I SA/Rz 680/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2018-12-13
NSApodatkoweWysokawsa
prawo celnewartość celnadług celnyimportsok jabłkowyzgłoszenie celneorgan celnypostępowanie administracyjneWspólnotowy Kodeks CelnyUnijny Kodeks Celny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę dotyczącą określenia długu celnego, uznając prawidłowość ustaleń organów celnych co do zaniżonej wartości celnej importowanego soku jabłkowego.

Sprawa dotyczyła określenia długu celnego w związku z importem soku jabłkowego z Ukrainy. Strona skarżąca zarzucała organom celnym błędne ustalenie wartości celnej towaru, naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym zarzut przedawnienia. Sąd uznał, że organy celne prawidłowo zakwestionowały zadeklarowaną wartość transakcyjną ze względu na uzasadnione wątpliwości co do jej wiarygodności, wynikające m.in. z powiązań między podmiotami i rozbieżności w dokumentacji. Wobec tego, organy zasadnie zastosowały metodę ostatniej szansy do ustalenia wartości celnej. Sąd oddalił skargę, uznając postępowanie organów za prawidłowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę A. w T. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymujące w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w przedmiocie określenia długu celnego. Spór dotyczył wartości celnej soku jabłkowego importowanego z Ukrainy. Strona skarżąca, działając jako przedstawiciel pośredni importera, złożyła zgłoszenia celne, w których zadeklarowano określoną wartość towaru. Organy celne zakwestionowały tę wartość, uznając, że nie odzwierciedlała ona faktycznie zapłaconej lub należnej sumy, powołując się na fikcyjne transakcje, powiązania między podmiotami oraz rozbieżności w dokumentacji. W konsekwencji organy ustaliły wyższą wartość celną i określiły należności celne. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa wspólnotowego i krajowego, w tym przedawnienie roszczenia. DIAS utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji, wyjaśniając zastosowane przepisy i analizując zarzuty odwołania. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, uznał, że organy celne prawidłowo zakwestionowały zadeklarowaną wartość transakcyjną ze względu na uzasadnione wątpliwości, takie jak kilkukrotna różnica w cenie towaru między fakturami, niemożność identyfikacji kontrahentów oraz powiązania między podmiotami. Sąd stwierdził, że organy zasadnie zastosowały metodę ostatniej szansy do ustalenia wartości celnej, po wykluczeniu innych metod. Sąd oddalił skargę, uznając postępowanie organów za prawidłowe i zgodne z prawem, a zarzuty strony skarżącej za bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organy celne prawidłowo zakwestionowały zadeklarowaną wartość transakcyjną, gdyż istniały uzasadnione wątpliwości co do jej wiarygodności, wynikające z powiązań między podmiotami, rozbieżności w dokumentacji oraz ustaleń kontrolnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy celne miały podstawy do zakwestionowania wartości transakcyjnej ze względu na liczne wątpliwości, takie jak fikcyjne faktury, powiązania między podmiotami, niemożność identyfikacji kontrahentów oraz rozbieżności w płatnościach. Te okoliczności uzasadniały odrzucenie wartości transakcyjnej i przejście do metod alternatywnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

UKC art. 29 § 1

Unijny kodeks celny

Wartość celna towaru jest wartością transakcyjną, tj. ceną faktycznie zapłaconą lub należną, pod warunkiem, że nie istnieją uzasadnione wątpliwości co do jej wiarygodności i że powiązania między stronami nie wpłynęły na cenę.

P.c. art. 73 § 1

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne

Do postępowań w sprawach celnych nie stosuje się przepisów rozdziału 1 działu IV Ordynacji podatkowej.

Pomocnicze

UKC art. 30

Unijny kodeks celny

Określa metody ustalania wartości celnej w przypadku, gdy wartość transakcyjna nie może być przyjęta (towary identyczne, podobne, cena jednostkowa, wartość kalkulowana).

UKC art. 31 § 1

Unijny kodeks celny

Określa metodę ostatniej szansy jako metodę ustalania wartości celnej, gdy inne metody nie mogą być zastosowane.

UKC art. 78 § 1

Unijny kodeks celny

Umożliwia organom celnym kontrolę dokumentów i danych handlowych po zwolnieniu towarów w celu weryfikacji prawidłowości danych w zgłoszeniu.

UKC art. 221 § 3

Unijny kodeks celny

Określa termin 3 lat na powiadomienie dłużnika o długu celnym.

UKC art. 221 § 4

Unijny kodeks celny

Przewiduje wyjątek od terminu 3 lat, gdy dług celny powstał na skutek czynu podlegającego sankcjom karnym.

RWKC art. 181a § 1

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2454/93

Umożliwia organom celnym nieustalanie wartości celnej przy użyciu metody wartości transakcyjnej, jeśli mają uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości.

RWKC art. 151 § 3

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2454/93

Wskazuje, że przy stosowaniu metody ostatniej szansy należy przyjąć najniższą z ustalonej wartości towaru stanowiącego materiał porównawczy.

P.c. art. 56

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne

W przypadku długu celnego powstałego na skutek czynu karalnego, powiadomienie dłużnika może nastąpić po upływie 5 lat od dnia powstania długu.

P.u. art. 144 § 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.

P.u. art. 145

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Postępowanie w sprawie wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości może być podjęte przeciwko syndykowi, jeśli wierzytelność nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ ocenia zebrany materiał dowodowy według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ jest obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

O.p. art. 210 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne.

GATT 1994 art. VII

Układ ogólny w sprawie taryf celnych i handlu 1994

Reguluje zasady ustalania wartości celnej towarów.

Porozumienie w sprawie stosowania artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 art. 3 § 1

Podkreśla, że podstawową metodą ustalania wartości celnej jest wartość transakcyjna.

Porozumienie w sprawie stosowania artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 art. 7 § 1

Określa zasady ustalania wartości celnej, w tym możliwość stosowania metod alternatywnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy celne prawidłowo zakwestionowały wartość transakcyjną ze względu na uzasadnione wątpliwości. Zastosowanie metody ostatniej szansy było uzasadnione. Nie doszło do naruszenia przepisów o przedawnieniu obowiązku zapłaty długu celnego. Ogłoszenie upadłości strony nie skutkowało nieważnością postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (m.in. art. 29, 31, 221 WKC). Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (m.in. dowolna ocena dowodów, brak wyjaśnienia okoliczności, sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym). Zarzut przedawnienia obowiązku zapłaty długu celnego. Zarzut naruszenia przepisów Prawa upadłościowego i Ordynacji podatkowej w zakresie prowadzenia postępowania po ogłoszeniu upadłości.

Godne uwagi sformułowania

zadeklarowana wartość celna towaru budzi uzasadnione wątpliwości organy celne są uprawnione a zarazem zobowiązane do samodzielnego, wszechstronnego zbadania sprawy nie ma jednego, jednolitego "wzoru" wymagań dotyczących zgłoszenia celnego wartość celna ustalana metodą wartości ostatniej szansy powinna uwzględniać inne, stosowane z gradacją metody zastępcze z rozsądną elastycznością

Skład orzekający

Elżbieta Mazur-Selwa

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Wolska

sędzia

Piotr Godlewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej w przypadku wątpliwości co do deklarowanej wartości transakcyjnej, stosowanie metod alternatywnych (w tym metody ostatniej szansy), postępowanie w przypadku powiązań między podmiotami, kwestie przedawnienia długu celnego w kontekście czynów karalnych, prowadzenie postępowań administracyjnych po ogłoszeniu upadłości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji importu soku jabłkowego i zastosowanych przepisów prawa celnego (WKC, RWKC). Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być stosowana w innych przypadkach długu celnego powstałego w wyniku czynów karalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii ustalania wartości celnej, co jest kluczowe w handlu międzynarodowym. Pokazuje, jak organy celne weryfikują deklaracje i jakie metody stosują w przypadku podejrzenia oszustwa, a także jak sąd administracyjny ocenia te działania. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie celnym i handlowym.

Jak organy celne wykrywają zaniżanie wartości towarów importowanych? Analiza orzeczenia w sprawie długu celnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 680/18 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2018-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-08-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Wolska
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I GSK 692/19 - Postanowienie NSA z 2023-02-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 858
art 73
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. spraw ze skarg A. w T. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2018 r.nr [...] z dnia [...] maja 2018 r.nr [...] z dnia [...] maja 2018 r.nr [...] z dnia [...] maja 2018 r.nr [...] z dnia [...] maja 2018 r.nr [...] z dnia [...] maja 2018 r.nr [...] w przedmiocie długu celnego -skargi oddala-
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli są opisane w sentencji wyroku decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej ( dalej: "DIAS", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymujące w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celno – Skarbowego ( dalej: "organ I instancji") w przedmiocie określenia A. sp. z o.o. ( dalej: "importer") oraz J.P. syndykowi masy upadłości A. sp. z o.o. ( poprzednio B. sp. z o.o.; dalej: "strona skarżąca" lub" skarżący") prawnie należnych kwot wynikających z długu celnego powstałego w wyniku dopuszczenia do obrotu towarów objętych zgłoszeniami celnymi opisanymi w tych decyzjach.
W podstawie prawnej powołano art 5 pkt 39, art 22 ust. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny ( Dz.Urz. UE seria L Nr 269 z dnia 10 października 2013 r. ze zm.), art 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne ( Dz.U. z 2018 r., poz. 167 ze zm.; dalej: "P.c."), art 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2018 r., poz. 800; dalej: "O.p.").
Z uzasadnień decyzji i akt sprawy wynika, że strona skarżąca, działając w charakterze przedstawiciela pośredniego z upoważnienia importera w dniach odpowiednio: 13 marca 2013 r., 6 marca 2013 r., 6 marca 2013 r., 17 kwietnia 2013 r., 20 lutego 2013 r., 20 lutego 2013 r. złożyła zgłoszenia celne dla przywiezionego z Ukrainy towaru opisanego jako "zagęszczony sok jabłkowy do przetwórstwa spożywczego o liczbie Brix 21 ± 0,5 % niesłodzony". Z dołączonych do zgłoszeń dokumentów wynikało, że eksporterem towaru była G., a odbiorcą B. sp. z o.o.
W toku przeprowadzonych przez organ postępowań organy zgodnie stwierdziły, że zadeklarowana w zgłoszeniach celnych wartość towaru w postaci soku jabłkowego zaklasyfikowanego wg kodu TARIC 2009 79 98 20 nie odzwierciedlała całkowitej faktycznie zapłaconej bądź należnej sumy określonej w art 29 WKC.
Ustaleń tych organy dokonały w toku kontroli wszczętych na podstawie art 78 WKC.
Stwierdzono, że dołączone do zgłoszeń faktury zostały wystawione na potrzeby udokumentowania fikcyjnych transakcji i nie stanowią wiarygodnych dokumentów co do prawdziwości wskazanych danych, co z kolei stanowiło podstawę do pominięcia wartości transakcyjnej towaru zgodnie z art 181 a RWKC i ustalenia wartości celnej przewidzianej w art 30 bądź 31 WKC. Wykluczając kolejno wymienione w przepisie metody organ zastosował metodę ostatniej szansy. Dla potrzeb ustalenia tej wartość dokonano przeglądu ogólnopolskiej bazy, w których cena wynosiła 0,74 EUR za sok jabłkowy o wartość 65 Brix. Pojawiające się w sprawie wątpliwości co do opisu towaru organy rozstrzygnęły na korzyść zgłaszającego. Jak zauważono w zgłoszeniach celnych zgłaszający zadeklarował towar jako "zagęszczony sok jabłkowy do przetwórstwa spożywczego o liczbie Brix 21 ±0,5 % niesłodzony", podczas gdy z dokumentów pochodzenia towaru świadectwach Form A i certyfikatach jakości dołączonych do zgłoszenia liczba Brix została określona na poziomie<67. Orany przyjęły z korzyścią dla zgłaszającego, że przedmiotem importu był sok jabłkowy o liczbie Brix 21. Następnie organ I instancji zasięgnął opinii biegłego z zakresu technologii żywności i żywienia w sprawie ustalenia procentowej różnicy w cenie soku jabłkowego o liczbie Brix 21 w odniesieniu do soku jabłkowego z ogólnopolskiej bazy danych o liczbie Brix 65. Z opinii wynikało, że cena soku jabłkowego o liczbie Brix 21 powinna być ok. 68 % mniejsza w porównaniu do soku o liczbie Brix 65. Z uwagi z kolei na to, że w zgłoszeniu wartość transakcyjna uwzględniała również koszty transportu na odcinku Gorodok-Korczowa, organ I instancji dokonał doliczenia tych kosztów do ustalonej wartości.
Działając na podstawie art 104 ust. 1 Unijnego Kodeksu Celnego organ I instancji zaksięgował różnice pomiędzy kwotami należnymi a wskazanymi w zgłoszeniach i zobowiązał do ich zapłaty stronę skarżącą oraz importera, stwierdzając jednocześnie obowiązek uiszczenia odsetek na podstawie art 65 ust. 5 P.c.
W odwołaniach od decyzji strona skarżąca zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów prawa wspólnotowego, tj.:
-przepisów art.29 ust.2 pkt b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 ze zm.; dalej: "WKC", poprzez jego niezastosowanie, mimo iż prawidłowe rozumowanie i uwzględnienie dostępnych danych powinno prowadzić do wniosku, iż mimo powiązań podmiotów biorących udział w transakcji, wartość celna towaru jest zgodna z podaną w zgłoszeniu celnym wartością transakcyjną;
-przepisów art.30 ust.1 i ust.2, art.31 ust.1 i art.214 WKC poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące zakwestionowaniem wartości celnej towarów podanej w zgłoszeniu oraz dowolnym i nieprawidłowym ustaleniem ich wartości;
-przepisów art.31 ust.2 pkt g) i art.214 WKC poprzez jego niezastosowanie i określenie wartości celnej na podstawie arbitralnie ustalonych przez organ celny wartości;
-przepisów art.35 WKC poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie wpływu kursu walut na wartość celną towaru;
- art.181 a ust.1 i ust.2 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. wprowadzającego niektóre przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993r. ze zm. ; dalej: "RWKC"), poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie;
-przepisów art.221 ust.3 WKC poprzez jego błędną interpretacją, która spowodowała nieuwzględnienie okoliczności upływu terminu dla powiadomienia dłużnika o długu celnym oraz możliwości określenia wymiaru należności celnych w nowej wysokości;
-przepisów Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 oraz przepisów art. VII GATT w zw. z art.31 ust.1 WKC, poprzez ich niezastosowanie i ustalenie wartości celnej w sposób nierozsądny, z pominięciem podstawowych zasad takich jak: zasada, iż naczelną wartością jest wartość transakcyjna, zasada ustalenia faktycznej wartości towaru, co doprowadziło do ustalenia wartości celnej towaru z przekroczeniem uprawnień i naruszeniem przepisów prawa.
2. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.:
- przepisów art.144 i art.145 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe, poprzez ich niewłaściwą interpretację i niewłaściwe zastosowanie przejawiające się brakiem: zawieszenia postępowania administracyjnego wobec spółki, która ogłosiła upadłość, niezgłoszenia wierzytelności we właściwym trybie przewidzianym ustawą i w końcu wydanie decyzji przeciwko syndykowi, który nie był powiadomiony o wszczęciu i prowadzeniu postępowania,
-przepisów art.121 § 1, art.122, art.124, art.187 § 1 i art.191 O.p. poprzez ich niezastosowanie i całkowicie dowolną ocenę materiału dowodowego sprawy, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz sprzeczność ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału, w szczególności w zakresie ustalenia właściwej wartości celnej importowanego towaru,
-przepisów art.123 O.p. poprzez jego niezastosowanie i uniemożliwienie syndykowi - jako stronie postępowania czynnego udziału w sprawie,
-art.192 O.p. poprzez jego niezastosowanie i uznanie za udowodnione faktów wynikających z dowodów, co do których strona nie miała możliwości wypowiedzenia się.
Na tych podstawach wniosła o:
- uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i umorzenie postępowań, ewentualnie
- uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
DIAS nie podzielił zarzutów odwołań i opisanymi w sentencji wyroku decyzjami utrzymał zaskarżone decyzje w mocy.
W pierwszej kolejności organ wyjaśnił, że z dniem 01.05.2016r. nastąpiła zmiana unijnego prawa celnego. Od tej daty rozpoczęły obowiązywanie przepisy:
- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 09.10.2013r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE seria L Nr 269 z dnia 10.10.2013r. ze zm.; dalej: "UKC",
- rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2015/2446 z dnia 28.07.2015r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. UE seria L Nr 343 z dnia 29.12.2015r. ze zm.),
- rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2015/2447 z dnia 24.11.2015r. ustanawiającego szczególne zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE seria L Nr 343 z dnia 29.12.2015r.),
-ustawa z dnia 22.06.2016r. o zmianie ustawy Prawo celne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016r. poz.1228).
Wobec braku przepisów przejściowych organ stwierdził, że zastosowanie znajdzie ukształtowana przez orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE zasada stosowania uchylonych przepisów do oceny zdarzeń, które miały miejsce pod ich rządami. W związku z powyższym jako podstawę materialno-prawną stanowią przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC) oraz rozporządzenia wykonawczego (RWKC), obowiązujące w dacie zdarzeń będących przedmiotem postępowania.
Odnosząc się kolejno do postawionych w odwołaniach zarzutów stwierdził, że materiał dowodowy potwierdzał wątpliwości, co do zadeklarowanych w zgłoszeniach celnych wartości celnych.
Świadczą o tym:
-fakt, że w odniesieniu do towarów będących przedmiotem postępowań wystawiono po dwie faktury o tych samych numerach i tej samej dacie, w których cena za jedną tonę koncentratu soku jabłkowego była kilkakrotnie wyższa. W fakturach, wg których ukraińskie firmy sprzedały koncentrat soku jabłkowego brytyjskiej firmie G., cena za jedną tonę koncentratu soku jabłkowego wynosiła 1 520 EUR, natomiast w fakturach dołączonych do zgłoszeń celnych cena za jedną tonę wynosiła 160 EUR.
-fikcyjne dane dotyczące kontrahenta - firmy G., nie pozwalające organom celnym Wielkiej Brytanii na ustalenie informacji dotyczących dokonywanego przez tę firmę obrotu koncentratem soku jabłkowego, jak również płatności otrzymywanych lub ponoszonych przez tę firmę,
-ustalenia z czynności kontrolnych prowadzonych w Spółce A., gdzie sprawdzeniu poddano wartość celną towarów wprowadzanych na obszar Unii Europejskiej w okresie od dnia 27.11.2012r. do dnia 19.01.2015r., w tym również towarów objętych przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi, udostępnionych przez Prokuraturę Okręgową ( sprawa sygn. akt VDs.25/14 ) oraz informacji uzyskanych z instytucji bankowych, prowadzących rachunki kontrolowanej Spółki. Na ich podstawie ustalono, że płatności mogące stanowić rozliczenie z kontrahentami zagranicznymi wyniosły łącznie 33 005 175, 29 EUR, a ustalona łączna kwota zobowiązań za wszystkie importowane towary w okresie objętym kontrolą wyniosła 25 562 726,82 EUR. Nie udostępniono przy tym pełnej dokumentacji dotyczącej płatności celem zweryfikowania brakującej kwoty,
- ustalenia poczynione przez Komendę Wojewódzką Policji w sprawie o sygn. akt V Ds. 25/14 dotyczące obrotu koncentratem soku jabłkowego z udziałem m.in. firmy A. Sp. z o.o. , z których wynika, że w okresie od lutego 2012r. do maja 2014r. na terenie województw: , świętokrzyskiego, małopolskiego oraz Ukrainy działała zorganizowana grupa przestępcza mająca na celu popełnianie przestępstw polegających na wprowadzaniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej co do rzeczywistej wartości towaru w postaci importowanego z Ukrainy koncentratu soku jabłkowego, a w konsekwencji narażenie na uszczuplenie należności celnych i z tytułu podatku od towarów i usług. Z materiałów tych wynikało, że cała transakcja zakupu koncentratu soku jabłkowego przez A. Sp. z o. o. oraz inne polskie firmy była kontrolowana przez firmę T.B. na Ukrainie. Zorganizowany przestępczy proceder oparty był na brytyjskich (filie zarejestrowane na Ukrainie) i polskich firmach-słupach, w tym m.in. G. i A. Sp. z o. o. Faktyczny obrót towaru objętego zgłoszeniem celnym będącym przedmiotem niniejszego postępowania, odbywał się pomiędzy podmiotami powiązanymi w ramach tego samego koncernu. Faktury wystawiane przez pośredniczącą w sprzedaży firmę G. w Wielkiej Brytanii służące do ustalania wartości celnej, w tym załączone do zgłoszeń celnych będących przedmiotem niniejszych spraw, jak również umowę pomiędzy firmą G., a A. Sp. z o. o. podpisywał Z. - członek zarządu finalnego odbiorcy koncentratu soku jabłkowego, tj. firmy T.B. Polska Sp. z o.o. Spółka Komandytowo-Akcyjna.
Na tej podstawie organ stwierdził, że były to transakcje łańcuchowe, w przypadku których następuje fikcyjne odsprzedanie towaru w tym samym dniu za cenę ponad 9-krotnie wyższą niż w przypadku poprzedniej transakcji.
Organ wyjaśnił przy tym, że powyższe ustalenia zostały oparte na dowodach z dokumentów urzędowych - pism ukraińskiej i brytyjskiej administracji a także dokumentów z karnego postępowania przygotowawczego, podczas gdy strona skarżąca nie wskazała konkretnych dowodów, czy dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę do ich zakwestionowania.
Organ II instancji nie miał również wątpliwości co do zastosowanej metody ustalenia wartości, jak i samych wartości.
Jak wyjaśnił z uwagi na brak materiału porównawczego wykluczono możliwość zastosowania metody transakcyjnej towarów identycznych, podobnych, oraz ceny jednostkowej. Z uwagi z kolei na nieprzedłożenie dokumentów umożliwiających ustalenie wartości metodą wartości kalkulowanej przyjęto metodę ostatniej szansy, stosując przy tym uwagi interpretacyjne zawarte w załączniku nr 23 do RWKC.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia wpływu kursu walut na wartość celną, organ II instancji wyjaśnił, że reguły stosowania kursów waluty wynikały z obowiązujących w dacie dokonania zgłoszeń celnych przepisów art.35 WKC, art.169 - 172 WKC i § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004r. w sprawie kursu wymiany stosowanego w celu ustalania wartości celnej (Dz. U. Nr 87 poz.827), zgodnie z którymi jeżeli elementy służące do ustalenia wartości celnej towarów wyrażone są w walucie innej niż waluta państwa członkowskiego, w którym ustalana jest wartość celna, kurs, który ma być zastosowany, powinien być taki, jak należycie opublikowany przez właściwe w tym celu organy. Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia wartość celną towaru ustala się na podstawie bieżących kursów średnich walut obcych w złotych, wyliczanych i ogłaszanych przez Narodowy Bank Polski. Co do zasady są one ustalane w przedostatnią środę miesiąca i obowiązują przez cały następujący po nim miesiąc kalendarzowy. Ustalona z zastosowaniem tak określonego kursu walut wartość celna towaru stanowi podstawę ustalenia wartości statystycznej oraz określenia należności celnych z zastosowaniem stawki celnej ad valorem określonej jako procent wartości celnej towaru.
Powołując się na art.76 ust.3 WKC organ wskazał, że wpisanie zgłoszenia do rejestru ma tę samą moc prawną, co przyjęcie zgłoszenia określonego w art.62 WKC i skutkuje – w przypadku procedury dopuszczenia do obrotu - powstaniem długu celnego i w konsekwencji zastosowaniem do przeliczeń kursu walut, obowiązującego w dacie wpisu do rejestru. Zatem prawidłowo zastosowano kurs NBP z tabeli kursów nr 14/A NBP z dnia 22.01.2014r.
Za bezzasadny organ II instancji uznał zarzut naruszenia przepisów art. 221 ust.3 WKC w zakresie upływu terminu dla powiadomienia dłużnika o długu celnym oraz możliwości określenia wymiaru należności celnych w nowej wysokości. Z akt wynika że zgłoszenia objęte niniejszym postępowaniem, zostały dokonane odpowiednio w dniach: 13 marca 2013 r., 6 marca 2013 r., 6 marca 2013 r., 17 kwietnia 2013 r., 20 lutego 2013 r., 20 lutego 2013 r. W tym zakresie wyjaśnił, że powiadomienie dłużników o kwotach należności wynikających z długu celnego, zgodnie z art.221 ust.3 i ust.4 WKC nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje jednak zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art.243 na czas trwania procedury odwoławczej. Przy czym, jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat.
Wyjaśnił przy tym, że przepis ten nie odnosi się ani do wyroku skazującego, ani do wszczęcia postępowania karnego, lecz do popełnienia czynu. Dla możliwości powiadomienia dłużnika o kwocie należności istotne jest stwierdzenie faktu popełnienia czynu podlegającego ściganiu karnemu, niezależnie od tego czy istnieją podstawy do przypisania odpowiedzialności karnej za ten czyn osobie dłużnika (Europejski Trybunał Sprawiedliwości sprawa C-124/08 i C-125/08).
Organ II instancji stwierdził istnienie związku pomiędzy powstaniem długu celnego z tytułu przywozu na teren Wspólnoty towaru zgłoszonego, a czynem objętym śledztwem o sygn. akt V Ds.25/14 prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w Rzeszowie, w wyniku którego Prokurator postawił osobom związanym z importem koncentratu soku jabłkowego zarzuty dotyczące udziału w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnienie przestępstw polegających na wprowadzeniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej, co do rzeczywistej wartości towaru w postaci importowanego na teren Polski z Ukrainy koncentratu soku jabłkowego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie uwzględnił zarzutu dotyczącego pominięcia przez organ I instancji okoliczności ogłoszenia upadłości i nie zastosowania się do reguły wynikającej z treści przepisu art.144 i art.145 ustawy Prawo upadłościowe nakazującej - zdaniem odwołującego się - zawieszenie prowadzonych postępowań z udziałem upadłego, do momentu zgłoszenia się do niego syndyka masy upadłości. Wyjaśnił, że w dniu 30.10.2017r. Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w Katowicach X Wydział Gospodarczy postanowieniem sygn. akt X GU 433/17/5 ogłosił upadłość A.Sp. z o. o. w likwidacji i ustanowił syndyka masy upadłości A.Sp. z o.o. w upadłości w osobie J.P..
Przywołany w odwołaniu art.144 ustawy z dnia 28.02.2013r. Prawo upadłościowe (jednolity tekst Dz.U. z 2016r. poz.2171 ze zm.; dalej: "P.u.") stanowi, że po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Natomiast zgodnie z art.145 w/w ustawy postępowanie sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności.
Organ zaznaczył, że z treści przepisów P.u. nie wynika obowiązek zawieszenia postępowania administracyjnego przez organ prowadzący takie postępowanie w przypadku powzięcia informacji o ogłoszeniu upadłości strony. Obowiązek taki nie wynika też z O.p. Pogląd o możliwości kontynuowania postępowań administracyjnych "w toku" po ogłoszeniu upadłości poparł wyrokami sądowymi: NSA sygn. akt I FSK 1149/11 z dnia 12.04.2012r., WSA sygn. akt I SA/Rz 570/17 z dnia 14.11.2017r.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art.123 O.p. poprzez niezapewnienie syndykowi - jako stronie postępowania czynnego udziału w postępowaniu wyjaśnił, że powołane powyżej postanowienie Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach, z mocy art.51 ust.2 P.u., było skuteczne i wykonalne z chwilą jego wydania. Od tej chwili jedyną osobą uprawnioną do reprezentowania upadłej Spółki stał się syndyk, co wynika z treści art.144 ust.1 P.u. Wejście do sprawy syndyka w miejsce upadłego jest szczególnym (bezwzględnym) podstawieniem procesowym. Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci legitymację do występowania w sprawach dotyczących masy upadłości, pozostaje natomiast stroną w znaczeniu materialnoprawnym, jako podmiot stosunku prawnego, z którego wyniknął spór. Brak legitymacji formalnej upadłego nie jest równoznaczny z brakiem po jego stronie zdolności prawnej, tj. zdolności bycia podmiotem praw i obowiązków. Syndyk jest stroną w ujęciu procesowym, czyli tylko on może podejmować czynności prawne w toczących się postępowaniach sądowych, czy też administracyjnych. Jednak zapadłe rozstrzygnięcia w ujęciu materialnoprawnym dotyczyć będą praw i obowiązków upadłego.
W ramach prowadzonego postępowania organ I instancji zapewnił stronom postępowania możliwość wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, czyniąc zadość postanowieniom art. 22 ust.6 UKC dokonując powiadomienia o zamiarze wydania decyzji niekorzystnej skutecznie doręczonego stronom postępowania.
Dopiero ogłoszenie upadłości przez sąd i wyznaczenie syndyka spowodowało utratę legitymacji formalnej upadłego na rzecz syndyka, którego obowiązkiem stało się przejęcie w tym zakresie uprawnień upadłego i prowadzenie na jego rzecz postępowania. Wszystkie podjęte przez organ czynności procesowe wobec A. Sp. z o. o. w likwidacji do momentu ogłoszenia upadłości należało uznać za skuteczne. Z kolei ogłoszenie upadłości Spółki w likwidacji z jednoczesnym powołaniem syndyka w dniu 30.10.2017r. wywołało ten skutek, że upadły utracił legitymację do występowania w niniejszej sprawie na rzecz syndyka. Powyższa okoliczność została uwzględniona przez organ I instancji, który doręczył decyzje ustanowionemu przez sąd upadłościowy syndykowi.
W skargach do Sądu strona skarżąca zarzuciła:
I. obrazę przepisów prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięć a mianowicie:
1. przepisów art. 29 ust. 1 WKC poprzez jego niezastosowanie i ustalenie wartości celnej innej niż wartość transakcyjna, podczas gdy prawidłowe zastosowanie reguł postępowania przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów prawa materialnego w zaistniałym stanie faktycznym muszą prowadzić do wniosku, iż cena jednostkowa sprowadzonego towaru wykazana w fakturach importowych nie odbiega w rażący sposób; sposób od wartości skalkulowanej metodami zastępczymi,
2. art. 31 ust. 1 WKC poprzez jego błędną interpretację, w szczególności z przekroczeniem reguł interpretacyjnych wynikających z załącznika nr 23 RWKC, co skutkowało ustaleniem wartości celnej w sposób nieprawidłowy, na podstawie metody wyceny, która z uwagi na brak przesłanek jej zastosowania nie mogła być samodzielną podstawą ustalenia wartości celnej towaru,
3. art. 31 ust. 1 WKC poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i pominięcie obowiązku zebrania "danych dostępnych we Wspólnocie",
4. art. 31 ust. 2 WKC poprzez jego niezastosowanie i określenie wartości celnej na podstawie arbitralnie ustalonych przez organ celny wartości, w tym na podstawie cen sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie,
5. art. 221 ust. 3 WKC poprzez jego błędną interpretacją, która spowodowała nieuwzględnienie okoliczności upływu terminu dla powiadomienia dłużnika o długu celnym oraz możliwości określenia wymiaru należności celnych w nowej wysokości,
6. art. 3 ust. 1 Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 w zw. z art. 31 ust. 1 WKC poprzez jego błędną interpretację i określenie wartości celnej towaru na podstawie ceny towaru sprowadzonego w czasie innym niż zbliżony oraz w innych ilościach,
7. art. 7 ust. 1 Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 w zw. z przepisami ogólnymi porozumienia w zw. z art. 31 ust. 1 WKC, poprzez jego niezastosowanie i ustalenie wartości celnej z pominięciem podstawowych zasad takich jak: zasada, iż naczelną wartością jest wartość transakcyjna, zasada ustalenia faktycznej wartości towaru co doprowadziło do ustalenia wartości celnej towaru z przekroczeniem uprawnień organów celnych i naruszeniem przepisów prawa,
8. art. VII Układu Ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 (GATT 19 w zw. z art. 31 ust. 1 WKC poprzez jego niezastosowanie przejawiające się w pominięciu zasady ustalenia rzeczywistej wartości towaru i kryteriów ustalenia wartości, co doprowadziło do ustalenia wartości towaru wyłącznie na podstawie ceny innego towaru, sprowadzonego w innym czasie, przy stosunkowym pomniejszeniu z uwagi na różnicę w zawartości cukru, z pominięciem innych czynników mogących wpływać na wartość towaru,
9. art. 30 ust. 2 pkt b) WKC poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i ustalenie wartości celnej wyłącznie na podstawie ceny transakcyjnej innego towaru, mimo braku przesłanek zastosowania metody transakcyjnej towarów podobnych,
10. art. 151 ust. 1 rozporządzenia RWKC poprzez jego błędną interpretację i niezastosowanie, skutkujące ustaleniem wartości celnej przy pomocy niedozwolonej metody.
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonych decyzji, a mianowicie:
1. art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. w zw. z art. 73 ust. 1 P.c. poprzez ich niezastosowanie i dowolną ocenę materiału dowodowego sprawy, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz sprzeczność ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału, w szczególności w zakresie ustalenia właściwej wartości celnej importowanego towaru, a nadto przerzucenie ciężaru dowodu na stronę, podczas gdy na organie ciąży obowiązek przeprowadzenia dowodów i prawidłowego, zgodnego z prawem i rzeczywistością ustalenia stanu faktycznego,
2. art. 233 § 1 O.p w związku z art. 73 ust. 1 P.c. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie,
3. art. 210 § 1 O.p. w zw. z art. 73 ust. 1 P.c. poprzez jego niezastosowanie i niepowołanie w sposób prawidłowy podstawy prawnej wydanej decyzji,
4. art. 190 § 1 i § 2 oraz 197 O.p. w zw. z art. 73 ust. 1 P.c. poprzez ich niezastosowanie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w sposób pozostający w sprzeczności z w/w przepisami, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięć wobec braku wiedzy strony o przeprowadzeniu takiego dowodu i treści opinii,
5. art. 90 P.c. poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie połączenia spraw zgłoszeń celnych tego samego importera, tego samego towaru w tym samym czasie, co spowodowało traktowanie w sposób samodzielny importu tych samych towarów w tym samym czasie i tym samym mogło mieć wpływ na wyliczenie wartości celnej.
W odpowiedziach na skargi DIAS wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawach.
Na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2018 r.,poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oznaczone sygn. akt I SA/Rz 680/18, I SA/Rz 681/18 I SA/Rz 682/18, I SA/Rz 683/18, I SA/Rz 684/18 i I SA/Rz 685/18 i prowadzić je pod sygn. I SA/Rz 680/18.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że z dniem 1 maja 2016r. wszedł w życie Unijny Kodeks Celny - rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013r. ustanawiające unijny kodeks celny (Dz.U.UE.L 269 z dnia 10 października 2013r., dalej: UKC). Z mocy art. 286 ust. 2 UKC - rozporządzenie (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny zostało uchylone. UKC nie zawiera przepisów przejściowych.
Pomimo braku przepisów przejściowych należy określić sposób postępowania w przypadku długów celnych powstałych przed dniem 1 maja 2016r. Zdaniem Sądu w takim wypadku odnieść się należy do analogicznej sytuacji, która miała miejsce na przełomie 1993r. i 1994r., tj. w chwili zastąpienia przez WKC szeregu odrębnych, szczególnych aktów prawa unijnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 251 WKC, rozporządzenia i dyrektywy traciły wówczas moc z dniem 1 stycznia 1994r.
Podobnie jak obecnie, również wtedy brak było przepisów przejściowych. W tym zakresie zasadnym będzie odwołanie się do wypracowanego stanowiska doktryny oraz orzecznictwa ówczesnego ETS wskazującego, że przepisy proceduralne stosować należy do wszystkich postępowań, które zawisły po wejściu w życie tych przepisów, a przepisy materialne, nie mogą regulować skutków prawnych zdarzeń, zaistniałych przed wejściem w życie tych przepisów. Przykładowo w wyroku w sprawie C-201/04 z dnia 23 lutego 2006r., Trybunał przypomniał, że "zgodnie z utrwalonym orzecznictwem uważa się na ogół, że przepisy proceduralne mają zastosowanie do wszystkich postępowań zawisłych w momencie ich wejścia w życie, w odróżnieniu od przepisów materialnych, które są zazwyczaj interpretowane w ten sposób, iż nie obowiązują w stosunku do sytuacji powstałych przed ich wejściem w życie. W odniesieniu do okoliczności faktycznych leżących u podstaw sprawy przed sądem krajowym, z którymi były związane długi celne powstałe przed chwilą wejścia w życie WKC, sąd krajowy został zobowiązany do stosowania przepisów materialnych zawartych w uregulowaniach obowiązujących przed datą wejścia w życie WKC, a z drugiej strony, przepisów proceduralnych zawartych w WKC" (zob. też wyrok ETS z dnia 10 maja 2001r. w sprawie T-186/97). Podobnie te kwestie postrzega się w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 lutego 2017 r. sygn. akt III SA/Gl 1204/16 czy WSA w Krakowie z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 1478/17).
Odnosząc się wpierw do zarzutów prawa procesowego, gdyż sugerowane nieprawidłowości mają mieć związek z błędnymi ustaleniami faktycznymi wskazać trzeba, że Skarżący zarzuca naruszenie przez organy celne przepisów prawa procesowego to jest art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez całkowicie dowolną w jego ocenie ocenę materiału dowodowego, niewyjaśnienie wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, a także sprzeczność ustaleń organów z treścią zebranego w sprawach materiału dowodowego, w szczególności w zakresie ustalenia wartości celnej importowanego towaru. Sąd ocenia te zarzuty jako całkowicie pozbawione podstawy faktycznej ale i prawnej. Zgodnie bowiem z art. 73 ust 1 prawa celnego do postępowań w sprawach celnych nie stosuje się przepisów pomieszczonych w rozdziale 1 działu IV ordynacji podatkowej. Zasady które rządzą postępowaniem celnym zostały opisane w preambule do Unijnego Kodeksu Celnego. W przypadku zasad rządzących procedurą wydawania decyzji celnych, zostały one zawarte m.in. w punktach: 20,21,22,24,25,26,27,32,58. Odnoszą się one do takich zasad ogólnych jak m.in. zasada legalizmu, zapewnienie czynnego udziału strony w postępowaniu, zaufania do organów celnych, a więc tych które formułują elementarne zasady ogólne postępowania podatkowego.
W nawiązaniu do tych zasad zauważyć należy, że w trybie art. 22 ust 6 UKC organ celny I instancji poinformował syndyka masy upadłości spółki o zamiarze wydania decyzji niekorzystnych dla strony określającej kwoty długu celnego, podstawach wydania decyzji, przysługującym prawie do bycia wysłuchanym przed wydaniem decyzji oraz wyznaczył termin 30 dni na przedstawienie stanowiska przez stronę. Z kolei organ odwoławczy działając na podstawie art. 90d prawa celnego wyznaczył syndykowi termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego w sprawach materiału dowodowego. Niewątpliwie więc skarżącej spółce został zapewniony czynny udział w postępowaniu przed organami celnymi.
Mając więc na uwadze okoliczności rozpoznawanej sprawy oraz sposób procedowania organów stwierdzić należy, że postępowania zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy, odpowiadającym standardom wynikającym z uregulowań Prawa celnego, a także stosowanych odpowiednio w tym przypadku regulacji Ordynacji podatkowej.
Jeżeli chodzi o zarzuty związane z niedopuszczeniem i przeprowadzeniem dowodu z opinii biegłego z zakresu technologii żywności i żywienia, to godzi się zauważyć, że ustalenia w tym zakresie są domeną organów celnych, które w ramach dochodzenie prawdy obiektywnej, gromadzą i oceniają dowody i nie może ich w realizacji tego obowiązku zastępować biegły. Opinia biegłego jest jednym z dowodów, o przeprowadzeniu którego decyduje wyłącznie organ podatkowy w trybie art. 197 § 1 O.p. w zw. z art. 73 pkt 1 prawa celnego, jeżeli uzna, że dla wyjaśnienia sprawy niezbędne jest wykorzystanie wiadomości specjalnych posiadanych przez biegłego. To organ podatkowy jest gospodarzem prowadzonego przez siebie postępowania, stąd zakres i kierunek podejmowanych czynności dowodowych wyznaczany jest właśnie przez niego, na podstawie stanu rozpatrywanej sprawy, tj. jej zakresu przedmiotowego oraz potrzeb dowodowych, determinowanych obrazem stanu faktycznego. W ramach przyznanej mu swobody w ocenie dowodów, to organ decyduje więc, czy konkretna okoliczność, w tym wypadku różnica w wartości pomiędzy towarem deklarowanym a ustalonym w ramach dobierania materiału porównawczego, ze względu na stwierdzone odmienności cech, tu wartości tzw. liczby Brix, wymaga wiadomości specjalnych i tak też było w niniejszej sprawie. Organ stosując przepisy prawa regulujące zasady konstruowania metod zastępczych wyliczenia należności celnych, tylko w tym zakresie uznał za konieczne posiłkować się wiadomościami specjalnymi i skorzystał z opinii biegłego z zakresu technologii żywności i żywienia dr inż. M. S. K., który wydał opinię z dnia 4 października 2017 r.
Wypada zauważyć, że w stanie przedmiotowych spraw nie budzi wątpliwości, że osoba o określonych, specjalistycznych kompetencjach i wiedzy wypowiedziała się na polecenie organu celnego na okoliczności faktyczne podlegające ocenie w rozpoznawanej sprawie, w związku z tym nawet naruszenie zasad procesowych związanych z dopuszczeniem tego dowodu i udostępnienia stronom, nie może mieć tej doniosłości, że mogłoby zostać uznane za mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, skoro Skarżący nie podważa ani kompetencji biegłego ani zawartości merytorycznej opinii, ani też tego że zlecającym był organ I instancji. Zastrzeżenia skargi co do strony formalnej otrzymanego dokumentu opinii biegłego udostępnionej skarżącemu, także takiej doniosłości mieć nie mogą. Poza wszystkim jednak podkreślenia wymaga, że skarżący miał możliwość zapoznania się z treścią rzeczonej opinii i wypowiedzieć się w jej przedmiocie, czego ostatecznie dowodzi treść skargi.
Organy nie mogły również uchybić dyspozycji art. 90 prawa celnego poprzez nie połączenie do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw dotyczących zgłoszeń celnych tego samego towaru, bowiem adresatem zawartej w nim normy jest wyłącznie organ celny, który kierując się pragmatyzmem i celowością podejmuje taką fakultatywną decyzję. Nie naruszyły więc organy prawa rozpoznając i rozstrzygając odrębnie sprawy dotyczące różnych zgłoszeń celnych dokonanych w różnej dacie, czy też łącząc tylko niektóre z nich.
Analiza akt spraw administracyjnych oraz części sprawozdawczej skarżonych decyzji wskazuje zdaniem Sadu, że rozstrzygające sprawy organy zebrały materiał dowodowy wystarczający i zdatny do wyjaśnienia wszelkich okoliczności spraw, a dokonana przez nie ocena zebranych dowodów, wbrew twierdzeniom Skarżącego, nie nosi cech dowolności. W tym miejscu należy podkreślić, że w zakresie poczynionych ustaleń organy oparły się w przeważającej mierze na dowodach z dokumentów urzędowych – pism brytyjskiej i ukraińskiej administracji celnej, dokumentów z karnego postępowania przygotowawczego, co do których brak było podstaw do podważenia ich wiarygodności. Godzi się przy tym zauważyć, że na okoliczności mogące stanowić podstawę zakwestionowania wiarygodności wyżej wskazanych dokumentów nie wskazała również strona skarżąca.
W tych okolicznościach nie można mówić o nieprawidłowości w działaniu organów, które swoje ustalenia w powyższym zakresie poczyniły w oparciu o całokształt ujawnionych okoliczności sprawy stosownie do art. 191 O.p. Sam fakt, że materiał dowodowy zebrany w sprawie został przez organy oceniony odmiennie niż oczekiwał tego Skarżący nie świadczy o naruszeniu wskazanych w skardze zasad postępowania wyrażonych w art. 187 § 1 O.p. i art. 191 O.p. w zw. z art. 73 pkt 1 prawa celnego.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że organy w niniejszych postępowaniach bezpodstawnie przerzucają na niego ciężar udowodnienia okoliczności, które kształtować mogą jego odpowiedzialność za domniemany dług celny. Wbrew stawianym zarzutom to organ dokonał wykazał się niezbędna inicjatywą dowodową, dokonał weryfikacji zgłoszeń celnych, wskazując jakie obiektywne okoliczności sprawy poddają w wątpliwość rzetelność wskazanej w zgłoszeniu ceny transakcyjnej oraz określił na nowo elementy kalkulacyjne należności celnej. Strona kwestionując ustalenia organu nie przedstawiła żadnych dowodów, na których oparła swoje twierdzenia. Generalną zasadą postępowania dowodowego jest to, że każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić. Tym samym stwierdzić należy, że chociaż co do zasady w postępowaniu podatkowym czy celnym ciężar dowodu spoczywa na organach, to strona formułując przeciwne wnioski obowiązana jest je udowodnić. "Kto w postępowaniu formułuje określone twierdzenie, musi je następnie dowieść pod rygorem, iż twierdzenie uznane zostanie za nieudowodnione, przez co nie wywoła ono pożądanych przez twierdzącego skutków (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt I FSK 2157/11).
Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 210 § 1 O.p. bowiem zdaniem Sądu organ odwoławczy w sposób obszerny, wyczerpujący i przekonujący uzasadnił zaskarżone decyzje przedstawiając jej uzasadnienie faktyczne i prawne oraz zawierając w niej wszelkie niezbędne elementy. W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ omówił oraz uzasadnił zastosowanie wszystkich przepisów prawa, które współkształtowały zakres odpowiedzialności m.in. upadłej spółki jako uczestnika określonej procedury celnej. Nie jest konieczne aby wszystkie przepisy z podstawy prawnej wyprowadzone zostały niejako przed nawias i wyszczególnione w decyzji przed jej osnową, i jako wystarczające ocenić należy pomieszczenie tych przepisów w części sprawozdawczej, która wraz z rozstrzygnięciem stanowi immamentną, komplementarną całość.
Przechodząc do oceny zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że najdalej idący jest zarzut przedawnienia to jest naruszenia przez organy celne art. 221 ust. 3 WKC poprzez nieuwzględnienie okoliczności upływu terminu dla powiadomienia dłużnika o długu celnym oraz możliwości określenia wymiaru należności celnych w nowej wysokości. Zarzut ten jest jednak chybiony. Wprawdzie zasadą jest zgodnie z art. 221 ust 3 WKC, że powiadomienia dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 3 lat, licząc od dnia powstania długu celnego, ale normodawca unijny przewidział od tej zasady wyjątek. Mianowice w myśl art. 221 ust 4 WKC, jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, sądowym sankcjom karnym, dłużnika można powiadomić, na warunkach przewidzianych obowiązującymi przepisami, po upływie terminu 3 lat. Analogicznie tę kwestię z powołaniem się na regulacje WKC uregulował krajowy ustawodawca stanowiąc w art. 56 prawa celnego, że w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnych nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Z tych przepisów pominiętych przez Skarżącego wynika, że organ celny może powiadomić dłużnika o długu celnym po upływie 3 lat, o ile stwierdzi, że powstał on na skutek czynu karalnego, do czego organ odniósł się przekonywująco w skarżonych decyzjach.
Zwrócić więc tylko należy uwagę Skarżącemu, że tak w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jak i sądów krajowych nie budzi wątpliwości, że do wydłużenia terminu powiadomienia o kwocie należności celnej nie jest konieczne ani stwierdzenie prawomocnym wyrokiem popełnienie czynu zabronionego, ani nawet wszczęcie postępowania karnego, lecz stwierdzenie wystąpienia czynu, który powoduje wszczęcie postępowania karnego. Wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 221 ust. 4 WKC jest wykazanie przez organ celny, że czyn, który spowodował powstanie długu celnego był w momencie popełnienia zagrożony przez obowiązujące przepisy sankcją karną (por. wyrok TSUE z 16 lipca 2009r. w sprawach C-124/08 i C-125/08, wyroki NSA: z 30 czerwca 2017 r., sygn. akt I GSK 278/17; z 27 lipca 2011 r., sygn. akt I GSK 190/10 czy z 21 stycznia 2014 r., sygn. akt I GSK 908/12). Konieczne jest natomiast wykazanie przez organy celne istnienia związku przyczynowo – skutkowego między tym czynem a powstaniem długu celnego, z czego, zdaniem Sądu, w niniejszych sprawach organy się w pełni wywiązały. Bezsporne jest bowiem, że Prokuratura Okręgowa prowadzi śledztwo o sygn. akt V DS. 25/14, z którego materiały dołączone są do akt sprawy administracyjnej, w którym postawiono zarzuty dotyczące udziału w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnienie przestępstw polegających na wprowadzeniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej co do rzeczywistej wartości towaru w postaci importowanego na teren Polski z Ukrainy koncentratu soku jabłkowego w zakresie obejmującym także przedmiotowe zgłoszenia.
Poza powyższymi kwestiami zasadniczy spór koncentruje się wokół tego, czy istniały usprawiedliwione podstawy do zakwestionowania wartości transakcyjnej towarów zgłoszonych spornymi zgłoszeniami celnymi oraz w konsekwencji, prawidłowości doboru przez organy celne metody wyliczenia wartości celnej tych towarów. Przechodząc do oceny zarzutów w tym zakresie, na wstępie należy podkreślić, co zresztą już wyżej sygnalizowano, że rozstrzygające sprawę organy słusznie przyjęły, że podstawę rozstrzygnięcia w tym zakresie winny stanowić regulacje WKC oraz RWKC, z uwagi na daty dokonanych w sprawach zgłoszeń celnych, a odpowiedzialność za wszelkie konsekwencje przedmiotowego zgłoszenia spada również na upadłego – przedstawiciela pośredniego importera. Przedmiotowe kwestie są zresztą bezsporne w niniejszej sprawie.
Jeżeli chodzi o wartość celną towarów, stanowiącą główny przedmiot sporu pomiędzy stronami, to zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Jednakże w pewnych przypadkach, wyliczonych w powołanym wyżej przepisie w punktach a-d, zasada ta doznaje ograniczeń i wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru.
Wartość transakcyjna towaru, co do zasady, stanowiąca w pierwszej kolejności podstawę wyliczenia należności celnej, nie zawsze będzie mogła stanowić wyznacznik służący ustaleniu tej wartości. Po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą bowiem, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania (art. 78 ust. 1 i 2 WKC).
Zgodnie z art. 181a ust. 1 RWKC, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Organowi celnemu przysługuje bowiem uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Oznacza to, że wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej. Nie jest konieczne by organy oczekiwały na zakończenie śledztwa, które ma za przedmiot kwestie związane z nieprawidłowościami w obrocie towarów i wydanie wyroku przez sąd powszechny, gdyż, przez wzgląd na czasochłonność tego rodzaju spraw, związanych często z działalnością zorganizowanych grup przestępczych, postępowania celne i podatkowe byłyby sparaliżowane. Dlatego organy celne są uprawnione a zarazem zobowiązane do samodzielnego, wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy, co oznacza również obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 187 O.p.), a następnie dokonania swobodnej jego oceny (art. 191 O.p.). Oznacza to, że organy te nie zostały zwolnione z obowiązku kwalifikowania zdarzeń na gruncie prawa celnego oraz oceny skutków prawnych, jakie one wywierają.
Organy celne mogą zatem po zwolnieniu towarów zażądać, zgodnie z art. 178 ust. 4 WKC, przedstawienia uzupełniających informacji. Równocześnie podkreślenia wymaga, że złożenie w urzędzie celnym deklaracji wartości celnej traktowane jest, jako przyjęcie odpowiedzialności przez osobę ją składającą, w odniesieniu do: prawidłowości i kompletności danych podanych w deklaracji, autentyczności dokumentów przedstawionych na poparcie tych danych oraz dostarczenia każdej dodatkowej informacji lub dokumentu potrzebnego dla ustalenia wartości celnej towarów.
Z powyższych regulacji wynika, że organy administracji nie są bezwzględnie związane wartością transakcyjną towaru deklarowaną przez podmiot dokonujący jego importu (zgłoszenia), na podstawie art. 181 a RWKC, mogą ją odrzucić, gdy z uzasadnionych przyczyn zakwestionują wiarygodność i dokładność informacji składanych przez stronę. Występujący w tym przepisie zwrot "uzasadnione wątpliwości" nie został bliżej zdefiniowany przez prawodawcę, jest to zatem zwrot niedookreślony, któremu właściwe znaczenie, w każdej konkretnej sprawie, nadaje organ celny na gruncie objętego nią stanu faktycznego. Nie ma bowiem jednego, jednolitego "wzoru" wymagań dotyczących zgłoszenia celnego. Stosownie do okoliczności każdego indywidualnego przypadku zgłaszający powinien przedstawić i ujawnić wszystkie dokumenty i informacje odnoszące się do importowanego towaru, niezbędne do przeprowadzenia procedury celnej, w tym do prawidłowego ustalenia jego wartości celnej.
Postępowanie w zakresie badania wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej towarów jest dwuetapowe. Pierwszy etap ma na celu ustalenie, czy cena wynikająca z dokumentu zakupu jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar. Drugi etap – w przypadku odrzucenia wartości transakcyjnej, ma na celu ustalenie rzeczywistej wartości celnej, w oparciu o metody przewidziane w WKC.
Mając na uwadze powyższe, a także poczynione w niniejszych sprawach ustalenia faktyczne, których prawidłowość nie budzi wątpliwości Sądu, stwierdzić należy że organy zasadnie zakwestionowały wartość transakcyjną towaru objętego przedmiotowymi zgłoszeniami. Należy bowiem zgodzić się z ich twierdzeniem, że zadeklarowana wartość celna importowanego z Ukrainy soku budzi uzasadnione wątpliwości, już wobec takich okoliczności jak kilkukrotna różnica w wartości importowanego do Polski towaru, pomiędzy fakturami załączonymi do zgłoszeń celnych, a fakturami załączonymi do deklaracji wywozowych, złożonych po stronie ukraińskiej noszącymi te same daty i numery. Przedmiotowe wątpliwości potęgują ponadto również takie fakty jak niemożność identyfikacji sprzedawców importowanych towarów na terenie Wielkiej Brytanii oraz powiązania wszystkich podmiotów biorących udział w transakcjach, zwłaszcza w kontekście osoby Z. Z. mającego reprezentować podmioty brytyjskie, a który występuje również jako reprezentant finalnego odbiorcy. Również dokonana przez organy celne analiza płatności za zgłoszony towar, wykazująca nadwyżkę tej płatności w stosunku do zadeklarowanych wartości celnych przedmiotowych towarów budzi uzasadnione zastrzeżenia, co do wiarygodności tychże deklaracji.
Skarżący, podważając ustalenia organów w opisanym wyżej zakresie, nie był w stanie wyjaśnić przyczyn różnicy w cenach tego samego towaru, zwłaszcza w kontekście danych dotyczących tożsamości faktur. Spółka zasugerowała w postępowaniu przed organami, jedynie możliwość sfałszowania faktur dołączonych do ukraińskich zgłoszeń celnych wywozowych. Okoliczność ta, nawet gdyby okazała się prawdziwa - do stwierdzenia czego brak jest uzasadnionych podstaw - nie może stanowić podstawy uwiarygodnienia wartości transakcyjnej towaru. W dalszym bowiem ciągu, wobec powiązań podmiotów biorących udział w transakcji, pozostaje wiele wątpliwości w tym zakresie, a to z kolei nie pozwala na bezkrytyczne oparcie się na deklaracjach importera.
W kontekście zastrzeżeń skarżącego do legalności działania organów celnych w niniejszych sprawach, wysnutych na podstawie braku powiadomienia stron postępowania, że powiązanie podmiotów biorących udział w transakcji wpłynęło na zaniżenie ceny, co miało uniemożliwić skarżącemu podanie własnej argumentacji w tym zakresie, godzi się zwrócić mu uwagę, że owo powiązanie nie stanowiło samodzielnej przesłanki do zakwestionowania wartości transakcyjnej deklarowanych towarów, lecz stanowił je splot tych wszystkich okoliczności, które wyżej wymieniono, a które w swej łącznej wymowie, zdaniem Sądu, stanowią, obiektywne, dostatecznie uzasadnione wątpliwości o których mowa w art. 181 a RWKC.
Niezależnie od powyższego, wypada także zauważyć, że zgodnie z dyspozycją art. 29 ust 2 lit. b WKC, w sytuacji wystąpienia powiązania stron transakcji, wartość transakcyjna może zostać zaakceptowana o ile zgłaszający udowodni, że owo powiązanie nie miało wpływu na wartość transakcyjną w sposób wskazany w omawianym przepisie. Tak więc wbrew stanowisku skargi, nie w każdym przypadku ciężar okoliczności związanych z ustaleniem wartości celnej spoczywa na organie celnym. Podkreślenia dalej wymaga, że Skarżący nie dostarczył adekwatnej dokumentacji czy danych dotyczących wartości transakcyjnych innych, identycznych lub podobnych towarów czy wartości celnej identycznych lub podobnych towarów, i to nie tylko na etapie postępowania celnego po dokonaniu powiadomień o zakwestionowaniu kwot zadeklarowanych w przedmiotowych zgłoszeniach uzupełniających gdzie zwrócono w uzasadnieniu uwagę na powiązanie stron transakcji lecz także na etapie postepowania sądowego, ograniczając się do polemiki z ustaleniami i twierdzeniami organów celnych.
Argumentem za uwiarygodnieniem wartości transakcyjnej, zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym, nie może być także fakt dokonania przelewów bankowych za przedmiotowy towar, gdyż zgodnie z ustaleniami organów przelewy te opiewają na kwoty przewyższające wartość towaru, jaka została zadeklarowana. Okoliczność ta, zwłaszcza wobec wzmiankowanych powiązań podmiotów biorących udział w transakcji nie dowodzi rzeczywistej wartości celnej towaru.
Nie bez znaczenia w sprawach jest też to, że wobec zbieżności czasowej dokonywanych transakcji pomiędzy podmiotami polskimi, brytyjskimi i ukraińskimi, brak jest racjonalnego uzasadnienia ekonomicznego dla tak dużych różnic w wartościach tego samego towaru, na co słusznie zwróciły uwagę organy obu instancji. W tej sytuacji nie można przyjąć bezkrytycznie za wiarygodną i rzeczywistą wartości transakcyjnej importowanych towarów.
Reasumując tę część rozważań, stwierdzić przychodzi, że powyżej naprowadzone okoliczności, stanowiły dostatecznie uzasadnione okoliczności do podważenia wartości zadeklarowanych towarów i uprawniały organy do przeprowadzenia postępowania celem określenia prawidłowej wartości celnej tych towarów, zwłaszcza przy, co wymaga podkreślenia, braku ze strony skarżącej przedstawienia wiarygodnego przeciwdowodu.
Wobec zakwestionowania wartości transakcyjnej towarów, w celu określenia prawidłowej wartości celnej niezbędnym jest odwołanie się do regulacji art. 30 i art. 31 WKC. Przepisy WKC regulują sposób określania wartości celnej towaru przyjmując zasadę, że kolejna metoda znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy nie można ustalić tej wartości na podstawie poprzedniej.
Zgodnie z art. 30 ust. 2 WKC wartością celną ustalaną na podstawie niniejszego artykułu jest w pierwszej kolejności wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna, następnie wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna, w dalszej kolejności wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami oraz wartość kalkulowana, która jest sumą kosztów lub wartości materiałów i produkcji bądź innych procesów zastosowanych przy wytworzeniu przywożonych towarów, kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczanej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju wywozu na eksport do Wspólnoty i kosztów lub wartości elementów wymienionych w art. 32 ust. 1 lit. e).
W odniesieniu do doboru zastosowanych w niniejszych sprawach metody stwierdzić należy, że organy przeanalizowały możliwość ustalenia wartości celnej na podstawie kolejnych metod zastępczych z art. 30 WKC, dokonując ich omówienia i wykazując, dlaczego poszczególne z nich nie mogą mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Wykazał mianowicie przekonywująco, że w dostępnych bazach danych brak było informacji o odprawach celnych dotyczących towarów identycznych czy towarów podobnych w tym samym lub zbliżonym czasie, a organ nie dysponował danymi umożliwiającymi ustalenie wartości celnej metodą wartości kalkulowanej. Nie było więc możliwości zastosowania powołanych wyżej metod co do przedmiotowych zgłoszeń, co organy wykazały z przekonującym uzasadnieniem co do każdej z nich. Brak w/w danych, pomimo podjętych działań w kierunku ich ustalenia i braku jakiejkolwiek inicjatywy w tym kierunku strony przeciwnej, stanowi wystarczający argument za przyjęciem m.in. metody ostatniej szansy wskazanej w art. 31 WKC i wybór ten jest prawidłowy. Skarżący nie przedkładając dokumentów, które pozwoliłyby ustalić wartość celną w oparciu o inne metody zastępcze, nie może skutecznie zakwestionować ich odrzucenia przez organ.
W konsekwencji, nie dysponując jakimkolwiek adekwatnym dla wcześniejszych metod materiałem porównawczym, w ocenie Sądu, organy prawidłowo sięgnęły po metodę tzw. "ostatniej szansy" z art. 31 ust.1 WKC. Organy należycie uzasadniły podjęte w tej mierze działania, odpowiadające przepisom prawa, w szczególności dobór zgłoszeń celnych stanowiących materiał porównawczy, spośród, którego wybrano ten, gdzie cena jednostkowa była najniższa, co wszystko sprawia, że poczynione w ten sposób ustalenia nie są dowolne. Skarżący kwestionując dobór tych zgłoszeń nie wskazuje przy tym na inne dane, które można by przeciwstawić tym przyjętym przez organ.
Słusznie wywodzą organy, że uwagi interpretacyjne określone w załączniku nr 23 do RWKC wskazują, że wartość celna ustalana metodą wartości ostatniej szansy powinna uwzględniać inne, stosowane z gradacją metody zastępcze z rozsądną elastycznością, która może się przejawiać, w pominięciu niektórych właściwych im warunków. Korzystanie z metody ostatniej szansy nie może być wszak dowolne lecz powinno opierać się, co też słusznie zauważa skarżący, na indywidualnym podejściu i uwzględnieniu konkretnych okoliczności sprawy.
Organy ustaliły na podstawie dostępnych danych dotyczących wszystkich zgłoszeń celnych na podstawie których dopuszczono do obrotu w tym samym lub zbliżonym czasie co towary dla których ustalana jest wartość celna w niniejszych postępowaniach, koncentrat soku jabłkowego objęty tym samym kodem CN. Rzecz jednak w tym, że żadne z tych zgłoszeń nie dotyczyło koncentratu soku jabłkowego o liczbie Brix 21, lecz o liczbie Brix 65. Zatem ten materiał porównawczy w ramach metody ostatniej szansy mógł stanowić tylko punkt wyjścia do wyliczenia wartości celnej, przy czym słusznie, zgodnie z dyspozycją art. 151 ust 3 RWKC organy celne przyjęły najniższą z ustalonej w ten sposób wartości towaru stanowiącego materiał porównawczy. Postępując dalej w ramach przyjętej metody z należytą, zdaniem Sądu elastycznością, dokonały organy korekty tak ustalonej wstępnie wartości, a to w oparciu o opinię biegłego z zakresu technologii żywności i żywienia. Biegły ten w sposób klarowny i logiczny wyliczył różnicę wartości soku Brix 21 w porównaniu do soku Brix 65. Zarówno dobór materiału porównawczego jak i sięgnięcia po opinię osoby dysponującej niekwestionowaną wiedzą specjalistyczną, nie budzą zastrzeżeń ze strony Sądu, a wynikające z nich dane w pełni mogły zostać wykorzystane w procesie kalkulacji wartości celnej towarów deklarowanych w przedmiotowym zgłoszeniu celnych.
Nieuzasadnione są oczekiwania skarżącego, że organy powinny dokonać dodatkowej korekty oszacowanej wartości celnej deklarowanych towarów, poprzez uwzględnienie okoliczności, że w niniejszych sprawach dokonywano zgłoszeń celnych w ramach jednostkowych, w tym wypadku wielopozycyjnych, zgłoszeń importowanego towaru, który hurtowo był sprowadzany w ogromnych ilościach na przestrzeni długiego okresu czasu, co musiało mieć przełożenie na wartość (niższą) tego towaru. Wpierw należy zwrócić uwagę skarżącego, że przyczyną podważenia wartości transakcyjnej, to jest czy stanowi ona całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, była nie sama wartość deklarowanego towaru lecz całokształt okoliczności związanych ze sprowadzaniem tego towaru na obszar RP, wynikających już to z ustaleń prowadzonego śledztwa przez organy ścigania, już to nadesłanych przez właściwe organy administracji celnej i podatkowej Wielkiej Brytanii i Ukrainy. Wykluczenie innych, według gradacyjnej systematyki WKC, metod wyliczenia wartości transakcyjnej i oparcie się na metodzie tzw. ostatniej szansy, skonstruowanej przy uwzględnieniu okoliczności niniejszej sprawy, oznacza, że ustalana wartość nie stanowi wartości rzeczywistej, lecz odpowiednik takiej wartości, najbardziej doń zbliżony. W ramach tej metody wyselekcjonowano, w sposób wyżej opisany, materiał porównawczy, który stanowi punkt wyjścia do wyliczenia wartości celnej, a wszelkie okoliczności modalne dotyczące podważanej ceny transakcyjnej, eliminowane są poprzez regułę z art. 151 ust 3 RWKC. Z natury rzeczy oszacowanie wartości celnej może nie odzwierciedlać rzeczywistej wartości importowanego towaru, ale zdaniem Sądu organy podjęły należyte działania, aby ustalić wartość maksymalnie doń zbliżoną i bynajmniej nie można tych działań uznać za dowolne jak sugeruje strona skarżąca. Zresztą skarżący kwestionując przyjętą na użytek niniejszych spraw metodę wyliczenia wartości celnej nie wskazuje (poza dodatkową korektą dla ilości hurtowych) jak organy powinny dokonać tego wyliczenia, nie przedkłada żadnych wymiernych danych, które powinny zostać uwzględnione w tej kalkulacji, co zdaniem Sądu oznacza, że ta krytyka ze strony skarżącego stanowi nieuzasadnioną polemikę z prawidłowymi ustaleniami i twierdzeniami organów celnych.
Nie można także pominąć, że okoliczności transakcji, których przedmiotem były deklarowane towary, budziły uzasadnione wątpliwości, toteż trudno, wybiórczo powoływać się na niektóre z nich, w tym wypadku rzekomy upust związany ze skalą nabyć. Dobór przez organy celne materiału porównawczego na podstawie dostępnych ogólnopolskich baz danych, determinowany był w ocenie Sądu w sposób przekonywująco dostępnymi informacjami zawartymi w kwestionowanym zgłoszeniu celnym, uwzględniającym określony rodzaj towaru, jego ilość oraz określony czas i ten sam kierunek handlu.
Przedmiotowe zgłoszenia są zgłoszeniami wielopozycyjnymi i dotyczą kilku odrębnych dostaw udokumentowanych odrębnymi fakturami. Zgodzić się więc należy z organami co do tego, że porównanie ilości towaru objętego zgłoszeniem celnym stanowiącym przedmiot postępowania w sprawie w poszczególnej pozycji oraz zgłoszeniami rozważanymi jako materiał porównawczy wskazuje, że w każdym przypadku mamy do czynienia z ilością przemysłową i brak podstaw do stosowania dodatkowej korekty do której odwołuje się skarżący, nie przedstawiając wszelako dowodów potwierdzających zasadność i prawidłowość takiej korekty.
Warto zauważyć, że wyliczona w ten sposób wartość celna znacznie odbiega od wartości deklarowanej i to przy danych wyjściowych najkorzystniejszych dla skarżącego, co tylko potwierdza powzięte wątpliwości co do rzetelności cen transakcyjnych. Natomiast już tylko pomocniczo organy celne poparły swoje stanowisko danymi wynikającymi z informacji giełdowych i publikacji w Internecie, które uwiarygadniają i potwierdzają prawidłowość wartości celnej ustalonej w ramach metody ostatniej szansy.
Bezpodstawne są argumenty skarżącego co do braku adekwatności danych zawartych w ogólnopolskiej bazie zgłoszeń celnych Alina. Podkreślenia w tym względzie wymaga, że jednym z czynników, które kształtują wartość podobnych towarów na rynku eksportu sprzedawanych w celu importu na rynek Wspólnoty, jest rynek docelowy, czyli rynek, na który towary te są bezpośrednio przeznaczone. Jednolitość obszaru celnego Wspólnoty rozumiana jest w sensie prawnym – jako jednolitość reguł prawnych i praktyk administracyjnych w odniesieniu do środków polityki handlowej stosowanych wobec towarów spoza tego obszaru. Nie ma natomiast mowy o jednolitości rynku w sensie ekonomicznym. Rynki poszczególnych państw członkowskich znacznie się różnią w sensie ekonomicznym. Jest to czynnik niewątpliwie wpływający na kształtowanie się cen towarów importowanych na te rynki. Wybór transakcji służących stosowaniu metody cen podobnych musi uwzględniać specyfikę tej części rynku unijnego, na który towar jest sprowadzany, rynek Wspólnoty nie jest bowiem rynkiem jednorodnym. Dysfunkcjonalny dla potrzeb ustalania elementów kalkulacyjnych należności celnych w niniejszych sprawach jest prezentowany w skardze sposób rozumienia obszaru celnego Wspólnoty, jako sumy wszystkich rynków krajów członkowskich, bo znaczyłoby konieczność uwzględnienia w procesie ustalania wartości celnej ogromnej skali danych, które przez wzgląd na specyfikę każdego z tych rynków, prowadziłoby do nieadekwatnych wyników. Słusznym jest zatem ograniczenie przez organy przeprowadzenia analiz do zgłoszeń celnych zaewidencjonowanych w bazach danych polskich organów celnych (ogólnopolska baza zgłoszeń celnych ALINA).
Odnośnie zarzutu naruszenia przez organy art. 3 ust. 1 i art. 7 ust. 1 Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 w zw. z art. 31 ust 1 WKC poprzez brak przyjęcia najniższej wartości towaru podobnego dla ustalenia wartości celnej towaru oraz pominięcia naczelnych zasad jej ustalenia oraz pominięcia zasady ustalania rzeczywistej wartości towarów i kryteriów ustalenia tej wartości należy zauważyć, że Światowa Organizacji Handlu (WTO) zgodnie z art. 1 i art. II ust. 1 i ust. 2 Porozumienia ustanawiającego tę organizację sporządzonego w dniu 15 kwietnia 1994 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483 ze zm.), została powołana w celu stanowienia wspólnych ram instytucjonalnych dla stosunków handlowych, utrzymywanych między jego Członkami, w sprawach dotyczących porozumień i związanych z nimi instrumentów prawnych zawartych w załącznikach 1, 2 i 3 do Porozumienia, stanowiących jego integralne części, wiążące dla wszystkich Członków. Członkami WTO są między innymi Unia Europejska i Rzeczpospolita Polska. W grupie Wielostronnych porozumień w sprawie handlu towarami, objętych załącznikiem 1A w ramach załącznika 1 do Porozumienia dnia 15 kwietnia 1994 r. znalazł się "Układ ogólny w sprawie taryf celnych i handlu 1994" oraz "Porozumienie o stosowaniu artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994", zwane Kodeksem Wartości Celnej WTO. Godzi się podkreślić, że rozwiązania przyjęte w tych postanowieniach, co do zasady są niesprzeczne z regulacjami WKC i RWKC, na które powołały się organy w niniejszych sprawach i w praktyce wspierają proces ich interpretowania w zakresie przepisów dotyczących ustalania wartości celnej, także poprzez wytyczne i wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej. Jak to już wyżej wyjaśniono, proces wykładni, a następnie zastosowania tych przepisów zaprezentowany przez organy w niniejszej sprawie, który doprowadził do ustalenia takiej a nie innej wartości celnej zgłoszonego towaru, nie budzi wątpliwości Sądu, także co do zgodności ze wskazanymi wyżej wytycznymi, do których wprost nawiązuje art. 31 ust 1 WKC przytaczany przez organy w uzasadnieniu skarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI