I SA/Rz 489/17

I SA/Rz 489/17 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2018-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek
Jacek Boratyn
Jacek Surmacz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
III FSK 136/21 - Wyrok NSA z 2021-12-17
III FSK 135/21 - Wyrok NSA z 2022-12-21
I SA/Ol 180/18 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2018-04-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 1112
art. 10, art. 11 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze - tekst jednolity.
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2015 poz 613
art. 116 § 1, 2, 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz / spr./ Sędzia WSA Grzegorz Panek Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant ref. Katarzyna Kubik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2017r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako byłego Prezesa spółki "A" Sp. z o.o. z siedzibą w R. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne okresy lat 2012-2013 oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2017r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania M. K.(zwanej dalej skarżącą) od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...], orzekającej o solidarnej odpowiedzialności M. K. jako byłego prezesa zarządu Spółki "A" Sp. z o.o. z siedzibą w R. wraz ze Spółką za jej zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług, za kolejne miesiące od lipca 2012r. do lutego 2013r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt postępowania administracyjnego wynika, że skarżąca była jedynym udziałowcem, a zarazem jedynym członkiem zarządu Spółki "A" Sp. z o. o. od dnia powstania spółki – akt notarialny z dnia 30 września 2011r. – do dnia sprzedaży udziałów tej spółki na rzecz kolejnych właścicieli – akt notarialny z dnia 28 maja 2013r. Tym samym skarżąca była członkiem zarządu "A" Sp. z o. o. i pełniła swoje obowiązki w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za kolejne miesiące 2012r. oraz styczeń i luty 2013r.
Organ I instancji, powołując się na przepis art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 613) – zwanej dalej Op., podkreślił że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstaje z mocy prawa i jest rozliczane przez podatników w trybie tzw. samoobliczenia. Powstaje zatem z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania, niezależnie od tego czy podatnik ujawnił je organowi podatkowemu w deklaracji podatkowej czy też nie, a także niezależnie od tego czy ujawnił je w prawidłowej wysokości. Podatnik, który mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo zadeklarował wysokość zobowiązania podatkowego w innej wysokości – po określeniu wysokości zobowiązania podatkowego przez organ podatkowy, zobowiązany jest do jego zapłaty w prawidłowej wysokości. Zobowiązania spółki "A" powstały zatem w terminach przewidzianych w ustawie, a spółka zobowiązana była już w tej dacie do ich uregulowania w prawidłowej wysokości. Organ podkreślił, że decyzje organu kontroli skarbowej zostały doręczone spółce "A" w sposób prawidłowy - w trybie art. 151 w zw. z art. 150 § 2 Op. w dniu 19 marca 2014 r. na adres jej siedziby – jednakże spółka nie uregulowała należności.
Próby wyegzekwowania należności okazały się bezskuteczne. Zajęcie rachunków Spółki nie doprowadziło do zaspokojenia wymaganych zobowiązań podatkowych. Nie ustalono jakiegokolwiek majątku ruchomego czy nieruchomego Spółki, a pod adresem siedziby Spółki brak jakichkolwiek oznak wykonywania działalności gospodarczej. Organ egzekucyjny nie uzyskał również informacji o należnych Spółce wierzytelnościach. W tej sytuacji Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. znak: [...], umorzył postępowanie egzekucyjne wobec Spółki.
W tej sytuacji organ I instancji uznał, że spełnione zostały pozytywne przesłanki odpowiedzialności skarżącej jako byłego członka zarządu sp. z o.o., określone w art. 116 § 1 i § 2 Op. - bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec Spółki oraz sprawowanie przez skarżącą funkcji członka zarządu w okresie, w którym upływał termin płatności omawianych zobowiązań podatkowych.
Na podstawie informacji z Sądu Rejonowego [...] Wydział Gospodarczy - Krajowego Rejestru Sądowego organ ustalił także, że "A" sp. z o.o. nie złożyła rocznych sprawozdań finansowych za lata 2011-2014. Wobec Spółki nie było prowadzone postępowanie przymuszające do złożenia sprawozdań finansowych. Organ ustalił też, że Spółka w zeznaniu podatkowym dotyczącym podatku dochodowego od osób prawnych (CIT – 8) sporządzonym za okres od dnia 29 listopada 2011 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. wykazała stratę w kwocie 34.166 zł. Skierowane do skarżącej wezwanie do przedłożenia danych dotyczących kondycji finansowej spółki "A" w okresie pełnienia przez nią funkcji prezesa zarządu – dokumentacji księgowo-finansowej; faktu jej przekazania nowym nabywcom Spółki; ogólnej sytuacji finansowej Spółki; przedmiotu działalności; liczby zatrudnionych pracowników; regulowania zobowiązań wobec instytucji państwowych i kontrahentów; prowadzenia ewidencji środków trwałych – pozostało bez odpowiedzi.
Organ uznał wobec tego, że skarżąca nie wykazała istnienia negatywnych przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej a w konsekwencji, opisaną na wstępie decyzją, orzekł o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako byłego prezesa zarządu "A" Sp. z o.o. wraz z tą Spółką za przedmiotowe zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego.
W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżąca zarzuciła organowi naruszenie, błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów:
- art. 120 Op., wskazując za wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada1993 r., sygn. akt III ARN 49/93, że zasada praworządności wymaga, aby zarówno interes publiczny, jak i interes podatnika zostały należycie rozważone,
- art. 121 § 1 Op. poprzez nierówne traktowanie interesów skarżącej i Skarbu Państwa, a także rozstrzyganie wszelkich wątpliwości materialnoprawnych na niekorzyść skarżącej,
- art. 122 Op. poprzez nie wyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy,
- art. 187 § 1 Op. wyrażające się prowadzeniem postępowania w sposób jednostronny, ukierunkowany na z góry założony cel.
Skarżąca uzasadniła, że organ podatkowy nie udowodnił istnienia zobowiązań podatkowych Spółki "A" w czasie pełnienia przez nią obowiązków prezesa zarządu, w związku z czym nie mógł upłynąć termin płatności tychże zobowiązań. W ocenie skarżącej nie zaistniały zatem przesłanki do ewentualnego złożenia wniosku o upadłość Spółki "A".
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, organ odwoławczy podzielił ocenę organu I instancji co do oceny pozytywnych przesłanek odpowiedzialności skarżącej, stwierdzając że bezskuteczność egzekucji wobec Spółki, a także fakt pełnienia przez skarżącą obowiązków prezesa zarządu "A" sp. z o.o., w czasie gdy upływał termin płatności zobowiązań podatkowych wskazanych w sentencji decyzji, jest bezsporny. Zaznaczył, że w toku postępowania prowadzonego przed organami podatkowymi skarżąca nie wskazała składników majątku podatnika mogących zaspokoić wierzyciela.
Odnosząc się do kolejnych przesłanek egzoneracyjnych organ podkreślił, że odpowiedzialność członka zarządu może mieć miejsce tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości, a członek zarządu ponosi odpowiedzialność tylko wtedy, kiedy nie wypełnił w terminie obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego i nie wykazał równocześnie, że nastąpiło to bez jego winy. Ciężar wykazania tychże przesłanek, obciąża jednak stronę. Wskazał, że przesłanką upadłości w myśl art. 11 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze z dnia 28 lutego 2003 r. (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 1112 ze zm. ) - zwanej dalej P.u.n., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r., jest nie tylko niewykonywanie wymagalnych zobowiązań, ale również stan niewypłacalności polegający na tym, że zobowiązania podmiotu przekraczają wartość jego majątku, nawet wtedy gdy zobowiązania te na bieżąco reguluje.
W tym kontekście, w ocenie organu, materiał dowodowy zebrany w sprawie, nie przemawia za uznaniem, że spełniona została jakakolwiek z przesłanek egzoneracyjnych. Kapitał zakładowy spółki w chwili jej założenia wynosił jedynie 5.000 zł, a już w pierwszym, wydłużonym roku działalności spółka poniosła stratę w wysokości 34.166 zł (zeznanie CIT-8 podpisane przez skarżącą). Tym samym już po pierwszym roku działalności zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki. Wobec tego, w ocenie organu najpóźniej w dniu 29 marca 2013r., czyli w momencie podpisywania zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8, skarżąca powinna powziąć wiedzę, iż wobec zarządzanej przez nią spółki spełnione zostały przesłanki do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie jej upadłości, przewidziane w art. 11 ust. 2 P.u.n., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia2015 r., bowiem wartość zobowiązań Spółki, które organ określił na kwotę łączną 2.718.164 zł. przekroczyła wówczas wartość jej majątku. Oznacza to, że w dniu 12 kwietnia 2013 r. upływał termin zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości "A" Sp. z o.o. Stosowny wniosek nie został zgłoszony, a skarżąca będąca prezesem zarządu i jednocześnie jedynym właścicielem Spółki, podjęła w kolejnym miesiącu (maj 2013 r.) działania w celu sprzedaży udziałów i ustąpienia z zajmowanego stanowiska.
Tym samym, w ocenie organu, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki egzoneracyjne, mogące uwolnić skarżącą od przypisania jej odpowiedzialności za zaległości podatkowe zarządzanej przez nią Spółki.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca, wnosząc o jej uchylenie w całości, zarzuciła, że organ podatkowy nie wykazał, że w czasie pełnienia przez nią funkcji prezesa zarządu, upłynął termin płatności objętych zaskarżoną decyzją zobowiązań podatkowych Spółki z tytułu podatku od towarów i usług. Zakwestionowała zwłaszcza obciążenie jej zobowiązaniem podatkowym, którego powstania nie była w ogóle świadoma - decyzja określająca Spółce wysokość zobowiązań podatkowych za poszczególne miesiące 2012 i 2013r. została bowiem wydana i doręczona Spółce w trybie zastępczym, w dacie kiedy skarżąca nie miała już realnego wpływu na działania tej Spółki.
Odnosząc się do przesłanek egzoneracyjnych skarżąca podkreśliła, że w sytuacji gdy wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został złożony, badaniu podlega jedynie okoliczność braku winy w niezgłoszeniu tego wniosku, nie aktualizuje się zaś potrzeba ustalania czasu właściwego złożenia takiego wniosku. Samodzielną przesłanką egzoneracyjną jest bowiem brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość, istniejący w sytuacji gdy członek zarządu nie miał jeszcze wpływu na podjęcie kroków zmierzających do zgłoszenia wniosku, jak również w sytuacji gdy takich możliwości już nie miał. Skarżąca podkreśliła, że w dacie prowadzenia przez nią spraw Spółki nie zaistniały przesłanki obligujące do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż w tym czasie nie istniały żadne zaległości podatkowe, a ich powstania w późniejszym czasie skarżąca nie była w stanie przewidzieć.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017, poz. 2188) kompetencją sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres tej kontroli wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.), której art. 134 § 1 wskazuje że sąd, orzekając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami podnoszonymi w skardze, ani też powołaną podstawą prawną. Wyjątek przewidziany w tym przepisie nie ma zastosowania w sprawie.
W perspektywie tak zakreślonych granic kontroli dokonywanej przez sąd, skargę należy uznać za nieuzasadnioną, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi dopuszczalność orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącej, jako byłego członka zarządu za zobowiązania kierowanej przez nią spółki.
Przesłanki tej odpowiedzialności określone zostały w art. 116 § 1 i 2 O.p., zgodnie z którym podmiotami odpowiedzialnymi solidarnie za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialności są członkowie jej zarządu. Stosownie do art. 116 § 1 O.p. odpowiadają oni solidarnie, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków. Z mocy art. 116 § 4 O.p. wskazane przepisy stosuje się także do byłego członka zarządu. Organ podatkowy jest obowiązany wykazać, że osoba wobec której wszczęto postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności pełniła funkcję członka zarządu, w czasie kiedy powstały zaległości podatkowe oraz że egzekucja należności podatkowych z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna.
W ocenie Sądu, w badanej sprawie zostały spełnione pozytywne przesłanki odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki kapitałowej za zaległości podatkowe tej spółki. Bezspornym jest, że skarżąca w terminie płatności zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za kolejne miesiące od lipca 2012r. do lutego 2013r. była prezesem zarządu oraz jedynym właścicielem Spółki "A".
Nie sposób podzielić zawartych w treści skargi argumentów skarżącej, że upływ powyższych terminów płatności podatku od towarów i usług w czasie sprawowania przez nią funkcji prezesa zarządu nie ma znaczenia w kontekście subsydiarnej odpowiedzialności skarżącej i nie pozwala na przeniesienie na nią odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, gdyż w podanych datach nie istniały nieuregulowane zobowiązania podatkowe Spółki "A", które mogłyby przekształcić się w zaległość podatkową. Skarżąca błędnie wywodzi, że fakt późniejszego określenia przez organ podatkowy wysokości zobowiązań podatkowych spółki nie może jej obciążać, gdyż w chwili pełnienia obowiązków prezesa zarządu nie miała ona świadomości istnienia jakichkolwiek zobowiązań podatkowych Spółki - ponad wykazane w deklaracjach - w chwili zaś określenia przez organ podatkowy wysokości tychże zobowiązań, nie miała już realnego wpływu na działania spółki.
Istotnie, tak jak wskazuje skarżąca, osoba działająca w imieniu spółki może ponosić odpowiedzialność za działania tego podmiotu jedynie w takim zakresie, w jakim miała bądź powinna mieć wpływ na jego działanie. Odpowiedzialność tę rozumieć jednak należy w szerokim znaczeniu. W przedmiotowej sprawie oznacza to nie tylko, że skarżąca odpowiada za wykazaną - w złożonej w imieniu spółki deklaracji podatkowej - wysokość podatku. Odpowiedzialność skarżącej dotyczy bowiem przede wszystkim obliczenia i wykazania należnego od spółki podatku w prawidłowej wysokości. Tym samym podpisując deklarację podatkową skarżąca pełniąca funkcję prezesa zarządu, poręczyła że samoobliczenie podatku, do którego zobowiązana była spółka, zostało dokonane prawidłowo tj. zgodnie z istniejącym stanem faktycznym oraz obowiązującym w chwili składania deklaracji stanem prawnym. Ewentualne wady, błędy czy omyłki w złożonej deklaracji, błędne obliczenie zobowiązania podatkowego ujawnione przez uprawnione organy kontroli w późniejszym czasie obciążają w pierwszej kolejności samą Spółkę, a w obecnej sytuacji faktycznej - determinują kwestię odpowiedzialności skarżącej, gdyż to do niej jako prezesa zarządu należał obowiązek prawidłowego rozliczenia podatku w imieniu kierowanej Spółki. Jako jedyny członek zarządu Spółki kierowała działaniami spółki, a obecnie, na mocy art. 116 Op., przy spełnieniu wskazanych w przepisie przesłanek ponosi osobistą odpowiedzialność za zaległości podatkowe kierowanej przez siebie spółki – jest to tzw. odpowiedzialność podatkowa osoby nie będącej podatnikiem – przewidziana przez ustawę.
Na etapie rozstrzygania o odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe Spółki nie można uwzględnić argumentu, że w chwili sprawowania funkcji prezesa zarządu skarżąca nie miała wiedzy o istniejących zobowiązaniach spółki, czy też że zobowiązania te nie istniały, gdyż organy kontroli skarbowej określiły ich prawidłową wysokość dopiero w późniejszym okresie.
Sąd zauważa, że decyzje podatkowe określające Spółce wysokość omawianych zobowiązań podatkowych doręczone zostały Spółce w czasie, kiedy skarżąca nie była już prezesem jej zarządu i nie miała realnego wpływu na działania tej Spółki. Jednakże okoliczność ta nie ma wpływu odpowiedzialność podatkową skarżącej.
Zobowiązanie w podatku od towarów i usług - jak szczegółowo wyjaśniły to organy obu instancji w treści uzasadnień wydanych decyzji - powstaje z chwilą zajścia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 Op.), niezależnie od tego czy zostało ujawnione organowi podatkowemu w deklaracji podatkowej, czy też nie. Dodać należy, że zobowiązanie to powstaje obiektywnie w prawidłowej wysokości - dlatego mimo że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji, czy też wykazał wysokość zobowiązania podatkowego w innej wysokość niż należna - pozostaje zobowiązany za prawidłowe wykonanie (zapłatę) zobowiązana od daty jego powstania z uwzględnieniem ustawowego terminu jego płatności. Niewątpliwie zatem zaległości podatkowe Spółki z tytułu zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za kolejne miesiące 2012 oraz styczeń i luty 2013r. – których wysokość określono w późniejszym terminie - powstały w okresie sprawowania przez skarżącą funkcji prezesa zarządu Spółki. Argument o braku świadomości powstania zaległości podatkowych nie możne zostać uznany za zasadny i uwalniający od osobistej odpowiedzialności. Profesjonalizm wymagany od osób prowadzących działalność gospodarczą oraz osób sprawujących najwyższe funkcje w organach zarządzających osób prawnych uniemożliwia uwzględnienie argumentów skarżącej o nieznajomości prawidłowej wysokości zobowiązań podatkowych. Brak świadomości co do powstania zobowiązania podatkowego nie jest ustawową przesłanką uwalniającą od odpowiedzialności podatkowej o której mowa w art. 116 §1 Op. Skarżąca składając w imieniu Spółki deklarację o wysokości należnych zobowiązań, potwierdziła swoją odpowiedzialność za wykazanie prawidłowej wysokości tych należności publicznych.
Wobec powyższego organ należycie ustalił, że pozytywne przesłanki odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe kierowanej przez nią spółki zostały spełnione.
Odnosząc się do przesłanek negatywnych, umożliwiających uwolnienie się od tej odpowiedzialności, należy podkreślić że zgodnie z art. 116 §1 Op. członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części albo jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub postępowanie restrukturyzacyjne, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy.
Z samej treści tego przepisu wynika, że ciężar dowodzenia zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych ciąży przede wszystkim na samej skarżącej. Dlatego też brak inicjatywy skarżącej w postępowaniu dowodowym, pominięcie milczeniem wezwania organu do przedłożenia dokumentów źródłowych, a także lekceważenie obowiązków w zakresie prawidłowego dokumentowania stanu finansowego kierowanej Spółki – mają istotne znaczenie w kontekście przypisania skarżącej odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki.
Analizując kolejno przesłanki egzoneracyjne należy w pierwszej kolejności wskazać, że nie budzi sporu fakt, że skarżąca nie wskazała mienia spółki umożliwiającego ewentualną egzekucję spornych zaległości podatkowych. Analizie podlegają zatem kwestie dotyczące niewypłacalności Spółki, a także momentu właściwego dla złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
Zgodnie z art. 10 i art. 11 ust. 1 i 2 P.u.n., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r., podstawą ogłoszenia upadłości w stosunku do dłużnika jest sytuacja, w której stał się on niewypłacalny. Niewypłacalność, co do zasady, występuje wtedy gdy dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Dłużnika będącego osobą prawną uważa się jednak za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku - nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Wystąpienie którejkolwiek z wymienionych przesłanek implikuje obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna, obowiązek ten spoczywa na każdym, kto ma prawo dłużnika reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami (art. 21 ust. 2 P.u.n.). Oznacza to, że wystąpienie okoliczności stanowiących przyczynę ogłoszenia upadłości sp. z o.o. zobowiązuje członka zarządu tej spółki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
Możliwość uwolnienia się od osobistej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki sprowadza się do wykazania, że niezłożenie przedmiotowego wniosku nie nastąpiło z winy skarżącej.
W ocenie Sądu, katalog okoliczności na które mogłaby powołać się skarżąca jest szerszy, aniżeli wynika to z treści uzasadnienia organu odwoławczego. Skarżąca mogłaby nie tylko wykazywać brak winy w zaniechaniu złożenia odpowiedniego wniosku pomimo zaistnienia przesłanek do ogłoszenia upadłości, ale także powoływać się na brak okoliczności wyczerpujących przedmiotowe przesłanki. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika jednak, że skarżąca – mimo wezwań organu - nie przedstawiła żadnych dowodów, świadczących o braku winy.
Z ustaleń organów podatkowych wynika, że kierowana przez skarżącą Spółka w okresie od 2011 r. do 2014 r., nie składała rocznych sprawozdań finansowych do sądu rejestrowego, a także nie wywiązywała się z obowiązku składania sprawozdań finansowych oraz uchwał lub postanowień o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego do właściwego urzędu skarbowego. W opisanej sytuacji brak jest podstaw do stwierdzenia, że dokumenty finansowe w postaci sprawozdań zawierających bilanse i rachunki zysków i strat kiedykolwiek zostały sporządzone i zatwierdzone. Złożone zostało jedynie zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za okres podatkowy od dnia 29 listopada 2011 r. do dnia 31 grudnia 2012 r., w którym wykazano stratę. Strata ta określona została na kwotę 34.166 zł.
W tej sytuacji należy ocenić jako prawidłowe stanowisko organu, który za przesłankę do ogłoszenia upadłości uznał - zgodnie z art. 11 ust. 2 P.u.n. - okoliczność zaistnienia nadwyżki zobowiązań dłużnika nad wartością jego majątku. Jeśli bowiem ustalono, że kapitał zakładowy spółki w badanym okresie wynosił 5 000 zł., a Spółka ta w pierwszym, wydłużonym roku działalności poniosła stratę w wysokości 34 166 zł., a nadto obciążona byłą niewykazaną w deklaracjach wartością zobowiązań podatkowych - zasadnym jest wniosek, że w dacie podpisywania zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) skarżąca miała wiedzę, że wobec zarządzanej przez nią Spółki spełnione zostały przesłanki do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości (art. 11 ust. 2 P.u.n.) Tym samym właściwy termin do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki upływał w dniu 12 kwietnia 2013 r. Wniosek ten nie został zgłoszony, a prezes zarządu, będąca jednocześnie jedynym właścicielem spółki, podjęła w kolejnym miesiącu (maj 2013 r.) działania w celu sprzedaży udziałów i ustąpienia z zajmowanego stanowiska.
W braku innych dowodów co do stanu majątkowego Spółki oraz jej kondycji finansowej, przyjęcie że w podanej dacie zaktualizowała się przesłanka do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest prawidłowe. Niebagatelne znaczenie dla uznania powyżej oceny za prawidłową ma fakt, że pomimo podjętych możliwych starań, organy podatkowe nie były w stanie ustalić miejsca przechowywania ksiąg rachunkowych Spółki oraz że mimo wezwania skarżąca nie była w stanie przedstawić dowodów wskazujących na kondycję finansową spółki, a nade wszystko naruszenie przez Spółkę, działającą pod kierownictwem skarżącej, obowiązku składania sprawozdania finansowego wynikającego z art. 69 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (t.j. Dz. z 2009r. nr 152 poz. 1223 ze zm.).
W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę rozkład ciężaru dowodu w przedmiotowej sprawie, skarżąca nie może wywodzić pozytywnych skutków prawnych z faktu niezachowania należytej staranności przy prowadzeniu spraw spółki. Tym samym wnioskowanie organu w oparciu o jedyne dostępne dokumenty, nie może być ocenianie jako ograniczenie postępowania naruszające przepisy. Należy zaznaczyć, że w okresie pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki skarżąca miała całkowity i bezpośredni wpływ na prowadzoną przez Spółkę działalność, w tym na prawidłowe rozliczanie się z urzędem skarbowym, dokumentowanie kondycji finansowej Spółki w tym również w formie składanego we właściwej jednostce rejestrowej sprawozdania finansowego. Z akt sprawy wynika, że wszystkie czynności z tym związane wykonywała osobiście, miała zatem świadomość sytuacji finansowej zarządzanej Spółki, a niedopełnienie obowiązków w zakresie składania sprawozdań należy ocenić jako zawinione.
Wobec powyższego, uwzględniając brak inicjatywy dowodowej skarżącej w kwestii wykazania przesłanek egzoneracyjnych, niewykonanie ustawowych obowiązków w zakresie złożenia sprawozdania finansowego, Sąd uznał za bezzasadne zarzuty skarżącej dotyczące nieprawidłowych podstaw działania organu podatkowego i błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy przez organy podatkowe, z naruszeniem przepisów art. 120 art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 Op.
Tym samym skoro wykazano istnienie pozytywnych przesłanek osobistej odpowiedzialności skarżącej z art. 116 Op., przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych, zaskarżoną decyzję należy uznać za odpowiadającą prawu.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.