I SA/Rz 461/10

I SA/Rz 461/10 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2010-09-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek
Jacek Surmacz /przewodniczący sprawozdawca/
Kazimierz Włoch
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1628/10 - Wyrok NSA z 2011-10-28
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretacje
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 43 ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz /spr./ Sędziowie WSA Kazimierz Włoch WSA Grzegorz Panek Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 16 września 2010 r. sprawy ze skargi W.G. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) określa, że zaskarżona interpretacja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego W. G. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA/Rz 461/10
UZASADNIENIE
Interpretacją indywidualną z dnia (...) kwietnia 2010 r., nr (...), Minister Finansów uznał za nieprawidłowe stanowisko W. G., odnośnie interpretacji przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r., Nr 54, poz. 535, ze zm., zwanej dalej: ustawą o podatku od towarów i usług), w zakresie nabytej przez wnioskodawcę nieruchomości.
Wnioskiem z dnia 25 lutego 2010 r. W. G. zwrócił się do Ministra Finansów o wydanie pisemnej interpretacji przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, formułując pytanie: czy sprzedaż nieruchomości, którą nabył, podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług ?
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że "A" w dniu 18 stycznia 2010 r. przeprowadziła przetarg na sprzedaż nieruchomości, oznaczonej jako działka o nr [...], położonej w miejscowości W., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...). Niezabudowana działka o nr [...] została zakwalifikowana w ewidencji gruntów i budynków do kategorii: łąki trwałe.
Wnioskodawca wygrał przetarg na zakup opisanej wyżej nieruchomości i uiścił cenę w wysokości 276 063 zł, po czym, na podstawie umowy w formie aktu notarialnego z dnia 10 lutego 2010 r., nabył przedmiotową nieruchomość. W dniu 16 lutego 2010 r. została wystawiona faktura VAT, dokumentująca dokonaną transakcję sprzedaży nieruchomości.
Działka [...] nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie została też wydana w stosunku do niej decyzja o warunkach zabudowy. Istnieje tylko studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym działka [...] jest zlokalizowana na terenach przeznaczonych pod zabudowę.
Wnioskodawca dodał także, że nie jest on podatnikiem podatku od towarów i usług, a opisaną we wniosku nieruchomość nabył celem powiększenia prowadzonego gospodarstwa rolnego, którego powierzchnia przekracza 1 ha.
Zdaniem podatnika sprzedaż przez "A" działki o nr [...] nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż ustawodawca w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług zwolnił z opodatkowania tym podatkiem dostawę terenów niezabudowanych, innych niż tereny budowlane lub przeznaczone pod zabudowę. Poszukując zaś znaczenia pojęcia "teren" należy się odwołać do ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 177, ze zm., zwanej dalej: ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym), z której art. 9 ust. 5 wynika, że charakter danego terenu wyznacza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, lub też decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku takiego planu. W tej sytuacji, mając na uwadze fakt, że działka nr 2333 nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ani nie została wydana w stosunku do niej decyzja o warunkach zabudowy logicznym, zdaniem wnioskodawcy, jest odwołanie się, celem ustalenia znaczenia pojęcia teren niezabudowany, do zapisów zawartych ewidencji gruntów i budynków. Nie można natomiast bazować w tym zakresie na studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które nie jest aktem prawa miejscowego, ale aktem planowania o charakterze wewnętrznym.
Minister Finansów, interpretacją z dnia 27 kwietnia 2010 r., uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe. W jego ocenie, skoro ustawa o podatku od towarów i usług nie definiuje pojęcia "przeznaczenie pod zabudowę" dlatego też w tym zakresie należy odwołać się do jego definicji słownikowej tego pojęcia, zgodnie z którą przeznaczenie oznacza praktyczny cel, do którego coś zostało zakwalifikowane, określenie celu, któremu coś ma służyć. Pod pojęciem zabudowy należy natomiast rozumieć budynki znajdujące się na określonym terenie, w planach urbanistycznych przewidywane zabudowanie określonego terenu (Mały Słownik Języka Polskiego. Wydawnictwo PWN. Warszawa 1994 r.). Definicję budowy można odnaleźć także w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm., zwanej dalej: prawem budowlanym), zgodnie z którą przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.
W tej sytuacji, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług należy przyjąć, że pod pojęciem terenów przeznaczonych pod zabudowę należy rozumieć obszary, na których przewidziane są różne formy zabudowy, począwszy od zabudowy zagrodowej włącznie.
Z brzmienia ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wynika z kolei, że przed wszczęciem postępowania kończącego się uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rada gminy winna zapoznać się między innymi z wynikami analizy stopnia zgodności przewidywanych rozwiązań z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Ponadto art. 9 ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, tym samym powołany przepis pozwala na uznanie za legalne tylko takie uchwalenie planu, które jest zgodne ze studium. Z całokształtu regulacji prawnych dotyczących zagospodarowania przestrzennego można wywieść więc, że studium, jako akt o wyższym stopniu ogólności w stosunku do planów miejscowych, wyznaczające granice przedmiotowe tych planów, jest aktem obligatoryjnym. Dlatego też w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pomocne w zakresie ustalenia przeznaczenia terenu będzie właśnie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Organ nie zgodził się także z twierdzeniami zawartymi we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, co do możliwości posłużenia się przy ustaleniu przeznaczenia terenu, w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, ponieważ celem przedmiotowej ewidencji nie jest określanie co dalej będzie się działo z danymi gruntami. To dopiero bowiem urządzenia planistyczne: studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wskazują jakie jest przeznaczenie gruntów.
Pismem z dnia 13 maja 2010 r. r. W. G. zwrócił się do Ministra Finansów z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, którego organ ten miał się w jego ocenie dopuścić, w związku z wydaniem interpretacji indywidualnej z dnia 27 kwietnia 2010 r., uznając, że w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego o przeznaczeniu terenu decydują zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Powołał się przy tym na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 23 marca 2010 r., sygn. I FSK 274/09 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym studium to jedynie jeden z etapów uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego, niebędący aktem prawa miejscowego. Nie może ono więc przesądzać o przeznaczeniu gruntów. Wnioskodawca podkreślił także, że z obowiązujących przepisów nie wynika żadna gwarancja, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego będzie zgodny ze studium uwarunkowań, które ma charakter aktu wewnętrznego.
W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie z dnia 31 maja 2010 r. Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej z(...)kwietnia 2010 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na interpretację indywidualną z dnia (...) kwietnia 2010 r., nr (...), wniósł W. G., zarzucając temu aktowi:
• naruszenie art. 124, w zw. z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.; powoływana dalej jako: Ordynacja podatkowa), poprzez nieustosunkowanie się do twierdzeń skarżącego, ujętych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa,
• naruszenie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług, porzez uznanie, że skoro nieruchomość, którą skarżący nabył określona została w studium uwarunkowań jako nieruchomość pod zabudowę, to nie może ona być kwalifikowana jako niebudowlana, w oparciu o przepisy art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług, a tym samym uznanie, że skarżący nie może korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług, zawartego w tym przepisie.
Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości i orzeczenie, że przysługuje mu uprawnienie do zwolnienia z podatku od towarów i usług, na mocy art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Ministrowi Finansów.
W. G. podtrzymał swoje stanowisko, zawarte we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej i w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, iż w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przeznaczenie konkretnego terenu, na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, powinno być ustalane w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków. Nie może to natomiast następować w oparciu o studium uwarunkowań, które nie jest aktem prawa miejscowego, lecz aktem o charakterze wewnętrznym, stąd też jego postanowienia nie mogą wpływać na sytuację prawną obywateli.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych, innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę. Przedmiotowym zwolnieniem nie jest więc objęta sprzedaż terenów budowlanych lub przeznaczonych pod zabudowę. Do prawidłowego ustalenia zakresu zwolnienia, o charakterze przedmiotowym, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 powołanej wyżej ustawy, niezbędnym jest ustalenie znaczenia pojęć: "teren budowlany" i "teren przeznaczony pod zabudowę". Legalnych definicji tych pojęć nie zamieszczono jednak w ustawie o podatku od towarów i usług, dlatego też przy ustalaniu ich znaczenia należy odwołać się do przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, która w art. 4 ust. 1 stanowi, że ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Art. 4 ust. 2 tego aktu precyzuje natomiast, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (...).
W stanie faktycznym przedstawionym we wniosku o wydanie zaskarżonej interpretacji indywidualnej, nieruchomość nabyta przez skarżącego, oznaczona jako działka o nr 2333, położona jest na terenach, dla których nie został sporządzony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Nie została też wydana w stosunku do tej nieruchomości decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jednakże ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego wynika, że przedmiotowa działka, położona jest na terenach przeznaczonych pod zabudowę. Na podstawie tego studium organ stwierdził, że wobec braku miejscowego planu zagospodarowania i decyzji o warunkach zabudowy, nabytą przez skarżącego nieruchomość, należy zakwalifikować jako położoną na terenach przeznaczonych pod zabudowę, gdyż studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jest wiążące dla organów gminy, sporządzających miejscowy plan zagospodarowania, co wynika brzmienia z art. 9 ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Dlatego też legalnym będzie tylko takie uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które będzie zgodne ze studium.
Mając na uwadze brzmienie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług, a także art. 9 ust. 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie sposób zgodzić się z takim stanowiskiem. Zgodnie bowiem z powołanym wyżej przepisem art. 9 ust. 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego. Jest to bowiem akt kierownictwa wewnętrznego, niewątpliwie istotny z punktu widzenia planowania przestrzennego, w szczególności procedury uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego postanowienia nie mogą jednak wpływać na sytuację obywateli i ich organizacji, a więc podmiotów, które nie są adresatami przedmiotowego studium, jako że nie zaliczają się do kategorii organów administracji, w tym wypadku samorządowej, ani też jednostek im podległych. Nienormatywność studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego, jako aktu kierownictwa wewnętrznego powoduje, że na jego podstawie nie może być określony przedmiot opodatkowania ani pozostałe elementy stosunku prawnopodatkowego. Sąd w tym zakresie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w wyroku z 23 marca 2010 r., sygn. I FSK 274/09 (publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do argumentacji Ministra Finansów, użytej w zaskarżonej interpretacji indywidualnej należy także stwierdzić, że na gruncie przepisów prawa podatkowego – ustawy o podatku od towarów i usług - nie ma znaczenia także to, że sporządzenie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jest warunkiem legalności uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ odwołanie się do przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ma w tym wypadku na celu jedynie prawidłowe ustalenie znaczenia pojęć, którymi ustawodawca operuje na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, a które nie mają legalnej definicji, w przepisach tego aktu. Sięganie więc do szczegółowych regulacji dotyczących materii obojętnej, z punktu widzenia prawa podatkowego, jaką jest planowanie przestrzenne i wyciąganie z nich wniosków, co do zakresu stosowania poszczególnych instytucji prawnopodatkowych, w tym wypadku zwolnienia o charakterze przedmiotowym, jest zbyt daleko idące.
W sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy, w celu ustalenia czy teren, na którym położona jest konkretna nieruchomość, jest terenem budowlanym lub przeznaczonym pod zabudowę należy odwołać się do zapisów zamieszczonych w ewidencji gruntów i budynków, które mogą być w tym celu pomocne. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, będącej urzędowym zbiorem informacji, stanowią bowiem, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027, ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Co prawda jest to zbiór informacji faktycznych, ma on jednak charakter oficjalny i w odróżnieniu od studium uwarunkowań, wiąże nie tylko organy biorące udział w realizacji zadań związanych z planowaniem przestrzennym.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 146 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.), uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, określając, w oparciu o art. 152 P.p.s.a., że nie podlega ona wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 pkt 1 c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, ze zm.) Sąd zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącego kwotę 457 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składają się: koszty zastępstwa procesowego przez radcę prawnego w wysokości 240 zł, koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz kwota wpisu od skargi w wysokości 200 zł.