I SA/Rz 451/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2024-11-05
NSArolnictwoWysokawsa
płatności unijneARiMRbydłoidentyfikacja i rejestracja zwierzątterminowość zgłoszeńzasada proporcjonalnościkontrolasankcje administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych za nieprzekroczenie terminu zgłoszenia przemieszczenia bydła między siedzibami stada, uznając interpretację przepisów przez organy za nadmiernie formalistyczną.

Skarżąca J.W. wniosła o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych, w tym za hodowlę bydła polskiego czerwonego. Kontrola wykazała nieprawidłowości w terminowości zgłoszenia przemieszczenia bydła między jej siedzibami stada, co skutkowało odmową przyznania płatności i nałożeniem sankcji. WSA w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że obowiązek zgłaszania przemieszczeń dotyczy przewozów do i z hodowli, a nie przemieszczeń w obrębie własnych siedzib stada, a interpretacja organów była nadmiernie formalistyczna.

Sprawa dotyczyła skargi J.W. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za 2022 rok, w tym za hodowlę bydła polskiego czerwonego. Powodem odmowy były stwierdzone nieprawidłowości w terminowości zgłoszenia przemieszczenia bydła między siedzibami stada skarżącej. Organy uznały, że rolniczka przekroczyła 7-dniowy termin na zgłoszenie przemieszczenia zwierząt, co skutkowało nałożeniem sankcji i odmową przyznania płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że interpretacja przepisów rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 przez organy była błędna i nadmiernie formalistyczna. Zdaniem Sądu, obowiązek zgłaszania przemieszczeń dotyczy przewozów do i z hodowli, a nie przemieszczeń w obrębie własnych siedzib stada. Nakładanie sankcji za takie formalne uchybienie, które nie miało wpływu na dobrostan zwierząt ani na możliwość kontroli, narusza zasadę proporcjonalności. Sąd podkreślił również, że w poprzednim postępowaniu brakowało oryginalnych dokumentów, co stanowiło wadę postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, takie nieterminowe zgłoszenie nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania płatności i nałożenia sankcji, ponieważ obowiązek zgłaszania dotyczy przewozów do i z hodowli, a nie przemieszczeń w obrębie własnych siedzib stada. Interpretacja organów była nadmiernie formalistyczna.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że literalna wykładnia art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 wskazuje na obowiązek zgłaszania przewozów do i z hodowli. Przemieszczenie bydła między własnymi siedzibami stada nie jest objęte tym obowiązkiem w sposób uzasadniający nałożenie sankcji. Nakładanie sankcji za takie formalne uchybienie narusza zasadę proporcjonalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie nr 1760/2000 art. 7 § ust. 1 tiret drugie

Rozporządzenie (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z 17 lipca 2000 r. ustanawiające system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczące etykietowania wołowiny i produktów z wołowiny oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97

Obowiązek zgłaszania dotyczy przewozów do i z hodowli, a nie przemieszczeń w obrębie własnych siedzib stada.

Pomocnicze

u.s.i.r.z. art. 12 § ust. 1

Ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/520

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/520 z dnia 24 marca 2021 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 w odniesieniu do identyfikowalności niektórych utrzymywanych zwierząt lądowych

Rozporządzenie (UE) 2016/429

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniające i uchylające niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt

Rozporządzenie Nr 640/2014

Rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 908/2014

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interpretacja przepisów rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 przez organy była nadmiernie formalistyczna i rozszerzająca. Obowiązek zgłaszania przemieszczeń dotyczy przewozów do i z hodowli, a nie przemieszczeń w obrębie własnych siedzib stada. Nałożenie sankcji za formalne uchybienie, które nie miało wpływu na dobrostan zwierząt ani na możliwość kontroli, narusza zasadę proporcjonalności. Brak oryginalnych dokumentów w aktach sprawy stanowił istotną wadę postępowania.

Odrzucone argumenty

Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i nałożyły sankcje zgodnie z przepisami. Nieterminowe zgłoszenie przemieszczenia bydła stanowiło naruszenie wymogów wzajemnej zgodności.

Godne uwagi sformułowania

interpretacja organów była błędna nadmierny wymóg w zakresie formalności administracyjnych niedopuszczalna jest rozszerzająca interpretacja organów obowiązków beneficjenta godzi w zasadę proporcjonalności

Skład orzekający

Tomasz Smoleń

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Panek

sędzia

Jarosław Szaro

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zgłaszania przemieszczeń zwierząt w ramach płatności rolno-środowiskowych, zasada proporcjonalności w nakładaniu sankcji administracyjnych, wymogi formalne w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przemieszczenia zwierząt między własnymi siedzibami stada oraz interpretacji konkretnych przepisów UE i krajowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak nadmierny formalizm organów administracji może prowadzić do niesprawiedliwych sankcji dla rolników, a sąd staje w obronie zasady proporcjonalności i racjonalnej interpretacji przepisów.

Rolnik wygrał z ARiMR: Sąd uchylił sankcje za 'zbyt późne' zgłoszenie przeprowadzki krów między własnymi oborami!

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 451/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek
Jarosław Szaro
Tomasz Smoleń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U.UE.L 2000 nr 204 poz 1 art. 7 ust. 1 tiret drugie
Rozporządzenie (WE) NR 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z 17 lipca 2000 r. ustanawiające system identyfikacji i rejestracji bydła i  dotyczące etykietowania wołowiny i produktów z wołowiny oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2024 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 28 czerwca 2024 r. nr 9009-2024-49 w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne na 2022 rok uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 28 czerwca 2024 r., nr 9009-2024-49 Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie (dalej: Dyrektor POR ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: Kierownik BP ARiMR) z dnia 28 kwietnia 2023r., nr 0184-2023-004467 w sprawie przyznania J.W. (dalej: beneficjentka, skarżąca) płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2022 rok.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 20 marca 2022 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], za pomocą aplikacji eWniosekPlus wpłynął wniosek J.W. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na 2022 rok. W formularzu wniosku o przyznanie płatności na rok 2022, beneficjentka zadeklarowała w drugim roku zobowiązania realizację wariantu:
- 5.5 - Półnaturalne łąki świeże na powierzchni 2,75 ha obejmujący działkę rolną Cl położona na działce ewidencyjnej nr [...] - sposób użytkowania pastwiskowy,
- 8.1 - Ekstensywne użytkowanie łąk i pastwisk na powierzchni 2,73 ha obejmujący działkę rolną A5 położoną na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] o pow. 1,54 ha i działkę rolną A6 położoną na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...]. [...], [...] o pow. 1,19 ha - sposób użytkowania pastwiskowy,
- 7.1.1 - Bydło polskie czerwone deklarując 5 sztuk krów (bydło polskie czerwone).
W dniach 25-26 października 2022 r. w gospodarstwie beneficjentki została przeprowadzona przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR kontrola zasadnicza metodą inspekcji terenowej w zakresie kwalifikowalności powierzchni i spełnienia wymogów pakietowych. Kontrola ta nie wykazała uchybień, które powodowały by redukcję płatności w ramach deklarowanych wariantów. Z czynności kontrolnych w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego sporządzono raport o numerze [...].
Następnie w dniach 8-15 grudnia 2022 r., w gospodarstwie beneficjentki została przeprowadzona przez Powiatowy Inspektorat Weterynaryjny w [...] - kontrola w zakresie wymogów wzajemnej zgodności. Stwierdzono nieprawidłowości - kod nieprawidłowości o kodzie BW 4.1, który oznacza, że posiadacze bydła nie zgłaszają faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń Kierownikowi Biura ARiMR w terminie do 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia - stwierdzono nieprawidłowości w terminowości zgłoszeń u wszystkich sztuk bydła będących w posiadaniu rolnika (17 sztuk bydła w tym również krowy zadeklarowane do wariantu 7.1.1). Wyniki z kontroli zostały zawarte w raporcie z kontroli.
W związku z powyższymi ustaleniami Kierownik BP ARiMR w [...] w dniu 28 kwietnia 2023 r. wydał decyzję nr 0184-2023-004467 w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na 2022 rok, którą przyznał beneficjentce płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną:
- do wariantu 5.5 - Półnaturalne łąki wilgotne w wysokości [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia,
- do wariantu 8.1 - Ekstensywne użytkowanie łąk i pastwisk w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz
- odmówił przyznania płatności do wariantu 7.1.1 - Bydło polskie czerwone i nałożył sankcję wieloletnią w wysokości [...] zł.
Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Dyrektor POR ARiMR decyzją z 29 sierpnia 2023r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając za prawidłowe poczynione ustalenia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że beneficjentka dokonała w dniu 16 sierpnia 2022 r. zgłoszenia przemieszczenia wszystkich zwierząt do siedziby stada [...], zaś jako datę zdarzenia przemieszczenia (wybycia) podała 30 lipca 2022 r. - wynika z powyższego, że fakt przemieszczenia bydła zgłosiła do Kierownika BP ARiMR po upływie 7 dniowego terminu od dnia nastąpienia tego zdarzenia. Nieprawidłowość BW 4.1 stwierdzona podczas kontroli Inspekcji Weterynaryjnej dotyczyła wszystkich zwierząt, zaś dla wnioskowanego wariantu 7.1.1 Bydło polskie czerwone znaczenie ma 5 krów rasy polskiej czerwonej o nr kolczyków: [...], [...], [...], [...], [...], gdyż te sztuki deklarowane były do wariantu 7.1.1.
Na powyższą decyzję beneficjentka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 23 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Rz 576/23 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora POR ARiMR z dnia 29 sierpnia 2023 r.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że w aktach sprawy nie ma oryginalnych dokumentów z postępowania przed organem I instancji. Znajdują się tam jedynie nieuwierzytelnione kserokopie pism, protokołów i rozstrzygnięć, w tym m.in. protokół z kontroli gospodarstwa przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Weterynaryjnego i decyzja wydana w I instancji, która jest dodatkowo nieczytelna – brak możliwości odczytania, kto ją wydał. W ocenie Sądu, dokonywanie rozstrzygnięcia sprawy na podstawie kserokopii dokumentów, w tym na podstawie kserokopii kluczowego dowodu w sprawie – tj. protokołu z kontroli gospodarstwa przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Weterynaryjnego, stanowi istotną wadę postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy nie wyjaśnił, z jakich powodów w aktach sprawy brak oryginalnych dokumentów z postępowania w I instancji.
Ponadto w wydanych w sprawie decyzjach nie wskazano prawidłowej podstawy prawnej do zakwestionowania uprawnień beneficjentki do otrzymania płatności do bydła. W tej sytuacji nie można uznać, aby wskazywane przez organ nieprawidłowości, miały uzasadnienie faktyczne i prawne.
Sąd wskazał, że w ponownym postępowaniu obowiązkiem organu będzie jednoznaczne określenie, jakie obowiązki i na jakiej podstawie prawnej ciążyły na beneficjentce, kiedy upływał termin na wykonanie przez nią tych obowiązków. Następnie organ ponownie zweryfikuje ustalenia kontrolne, odnosząc się do podnoszonych zastrzeżeń i wykazując, że nałożenie sankcji wieloletniej w okolicznościach niniejszej sprawy nie narusza zasady proporcjonalności.
Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie wyjaśnia, że w rozstrzyganej sprawie postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2022 rok zostało wszczęte na podstawie złożonego przez skarżącą wniosku o płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną w dniu 20 marca 2022 r., którym wnioskowała o przyznanie płatności do dwóch wariantów: 5.5 Półnaturalne łąki wilgotne na powierzchni 2,75 ha, 8.1 - Ekstensywne użytkowanie łąk i pastwisk na powierzchni 2,73 ha i 7.1.1 Bydło polskie czerwone do 5 sztuk krów rasy polskiej czerwonej. Przeprowadzona przez Powiatowy Inspektorat Weterynarii w [...] kontrola przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności w gospodarstwie beneficjentki, której wyniki zawarto w raporcie nr [...] wykazała nieprawidłowości w terminowości zgłoszeń wobec skarżącej. Rolnik dokonał w dniu 16 sierpnia 2022 r. zgłoszenia przemieszczenia wszystkich zwierząt do siedziby stada [...], zaś datę zdarzenia przemieszczenia (wybycia) podał 30 lipca 2022 r. - wynika z powyższego, że rolnik fakt przemieszczenia bydła zgłosił do Kierownika BP ARiMR po upływie 7 dniowego terminu od dnia nastąpienia tego zdarzenia. Nieprawidłowość BW 4.1 (stwierdzona podczas kontroli Inspekcji Weterynaryjnej) dotyczy nieterminowego zgłoszenia faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń Kierownika BP ARiMR w terminie 7 dni od dnia tego zdarzenia. Przedmiotowa nieprawidłowość dotyczyła wszystkich zwierząt, zaś dla wnioskowanego wariantu 7.1.1 Bydło polskie czerwone znaczenie ma 5 krów rasy polskiej czerwonej o nr kolczyków [...], [...], [...], [...], [...], gdyż te sztuki deklarowane były do wariantu 7.1.1 płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej.
Organ II instancji zwrócił uwagę, że kluczowym w przedmiotowej sprawie jest przepis art. 72 ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (t.j. Dz. U z 2022 r. poz. 2727), który stanowi, że do postępowań w sprawach dotyczących identyfikacji i rejestracji zwierząt prowadzonych na podstawie ustawy uchylanej w art. 77, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, (6 stycznia 2023 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem w niniejszej sprawie obowiązuje ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (t.j. Dz. U z 2021 r. poz. 1542). Natomiast na gruncie przepisów prawa unijnego w tym okresie obowiązywały:
- rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniające i uchylające niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt (,,Prawo o zdrowiu zwierząt") oraz
- rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/520 z dnia 24 marca 2021 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 w odniesieniu do identyfikowalności niektórych utrzymywanych zwierząt lądowych.
Dalej Dyrektor POR ARiMR przywołał art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (t.j. Dz. U z 2021 r. poz. 1542) i podkreślił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1760/2000 to hodowcy bydła zobowiązani są do zgłaszania właściwym władzom wszelkich przewozów do i z hodowli oraz wszelkich urodzin i śmierci zwierząt z hodowli, wraz z datami tych zdarzeń, w okresie ustalonym przez dane Państwo Członkowskie, a wynoszących od trzech do siedmiu dni od daty zajścia danego zdarzenia i nie jest istotne to, że rolnik ma zarejestrowane na siebie kilka siedzib stada (beneficjentka ma 3 siedziby stada) i jeśli przemieszcza zwierzęta pomiędzy nimi to zdarzenia muszą odbywać się z zachowaniem przepisowego 7 dniowego terminu. W niniejszej sprawie skarżąca zgłaszając przemieszczenie wszystkich zwierząt (przybycie) do siedziby stada [...] z siedziby stada [...] w dniu 16 sierpnia 2022 r. nie zgłosiła tego faktu w wymaganym terminie do bazy IRZ (7 dni). Jak wynika z danych zawartych w systemie przemieszczenie zwierząt datowane jest na 30 lipca 2022 r., tak więc nastąpiło przekroczenie wymaganego terminu o 7 dni.
W ocenie Dyrektora POR ARiMR, organy obu instancji trafnie przeanalizowały całą zgromadzoną dokumentację i prawidłowo, na podstawie przeprowadzonej kontroli, ustaliły stan faktyczny i wysokość płatności na rok 2022 uwzględniając fakt, że odnotowano naruszenie norm i wymogów wzajemnej zgodności powodujące 3% zmniejszenie przedmiotowych płatności zgodnie z załącznikiem nr 5 do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom. Następnie przedstawił sposób obliczenia należnej skarżącej płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na 2022 r. w Wariancie 5.5 i 8.1, po uwzględnieniu pomniejszenia z tytułu naruszenia wymogów wzajemnej zgodności (BW 4.1)
Nieprawidłowość BW 4.1 (stwierdzona podczas kontroli Inspekcji Weterynaryjnej) dotyczy nieterminowego zgłoszenia faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego ARiMR w terminie 7 dni od dnia tego zdarzenia. Stwierdzone nieprawidłowości spowodowały, że wyliczona różnica między zadeklarowaną liczbą sztuk zwierząt w ramach wariantu 7.1.1 - Bydło polskie czerwone a liczbą zwierząt stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi 100%. Zgodnie z art. 31 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia Nr 640/2014, jeżeli odsetek ustalony zgodnie z ust. 3 przekracza 50%, za dany rok składania wniosków nie przyznaje się pomocy lub wsparcia, do których beneficjent byłby uprawniony zgodnie z art. 30 ust. 3, w ramach systemu pomocy lub środka wsparcia lub rodzaju operacji w ramach danego środka wsparcia w danym roku składania wniosków. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie odpowiadającej różnicy między liczbą zwierząt zgłoszonych a liczbą zwierząt zatwierdzonych zgodnie z art. 30 ust. 3. Jeśli kwota nie może być w całości odliczona w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, zgodnie z art. 28 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 908/2014 anuluje się saldo pozostałe do spłaty - sankcje obliczono w następujący sposób:
5 szt. (sztuki zgłoszone do wariantu 7.1.1) x 2 516 zł/ha (stawka płatności dla wariantu 7.1.1) = 12 580 zł (kwota sankcji).
Wobec powyższego Dyrektor POR ARiMR stwierdził, że organ I instancji w prawidłowy sposób przyznał beneficjentce płatności w ramach wariantów 5.5 -Półnaturalne łąki świeże i 8.1 - Ekstensywne użytkowanie łąk i pastwisk oraz odmówił przyznania płatności z sankcjami w ramach wariantu 7.1.1 - Bydło polskie czerwone.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję beneficjentka wniosła o jej uchylenie w całości. Skarżąca podniosła, że jest posiadaczem trzech siedzib stad w trzech różnych powiatach, ponieważ jak wskazuje Skarżąca zmusiła ją do tego sytuacja życiowa. Skarżąca wskazuje, że przy przemieszczaniu bydła z siedziby w H. do siedziby w S. mającym miejsce w dniu 30 lipca 2022 (zgłoszenie 31 sierpnia 2022 r.) wybycia, faktycznie przekroczyła termin zgłoszenia przybycia o 7 dni tj. 16 sierpnia 2022 r. Powyższe, jak podnosi skarżąca spowodowane było ogromnym natłokiem obowiązków i pracy, zwykłym przeoczeniem. Skarżąca podkreśla, że to działanie nie było zamierzone, celowe czy też nie miało charakteru wyłudzenia pieniędzy ani innych czynów karalnych. Skarżąca zaakcentowała fakt, że odkąd założyła gospodarstwo rolne i hoduje zwierzęta nigdy podczas kontroli przeprowadzanych przez ARiMR czy Powiatowy Inspektorat Weterynaryjny nie stwierdzono nieprawidłowości. Podkreśliła, że zdarzenie było jednorazowe i dotyczyło przemieszczenia w obrębie jej siedzib stad oraz, że to zdarzenie nie miało żadnego wpływu na dobrostan zwierząt i nie utrudniało kontroli ARiMR oraz Inspekcji Weterynaryjnej. Ponadto skarżąca podkreśliła, że w nowym planie strategicznym dla Wspólnej polityki rolnej na lata 2023- 2027 w roku 2023 ARiMR nie będzie przeprowadzać weryfikacji terminowości zgłoszeń i nie będzie żadnych sankcji, dlatego zdaniem Skarżącej nasuwa się wniosek ,,że do tej pory czynności te były jedynie szukaniem pieniędzy z kieszeni rolnika." Skarżąca podnosi, że nałożone sankcje za jednorazowe przekroczenie są niewspółmierne do czynu.
Skarżąca wskazała również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 stycznia 2024 r., (sygn. akt. I SA/Rz 576/23), który też zauważył ze nakładanie tak drakońskich kar (całkowita odmowa przyznania płatności dla krów, pomniejszenie pozostałych płatności, sankcji wieloletnich) w sytuacji jedynie formalnego obowiązku o charakterze informacyjnym godzi w zasadę proporcjonalności. Ponadto zarzuciła, że ARiMR w dalszym ciągu powołuje się na ustawę z dnia 4 listopada 2022 r., która w tym czasie nie miała zastosowania, w związku z czym zdaniem skarżącej decyzja nie została wydana zgodnie z obowiązującym prawem.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wzniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych względów niż wskazane w jej treści.
Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor POR ARiMR wykonał wskazania wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 kwietnia 2024 r. i wskazał właściwą podstawę prawną określającą podstawowe wytyczne w zakresie otrzymania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Dokonując analizy przywołanych przepisów organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zasadnym jest powołanie się na ustawę z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz na art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2021/520. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o systemie identyfikacji, posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura informacje określone w art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 przekazuje w terminie 7 dni - w przypadku bydła. Zgodnie z art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 z wyjątkiem hodowców zajmujących się transportem, wszyscy hodowcy bydła zobowiązani są do:
- prowadzenia aktualnego rejestru,
- po pełnym uruchomieniu skomputeryzowanych baz danych, zgłaszania właściwym władzom wszelkich przewozów do i z hodowli oraz wszelkich urodzin i śmierci zwierząt z hodowli wraz z datami tych zdarzeń, w okresie ustalonym przez dane Państwo Członkowskie, a wynoszących od trzech do siedmiu dni od daty zajścia danego zdarzenia.
W rozpoznawanej sprawie niespornym jest, że skarżąca dokonała przemieszczenia wszystkich zwierząt do siedziby stada [...] z siedziby stada [...] w dniu 30 lipca 2022 r. Fakt dokonania przemieszczenia zwierząt skarżąca zgłosiła 16 sierpnia 2022 r. W tych okolicznościach organy uznały, że skarżąca nie zgłosiła tego faktu w wymaganym terminie do bazy IRZ, tak więc nastąpiło przekroczenie wymaganego terminu o 7 dni. Skutkowało to koniecznością nałożenia sankcji ze względu na stwierdzoną nieprawidłowość BW 4.1.
W ocenie Sądu stanowisko organów jest błędne. Podkreślić należy, że przepis art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 obliguje beneficjenta, posiadacza zwierzęcia hodowlanego do zgłaszania właściwym władzom wszelkich przewozów do i z hodowli oraz wszelkich urodzin i śmierci zwierząt z hodowli wraz z datami tych zdarzeń w określonym terminie. Rozpoznawanej sprawie nie dotyczy faktu niezgłoszenia urodzin i śmierci zwierząt z hodowli, istota sporu dotyczy przemieszczenia zwierząt hodowlanych w tym przypadku bydła. Z literalnej wykładni art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 wynika, że posiadacz zwierzęcia hodowlanego zobowiązany jest do zgłaszania właściwym władzom wszelkich przewozów do i z hodowli w określonym terminie. Preambuła powyższego rozporządzenia wskazuje, że jej regulacja wynikła z przejściowym zachwianiu stabilności rynku mięsa wołowego i jego produktów, spowodowanym kryzysem w związku z gąbczastą encefalopatią bydła, poprawa w zakresie przejrzystości warunków produkcji tych produktów i ich wprowadzania na rynek, w szczególności jeżeli chodzi o możliwość śledzenia, wywarła pozytywny wpływ na spożycie mięsa wołowego. W celu utrzymania i umocnienia zaufania konsumentów do bezpieczeństwa mięsa wołowego oraz w celu unikania wprowadzania ich w błąd, konieczne jest stworzenie systemu, w ramach którego możliwe będzie udostępnianie konsumentom informacji metodą wystarczającego i czytelnego etykietowania produktów (pkt 4 preambuły). W tym celu niezbędne jest stworzenie, z jednej strony, skutecznego systemu identyfikacji i rejestracji bydła na etapie produkcji oraz, z drugiej strony, stworzenie szczególnego, wspólnotowego systemu etykietowania stosowanego w sektorze mięsa wołowego, na podstawie obiektywnych kryteriów na etapie wprowadzania na rynek (pkt 5 preambuły).
Z preambuły rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 i jego regulacji wynika, że obowiązek nałożony na beneficjenta ma na celu umożliwienie śledzenia przemieszczeń bydła do i z hodowli. Natomiast w rozpoznawanej sprawie doszło do przemieszczenia całego stada z jednej jego siedziby do drugiej w ramach jednej hodowli, a nie z przewozów do i z hodowli. W takiej sytuacji nakładanie na skarżącą obowiązku zgłaszania właściwym władzom takiego przemieszczenia ocenić należy jako nadmierny wymóg w zakresie formalności administracyjnych. W ocenie Sądu niedopuszczalna jest rozszerzająca interpretacja organów obowiązków beneficjenta wynikających z przepis art. 7 ust. 1 tiret drugie rozporządzenia (WE) nr 1760/2000. W związku z powyższym jako błędne uznać należy nałożenie na skarżącą sankcji ze względu na stwierdzoną przez organy nieprawidłowość BW 4.1.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. W wyroku nie zostało zawarte rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego z uwagi na brak stosownego wniosku w tym przedmiocie, mimo pouczenia skarżącej o treści art. 210 § 1 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić uwagi zawarte w uzasadnieniu wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI