I SA/RZ 479/21

I SA/Rz 479/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek
Jacek Boratyn /sprawozdawca/
Piotr Popek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Sygn. powiązane
III FSK 1058/22 - Postanowienie NSA z 2023-03-16
III FZ 488/22 - Postanowienie NSA z 2023-02-03
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Jacek Boratyn /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 maja 2022 r. spraw ze skarg E.P. i S.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie przyznania własności nieruchomości oddala skargi.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia E. P. – zwanej dalej: skarżącą, na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] marca 2021 r., nr [...], w przedmiocie przyznania własności nieruchomości, położonej w [...], przy ul. [...]3, M.R. i W.R., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], postanowieniem z [...]kwietnia 2021 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia S.P. – zwanego dalej: skarżącym, na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]z [...]marca 2021 r., nr [...], w przedmiocie przyznania własności nieruchomości, położonej w Ł., przy ul. [...], M. R. i W. R., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W stanie faktycznym sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] prowadził względem skarżącego postępowanie egzekucyjne. W jego ramach doszło do zajęcia należącej do skarżącego nieruchomości, położonej w Ł, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...].
Następnie rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy, określający wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości. Na tej podstawie organ egzekucyjny sporządził protokół opisu i oszacowania nieruchomości.
W dniu [...] lipca 2020 r. organ egzekucyjny sporządził obwieszczenie o pierwszej licytacji nieruchomości, której termin wyznaczono na [...] października 2020 r.
Skarżący złożył skargę na czynność egzekucyjną, jaką było ogłoszenie o pierwszej licytacji nieruchomości, jednakże przedmiotowa skarga została ostatecznie oddalona.
Najwyższą cenę nabycia nieruchomości (1 500 000 zł), na jej pierwszej licytacji, w dniu [...] października 2020 r., zaoferował W. R.
Postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. organ udzielił licytantowi przybicia, po zamknięciu pierwszej licytacji nieruchomości.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na postanowienie o udzieleniu przybicia, postanowieniem z [...] lutego 2021 r. utrzymał w mocy to postanowienie.
Pismem z [...] marca 2021 r. organ egzekucyjny wezwał nabywcę do złożenia ceny nabycia nieruchomości, z potrąceniem wadium. Cenę nabycia wpłacona została na konto organu egzekucyjnego [...] marca 2021 r., a nabywca poinformował o pozostawaniu w ustroju wspólności ustawowej małżeńskiej.
Mając na względzie powyższe Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], powołując się na art. 112 b § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm., zwanej dalej: u.p.e.a.), postanowieniem z [...] marca 2021 r. przyznał własność nieruchomości M i W. R., na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu zażaleń skarżących na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], utrzymał je w mocy. Organ II instancji stwierdził, że spełnione zostały wszystkie warunki przyznania własności nieruchomości, wobec czego brak było podstaw do kwestionowania przedmiotowej czynności. Nabywca uzyskał bowiem przybicie, a także wpłacił na rzecz organu cenę nabycia nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutów zażaleń organ stwierdził, że nieruchomość, co do której nastąpiło przyznanie jej własności licytantowi i jego małżonce, została w sposób prawidłowy oznaczona, a żaden przepis prawa nie wymagał w tym wypadku podawania numerów działek.
Kwestie związane z uregulowaniem przez skarżącego dochodzonych od niego należności organ II instancji uznał za wykraczające poza granice przedmiotowej sprawy.
Wnosząc skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] kwietnia 2021 r. skarżący zwrócili się do Sądu o jego uchylenie, a także uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
Przedmiotowemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie:
• art. 112 b u.p.e.a. poprzez przyznanie prawa własności, pomimo tego że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej Sąd), wyrokiem z 27 maja 2021 r., sygn. I SA/Rz 332/21, uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] lutego 2021 r., w przedmiocie udzielenia przybicia,
a także poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], dotyczące tej kwestii,
• art. 112 b u.p.e.a. w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez naruszenie zasady nakazującej prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organu, a to w związku z przyznaniem prawa własności nieruchomości, pomimo tego że Sąd, wyrokiem z 27 maja 2021 r., sygn. I SA/Rz 332/21, uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] lutego 2021 r., w przedmiocie udzielenia przybicia, a także poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], dotyczące tej kwestii,
• art. 112 b u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 7, w zw. z art. 60, w zw. z art. 7 § 3, w zw. z art. 45 u.p.e.a. poprzez przyznanie prawa własności podczas gdy dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym należność została w całości uregulowana,
• art. 112 b u.p.e.a. poprzez przyznanie własności nieruchomości, która nie została w sposób właściwy oznaczona, bez podania numerów działek,
• art. 6 w zw. z art. 7, w zw. z art. 8, w zw. z art. 75 § 1, w zw. z art. 77 § 1, w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie sprawy w sposób wnikliwy, a w konsekwencji poczynienie sprzecznych z prawem ustaleń,
• art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że wobec uchylenia postanowienia o udzieleniu przybicia, organ nie mógł przyznać własności nieruchomości nabywcy i jego żonie.
W tym miejscu Sąd stwierdza, że Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. III FSK 4966/21, uchylił wyrok Sądu z 27 maja 2021 r., sygn. I SA/Rz 332/21, oddalając jednocześnie skargę wniesioną na postanowienie o udzieleniu przybicia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Przedmiotem sądowej kontroli, realizowanej pod kątem legalności, w niniejszym przypadku było postanowienie dotyczące przyznania własności licytowanej nieruchomości licytantowi, który zaoferował najwyższą cenę, a także jego żonie, z którą pozostaje w ustawowej wspólności małżeńskiej. Zgodność z prawem przedmiotowego postanowienia zakwestionowali skarżący - właściciele nieruchomości.
We wniesionych, odrębnych skargach na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], z [...] kwietnia 2021 r., podnieśli szereg zarzutów, opartych zarówno na twierdzeniach dotyczących naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego, jak i procesowego.
Mając na względzie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.), Sąd połączył obie sprawy, zainicjowane opisanymi wyżej skargami, do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, gdyż mogły być one objęte jedną skargą, jako że zostały wniesione na to samo postanowienie.
Odnosząc się do sformułowanych przez skarżących zarzutów stwierdzić należy, że zdecydowana większość z nich oparta została o jedną okoliczność, jaką stanowiło uchylenie przez Sąd, wyrokiem z 27 maja 2021 r., sygn. I SA/Rz 332/21, postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] lutego 2021 r., w przedmiocie udzielenia przybicia, a także poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. W związku z tym faktem skarżący uznali wydanie postanowienia w przedmiocie przyznania własności licytowanej nieruchomości, przede wszystkim za naruszenie art. 112 b u.p.e.a., a także regulacji prawa procesowego.
Zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem, warunkiem przyznania prawa własności licytowanej nieruchomości nabywcy, tj. licytantowi, który zaoferował najwyższą cenę, jest uzyskanie cechy ostateczności przez postanowienie o udzieleniu przybicia oraz uiszczenie ceny nabycia. W niniejszym przypadku wszystkie te przesłanki zostały spełnione. W momencie wydania zaskarżonego postanowienia, w obrocie prawnym funkcjonowało ostateczne, w administracyjnym toku instancji, postanowienie o udzieleniu przybicia, a cena nabycia została w całości wpłacona na rachunek organu egzekucyjnego.
Wprawdzie, nieprawomocnym wyrokiem z Sądu, z 27 maja 2021 r., ostateczne postanowienie o udzieleniu przybicia zostało uchylone, niemniej jednak wyrok ten został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA), wyrokiem z 12 kwietnia 2022 r., sygn. III FSK 4966/21. NSA w tym wypadku nie ograniczył się tylko do wydania kasatoryjnego rozstrzygnięcia, ale jednocześnie oddalił skargę wniesioną przez skarżącego na postanowienie o udzieleniu przybicia.
Aktualnie więc w obrocie prawnym pozostaje ostateczne postanowienie o udzieleniu przybicia, skarga na które została prawomocnie oddalona. Przedmiotowe postanowienie zostało tym samym ocenione przez NSA jako odpowiadające prawu.
W związku z powyższym formułowane przez skarżącą zarzuty, oparte na wyroku tut. Sądu z 27 maja 2021 r., uchylonym przez NSA, uznać należy za niezasadne.
Tak samo bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia pozostaje inna podnoszona przez skarżących okoliczność, a mianowicie uiszczenie przez skarżącego dochodzonej od niego w postępowaniu egzekucyjnym należności. Ta kwestia była oceniana na etapie badania legalności postanowienia o udzieleniu przybicia, gdzie NSA kategorycznie stwierdził, że na uiszczenie przedmiotowej należności skarżący miał określony termin, którego nie dochował.
Niezależnie od powyższego w tym miejscu zaznaczyć należy, że uiszczenie przez zobowiązanego dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym od niego należności, po (ostatecznym) udzieleniu przybicia licytantowi, nie ma jakiegokolwiek wpływu na ocenę przesłanek przyznania własności nieruchomości. Nie mieści się bowiem w kategorii przesłanek, stojących na przeszkodzie wydaniu tego rodzaju rozstrzygnięcia.
Brak jest również podstaw do uznania zasadności zarzutu dotyczącego naruszenia art. 112 b u.p.e.a. poprzez przyznanie własności nieruchomości, która nie została w sposób właściwy oznaczona, tj. opisana bez podania numerów działek. W tym przypadku także nie sposób jest stwierdzić przepisu, który kreowałby tego rodzaju wymagania, pod kątem postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości. Przeciwne twierdzenia skarżących w tym zakresie są gołosłowne i jako takie nie znajdują uzasadnionych podstaw.
Wydając zaskarżone postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie dopuścił się również naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 6 w zw. z art. 7, w zw. z art. 8, w zw. z art. 75 § 1, w zw. z art. 77 § 1, w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez nierozpatrzenie sprawy w sposób wnikliwy, a w konsekwencji poczynienie sprzecznych z prawem ustaleń, co zarzucają mu skarżący. Ich twierdzenia w tym zakresie są również pozbawione podstaw i nie znajdują uzasadnienia w okolicznościach sprawy.
Wydając postanowienie w przedmiocie przyznania prawa własności organy obu instancji poczyniły niezbędne w tym zakresie ustalenia, stwierdzając zaistnienie przesłanek jego wydania. Te okoliczności, wymienione w art. 112 b u.p.e.a., nie były zresztą kwestionowane przez skarżących, którzy swoje stanowisko procesowe opierali na wyroku Sądu z 27 maja 2021 r., który to wyrok został uchylony.
W związku z powyższym, nie stwierdzając podstaw do podważenia legalności zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] kwietnia 2021 r. Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił obie skargi.