I SA/Rz 462/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2022-12-06
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności bezpośrednierolnictwoARiMRśrodki unijnedopłatypowierzchnia kwalifikowanakontrolaortofotomapaGoogle Earth

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę rolnika na decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczącą przyznania płatności bezpośrednich, uznając prawidłowość ustaleń organu co do wykluczenia części gruntów z dopłat.

Rolnik zaskarżył decyzję Dyrektora ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o przyznaniu mu płatności bezpośrednich na 2020 rok, ale ze znacznymi pomniejszeniami z powodu stwierdzonych nieprawidłowości i niezgodności powierzchni gruntów. Spór dotyczył głównie wykluczenia części działek z płatności z powodu stwierdzenia mniejszej powierzchni, braku użytkowania rolniczego, zadrzewień czy dróg. Sąd uznał, że organy prawidłowo oparły się na analizach ortofotomap i zdjęć Google Earth, a odmowa przeprowadzenia kontroli na miejscu nie była uchybieniem proceduralnym.

Rolnik J.S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji dotyczącą przyznania płatności bezpośrednich, płatności na zazielenienie i płatności redystrybucyjnej na 2020 rok. Decyzje te pomniejszały należne kwoty z powodu stwierdzonych nieprawidłowości i niezgodności, w tym wykluczenia części działek z płatności. Głównym zarzutem skarżącego było nieprzeprowadzenie wnioskowanej kontroli na miejscu oraz błędne ustalenie powierzchni kwalifikowanych do płatności. Organy administracji oparły swoje ustalenia na analizach ortofotomap, zdjęć Google Earth oraz dokumentacji fotograficznej z kontroli z poprzedniego roku. Sąd administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Sąd stwierdził, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy, oparte na dostępnych dowodach (ortofotomapy, zdjęcia Google Earth), były wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, a odmowa przeprowadzenia kontroli na miejscu nie stanowiła uchybienia, zwłaszcza że wnioskowana kontrola nie była obligatoryjna. Sąd podkreślił również, że dowody z kontroli dotyczących kampanii 2021 r. nie mogły być miarodajne dla oceny stanu z 2020 r. z uwagi na upływ czasu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenia oparte na analizach ortofotomap i zdjęć Google Earth, skonfrontowane z dokumentacją fotograficzną z poprzednich kontroli, mogą stanowić wystarczającą podstawę do rozstrzygnięcia sprawy, a odmowa przeprowadzenia kontroli na miejscu nie stanowi uchybienia proceduralnego, jeśli organ dysponuje innymi miarodajnymi dowodami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie są związane ścisłymi regułami dowodowymi i mogą opierać się na różnych środkach dowodowych, w tym analizach zdjęć satelitarnych i ortofotomap. Odmowa przeprowadzenia kontroli na miejscu nie była uchybieniem, ponieważ wnioskowana kontrola nie była obligatoryjna, a organ dysponował innymi dowodami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

Rozporządzenie 640/2014 art. 19 a § ust. 1

Rozporządzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014

Z płatności wyklucza się 1,5 krotność stwierdzonej różnicy pomiędzy obszarem deklarowanym a stwierdzonym, jeśli przekracza ona 15,42%.

Pomocnicze

Rozporządzenie 640/2014 art. 23 § ust. 2

Rozporządzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014

u.p.w.s.b. art. 14 § ust. 1

Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

Rozporządzenie 1306/2013 art. 70

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nieprzeprowadzenie kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącego. Błędne ustalenie powierzchni kwalifikowanych do płatności. Niewłaściwe wykluczenie części działek z płatności z powodu zadrzewień, dróg, terenów rekreacyjnych. Opieranie się na nieaktualnych danych (ortofotomapy, zdjęcia Google Earth). Niewyjaśnienie dwukrotnego uchylenia decyzji organu I instancji. Wyniki kontroli z kampanii 2021 r. powinny być miarodajne dla oceny płatności za 2020 r.

Godne uwagi sformułowania

Ustalenia poczynione na podstawie administracyjnej kontroli wniosku skarżącego, przeprowadzonej z wykorzystaniem analizy poszczególnych działek na podstawie ortofotomap, a także zdjęć Google Earth. Sporządzona wówczas dokumentacja fotograficzna jest miarodajna dla oceny stanu faktycznego na gruncie. Nie można przyjąć, że ustalenia z 2022 r. mogą stanowić znaczący argument, jeżeli chodzi o ustalenie stanu zagospodarowania gruntów zgłoszonych przez skarżącego do płatności w 2020 r. Wnioskowana przez skarżącego kontrola nie jest obligatoryjnym warunkiem uznania za prawidłowe poczynionych w konkretnej sprawie ustaleń.

Skład orzekający

Jacek Boratyn

sprawozdawca

Małgorzata Niedobylska

przewodniczący

Piotr Popek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności wykorzystania przez organy administracji danych z ortofotomap i zdjęć satelitarnych jako dowodów w sprawach o płatności bezpośrednie, a także kwestii związanych z odmową przeprowadzenia kontroli na miejscu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności bezpośrednich w rolnictwie i sposobu ustalania powierzchni kwalifikowanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla rolników tematu płatności bezpośrednich i sposobu ich przyznawania, a także roli dowodów cyfrowych w postępowaniu administracyjnym.

Rolnik walczył o dopłaty: sąd rozstrzygnął, czy zdjęcia z satelity zastąpią kontrolę na polu.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 462/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jacek Boratyn /sprawozdawca/
Małgorzata Niedobylska /przewodniczący/
Piotr Popek
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 19 a ust. 1
Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Dz.U. 2021 poz 2114
art. 14 ust. 1
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Jacek Boratyn /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 31 maja 2022 r., nr 9009-2022-000458 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31 maja 2022 r., nr 9009-2022-000458, Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie (Agencja dalej zwana ARMiR) po rozpatrzeniu odwołania J. S. – zwanego dalej skarżącym, od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w [...] z dnia 16 marca 2022 r., nr 0183-2022-004631, w przedmiocie:
• umorzenia postępowania, w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej, dotyczącej powierzchni działek rolnych, wycofanych przez skarżącego z jego wniosku 24 czerwca 2020 r,,
• przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej na 2020 r., w wysokości [...] zł, pomniejszonej o [...] zł, z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności, a także zastosowanie współczynnika korygującego,
• przyznania skarżącemu płatności na zazielenienie na 2020 r., w wysokości [...] zł, pomniejszonej o [...] zł, ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,
• przyznania skarżącemu płatności redystrybucyjnej na 2020 r., w wysokości [...] zł, pomniejszonej o kwotę [...] zł, z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności, a także zastosowanie współczynnika korygującego,
• przyznania skarżącemu kwoty [...] zł, z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej,
utrzymał w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję organu I instancji.
W stanie faktycznym sprawy skarżący, wnioskiem z 15 maja 2020 r., wystąpił o przyznanie mu płatności. Wniosek ten został zmieniony 8 czerwca i 24 czerwca 2020 r. kiedy to skarżący wycofał z niego cześć działek.
16 września 2020 r. skarżący wystąpił do organu I instancji o przeprowadzenie kontroli w jego gospodarstwie, który to wniosek został przekazany do Biura Kontroli na Miejscu w [...]. Podmiot ten odmówił jednak przeprowadzenia kontroli wskazując, że tego rodzaju czynności nie realizuje na wniosek beneficjentów. Oprócz tego wskazał, że w ramach kampanii dotyczącej płatności za rok 2019, przeprowadzona została kontrola w gospodarstwie skarżącego, w zakresie kwalifikowalności zgłoszonych przez niego do płatności gruntów.
Kierownik Biura Powiatowego ARMiR pierwszą decyzję w sprawie płatności bezpośrednich dla skarżącego wydał 13 kwietnia 2021 r. (w tej decyzji powierzchnię obszaru kwalifikowanego określono na [...] ha, a powierzchnię obszaru wykluczonego na [...] ha) która została jednak uchylona decyzją organu II instancji decyzją z 28 czerwca 2021 r.
W decyzji kasatoryjnej nakazano organowi prowadzącemu postępowanie w I instancji prawidłowe określenie powierzchni maksymalnego obszaru kwalifikowanego działek, uprawnionej do płatności, po konsultacji powierzchni działek z materiałem opracowanym przez wydział GIS.
Organ odwoławczy wytknął Kierownikowi Biura Powiatowego ARMiR nieprawidłowości w zakresie określenia powierzchni działek nr [...] i nr [...].
Ponowną decyzję w sprawie przyznania skarżącemu wnioskowanych przez niego płatności organ I instancji wydał 15 października 2021 r. (w tej decyzji powierzchnię obszaru kwalifikowanego określono na [...] ha, a powierzchnię obszaru wykluczonego na [...] ha). Ta jednak również została uchylona przez organ odwoławczy, decyzją z 21 stycznia 2022 r., który dopatrzył się w postępowaniu naruszenia przepisów prawa formalnego. Organ odwoławczy również zakwestionował powierzchnię kwalifikowaną, ustaloną odnośnie działek [...] i [...]. Stwierdził, iż nie uwzględnia ona stanu stwierdzonego na gruncie.
W związku z tym nakazał, aby podczas przeprowadzenia kontroli administracyjnej wniosku wykorzystane zostały analizy poszczególnych działek, wykonane na podstawie ortofotomap, zdjęć Google 2020.
W ramach ponownego postępowania organ I instancji stwierdził, że powierzchnia działek rolnych, zadeklarowana przez skarżącego do płatności na 2020 r., po wycofaniu części gruntów, wyniosła [...] ha. Powierzchnia działek rolnych, stwierdzona w ramach przeprowadzonego (w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 549 z późn. zm.) oraz analizę zdjęć działek i ortofotomap) postępowania wyniosła natomiast [...] ha.
Powierzchnie wykluczone z maksymalnego obszaru kwalifikowanego stwierdzono w przypadku [...] działek. Łączny obszar wykluczony z płatności wyniósł [...] ha.
Wyliczona procentowo różnica pomiędzy obszarem deklarowanym, a stwierdzonym wyniosła 15,42 %. W tej sytuacji, zgodnie z art. 19 a ust. 1 rozporządzenia 640/2014 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 181, str. 48 z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem 640/2014), z płatności wykluczono 1,5 krotność stwierdzonej różnicy. Tak więc do jednolitej płatności obszarowej uwzględniono [...] ha
W przypadku płatności na zazielenienie, skarżącemu przyznano wsparcie do powierzchni stwierdzonej – [...] ha, zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia 640/2014.
W przypadku płatności redystrybucyjnej, skarżącemu przyznano wsparcie do pow. wynoszącej [...] ha, zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1775), tj. do maksymalnego obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o 3 ha.
Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w [...] stwierdził między innymi, że działki [...], [...] i [...] zostały wykluczone z płatności gdyż ich powierzchnie, wynoszące od [...] do [...] ha, były mniejsze od minimalnej powierzchni wymaganej do przyznania płatności, wynoszącej [...] ha.
Dla działki W, obejmującej [...] ha, największy spójny obszar wynosi [...] ha, stąd wykluczono z płatności [...] ha.
J. S. w odwołaniu od decyzji organu I instancji stwierdził, że nie zgadza się z ustaleniami dotyczącymi wykluczonych powierzchni poszczególnych działek. Zarzucił, że w prowadzonym postępowaniu nie przeprowadzono wnioskowanej przez niego kontroli, a ponadto nie odniesiono się do argumentów zawartych we wcześniej składanych przez niego odwołaniach.
Skarżący zarzucił także, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie można wywnioskować z jakich to względów część z wymienionych w niej działek nie kwalifikuje się do płatności.
Skarżący stwierdził, iż zrobione przez niego zdjęcia z grudnia 2020 r., choć nie odzwierciedlają stanu z kwietnia 2020 r. to pozwalają na stwierdzenia zakrzaczenia lub zadrzewienia. Odnosi się to do działki [...].
Wykluczenie z tej działki [...] pow. działek ewidencyjnych nr [...] i [...], nie znajduje oparcia w materiale fotograficznym.
Kontrola na miejscu z kwietnia 2020 r. wykluczyła z płatności działkę [...] choć powierzchnia tej działki nie była kwestionowana przez eksperta w dokumentacji rolno-środowiskowo-klimatycznej w latach 2015-2018.
Skarżący podkreślił, że zdjęcia działki [...], wykonane w ramach kampanii 2019, nie odzwierciedlają sytuacji z roku 2020.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, odnośnie ustalenia maksymalnej pow. obszaru kwalifikowanego. Ten opracowany w oparciu o system informacji geograficznej, ortofotomapy, zdjęcia Google Earth oraz zdjęcia sporządzone w trakcie kampanii 2019 jest prawidłowy.
Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR wyraził przekonanie, że system Google Earth pozwala na oglądanie zdjęć trójwymiarowych, co pozwala na stosunkowo dokładne analizowanie terenu. Te zdjęcia stanowią zaś pełnoprawny środek dowodowy.
Między innymi z uwagi na dostępność tego rodzaju zdjęć, nie zachodziła konieczność przeprowadzenia kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącego. Poza tym prowadzący postępowanie organ nie był zobligowany do jej przeprowadzenia gdyż obie kontrole, tj. kontrola administracyjna i kontrola na miejscu są równoważne.
Organ odwoławczy stwierdził, że na ogólny areał pow. wykluczonej, tj. [...] ha, składają się zakrzaczenia i zadrzewienia oraz teren komunikacyjny, w postaci utwardzonej drogi. Tego rodzaju powierzchnie nie spełniają więc definicji obszaru kwalifikowanego.
Organ podkreślił, że kontrola na miejscu odbyła się w marcu i kwietniu 2020 r., a dotyczyła kampanii 2019 r. W 2020 r. brak użytkowania rolniczego wykluczonych powierzchni dostatecznie potwierdzają zdjęcia z Google Earth z października 2020 r., zgodne z wcześniejszymi ustaleniami kontrolnymi.
I tak w odniesieniu do działki [...] stwierdzono obszar nieużytkowany rolniczo. Skarżący, mając informację z systemu, że powierzchnia zgłoszona jest większa niż użytkowana zgłosił, że cała pow. jest użytkowana.
Na działce [...] stwierdzono wieloletnie zachwaszczenia i zadrzewienia. To już stwierdziła kontrola na miejscu, a potwierdziły zdjęcia z Google Earth. Podobna sytuacja miała miejsce w przypadku działek: [...], a także działki [...].
W odniesieniu do działki [...] stwierdzono, iż jej cześć nie jest użytkowana rolniczo.
W przypadku działki [...] stwierdzono, iż na wyłączonym jej fragmencie znajduje się droga w trakcie budowy (obwodnica [...]), co stwierdzono w trakcie kontroli na miejscu i na podstawie analizowanych zdjęć.
Na działce [...] stwierdzono teren rekreacyjny, podobnie jak na fragmencie wykluczonej części działki [...], która również była zadrzewiona i zakrzaczona.
Na wykluczonym fragmencie działki [...] stwierdzono teren bagienny, a także zakrzaczenia i zadrzewienia.
W odniesieniu do działki [...] stwierdzono wieloletnie zachwaszczenia oraz odłóg. Podobna sytuacja zachodzi w odniesieniu do działki [...]
Na wykluczonej części działki [...] stwierdzono teren rekultywacji oraz obszar zadrzewiony.
Budowę drogi stwierdzono na fragmencie działki [...]. Drogę stanowił także obszar wykluczony z działki [...]. W jej przypadku, w części działki stwierdzono jej zalanie.
Mając na uwadze powierzchnię maksymalnego obszaru kwalifikowanego, a także areał wykluczony z płatności, zdaniem organu odwoławczego, Kierownik Biura Powiatowego ARMiR wyliczył prawidłowe, według niego, kwoty płatności.
Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR podkreślił, że wnioskowane przez skarżącego dowody, tj. wydruki z kontroli i zdjęcia przedłożone przez skarżącego, nie wnoszą niczego do sprawy, a potwierdzają jedynie ustalenia organu.
Zdaniem organu II instancji ustalenia kontroli administracyjnej pozwalają na rzetelne ustalenie maksymalnego obszaru kwalifikowanego. Oparte są bowiem na przekonujących i miarodajnych dowodach.
Zdaniem Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR w okolicznościach sprawy nie zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 9 ust. 3 rozporządzenia 640/2014, odnośnie dopuszczalnej liczby drzew na użytkach rolnych. Wykluczone powierzchnie to bowiem skupiska drzew, a nie pojedyncze sztuki.
Wnosząc skargę na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR z 31 maja 2022 r. skarżący zwrócił się do Sądu o jej uchylenie, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w części wykluczającej z płatności fragmenty zgłoszonych przez niego działek o pow. 2,9 ha, zwrot sprawy do organu I instancji, naliczenie wsparcia od niezasadnie wykluczonej powierzchni działek, a także zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący uznał za zasadne wykluczenie z płatności jedynie [...] ha.
Zdaniem skarżącego w sprawie nie wyjaśniono takiej okoliczności, jak dwukrotne uchylanie zaskarżonej decyzji. Dodał, że organ prowadził kontrolę administracyjną na podstawie nieaktualnych ortofotomap.
Jego zdaniem jedynym miarodajnym w tym wypadku dowodem byłaby kontrola na gruncie, której przeprowadzenia niezasadnie odmówiono.
W odniesieniu do działki A skarżący stwierdził, że kontrola z listopada 2021 r. (zakończona w kwietniu 2022 r.) wykazała bezpodstawne jej wykluczenie ([...] ha), gdyż w całości wykorzystywana była rolniczo. W przypadku pozostałych działek ewidencyjnych, objętych działką rolną [...], wykazano również niezasadne wykluczenia, bądź też jej mniejszy areał.
W przypadku całej działki [...] zasadne jest wykluczenie jedynie [...] ha, a nie całego jej areału, wynoszącego [...] ha.
W odniesieniu do działki [...] nie wyjaśniono dlaczego trawy na gruntach ornych uznano za tereny rekreacyjne.
Kontrola z listopada 2021 wykazała również niezasadne wykluczenie części pow. działek [...].
Powierzchni wykluczenia nie potwierdzają także ustalenia kontroli odnośnie działek [...] i [...] i [...].
Skarżący podkreślił, że na działkach: [...] przeprowadzona została kontrola (dotycząca kampanii 2021 r.), której ustalenia podważają zasadność dokonanych przez organ wykluczeń. Z płatności wykluczono także inne działki, co do których domagał się przeprowadzenia kontroli. Tych zaś nie skontrolowano, chociaż kontrolowano sąsiednie działki.
Zdaniem skarżącego, niezasadne jest opieranie się przez organy na wynikach kontroli z kwietnia 2020 r., jako że dotyczy to czasu sprzed złożenia przez niego wniosku o płatności.
Według niego, postępowanie w przedmiotowej sprawie nie zostało przeprowadzone wnikliwie.
Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Rzeszowie, w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Zdaniem organu powoływanie się przez skarżącego na wyniki z wizytacji terenowej (oględzin) przeprowadzonej w dniach od 4 kwietnia 2022 r., do dnia 8 kwietnia 2022 r., w ramach kampanii 2021, które skarżący dołączył do przedmiotowej skargi (raport z weryfikacji terenowej nr [...]) należy uznać za bezzasadne w niniejszym postępowaniu). Wynika to ze znacznego upływu czasu, dzielącego rok 2020 i 2022.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Spór pomiędzy skarżącym, a organem wydającym zaskarżoną decyzję, koncentruje się wokół kwestii oceny prawidłowości, a co za tym idzie zgodności z prawem, poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, na których podstawie wydano w sprawie zaskarżoną decyzję. Skarżący w trakcie trwania postępowania konsekwentnie podnosił, że stanowiące podstawę jej wydania ustalenia dotknięte są one istotną wadą co wynika przed wszystkim z tego, że w sprawie nie przeprowadzono kontroli na miejscu, zaś rozstrzygające sprawę organy nie odniosły się do podnoszonych przez niego argumentów, dotyczących poszczególnych, istotnych na jej gruncie okoliczności.
Zdaniem skarżącego organ nie uzasadnił także należycie swojego stanowiska, jak również nie wyjaśnił dwukrotnego uchylenia poprzednio wydanych w sprawie decyzji organu I instancji.
Mając na względzie treść zaskarżonej decyzji oraz przytoczone w jej uzasadnieniu okoliczności, a także sformułowane przez skarżącego zarzuty, stwierdzić należy, że nie znajdują one uzasadnionych podstaw.
I tak w pierwszej kolejności wskazać należy, że Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Rzeszowie, w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji precyzyjnie wskazał jakie to działki, bądź ich części, objętych wnioskiem skarżącego, zostały wykluczone z płatności oraz przyczyny z powodu których nie uznano je za obszar kwalifikowany.
Powody wykluczenia działek bądź ich części działek (było to [...] różnych działek) były różnorodne i obejmowały takie okoliczności jak: stwierdzenie mniejszej od minimalnej ich powierzchni, stwierdzenie mniejszej, spójnej powierzchni działek w stosunku do ich powierzchni ogólnej, brak rolniczego użytkowania działek bądź stwierdzenie mniejszej powierzchni działek rolniczo użytkowanej od powierzchni zgłoszonej.
Skarżący, w trakcie trwania postępowania konsekwentnie podważał zasadność poczynionych przez organy ustaleń, jednakże opierał swoje twierdzenia na argumentach dotyczących mających jego zdaniem miejsce nieprawidłowości, związanych z uchybieniem przez organy regulacjom prawa procesowego. Nie odnosił się natomiast, poza kilkoma przykładami, do okoliczności dotyczących wprost poszczególnych działek, w przypadku których stwierdzono nieprawidłowości.
Skarżący w treści wniesionej do Sądu skargi w sposób istotny ograniczył zakres podnoszonych przez siebie zarzutów stwierdzając, że z wykluczonego przez organy z płatności areału [...] ha, nie akceptuje wykluczenia [...] ha (uznając za zasadne wykluczenie [...] ha). Tak więc choć ograniczył zakres kwestionowanych przez siebie ustaleń faktycznych, to w dalszym ciągu jako ich przyczynę wskazał nieprzeprowadzenie kontroli na gruncie, W jego ocenie okolicznością potwierdzającą dokonanie nieprawidłowych ustaleń odnośnie płatności za 2020 r., są wyniki kontroli dotyczące płatności za 2021 r., zrealizowanej w kwietniu 2022 r.
Odnosząc się do głównego argumentu skarżącego, mającego jego zdaniem wskazywać na wadliwość poczynionych ustaleń, związanego z nieprzeprowadzeniem kontroli, na jego wniosek w 2020 r., stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
I tak w tym miejscu podkreślić należy, że podstawą rozstrzygnięcia konkretnej sprawy administracyjnej są każdorazowo poczynione w jej ramach ustalenia, w zakresie których, co do zasady, organ nie jest ograniczony ścisłymi regułami dotyczącymi postępowania dowodowego. Innymi słowy jest on zobligowany do zebrania niezbędnego do poczynienia koniecznych ustaleń materiału dowodowego, a następnie do dokonania jego oceny, w ramach swobodnej oceny dowodów. Nie jest on więc związany żadnymi regulacjami, które w jakikolwiek sposób hierarchizowałyby poszczególne środki dowodowe. Z taką sytuacją mamy z pewnością do czynienia na gruncie niniejszej sprawy.
W jej okolicznościach, ustalając maksymalny obszar kwalifikowany, organy oparły się na dostępnych dowodach, w szczególności ustaleniach poczynionych na podstawie administracyjnej kontroli wniosku skarżącego, przeprowadzonej z wykorzystaniem analizy poszczególnych działek na podstawie ortofotomap, a także zdjęć Google Earth. Te ustalenia zostały skonfrontowane z dokumentacją fotograficzną sporządzoną podczas kontroli zrealizowanej w ramach kampanii dotyczącej wniosków o przyznanie płatności na 2019 r. W tym względzie należy zaś zauważyć, że zakres wniosku złożonego przez skarżącego o przyznanie mu płatności na ten rok w przeważającym zakresie pokrywał się z tym dotyczącym roku 2020.
Rację ma skarżący, że czynności wskazanej wyżej kontroli na miejscu, dotyczącej 2019 r., zostały zrealizowane jeszcze przed złożeniem przez niego wniosku, po rozpatrzeniu którego wydana została zaskarżona decyzja, niemniej jednak sporządzona wówczas dokumentacja fotograficzna jest miarodajna dla oceny stanu faktycznego na gruncie. Data jej sporządzenia poprzedzała datę złożenia wniosku o przyznanie przez skarżącego płatności bezpośrednich na 2020 r. o nieco ponad miesiąc. W tym czasie na gruncie nie mogły więc zajść daleko idące zmiany.
Za miarodajną, z punktu widzenia ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy, nie można uznać natomiast, wbrew twierdzeniom skarżącego, dokumentacji dotyczącej czynności kontrolnych przeprowadzonych odnośnie kampanii za 2021 r. Chodzi tu głównie o raport z weryfikacji terenowej, które to czynności zostały zrealizowane w kwietniu 2022 r., jako że data ich wykonanie jest późniejsza o około półtora roku od czasokresu, mającego znaczenie na gruncie niniejszej sprawy, z punktu widzenia oceny stanu zagospodarowania badanych działek. W związku z tym nie można przyjąć że ustalenia z 2022 r. mogą stanowić znaczący argument, jeżeli chodzi o ustalenie stanu zagospodarowania gruntów zgłoszonych przez skarżącego do płatności w 2020 r.
W kwestii nieuwzględnienia wniosku skarżącego o przeprowadzenie we wrześniu 2020 r. kontroli na miejscu w jego gospodarstwie stwierdzić należy, iż nieprzychylenie się do tego wniosku nie może być rozpatrywane w kategorii uchybienia przepisom postępowania, zwłaszcza takiego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Takie stwierdzenie wynika przede wszystkim z tego, że wnioskowana przez skarżącego kontrola nie jest obligatoryjnym warunkiem uznania za prawidłowe poczynionych w konkretnej sprawie ustaleń. W tym zakresie organ dysponuje bowiem pełnym katalogiem innych środków dowodowych, które mogą posłużyć mu do dokonania kompletnych i wiarygodnych ustaleń, w zależności od potrzeb i konkretnych uwarunkowań sprawy.
Poza tym, w okolicznościach przedmiotowej sprawy o nieprzeprowadzeniu kontroli na miejscu nie zdecydował Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w [...]. Ten bowiem przekazał wniosek skarżącego do Biura Kontroli na Miejscu, wobec czego nie można mu więc zarzucić jego zignorowania.
Decyzję o nieprzeprowadzeniu kontroli podjęła ta jednostka we własnym zakresie, przytaczając argumenty, które uznać należy za zasadne. Tak bowiem należy ocenić stwierdzenie odnośnie nierealizowania kontroli na żądanie poszczególnych producentów rolnych, a więc kontroli o charakterze prewencyjnym, z punktu widzenia przyszłych beneficjentów płatności.
Zasadność tego rodzaju stanowiska i przytoczonej na jego poparcie argumentacji wzmacnia stwierdzenie dotyczące kontroli przeprowadzonej kilka miesięcy wcześniej w gospodarstwie wnioskodawcy, jako że brak jest racjonalnych argumentów, w świetle których niezbędnym byłoby dublowanie ustaleń o podobnym zakresie. Argumentów przemawiających za koniecznością ponownego przeprowadzenia kontroli nie wskazał także sam skarżący, ograniczając się jedynie do w istocie gołosłownego stwierdzenia, że kontrola gruntów, obejmująca rok 2020, byłaby jedynym miarodajnym dowodem w sprawie, której bezpodstawnie mu odmówiono.
Również nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że w sprawie nie wyjaśniono takiej istotnej na jej gruncie okoliczności, jak dwukrotne uchylanie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w [...]. Przyczyny dwukrotnego wydania kasatoryjnych decyzji organu II instancji były jasne i precyzyjne i zostały uwzględnione w ramach ponownego rozstrzygnięcia sprawy, czego wyrazem jest zaskarżona decyzja.
Uchylając poprzednio wydane decyzje Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR nakazał poszerzenie ustaleń w sprawie o zdjęcia pochodzące z Google Earth, a także ustalenia wynikające ortofotomapy, do czego organ I instancji się zastosował. W związku z tym brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie nie wyjaśniono kwestii dwukrotnego uchylania poprzednio wydanych decyzji.
W aspekcie podkreślić również należy, że twierdzeniom skarżącego, co do wskazanej wyżej okoliczności przeczy także to, że każdorazowo powierzchnia działek wykluczona z płatności była niższa. W pierwszej decyzji wskazano ją na [...] ha, w drugiej [...] ha, w tej zaś, która została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzja [...] ha. W tej sytuacji nie budzi wątpliwości to, że każdorazowo, w wyniku poszerzenia poczynionych w sprawie ustaleń, w związku ze wskazaniami organu odwoławczego, Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w [...] modyfikował swoje stanowisko, odnośnie powierzchni gruntów skarżącego, na których stwierdzono nieprawidłowości. Zarzucanie mu więc zignorowania wskazań organu odwoławczego, co do mających być przeprowadzonymi ustaleń, nie znajduje więc uzasadnionych podstaw.
Okolicznością wskazującą na nieprawidłowości po stronie organów, w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, nie może być również to, że powierzchnia jednej z działek, konkretnie [...], nie była kwestionowana przez eksperta, w dokumentacji rolno-środowiskowo-klimatycznej za lata 2015- 2018, na co zwracał uwagę skarżący w trakcie postępowania administracyjnego. Przede wszystkim bowiem tego rodzaju okoliczności odnosiły się do okresu wcześniejszego, niż ten objęty zakresem przedmiotowym niniejszej sprawy, a po drugie, zakres okoliczności podlegających badaniu w przypadku płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej nie przystaje ściśle do tego z jakim mamy do czynienia na gruncie przedmiotowej sprawy, odnoszącej do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie stwierdzono także naruszenia przepisów prawa materialnego, a zwłaszcza takiego, które miało by wpływ na jej wynik. Rozstrzygające ją organy w sposób prawidłowy zastosowały odpowiednie regulacje prawne, tj. dokonały ich właściwej wykładni, a także subsumpcji pod wyinterpretowane z tych przepisów normy prawne ustalonego w sposób właściwy stanu faktycznego.
W sposób prawidłowy i zasadny dokonano także wyliczenia kwot należnych skarżącemu poszczególnych płatności, z uwzględnieniem między innymi zasad wynikających z art. 19 a ust. 1 rozporządzenia 640/2014.
Mając więc na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sąd, podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI