I SA/Rz 454/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2024-11-26
NSApodatkoweWysokawsa
podatek rolnypodatek od nieruchomościłączne zobowiązanie pieniężneewidencja gruntówszkody górniczeprawo geologiczneprawo geodezyjnewłaścicielpodatnikpostępowanie podatkowe

WSA w Rzeszowie oddalił skargę podatniczki, potwierdzając, że właściciel nieruchomości jest podatnikiem podatku rolnego i od nieruchomości, nawet jeśli grunty są objęte koncesją górniczą, a ewidencja gruntów jest wiążąca.

Podatniczka zaskarżyła decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2023 r. Zarzucała, że decyzja opiera się na błędnej ewidencji gruntów, która nie uwzględnia faktu, że jej grunty znajdują się w obszarze szkód górniczych i są w posiadaniu przedsiębiorcy górniczego. Sąd uznał, że ewidencja gruntów jest wiążąca dla organów podatkowych i sądów, a fakt posiadania przez przedsiębiorcę górniczego urządzeń przesyłowych lub położenie gruntów w strefie oddziaływania kopalni nie pozbawia właściciela statusu podatnika ani nie zmienia sposobu opodatkowania, dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona.

Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą skarżącej łączną wysokość zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego i od nieruchomości za 2023 rok. Skarżąca podnosiła, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ opiera się na ewidencji gruntów nieodzwierciedlającej stanu faktycznego, gdyż jej grunty znajdują się w granicach szkód górniczych i są w posiadaniu przedsiębiorcy górniczego. Wskazywała na pierwszeństwo przepisów Prawa geologicznego i górniczego oraz na konieczność przeprowadzenia dowodów z opinii biegłego. Organy podatkowe obu instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznały, że podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, które są wiążące dla organów podatkowych i sądów do czasu ich zmiany. Sąd podkreślił, że nawet jeśli grunty są objęte koncesją górniczą lub znajdują się w strefie oddziaływania kopalni, a przedsiębiorca górniczy posiada na nich urządzenia przesyłowe, nie skutkuje to zmianą właściciela jako podatnika ani nie zmienia sposobu opodatkowania, jeśli ewidencja gruntów nie została skorygowana. Posiadanie przez przedsiębiorcę górniczego urządzeń przesyłowych na cudzym gruncie nie stanowi posiadania samoistnego, a jedynie zależne, co nie przenosi obowiązku podatkowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Obowiązek podatkowy spoczywa na właścicielu nieruchomości, nawet jeśli grunty są objęte koncesją górniczą i znajdują się na nich urządzenia przesyłowe, pod warunkiem, że ewidencja gruntów nie została zmieniona i nie ma podstaw do uznania przedsiębiorcy górniczego za posiadacza samoistnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ewidencja gruntów i budynków jest wiążąca dla organów podatkowych i sądów. Posiadanie przez przedsiębiorcę górniczego urządzeń przesyłowych na cudzym gruncie stanowi posiadanie zależne, a nie samoistne, co nie przenosi obowiązku podatkowego na przedsiębiorcę. Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona, właściciel pozostaje podatnikiem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 3 § ust.1 pkt 2

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.r. art. 1 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym

u.p.r. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym

u.p.r. art. 3 § ust.1 pkt 2

Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym

u.p.g.k. art. 21 § ust. 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów podatkowych przy wymiarze podatku.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 194

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

k.c. art. 49

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 336

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 305(1)

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Prawo geologiczne art. 6 § ust. 1 pkt 18

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Prawo geologiczne art. 18

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ewidencja gruntów i budynków jest wiążąca dla organów podatkowych i sądów. Posiadanie przez przedsiębiorcę górniczego urządzeń przesyłowych na cudzym gruncie stanowi posiadanie zależne, a nie samoistne. Fakt objęcia gruntów koncesją górniczą lub położenie ich w strefie oddziaływania kopalni nie zmienia statusu właściciela jako podatnika, dopóki ewidencja gruntów nie zostanie zmieniona.

Odrzucone argumenty

Decyzja oparta na błędnej ewidencji gruntów, która nie odzwierciedla stanu faktycznego (grunty w obszarze szkód górniczych, w posiadaniu przedsiębiorcy górniczego). Naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) przez organy. Konieczność przeprowadzenia dowodów z opinii biegłego w celu ustalenia stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

organy podatkowe muszą je respektować pomimo ewentualnych różnic pomiędzy ewidencją, a stanem faktycznym ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanym w postępowaniu podatkowym, a dane tam zawarte wiążą organ prowadzący postępowanie organ podatkowy nie może więc dokonywać samodzielnej kwalifikacji przedmiotu opodatkowania, lecz przede wszystkim powinien uwzględnić odpowiednie zapisy wynikające z ewidencji gruntów i budynków Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy nie można przypisać jej cech dowolności nie skutkują przypisaniem przedsiębiorcy górniczemu przymiotu posiadacza samoistnego nieruchomości nie skutkują przyjęciem, że grunty te należy zakwalifikować jako faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie wymagało wiadomości specjalnych nie skutkuje automatycznym pozbawieniem władztwa nad nią uprawnionego do jego wykonywania podmiotu nie stanowi jego części składowej, lecz część składową przedsiębiorstwa nie będzie stanowiło o jej posiadaniu samoistnym, ale będzie wyczerpywać jedynie znamiona posiadania zależnego ewidencja jest "dogmatem"

Skład orzekający

Jarosław Szaro

przewodniczący

Małgorzata Niedobylska

sprawozdawca

Piotr Popek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążąca moc ewidencji gruntów i budynków dla organów podatkowych i sądów administracyjnych, nawet w przypadku sporów dotyczących stanu faktycznego lub specyficznych okoliczności (np. szkody górnicze). Potwierdzenie, że właściciel nieruchomości jest podatnikiem, dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sporów podatkowych związanych z ewidencją gruntów i wpływem działalności górniczej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie ewidencja jest jednoznaczna lub nie ma sporów co do posiadania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między formalną ewidencją gruntów a rzeczywistym stanem faktycznym (szkody górnicze), co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia, dlaczego sądy administracyjne trzymają się formalnych rejestrów.

Czy ewidencja gruntów to "dogmat"? Sąd wyjaśnia, kiedy formalny rejestr jest ważniejszy od rzeczywistości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 454/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jarosław Szaro /przewodniczący/
Małgorzata Niedobylska /sprawozdawca/
Piotr Popek
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek rolny
Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 70
art. 1a ust. 1 pkt 3,art. 2 ust. 1 art. 3 ust.1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 333
art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - t.j.
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 122 i art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1151
art. 21 ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Dz.U. 2024 poz 1061
(art. 49, art. 336, art. 305(1)
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1290
art. 6 ust. 1 pkt 18, art. 18
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2024 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 17 czerwca 2024 r. nr SKO.4140/267/2023 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi I.P.(dalej: podatniczka/skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w {...}(dalej: SKO) z 17 czerwca 2024 r., nr SKO.4140/267/2023, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta{...} z 12 kwietnia 2023 r. nr FN-W.3123.2.73.2023.09, w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r. w {...}zł.
W stanie faktycznym sprawy, Prezydent Miasta {...}decyzją z 12 kwietnia 2023 r. ustalił podatniczce wysokość zobowiązania z tytułu podatku rolnego i od nieruchomości, pobieranych w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 rok w kwocie {...}zł. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że ustalając podatek oparł się na danych wynikających z ewidencji gruntów oraz informacjach od podatnika. Na podstawie tych dokumentów organ ustalił, że podatniczka w 2023 r. była właścicielką zabudowanej działki nr {...} o łącznej powierzchni {...}ha, w tym {...}m2 działki sklasyfikowanej jako B oraz użytków rolnych: PsIII o pow. {...}ha, RIIIb o pow. {...}ha i W-PsIII o pow. {...}ha (pow. {...}ha przeliczeniowego). Na działce posadowione były budynki mieszkalne o łącznej pow. {...}m2 i budynki "pozostałe" o pow. {...}m2.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem podatniczka złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym podniosła w szczególności, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa w związku z jej oparciem o ewidencję gruntów i budynków nieodzwierciedlającą stanu faktycznego i prawnego gruntów w obr.{...}. Podatniczka zarzuciła, że organ wydał swoją decyzję niezgodnie z wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie II SA/Rz 1024/02 oraz II SA/Rz 1278/19. W wyniku górniczej koncesji nr {...} grunty w obr. {...} i {...} są położone bowiem w granicach szkód górniczych, prowadzonej działalności Kopalni "{...}". Mapy powierzchni terenu górniczego powinny być sporządzone przez osoby ze stosownymi uprawnieniami, a przepisy Prawa górniczego i geologicznego mają pierwszeństwo przed przepisami ogólnymi Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Podatniczka powołała się na wydane przez Prezydenta Miasta {...}decyzje z 8 sierpnia 1994 r. oraz 1 lutego 2006 r. dotyczące planu realizacji i inwestycji II etapu i lokalizacji dotyczących Kopali " {...}". Według podatniczki, zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o błędny materiał dowodowy, z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej w związku z zaniechaniem ustalenia stanu faktycznego i stanu prawnego gruntów terenu szkód górniczych Kopalni "{...}". Z pism Dyrektora Wydziału Geodezji prowadzącego PZGK wynika, że organ nie posiada dokumentacji zakładu górniczego Kopalni "{...}". Zaznaczyła, że organy mają obowiązek współdziałania w zakresie dostępu i wymiany danych pomiędzy ewidencją gruntów i budynków, a ewidencjami i rejestrami publicznymi. Z dokumentacji wynika tożsamość organu podatkowego oraz organu ewidencyjnego w zakresie opodatkowanych gruntów. Podatniczka wskazała także na zaniechanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków przez Prezydenta Miasta {...}zaznaczając, że grunty kopalni graniczą z gruntami Gminy Miasto {...}.Ponadto podatniczka wniosła o przeprowadzenie szeregu dowodów: z zeznań świadków - pracowników Wydziału Geodezji biorących udział w przejęciu gruntów w decyzji Prezydenta Miasta {...}i uczestniczących w pracach budowlanych zakładu górniczego w tym obszarze, akt administracyjnych decyzji Prezydenta Miasta {...}nr: AG.V.62.7350/94 i GE.III.72211/10/06, a także dziennika budowy zakładu górniczego i decyzji dopuszczającej do użytkowania kopalni "{...}" wraz z dokumentacją geodezyjną uprawnionej osoby, z opinii biegłego z wiedzą specjalną dotyczącą geologii, górnictwa, miernictwa, budownictwa w celu ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia powołanych wątpliwości zagadnienia wstępnego dokumentacji terenu prowadzonej działalności przez przedsiębiorcę górniczego oraz o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej.
Organ I instancji w odpowiedzi na wezwanie organu II instancji, poinformował, że podatniczka nie złożyła informacji podatkowej o gruntach, nieruchomościach i obiektach budowlanych na rok podatkowy oraz stwierdził, że wymiar podatku został ustalony w toku postępowań w latach poprzednich, a stan faktyczny za 2023 r. nie uległ zmianie w stosunku do 2022 r.
Opisaną na wstępie decyzją z 17 czerwca 2024 r. nr SKO.4140/267/2023, SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy uznał, że na podstawie zebranego materiału dowodowego organ I instancji prawidłowo ustalił podatniczce należny podatek rolny od gruntów gospodarstwa rolnego oraz w części dotyczącej gruntów budowlanych oraz budynków - podatek od nieruchomości z tytułu nieruchomości będących jej własnością.
Organ wyjaśnił, że podstawą wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1752 ze zm., dalej: u.p.g.k.) są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków i organy podatkowe muszą je respektować pomimo ewentualnych różnic pomiędzy ewidencją, a stanem faktycznym. Na konieczność ustalenia charakteru gruntu oraz ich powierzchni na potrzeby opodatkowania w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów, wskazuje bezpośrednio art. 21 ust. 1 u.p.g.k., w którym wymienia się ewidencję jako rozstrzygającą o klasyfikowaniu gruntów. Uzyskany z ewidencji gruntów i budynków wypis stanowi zatem dokument urzędowy, o którym mowa w art. 194 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa). W związku z tym organ w postępowaniu podatkowym nie ma podstaw do pomijania tych danych. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanym w postępowaniu podatkowym, a dane tam zawarte wiążą organ prowadzący postępowanie. Organ podatkowy nie może więc dokonywać samodzielnej kwalifikacji przedmiotu opodatkowania, lecz przede wszystkim powinien uwzględnić odpowiednie zapisy wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Dopiero w przypadku braku stosownych informacji w ewidencji gruntów i budynków można przeprowadzić odpowiednie postępowanie zmierzające do ustalenia wymaganych prawem danych niezbędnych dla prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania.
Powołując się na poglądy orzecznictwa SKO wskazało, że zarówno organ podatkowy, jak i sąd nie mogą kwestionować zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków, które to zapisy, jak wynika z art. 21 u.p.g.k. są dla organów podatkowych wiążące przy wymiarze podatku. Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy. Organ zaznaczył również, że istnieje procedura prawna pozwalająca na skorygowanie ewentualnych nieprawidłowości w tym rejestrze, także z inicjatywy stron (podatników) zainteresowanych wprowadzeniem takich zmian.
Organ odwoławczy stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że podatniczka w 2023 r. była właścicielką działki nr {...} (położonej w obr. {...} {...}) o łącznej powierzchni {...}ha. W skład powyższej działki wchodzą użytki rolne: PsIII o pow. {...}ha, RIIIb o pow. {...}ha i W-PsIII o pow. {...{ha. Działki te stanowią na potrzeby opodatkowania podatkiem rolnym gospodarstwo rolne o łącznej pow. {...}ha przeliczeniowego. Z kolei części działki nr {...} sklasyfikowana jako B ma pow. {...}m2 i tym samym opodatkowana jest podatkiem od nieruchomości. Na działce posadowione są budynki mieszkalne o pow. {...}m2 oraz {...}m2 oraz budynki niemieszkalne ("pozostałe"), o pow. {...}m2, przy czym budynki pozostałe podlegają zwolnieniu z podatku od nieruchomości. Powyższe dane wynikają z ewidencji gruntów i budynków oraz z załącznika do pisma podatniczki z 25 kwietnia 2016 r.
Odnosząc się do zarzutów podatniczki organ II instancji powołał się na stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 5 maja 2022 r. (sygn. akt III FSK 1016/21) dotyczące wymiaru podatku za 2018 r., w którym stwierdzono, że organy podatkowe oraz sąd I instancji, prawidłowo uznały podatniczkę za podatnika podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego w ramach łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. jako właścicielkę opodatkowanych nieruchomości. W sprawie nie stwierdzono zajętych wskazanych gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Ponadto zdaniem organu odwoławczego, nawet w sytuacji ustalenia, że na opodatkowanych działkach znajduje się - jak twierdzi strona - zakład górniczy, okoliczność ta nie będzie skutkowała zmianą samego podatnika. Skutkiem zajęcia nieruchomości rolnej na prowadzenie działalności gospodarczej jest faktycznie to, że zmienia się rodzaj i tym samym wysokość podatku, a w wypadku gruntu budowlanego - stawka podatku (z uwagi na to, że podatnik zobowiązany jest zapłacić podatek od nieruchomości w miejsce podatku rolnego, a stawka podatku jest wówczas liczona od 1 m2 gruntu zajętego na działalność gospodarczą), lecz podatnikiem jest nadal właściciel nieruchomości, niezależnie od tego, że działalność gospodarczą prowadziłby inny podmiot. Podatniczka była właścicielką działki nr{...}i tym samym była podatnikiem podatku od nieruchomości oraz rolnego.
Uznając, że okoliczności sprawy zostały wystarczająco potwierdzone dowodami, SKO stwierdziło, że nie ma konieczności przeprowadzenia dowodów wskazanych przez podatniczkę, gdyż wskazane okoliczności nie mają wpływu na zmianę oceny prawnej stanu podatkowoprawnego sprawy.
Na powyższą decyzję podatniczka złożyła skargę do tut. Sądu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu I instancji jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej (tzw. zasada prawdy obiektywnej) i art. 189 § 1 Ordynacji podatkowej.
Skarżąca zarzuciła organom brak ustalenia całokształtu okoliczności sprawy w związku z istnieniem obszaru gruntów koncesji górniczej nr {...}, rejestru publicznego PIG-PIB, ostatecznej decyzji Ministra Klimatu i Środowiska z 23 maja 2023 r. Według niej, grunt znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy górniczego realizującego plan ruchu zakładu górniczego. Skarżąca przywołała argumentację tożsamą z powołaną w odwołaniu. Jej zdaniem, organ odwoławczy odniósł się do podnoszonych przez nią zarzutów jedynie ogólnikowo i wskazał, że ewidencja jest "dogmatem". Zaznaczyła, że błędna ewidencja nie może być podstawą rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a sformułowane w niej zarzuty okazały się nietrafne. Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania względem kontrolowanej decyzji środków określonych w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji mogłoby bowiem nastąpić w razie stwierdzenia naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie jednak nie zaistniała.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja ustalająca skarżącej łączne zobowiązanie pieniężne za 2023 r.
Orzekające w niniejszej sprawie organy uznały, że obowiązek podatkowy odnośnie ww. gruntów oraz posadowionych na nich budynków spoczywa wyłącznie na skarżącej, jako właścicielce całej nieruchomości. Według zaś skarżącej, grunty te znajdują się we władaniu przedsiębiorcy górniczego i to jego winien obciążać obowiązek podatkowy.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 70 ze zm., dalej: u.p.o.l.), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega m.in. własność budynków oraz gruntów lub ich części.
Na podstawie art. 3 ust. 1 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części. Podstawę opodatkowania stanowi: dla gruntów - powierzchnia, a dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 u.p.o.l.).
W myśl art. 1 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 1256 ze zm. – dalej: u.p.r.), opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Warunkiem uznania nieruchomości za grunt opodatkowany podatkiem rolnym jest więc sklasyfikowanie gruntu w ewidencji gruntów i budynków jako użytku rolnego.
Podatnikiem podatku rolnego są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami gruntów (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.r.).
Stosownie zaś do art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a.
Zajęcie gruntów rolnych na prowadzenie działalności gospodarczej powoduje więc, że nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem rolnym, lecz podatkiem od nieruchomości.
Odnosząc się do głównego przedmiotu sporu pomiędzy stronami, a więc kwestii prawidłowości ustalenia stanu faktycznego stwierdzić należy, organy rozstrzygające przedmiotową sprawę prawidłowo ustaliły jej stan faktyczny, nie uchybiły również przepisom prawa formalnego, regulującego sposób ich dokonania.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie podatkowe odpowiadało bowiem wymogom wynikającym z regulujących go przepisów, a prowadzące je organy nie dopuściły się uchybień w tym zakresie, również w zakresie postępowania dowodowego. Organy obu instancji zebrały adekwatny materiał dowodowy, umożliwiający właściwe załatwienie sprawy, a zaprezentowana przez nie ocena tego materiału nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów, wobec czego nie można przypisać jej cech dowolności.
W ramach prowadzonego postępowania organy podatkowe zasadnie oparły się przede wszystkich na danych wynikających z ewidencji gruntów, odpisy z której mają charakter dokumentów urzędowych, a w związku z tym korzystają z domniemania nie tylko autentyczności, ale i prawdziwości. Niemniej jednak, realizując działania zmierzające urzeczywistnieniu zasady prawdy obiektywnej, w niniejszej sprawie podjęto również starania zmierzające do ustalenia faktycznego sposobu wykorzystania gruntów, zwłaszcza w zakresie sugerowanym przez skarżącą, tj. w ramach działalności górniczej przez uprawnionego do tego przedsiębiorcę górniczego. Wzięto więc pod uwagę szereg uwarunkowań wynikających z decyzji zezwalającej przedsiębiorcy górniczemu na działalność i korzystanie z nieruchomości, której skutkiem było ograniczenie możliwości korzystania z niej przez jej właściciela. Podobnie rozważono również kwestię związaną z ustanowieniem strefy kontrolnej, a także jej wpływu na zakres uprawnień właścicielskich. Organy uznały w tym zakresie, że okoliczności te nie mają wpływu na zakres obowiązków podatkowych właścicielki nieruchomości, jako że nie skutkują przypisaniem przedsiębiorcy górniczemu przymiotu posiadacza samoistnego nieruchomości, ani też nie skutkują przyjęciem, że grunty te należy zakwalifikować jako faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.
Skarżąca wywodzi przeciwne do organów twierdzenia, związane z ograniczeniem w korzystaniu z nieruchomości oraz funkcjonowaniem strefy ochronnej, opierając się w tym zakresie między innymi na definicji pojęcia zakładu górniczego, wynikającej z przepisów Prawa geologicznego, a także regulowanej tymi przepisami specyfiki jego funkcjonowania. W tym zakresie podkreśliła także, że prawidłowe ustalenie przedmiotowych okoliczności wymaga wiadomości specjalnych, których organ nie posiada, wobec czego niezbędnym jest sięgnięcie do opinii biegłego.
Odnosząc się do przedmiotowych stwierdzeń podkreślić należy, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie wymagało wiadomości specjalnych, albowiem wszelkie okoliczności związane z funkcjonowaniem zakładu górniczego pozostawały bez wpływu na kwestie związane z opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości lub podatkiem rolnym. Sama definicja zakładu górniczego, na którą powołuje się skarżąca, zawarta w art. 6 ust. 1 pkt 18 Prawa geologicznego, odnosi się do definiowanego pojęcia od strony funkcjonalnej, nie przesądzając ani co do uprawnień właścicielskich jakiegokolwiek podmiotu ani też władztwa nad definiowanym zespołem środków służących działalności górniczej.
Należy zaznaczyć, że przepisy Prawa geologicznego określają reguły wykorzystania przez przedsiębiorcę górniczego cudzych nieruchomości, o czym mowa w art. 18. Zgodnie z tymi zasadami wykorzystanie nieruchomości do działalności regulowanej tą ustawą nie skutkuje automatycznym pozbawieniem władztwa nad nią uprawnionego do jego wykonywania podmiotu. Tak więc powoływanie się na te regulacje, jeżeli chodzi o określenie obowiązków podatkowych, nie znajduje uzasadnienia.
Wbrew sugestiom skarżącej, odpowiednie urządzenia przesyłowe, położone pod powierzchnią gruntu nie stanowią jego części składowej, lecz część składową przedsiębiorstwa (art. 49 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061, dalej: k.c.), Zatem elementy podziemnej infrastruktury górniczej położone w gruncie stanowią element składowy budowli –{...}, i jako takie są odrębnym od gruntu przedmiotem opodatkowania, którego niniejsza sprawa nie dotyczy. Takie stanowisko przyjęły też rozstrzygające przedmiotową sprawę organy i nie sposób go skutecznie zakwestionować.
Przepisy ustawy o podatku rolnym oraz u.p.o.l. stanowią, że obowiązek podatkowy, oprócz właściciela gruntu, może spoczywać na jego samoistnym posiadaczu. Nie definiują jednak tego pojęcia, wobec czego w tym zakresie należy odwołać się do regulacji k.c. Na gruncie jego przepisów rozróżnia się posiadacza samoistnego, władającego gruntem jak właściciel, a więc wypełniającego elementy woli i akty władania danym gruntem w zakresie właścicielskim, posiadającego grunt z zamiarem "posiadania go dla siebie" od posiadacza zależnego, który posiada jedynie wolę posiadania danego gruntu w jakimś zakresie, nie kwestionując, jak w niniejszym przypadku, że kto inny jest jego właścicielem. Posiadacz zależny nie włada gruntem jak właściciel, ale jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (art. 336 k.c.). Niewątpliwie posiadaczem zależnym rzeczy jest osoba, której przysługuje wskazane aktualnie w art. 3051 k.c. prawo służebności przesyłu. Prawo takie polega na tym, że przedsiębiorca może wybudować lub być właścicielem urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c. i korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń. Może on więc wybudować linię przesyłową na cudzym gruncie (np.: gazociąg, linie kablowa itp.) i użytkować grunt w zakresie korzystania z tej linii (tych urządzeń). Takie korzystanie z nieruchomości nie będzie stanowiło o jej posiadaniu samoistnym, ale będzie wyczerpywać jedynie znamiona posiadania zależnego.
W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że posiadanie samoistne gruntu należy przypisać przedsiębiorcy górniczemu, gdyż nie tylko nie realizował on swego prawa w zakresie odpowiadającym uprawnieniom właścicielskim, ale również nie manifestował woli korzystania z takich uprawnień. Celem jego działania było jedynie posadowienie na gruncie elementów podziemnej infrastruktury górniczej i czynności te faktycznie zrealizował, na podstawie czasowego ograniczenia uprawnień właścicielskich skarżącej, które to ograniczenie limitowane było zarówno przedmiotowo, jak i czasowo.
W okolicznościach sprawy brak jest też podstaw do przyjęcia, że grunty, których ona dotyczy, zostały faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Stwierdzenia tego nie można bowiem wyprowadzić z faktu położenia na gruntach, pod ich powierzchnią, odpowiednich urządzeń przesyłowych, tj. gazociągów itd. Przeprowadzenie pod powierzchnią gruntu urządzeń tego rodzaju, nie skutkuje trwałym i całkowitym wyłączeniem gruntów z produkcji rolnej. Wprawdzie w określonym zakresie skutkować to może pewnymi ograniczeniami, np. co do możliwości sadzenia drzew w odpowiedniej odległości od przebiegu gazociągu, w związku z ustanowieniem strefy ochronnej, jednakże nie może to pociągać za sobą konieczności przyjęcia zmiany sposobu wykorzystania całego podlegającego opodatkowaniu gruntu, a także wyłączenia władztwa nad nim, uprawnionego do jego sprawowania podmiotu.
W zakresie powyższych ustaleń stwierdzić należy, że słusznie organy przyjęły, że przy ustalaniu podatków są one związane zapisami ewidencji gruntów. Związanie takie wynika w sposób jednoznaczny z treści art. 21 ust. 1 u.p.g.k. i brak jest podstaw do zakwestionowania zapisów ewidencji w oparciu o informacje wynikające z innych rejestrów publicznych.
Pogląd o wiążącej mocy przytoczonego powyżej przepisu art. 21 ust. 1 u.p.g.k. dla ustalenia wysokości podatku jest już ugruntowany w orzecznictwie (por. np. wyrok NSA z 13 stycznia 2010 r., sygn. II FSK 1243/08).
Z uwagi na powyższe, wszelkie zarzuty dotyczące niezebrania odpowiedniego materiału dowodowego, a także dowolnej jego oceny nie znajdują uzasadnienia. Bezzasadne są zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia w toku postępowania przepisów postępowania, tj. art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej. Wskazane przez nią naruszenia, dotyczące ogólnych zasad postępowania podatkowego w kontrolowanej sprawie nie miały miejsca. Organy podjęły bowiem wszelkie niezbędne działania zmierzające do wyjaśnienia sprawy i brak jest podstaw do kwestionowania ich legalności.
Podsumowując, w ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo uznały, że skarżąca jest właścicielką działki {...} i z tego tytułu w oparciu o przepis art. 3 ust.1 pkt 1 u.p.o.l. i art. 3 ust.1 pkt 1 u.p.r. jest podatniczką podatku rolnego i od nieruchomości, które są wymierzane w postaci łącznego zobowiązania pieniężnego. Status skarżącej jako podatniczki wynika z wiążącej (i nie zakwestionowanej skutecznie) mocy ewidencji gruntów i budynków. Przedsiębiorca górniczy prowadzący zlokalizowaną w sąsiedztwie tej działki {...} nie nabył w stosunku do tego gruntu władztwa mającego postać posiadania samoistnego. Zakład górniczy nie stał się posiadaczem samoistnym gruntu skarżącej, a tylko w takim przypadku mógłby się stać na mocy art. 3 ust.1 pkt 2 u.p.o.l. i 3 ust.1 pkt 2 u.p.r. podatnikiem co do przedmiotowych.
W poruszonych na gruncie niniejszej sprawy kwestiach związanych z konsekwencjami dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości i podatkiem rolnym posadowienia na gruntach podatników obiektów należących do {...}, lokalizacją takich gruntów w strefie oddziaływania zakładu górniczego, zbieżnie z wyrażonym powyżej stanowiskiem tut. Sądu, wypowiadał się już NSA w Warszawie m.in. w wyrokach z 13 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FSK 762/15, z 5 października 2017 r. sygn. akt II FSK 3296/15, sygn. akt II FSK 2458/15, z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt II FSK 3145/15 oraz w powołanym już w wyroku NSA z 5 maja 2022 r. sygn. akt III FSK 1016/21.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
-----------------------
2

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI