawnieniem zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za październik i grudzień 2015 r. Wskazał w tym zakresie, że w sprawie narażenia na uszczuplenie należności publicznoprawnych i posługiwania się fakturami nierzetelnymi zostało wszczęte dochodzenie karnoskarbowe a Panu S. B. przedstawiono zarzuty popełnienia przestępstw karnoskarbowych z art. 56 § 1 i 62 § 2 kks. W ocenie organu wszczęcie postepowania karnoskarbowego nie miało charakteru instrumentalnego, w związku z czym doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Odnośnie zarzutów związanych z umową dotyczącą wynajmu samochodu marki Mercedes przez firmę skarżącego od firmy I. organ wskazał na informacje wynikające z dokumentów w pozyskanych od [...] Bank Polska S.A. w W. z których wynikało, że umowa kredytowa na zakup samochodu Mercedes [...] została zawarta dopiero 30 października 2015 roku i z dokumentacji związanej z nią pojazd miał być wydany tej spółce 30.10.2015 r. Wziął pod uwagę także organ informacje uzyskane od firmy [...] ,ze pojazd ten miał być wydany w dniu 27.10.2015 r. spółce I. Bazując na tych informacjach przyjął, że przedmiotowy samochód nie mógł być wynajmowany przez spółkę I na rzecz firmy S B zgodnie z umową od 1.10.2015 r. bowiem wynajmujący nie był w jego posiadaniu. Organ w tym zakresie wskazał także na treść depozycji samego S B, który nie potrafił podać dokładnej daty dziennej od której był w posiadaniu tego samochodu. ( informacje z w/w dokumentów dotyczą wejście w posiadanie samochodu przez spółkę I nie zaś T S B ). Mając na uwadze tego typu materiał dowodowy organ przyjął, że w październiku 2015 r. nie była wykonywana umowa najmu tego pojazdu zgodnie z umowa z dnia 1.10.2015 r. i w związku z tym odmówił odliczenia podatku naliczonego VAT za miesiąc październik w wysokości 50% kosztu wynajmu za ten okres. Organ nie uwzględnił również podatku VAT naliczonego w fakturach wystawionych przez I z tytułu naprawy sprzętu budowlanego za miesiące październik i grudzień 2015 r. W tym zakresie organ ustalił na podstawie 25 faktur, że spółka I miała dokonywać napraw różnorodnego sprzętu budowlanego na przecz T. Naprawy te nie miały być dokonywane bezpośrednio w tej spółce ale miały być podzlecane spółce B1, i co ujawniono później spółce D. Jednocześnie organ ustalił, że spółka B1 nie posiadała możliwości dokonywania takich napraw, gdyż nie dysponowała zapleczem oraz pracownikami. Miała zlecać te naprawy spółkom S. i B. Przesłuchany w charakterze świadka prezes spółki S. nie potrafił sobie przypomnieć praktycznie jakichkolwiek informacji na temat działania tej spółki związanych z przedmiotowymi naprawami. Podał jednak, że nie zawierał żadnych umów za spółka B1 na naprawę sprzętu, a po okazaniu mu faktur zaprzeczył, aby je podpisywał. Wezwany na przesłuchanie prezes firmy B. nie stawił się. Osoby zatrudnione w firmie D., w tym jej właściciel nie potrafili wskazać, gdzie i kto dokonał naprawy sprzętu budowlanego, która miała być podzlecona tej firmie przez I. Również, pomimo powoływania się na tę okoliczność, nie potrafił M. J. wskazać nazw firm, które były jego zleceniobiorcami w zakresie naprawy sprzętu budowlanego. Osoby związane z tą firma nie wskazały, aby posiadała ona specjalistyczne narzędzia umożliwiające naprawę skomplikowanych maszyn budowlanych. Również osoby przesłuchane – związane z I. nie potrafiły wskazać, jak wykonywano naprawy maszyn wykazanych na fakturach sprzedaży usług na rzecz T., poza wskazaniem podwykonawców w postaci firm wskazanych powyżej. Organ skonstatował, że żadna z firm którym I. miała zlecać wykonanie napraw nie zatrudniała wykwalifikowanych specjalistów do naprawy specjalistycznego sprzętu, podwykonawcy I. nie zatrudniali w ogóle pracowników, firmy te nie posiadały zaplecza technicznego do wykonywania tego typu napraw. Dalej wskazały, że przychody B1 oraz zdecydowana większość przychodów D. pochodziła od I. Zarówno S. B., jak i D.K. nie mieli precyzyjnej wiedzy, co miało być konkretnie naprawiane Faktury obejmowały też naprawę sprzętu nie będącego własnością podatnika. W konsekwencji nie ujawniono podmiotu, który miały możliwości techniczno - personalne wykonania tych napraw. W ocenie organu tego typu fakty jednoznacznie wskazują, że firmy występujące w łańcuchu faktur nie wykonały napraw w dokumentach tych wskazanych bowiem nie miały faktycznej możliwości ich wykonania z uwagi na brak zaplecza magazynowo – sprzętowego, jak także pracowników dysponujących stosowną wiedzą w tym zakresie. Jednocześnie organ rozważył, czy T.S. B. nie pozostawał w tzw. dobrej wierze, czyli spełnił wszelkie wymogi uczciwego przedsiębiorcy w zakresie kontroli swojego kontrahenta pod kątem możliwego oszustwa podatkowego. W tym zakresie organ przyjął, że skarżący nie dochował zasad " dobrej wiary", gdyż nie zweryfikował wiarygodności swojego kontrahenta, nie sprawdził jego możliwości technicznych, nie interesował się podzleceniobiorcami, nie miał wiedzy kto usługi te wykonuje, nie mając tej wiedzy, za rzekome usługi płacił bardzo wysokie kwoty, W ocenie organu tego typu zachowanie świadczy o tym, że nie dochował staranności rzetelnego przedsiębiorcy, a zatem nie może mu przysługiwać prawo do odliczenia VAT z zakwestionowanych faktur. Dlatego też określił wysokość zobowiązań za przedstawione miesiące. Skarżący działając za pośrednictwem pełnomocnika złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji naruszenie: 1. Art. 229 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez zaniechanie przez organ przeprowadzenia uzupełnienia dowodów w celu ustalenia, czy w sprawie doszło do oszustwa (wyłudzenia) w VAT w przedmiotowym łańcuchu dostaw, oraz w celu ewentualnego wykazania braku "dobrej wiary" strony w zakresie uczestnictwa w przedmiotowym łańcuchu dostaw, jeżeli do takiego oszustwa (wyłudzenia) w VAT w istocie doszło. Uchybienie to mai strony wpływ na wynik spraw bowiem w niniejszym przypadku, tylko kumulatywne spełnienie tych dwóch przesłanek mogłoby możliwością odmowy stronie prawa doliczenia podatku VAT z przedmiotowych faktur. 2. Art. 187 § 1 i § 2 oraz art. 122 O.P. poprzez naruszenie podstawowej zasadny prowadzenia postępowania podatkowego, jaką jest obowiązek starannego i całościowego zebrania materiału dowodowego i wyczerpujące jego rozpatrzenie – Organ oparł się na niekompletnym materiale dowodowym, podczas gdy w sprawie, na żadnym etapie, nie zostało udowodnione ze w sprawie doszło do oszustwa (wyłudzenia) w VAT w przedmiotowym łańcuchu transakcji, którego cechą jest to że na jego skutek dochód budżetu państwa z tytułu podatku VAT został uszczuplony. Co więcej organ wyciągnął wnioski sprzeczne z tym, co wskazuje materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i odmówił stronie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego ze spornych faktur, uznając przedmiotowe faktury sprzedażowe, wystawione przez stronę, za nieodzwierciedlające rzeczywistych transakcji, gdy tymczasem z akt sprawy wynika, ze łańcuch transakcji nie był fikcyjny, a następowała w jego ramach dostawa łańcuchowa. 3. Art. 86 ust. 1-2 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1, art.7 ust. 8, art. 15 ust. 1-3, art. 19a ust. 5 pkt 4 tiret 5 oraz art. 86 ust. 10i 10 a ustawy o podatku od towarów u usług z dnia 11 marca 2004 r. (tj. z dnia 26 sierpnia 2011 r., Dz. U. z 2021 r. nr 177 poz. 1054 z późn. Zm. Dalej: Ustawa VAT), w zw. z art. 167, art. 168 lit. a, art. 178 lit. a, art. 226 pkt 6 i art. 273 Dyrektywy 2006/112/WE (dalej: Dyrektywa), poprzez uznanie, ze faktura nr [...], wystawiona przez I. sp. z o.o. (dalej: I.), dokumentuje czynność która nie została dokonana z uwagi na fakt, iż – zdaniem USC- usługa najmu nie miała miejsca na początku października 2015 r., a od drugiej jego połowy, wobec czego data usługi wskazana na fakturze jest błędna, zatem Strona dokonując obniżenia podatku należnego w dokonanym rozliczeniu za październik 2015 r. kwotę [...] zł (1/3 z [...] zł) naruszyła przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. 4. Art. 86 ust. 1-2 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 8, art. 15 ust. 1-3 ustawy o VAT, w zw. z art. 167, art. 168 lit. a, art. 178 lit. a, art. 226 pkt 6 i art. 273 Dyrektywy, poprzez uznanie, ze faktury wskazane na str. 40 Decyzji, wystawione przez I. na rzecz strony dokumentują czynności, które nie zostały dokonane, podczas faktury te nie są fakturami pustymi, skoro usługi remontu/naprawy maszyn zostały w rzeczywistości wykonane (tj. maszyny strony zostały naprawione), a której to okoliczności organ nie kwestionuje. 5. Art. 120 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 86 ust. 1-2, ust. 10 oraz l0b oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 2a ustawy o VAT, w zw. z art. 91 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz w zw. z art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, poprzez ignorowanie przez UCS wniosków płynących z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (obecnie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej) (dalej: "TSUE"), podczas gdy na porządek prawny Unii Europejskiej składa się prawo pierwotne oraz prawo wtórne, uzupełniane orzecznictwem TSUE, który został powołany w celu kontrolowania, przestrzegania oraz dokonywania wykładni prawa wspólnotowego. W niniejszej sprawie UCS a) Niesłusznie uznał, iż faktura nr [...], wystawiona przez I., dotycząca wynajmu samochodu, dokumentuje czynność, która nie została dokonana, a więc strona nie przysługuje prawo do odliczenia VAT na niej wskazanego, podczas gdy zawiera ona błąd tzw. "mniejszej wagi’, która nie pozbawia podatnika prawa od doliczenia VAT na niej wskazanego, a nadto VAT na niej wykazany został odliczony przez stronę w terminach przewidzianych w ustawie o VAT, b) niesłusznie uznał, iż faktury, wskazane na str. 40 Decyzji, wystawione przez I. na rzecz Strony dokumentują czynności, które ma zostały dokonane, skoro usługi remontu/naprawy maszyn zostały w rzeczywistości wykonane (tj. maszyny Strony zostały naprawione), c) nie wykazał, by jakikolwiek podmiot w łańcuchu transakcji dopuścił się oszustwa podatkowego, a jeżeli do tego by doszło, w następnej kolejności UCS obowiązany był obalić tzw. dobrą wiarę Strony. Tymczasem UCS do takich wniosków nie tylko nie doszedł, ale w ogóle powyższych okoliczności nie przeanalizował, a więc, zgodnie z naczelną zasadą neutralności podatku VAT, jak i szeregiem zapadłych wyroków TSUE, UCS nie me prawa odmówić Stronie prawa do odliczenia podatku VAT z przedmiotowych faktur wystawionych przez I. 6. art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie ksiąg podatkowych Strony za nierzetelne i wadliwe, podczas gdy odzwierciedlają one stan faktyczny oraz prowadzone są zgodnie z odrębnymi przepisami. Skarżący wniósł o: uchylenie całości Decyzji Odwoławczej jak i poprzedzającej ją Decyzji, ze względu na liczne naruszenia prawa materialnego oraz proceduralnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, zasądzenie na rzecz Strony zwrotu niezbędnych kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy nie naruszyły prawa procesowego podczas gromadzenia i dokonywania oceny dowodów, zaś prawidłowo ustalony stan faktyczny trafnie rozważyły w ramach przepisów prawa materialnego. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa w zakresie wynajmu samochodu osobowego marki mercedes jaki miał mieć miejsce pomiędzy spółką I. sp z o,o., a firmą skarżącego T. P. należy wskazać, że skarżący przedstawił fakturę I. sp. z o.o. jako dokumentującą czynność usługi wynajmu samochodu osobowego i na jej podstawie dokonał odliczenia 50% podatku VAT wskazanego na tej fakturze , gdyż wynajem tego samochodu pozostawał w związku z czynnościami opodatkowanymi. Wynajem tego samochodu miał mieć miejsce od października do grudnia 2015 r. Organy w tym zakresie na podstawie dokumentów uzyskanych od Banku [...] oraz od dealera samochodów mercedes ustaliły, że przedmiotowy samochód miał być rzeczywiście wydany firmie I. w dniu 27.10.,2015 r. zaś kredyt dla tej firmy został uruchomiony ( została zawarta umowa w dniu 30.10.2015r ). Na tej podstawie wykazały, że faktura w części opiewającej na usługę w postaci wynajmu tego samochodu od 1.10,2015 r. stwierdza czynności nie mające miejsca w rzeczywistości, gdyż najwcześniej firma wynajmująca była w posiadaniu tego pojazdu w dniu 27.10.2015 r. Jest przy tym oczywiste, że dzień ten nie musiał pokrywać się z dniem kiedy firma I. wydala ten samochód firmie skarżącego. Organy w tym zakresie nie otrzymały żadnych dokumentów od skarżącego, czy też firmy I. odnoszących się do wydania samochodu, protokołów wydania itp. Z zeznań zarówno strony, jak i prezesa I. wynika, że umowa wynajmu została zawarta jeszcze przed odebraniem pojazdu od dealera firmy [...]. Obaj przesłuchani nie wskazali dokładnej daty wydania pojazdu a zatem organy mogły przyjąć, że faktura odnośnie miesiąca października 2015 nie stwierdza rzeczywistych czynności gospodarczych, tzn. że samochód nie był w tym miesiącu przedmiotem wynajmu./ Należy bowiem uwzględnić, że faktura nie jest jedynym i wystarczającym dowodem zaistnienia dostawy bądź usługi objętej opodatkowaniem VAT. Jak bowiem wynika z art. 86a ust. 1 ustawy o VAT w przypadku wydatków związanych z pojazdami samochodowymi kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, stanowi 50% kwoty podatku wynikającej z faktury otrzymanej przez podatnika. Jednocześnie jednak w myśl art. 88 ust.3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności. Oznacza to, że nie jest wystarczające do odliczenia podatku naliczonego posiadanie faktury stwierdzającej zakup usług zawiązanych z czynnościami opodatkowanymi. Poprzez podsiadanie takiej faktury podatnik realizuje jedynie formalny aspekt odliczenia. Przesłankę formalna. Konieczne jest bowiem, aby dana faktura była rzeczywista w sensie materialnym, czyli odnosiła się do rzeczywiście zaistniałych zdarzeń gospodarczych. Jeżeli zaistniałe usługi lub dostawy nie zostały w rzeczywistości dokonane, to podatnik nie posiada prawa do rozliczenia – odliczenia podatku naliczonego. Do zaistnienia takiego prawa spełniona musi być bowiem zarówno przesłanka formalna, jak również materialna opisana w powołanych przepisach. W przedmiotowej sprawie jak już powyżej wskazano organ ustalił, że skarżący nie mógł wynajmować samochodu w miesiącu październiku z uwagi na to że wynajmujący nie był w jego posiadaniu co najmniej do 27 października 2015 r. Pomimo tego przedstawił fakturę obejmująca tego typu zdarzenie jako podstawę do odliczenia podatku VAT. Nie wykazał przy tym w trakcie postępowania podatkowego jaka był data przekazania mu pojazdu. Brak także w tym zakresie dalszych dokumentów. W tych okolicznościach organy miały prawo przyjąć, że samochód ten nie był w październiku 20915 r. przedmiotem najmu pomiędzy I. i T.i odmówić podatnikowi prawa do odliczenia podatku za ten miesiąc. Trzeba zauważyć, że nie odmówiono mu prawa do odliczenia za pozostałe 2 miesiące. Jednocześnie nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego odnośnie wystąpienia drobnego błędu, o którym mowa w wyrokach TS UE z dnia 15 września 2010 r. w sprawie C – 516/14, czy z dnia 13 grudnia 2018 r w sprawie C – 491/18. Odnośnie rozstrzygnięcia w sprawie C-516/14 należy wskazać, że przedmiotem pytania nie była kwestia taka jak w przedmiotowej sprawie, ale problem rozstrzygany przez Trybunał leżał w niedokładnym określeniu usług wykonanych przez wystawcę faktury. Organy portugalskie miały wątpliwości czy niezbyt dokładny opis wykonanych usług może pozbawiać podatnika – zleceniodawcę prawa do odliczenia podatku naliczonego. Stad zadane pytanie: 'czy w ramach prawidłowej wykładni art. 226 pkt 6 dyrektywy [2006/112] możliwe jest uznanie [przez administrację podatkową i celną], że opis na fakturze zawierający wzmiankę »usługi prawne wykonane od [określonej daty] do dnia dzisiejszego« lub nawet »usługi prawne wykonane do dnia dzisiejszego«, jest niewystarczający, podczas gdy rzeczona administracja może, na podstawie zasady współpracy, otrzymać uzupełniające informacje, które uważa za konieczne w celu potwierdzenia istnienia oraz szczegółowych cech transakcji?.' TS UE rozstrzygnął, że niezbyt dokładny opis usługi w sytuacji, gdy istnieje możliwość stwierdzenia jakie to były usługi nie jest wystarczająca podstawa do odmowy odliczenia podatku naliczonego. Podobny problem wystąpił w sprawie C-491/18 . W sprawie tej, dotyczącej dostaw towarów TS UE orzekł odnośnie sytuacji, gdy wystawione faktury zawierały błąd dotyczący oznaczenia towarów będących przedmiotem odnośnych transakcji. Również zatem błąd dotyczył rodzaju towaru ( usługi ) będącej przedmiotem czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. Organy wskazywały więc na niedopełnienie wymogu z art. 226 pkt 6 i 7 wymagających podania ilości i rodzaju dostarczonych towarów lub zakresu i rodzaju wykonanych usług oraz daty dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usług lub daty dokonania wpłaty zaliczki, o której mowa w art. 220 pkt 4 i 5, o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury; Chodzi więc o niepodanie tych danych lub podanie ich niewystarczające. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie występuje. W fakturze wymieniono wszystkie te elementy, zaś przyczyną działania organów był fakt, że stwierdzenia odnośnie trwania umowy były nierzetelne. Faktura stwierdzała trwanie stosunku najmu ( czynności opodatkowanej ) w miesiącu październiku 2015 r. podczas gdy w rzeczywistości pojazd ten wynajmowany nie był. Stad też inna ocena prawna dokonana przez organ. Nie jest drobnym bledem stwierdzenie w fakturze VAT wykonywania usługi o charakterze trwałym przez miesiąc w sytuacji, gdy usługa taka w rzeczywistości nie była wykonywana. Jeżeli z przyczyn niezależnych od stron zafakturowana usługa nie mogła być wykonywana w umówionym okresie czasu, to wystawca faktury powinien wystawić korektę faktury, tak by opiewała na prawidłowy okres czasu. W przeciwnym czasie faktura taka w części dotyczącej okresu, gdy umowa nie była wykonywana była fakturą pustą. Taka zaś faktura nie może stanowić podstawy do odliczenia VAT i w tym zakresie organy nie naruszyły prawa. Nie naruszyły również organy prawa procesowego i materialnego w części w której odmówiły skarżącemu odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez spółkę I. za naprawę maszyn budowlanych. Jak już wyżej była mowa prawo takie przysługuje podatnikowi tylko wtedy gdy spełnione są dwa elementy: formalny i materialny. Pierwszy z nich to posiadanie faktury stwierdzającej, że dana usługa została wykonana, a drugi to rzeczywiste wykonanie danej usługi przez podmiot, który jest wystawca faktury. W przypadku gdy faktura ta opiewa na wykonanie usługi musi zostać stwierdzone ,że czynność składająca się na jej treść rzeczywiście została wykonana, czyli jak w przypadku niniejszym wykonane zostały naprawy sprzętu budowlanego, a poza tym musi być wykazane, że czynności te zostały wykonane rzeczywiście przez wystawiającego fakturę albo inne podmioty którymi się on posłużył zlecając im jako podwykonawcom dana usługę. Oczywiście bowiem podmiot wystawiający fakturę nie musi być rzeczywistym wykonawcą danej usługi, mógł ją zakupić w ramach działalności gospodarczej od innych podmiotów. Musi być jednak wykazane, że rzeczywiście bezpośredni podwykonawca lub kolejny podwykonawca usługę taka wykonali. Jeżeli usługa taka w ciągu podwykonawców ( co przecież nie jest zabronione ) nie została wykonana i nie zdołano wykazać, że któryś z podwykonawców ( wystawców kolejnych faktur ) usługę taka wykonał, to wówczas faktura wystawiona przez podmiot na rzecz podatnika nie stwierdza rzeczywiście wykonanej czynności i jako taka nie może służyć odliczeniu podatku VAT. Nie stwierdza bowiem rzeczywistych czynności gospodarczej, skoro w ciągu podwykonawców żaden z nich nie wykonał danych czynności, jak także nie wykonał ich ostateczny wykonawca . Działanie takie stanowi oszustwo podatkowe. Podatnik jednak w sytuacji, gdy wykonawca lub jego podwykonawca nie mieli możliwości wykonania danej usługi może skorzystać z prawa do odliczenia, jednak tylko wtedy gdy nie był świadomym uczestnikiem oszustwa podatkowego, jak także gdy mógł i powinien go uniknąć zachowując odpowiednia staranność stosownie do zamawianych usług. Sąd, co oczywiste w pełni zgadza się z poglądami wyrażonymi przez TS UE w wyroku z dnia 13 lutego 2013 r. r. C-285/11, w którym stwierdził on, że dyrektywę 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, iż sprzeciwia się ona temu, aby podatnik dokonywał odliczenia podatku od wartości dodanej znajdującego się na fakturach wystawionych przez dostawcę, jeżeli pomimo że usługa została wyświadczona, okazuje się, że nie została ona w rzeczywistości wykonana przez danego usługodawcę lub przez jego podwykonawcę, w szczególności ponieważ nie dysponowali oni koniecznym personelem, materiałami ani majątkiem, że koszty usługi nie zostały udokumentowane w ich księgowości oraz że nie zgadza się tożsamość osób, które podpisały niektóre dokumenty jako dostawcy, o ile spełnione zostały dwa warunki - że okoliczności te stanowią oszukańcze zachowanie i że wykazano na podstawie obiektywnych dowodów przedstawionych przez organy podatkowe, że podatnik wiedział lub powinien wiedzieć, iż transakcja przywoływana w celu uzasadnienia prawa do odliczenia związana była z tym oszustwem, czego ocena należy do sądu odsyłającego. W świetle powyższe orzeczenia oczywistym jest, że nie jest wystarczającym do pozbawienia prawa do odliczenia podatnika podatku od towarów i usług podatku naliczonego w sytuacji, gdy faktura nie stwierdza zdarzeń zgodnych z rzeczywistością chyba, że podatnik o takiej okoliczności wiedział lub też powinien wiedzieć, co należy wykazać na podstawie obiektywnych okoliczności. Organy w przedmiotowej sprawy wykazały istnienie obu przesłanek. W pierwszej kolejności odnieść się należy do dokonanej oceny dowodów i powstałych na tej podstawie ustaleń faktycznych. Organy ustaliły, na podstawie zabezpieczonych faktur, że I. sp z o.o. miały wykonywać remonty, naprawy maszyn budowlanych na rzcz T.S. B. Organy przesłuchały właściciela tej spółki i z jego wypowiedzi wynikało, że spółka ta posiada możliwości techniczne dokonywania napraw, posiadając warsztaty i zatrudniając pracowników. Zeznał on, że dokonywał napraw sprzętu kierowanego do naprawy przez firmę T.t, ale też maszyny takie były naprawiane przez firmy D. i B1. Miało to wynikać z tego, że pozostawały one na miejscu wykonywana robot przez tę firmę ( T.) i zasady ekonomii wskazywały na to, że powinny być naprawiane na Śląsku, gdzie się znajdowały. Dlatego też I. zlecał te naprawy tym firmom. Wskazał, że podzlecanie nie jest zabronione. Z zestawienia sporządzonego w decyzji ( k 30-32 ) wynika, że wszystkie naprawy jakie miały być dokonane w październiku i grudniu 2015 r. – zakwestionowane przez organ zostały dokonane przez te dwie firmy jako podzleceniobiorców I. – B1 i D. Organy w tym zakresie dokonały ustaleń co do majątku tych firm, ilości zatrudnianych pracowników celem wykazania czy były one w stanie dokonać napraw. Niewątpliwie napraw maszyn budowlanych z jednej strony wymaga specjalistycznej wiedzy co do zasad takiej naprawy, doświadczenia i umiejętności, zaś z drugiej strony specjalistycznych często narzędzi czy części zapasowych. I. wskazała najpierw jako swojego zleceniobiorcę firmę B1, a następnie firmę D. Prezes spółki B1, która w świetle wypowiedzi Prezesa spółki I. D.K. miała przeprowadzać remonty na placach budowy i bazie T. nie stawił się na przesłuchanie. Organy dopuściły dowód z zeznań pracownicy tej spółki M.i B. uzyskany w trakcie postępowania dotyczącego tego podmiotu. Zeznała ona, że zajmując się praca administracyjną nic nie wie o współpracy z firma I., a jedynie wystawiała na jej rzecz faktury. Podała, że spółka nie zatrudniała pracowników, nie miał magazynów, nie użytkowała maszyn ani urządzeń czy środków transportu. Nie wiedziała nic o współpracy ze spółka B. , słyszał a o spółce S. Organ wobec braku wykazania możliwości dokonywania napraw przez tę spółkę i pozyskania faktur na usługi po raz kolejny podzlecone przeprowadził czynności dowodowe co do podmiotów S. i B. Przesłuchanie prezesa spółki S. S. L. nie wykazało aby wykonywała ona zlecenia na rzecz spółki B1. Świadek zasłonił się niepamięcią co do wszystkich elementów przesłuchania stwierdzając jedynie, że nie wykonywał prac na rzecz spółki B1, a na fakturach firmy S. na rzecz I. nie figurują jego podpisy. Zeznania tego świadka – prezesa zarządu wykluczają wykonywanie prac na rzecz spółki B1. Brak jest podstaw do poszukiwania dalszych dowodów w sytuacji, gdy nie jest wiadomo, że będą to dowody przeciwne. Prezes zarządu spółki B. nie stawił się na przesłuchanie. Jednakże odnośnie tego podmiotu wykazano ,że nie zatrudniał on żadnych pracowników co skutkowało przyjęciem niemożności dokonania naprawy ( 1 faktura ). Dokonane ustalenia na podstawie dokumentów są w ocenie sądu ( przy uwzględnieniu całokształtu materiału dowodowego sprawy ) wystarczające do dokonania oceny tego elementu stanu faktycznego. Trzeba podkreślić, że organy nie podjęły próby wezwania świadków w osobach prezesów tych spółek jednak nie stawili się oni na przesłuchania. Organy uzyskały w tym zakresie inne dowody, w związku z czym odstąpienie od przesłuchania osób, które nie stawiły się na przesłuchanie nie spowodowało luk w materiale dowodowym. Dokonując zatem czynności dowodowych w tej części ciągu zlecania napraw sprzętu budowlanego jaki miał wykonać I. na rzecz T. organy wykazaly, że żadna ze spółek które miały tego dokonać, a więc B1, S., B. nie mogły wykonać tych usług. Organy przeprowadziły także czynności co do możliwości wykonania napraw przez firmę D. W tym zakresie przesłuchały 4 osoby. Spośród nich nikt nie miał wykształcenia w zakresie naprawy maszyn budowlanych. Nie dysponowała ta spółka odpowiednim zapleczem magazynowym, nie dysponowała parkiem maszyn i narzędziami służącymi do wykonywania takich napraw. M. J. stwierdził co prawda że, że sam lub z synem dokonywał napraw, ale podał też, że jeżeli zakres napraw był szerszy to zlecał to innym podmiotom. Nie potrafił jednak wskazać tych podmiotów w sposób rzeczowy i konkretny, jak także nie posiadał żadnych faktur na tak podzlecane usługi. Dodatkowo jego zeznania niezupełnie pokrywają się z zeznaniami D. J., który podał że naprawiał jedynie traktor. Przedstawiciele spółki D. nie potrafili zatem wykazać, że samodzielnie dokonali wszystkich napraw ani też nie wykazali wykonania ich przez inny podmiot. Nie jest przy tym istotne czy świadek posiada wiedze na temat dokonywania napraw sprzętu budowlanego, ale istotne jest to, że nie potrafił wskazać, kto wykonał prace wymienione w fakturach. Organy dysponując zatem takim materiałem dowodowym w tym zakresie mogły bez wątpienia przyjąć, że podmiot ten nie wykonał wykazanych w fakturach napraw o wielotysięcznej wartości. Wskazanie przez świadka, że podwykonawca była firma W. lub W1 nie jest wystarczające do przyjęcia, że prace te zostały rzeczywiście wykonane. Świadek wielokrotnie powoływał się na korzystanie z usług firm zewnętrznych jednak wezwany do podania ich nazw i siedzib nie udzielił odpowiedzi. Również w tym zakresie organ miał zatem prawo przyjąć, że firma D. nie wykonywała napraw wynikających z faktur wystawionych na rzecz I. Nie posiadała ona sprzętu, możliwości, bazy. Nie wskazała także żadnego podwykonawcy, który miał by wykonać czynności naprawy, których sama nie była w stanie dokonać. Ustalenia organu w tym zakresie, jak także odnośnie spółki B1 nie przekraczają ram określonych w art. 122 i 187 § 1 o.p. Organ zgromadził cały dostępny materiał dowodowy w postaci zeznań świadków oraz dokumentów. Materiał ten rozpatrzył w sposób wyczerpujący a przedstawiona wersja przebiegu wydarzeń polegająca na braku wykonania napraw przez firmę I. za pomocą podzleceniobiorców jest spójna i znajduje potwierdzenie w zebranych dowodach, zwłaszcza zeznaniach ich właścicieli i pracowników, którzy sami nie potrafili wykazać, że prace wykazane w fakturach mogli wykonać z uwzględnieniem ich możliwości personalnych i technicznych. Wykazały one w sposób dokładny istotne elementy zeznań poszczególnych świadków, które wskazują dlaczego nie przyjęły one ,że prace przez spółki nie zostały wykonane. Organ swoje wnioskowanie odnośnie przyjęcia, że podmioty wykazane w fakturach nie dokonały napraw, które są w nich wymienione przedstawiły szczegółowo na stronach 50 i 51 decyzji. Sąd zgadza się z argumentami, że żaden z tych podwykonawców nie zajmował się profesjonalnie naprawą takiego sprzętu. Nie posiadał ani ludzi, ani możliwości technicznych dokonywania takich napraw . jednocześnie, jak to wcześniej sugerował organ w sytuacji, gdy operowały one na Śląsku, to nie było potrzeby aby zlecać naprawy I., a ten dopiero podzlecał je tym spółkom ( D. i B1 ) w sytuacji, gdy S. B. mógł je zatrudniać bezpośrednio. Korzystając z usług I. wydłużał łańcuch podmiotów świadczących usługę, przy czym z jednej strony zeznał, że zatrudniał I. bo zależało mu na dobrej usłudze, a z drugiej strony wynika, że nie interesował się wykonywaniem napraw. Oceniając zatem całokształt argumentacji przedstawionej przez organ nie można stwierdzić, że dokonana prze niego ocena dowodów nie jest wszechstronna, a zatem narusza prawo procesowe. W ten sposób natomiast organ wypełnił 1 warunek odmowy odliczenia podatku naliczonego z faktur nie stwierdzających dokonania czynności ( usług ) w nich wykazanych. Zgodnie jednak z powołanym orzeczeniem podatnik może być pozbawiony takiego odliczenia tylko wtedy, gdy wiedział o takim stanie wykonanych czynności stwierdzonych fakturami, bądź też powinien był wiedzieć. Również jednak w tym zakresie organ dokonał całościowych rozważań i wskazał dlaczego uznał, iż podatnik nie znajdował się w stanie dobrej wiary i że powinien był wiedzieć, że faktury stwierdzają czynności jakie nie zostały dokonane. Organ wskazał zatem, że podatnik powinien był wiedzieć o istniejącym oszustwie gdyż nie dopełnił zasad ostrożności przy prowadzeniu i zlecaniu napraw w szczególności poprzez: - brak zweryfikowania kontrahenta , co do możliwości wykonywania napraw na Śląsku " gdyż miał do niej zaufanie ", - nie sprawdził możliwości techniczno-organizacyjnych I. spółka z o.o. , -nie interesował się podmiotami jakie wykonywać miały usługi naprawy na rzecz I. a w konsekwencji jego, -nie miał wiedzy kto dokonuje napraw, chociaż to on wybierał fachowców, -płacił za wykonywane usługi bardzo wysokie kwoty " w ciemno". Niewątpliwie prowadzeni przedsiębiorstwa w sposób rozważny i prawny jest podstawowym obowiązkiem przedsiębiorcy. Zwłaszcza w zakresie VAT powinien on w sposób skrupulatny dokonywać weryfikacji swoich kontrahentów ( w czasach występowania karuzel podatkowych obowiązki te były uświadomione podatnikom ), tak aby nie dochodziło do obrotu jedynie pustymi fakturami i nie dochodziło do uszczupleń w podatku, a podatnicy korzystali z zasady neutralności VAT w sposób zgodny z przepisami, spełniając obie przesłanki zwrotu podatku. W przedmiotowej sprawie skarżący nie dochował takiej ostrożności w związku z czym w oparciu o powołane przepisy organ odmówił mu zwrotu podatku naliczonego od faktur na naprawy sprzętu wystawione przez I. sp. z o.o. Nie znajdując naruszenia przepisów prawa procesowego ani materialnego sąd skargę oddalił w myśl art. 151 ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI