I SA/Rz 442/25

I SA/Rz 442/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-12-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek /przewodniczący/
Jarosław Szaro
Piotr Popek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 14b § 3, art. 14h, art. 165a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi A.P. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 16 lipca 2025 r. nr 0112-KDIL3.4012.141.2025.3.LS w przedmiocie odmowy wszczęcia postepowania w sprawie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 6 czerwca 2025 r. nr 0112-KDIL3.4012.141.2025.2.EW, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego A.P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A.P. (dalej: Skarżący/Wnioskodawca/Podatnik) jest postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS) z 16 lipca 2025 r. nr 0112-KDIL3.4012.141.2025.3.LS, utrzymujące w mocy postanowienie z 6 czerwca 2025 r. nr 0112-KDIL3.4012.141.2025.2.EW, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji.
Z akt sprawy wynika że wnioskiem z 3 marca 2025 r. (uzupełnionym 10 marca 2025 r. i 7 maja 2025 r.), Skarżący zwrócił się do Dyrektora KIS o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiocie podatku od towarów i usług.
We wniosku przedstawiono następujący opis stanu faktycznego:
Wnioskodawca jest podmiotem gospodarczym, którego głównym przedmiotem działalności gospodarczej jest sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych tj. kod PKD 47.11.Z z miejscem prowadzenia działalności gospodarczej pod wskazanym adresem. Wnioskodawczyni posiada aktywny status podatnika VAT oraz jest rezydentem podatkowym do celów podatku dochodowego od całości swoich dochodów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
10 kwietnia 2019 r. nawiązał współpracę na prowadzenie sklepu firmy "[...]" w ramach umowy o współpracy franczyzowej z podmiotem [...] sp. z o.o., dalej jako: "Umowa" (następnie aneksowanej), która regulowała wzajemne stosunki umowne, prawa i obowiązki oraz lokalizację prowadzenia sklepu [...] Sp. z o.o. dalej jako: "Franczyzodawca".
Mocą umowy Franczyzobiorca (skarżący) jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia działalności handlowej i usługowej w podnajętym mu w tym celu lokalu, do którego tytuł prawny posiada Franczyzodawca, z wykorzystaniem i zgodnie z przekazanymi mu zasadami składającymi się na Know-How, a także w sposób zgodny z postanowieniami Umowy oraz Instrukcji i Wytycznych, także wydanych w trakcie jej obowiązywania.
Franczyzodawca zobowiązany jest przekazać Franczyzobiorcy Know-How, ulepszać zasady prowadzenia działalności gospodarczej Franczyzobiorcy, poszerzać ofertę sieci i podejmować działania w celu zdobywania nowych klientów.
Franczyzodawca ma obowiązek organizacji sieci w sposób ułatwiający Franczyzobiorcy prowadzenie działalności handlowej i umożliwiający osiągnięcie przez Franczyzobiorcę jak najlepszych wyników finansowych.
W okresie obowiązywania umowy i na warunkach w niej przewidzianych Franczyzodawca zobowiązany jest do udzielania Franczyzobiorcy pomocy w działalności handlowej, w tym poprzez utrzymanie dyscypliny w obszarze przestrzegania zasad prowadzenia działalności handlowej przez pozostałych uczestników sieci, udzielanie Franczyzobiorcy wszechstronnej pomocy w utrzymaniu dobrej jakości oferty sklepu, a także wsparcia technicznego.
Franczyzobiorca będzie prowadził działalność handlową w sklepie i sklep będzie otwarty i dostępny dla klientów we wszystkie dni tygodnia w godzinach od 6.00 do 23.00, z tym zastrzeżeniem że działalność handlowa będzie prowadzona wyłącznie w sposób i w zakresie dopuszczalnym przez obowiązujące przepisy prawa, w tym przepisy nakazujące skrócenie godzin prowadzenia handlu lub zakazujące prowadzenia handlu w danym dniu, w szczególności przepisy ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz niektóre inne dni. Wszelkie zmiany godzin otwarcia sklepu inne niż wynikające z przepisów prawa wymagają zgody Franczyzodawcy w formie przewidzianej we właściwej instrukcji.
Franczyzobiorca nie jest uprawniony do powierzenia nadzoru nad działalnością handlową jakiejkolwiek osobie trzeciej bez pisemnej zgody Franczyzodawcy (pod rygorem nieważności).
Franczyzobiorca uprawniony jest do prowadzenia działalności handlowej w sklepie i czerpania z tej działalności korzyści, na zasadach określonych w umowie.
Franczyzobiorca uprawniony jest do korzystania z dorobku Franczyzodawcy, jego doświadczenia oraz renomy, w tym do czerpania korzyści płynących ze współpracy Franczyzodawcy z dostawcami towarów handlowych.
Franczyzobiorca zobowiązany jest do prowadzenia w sklepie sprzedaży wszystkich towarów planogramowych oraz uprawniony jest do sprzedaży innych towarów handlowych nie uwzględnionych w planogramie, ale wpisanych na właściwą listę prowadzoną przez Franczyzodawcę. Franczyzobiorca nie jest uprawniony do sprzedaży towarów, które nie zostały wpisane na listę towarów handlowych. Franczyzobiorca zobowiązany jest do stosowania wskazanych przez Franczyzodawcę zasad i sposobów ekspozycji oraz przechowywania towarów handlowych i innych procedur i rozwiązań biznesowych.
Franczyzobiorca zobowiązany jest nabywać towary wyłącznie od Franczyzodawcy lub podmiotów wskazanych przez Franczyzodawcę, a w zakresie towarów regionalnych od dostawców regionalnych, którzy spełniają wymogi jakościowe określone dla dostawców produktów żywnościowych.
Franczyzobiorca uprawniony jest do wykorzystania Know-How w działalności handlowej w sklepie na zasadach określonych w niniejszej Umowie, w tym do korzystania z opracowanych i sprawdzonych przez Franczyzodawcę metod prowadzenia działalności handlowej w punktach sprzedaży detalicznej działających pod marką "[...]".
Franczyzobiorca uprawniony jest do korzystania z własności intelektualnej w działalności handlowej w sklepie na zasadach określonych w umowie.
Franczyzobiorca zobowiązany jest prowadzić działalność handlową wyłącznie w sklepie oraz z wykorzystaniem Know-How i własności intelektualnej, a w tym oprogramowania.
Sprzedając towary w sklepie Franczyzobiorca obowiązany jest stosować detaliczną cenę odsprzedaży klientom nie wyższą od wynikającej z regulacji umowy (maksymalnej detalicznej ceny odsprzedaży), przy czym w każdym wypadku uprawniony jest do samodzielnego ustalenia detalicznej ceny odsprzedaży na poziomie niższym, bez względu na to czy dane towary handlowe sprzedawane są w normalnym toku działalności, czy objęte są akcją promocyjną wizerunkową, czy akcją promocyjną połączoną z czasową obniżką regularnej maksymalnej detalicznej ceny odsprzedaży.
Franczyzobiorca uprawniony jest do uzyskania od Franczyzodawcy posprzedażowych upustów ceny zakupu towarów w przypadkach określonych w umowie i instrukcjach.
Ponadto Franczyzobiorca zobowiązany jest:
- do oferowania w sklepie wszystkich usług około handlowych wprowadzonych do oferty sklepu i nie jest uprawniony do oferowania usług, które nie zostały wpisane na listę usług około handlowych; W przypadku wprowadzenia do oferty sklepu innych/dodatkowych/nowych usług około handlowych, np. usługi płatnicze, pocztowe, loterie pieniężne, loterie promocyjne, itd., Franczyzobiorca będzie zobowiązany do zawierania umów lub pośredniczenia przy zawieraniu umów na świadczenie tych usług z chwilą wprowadzenia ich do oferty sklepu;
- przestrzegać postanowień wszelkich zawartych umów dodatkowych i regulaminów, czy innego rodzaju instrukcji dotyczących świadczenia usług około handlowych oferowanych w sklepie;
- współuczestniczyć w promocjach organizowanych przez Franczyzodawcę, polegających w szczególności na okresowych obniżkach maksymalnej detalicznej ceny odsprzedaży wybranych towarów handlowych lub grup towarów handlowych;
- przestrzegać planogramu i zamawiać towary handlowe stosownie do potrzeb, zmierzając do maksymalizacji obrotu w prowadzonym przez siebie sklepie;
-bezwzględnie przestrzegać terminów płatności za zakupione w ramach umowy towary oraz terminów przelewów środków pieniężnych uzyskanych w związku z zawieraniem umów na świadczenie usług okołohandlowych, stosując w tym zakresie odnośne postanowienia instrukcji i wytycznych;
- do niezwłocznego udzielania Franczyzodawcy pełnych i wyczerpujących wyjaśnień dotyczących wykonywania przedmiotu zawartej umowy, przedstawiając w razie potrzeby dokumenty finansowe i rozliczeniowe z tym związane, w szczególności wydruki/dane z kasy fiskalnej (kas fiskalnych) i inne dokumenty księgowe;
-przestrzegać warunków uzyskanych pozwoleń, koncesji, w tym przepisów komunalnych, w szczególności w zakresie prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych;
- utrzymywać łączność z Franczyzodawcą w oparciu o wewnętrzny serwis internetowy oraz pocztę elektroniczną (e-mail). Franczyzobiorca obowiązany jest zapewnić stały kontakt telefoniczny 24 h/d 365 dni w roku z nim lub inną osobą należycie przez niego umocowaną;
- dbać o dobre imię i wizerunek Franczyzodawcy oraz dążyć do umocnienia pozytywnego wizerunku marki sklepu w świadomości klientów i kontrahentów a w szczególności Franczyzobiorca obowiązany jest prowadzić swoją działalność zgodnie z najwyższymi standardami biznesowymi i nie dokonywać żadnych czynności, które wpłyną lub mogą wpłynąć niekorzystnie na wizerunek komercyjny lub renomę Franczyzodawcy;
- uczestniczyć w spisie z natury towarów ("inwentaryzacja"), a także w czynnościach kontrolnych, przeprowadzanych przez upoważnionych przedstawicieli Franczyzodawcy, w szczególności audytora, partnera ds. sprzedaży, managera ds. sprzedaży, pracownika Franczyzodawcy oraz innych podmiotów upoważnionych indywidualnie przez Franczyzodawcę przy czym spis z natury może być przeprowadzany w toku trwania współpracy lub po jej zakończeniu (przebieg i zasady przeprowadzania tych inwentaryzacji oraz czynności poinwentaryzacyjnych regulują odrębne Instrukcje;
- przestrzegać wszelkich postanowień umownych oraz regulacji prawnych związanych z korzystaniem ze sklepu i powstrzymać się od zachowań mogących skutkować utratą przez Franczyzodawcę tytułu prawnego do sklepu;
- przestrzegać Procedury Antykorupcyjnej i Compliance Franczyzodawcy;
- poinformować Franczyzodawcę o prowadzeniu działalności gospodarczej innej niż objętej przedmiotem zawartej umowy niezwłocznie po jej podjęciu;
- prowadzenia sprzedaży Towarów dla Klientów w godzinach określonych umowie współpracy franczyzowej w każdy dzień handlowy (w przypadku nieprowadzenia przez Franczyzobiorcę sprzedaży towarów dla klientów w dzień handlowy, Franczyzodawca naliczy Franczyzobiorcy kary umowne w wysokości szczegółowo określonej w umowie oraz zgodnie z zasadami określonymi w odrębnej instrukcji).
W celu rozpoczęcia współpracy z Franczyzodawcą oraz prowadzenia działalności handlowej w sklepie Franczyzobiorca zobowiązany był ponieść koszty zakup wskazanego przez Franczyzobiorcę modelu drukarki fiskalnej, inicjalną opłatę franczyzową (podstawowa i kaucyjna) w wysokości określonej w umowie, koszty związane z ustanowieniem zabezpieczenia, koszty opłaty za wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
W trakcie trwania współpracy Franczyzobiorca zobowiązany był (ciągle jest) dokonywać na rzecz Franczyzodawcy zapłaty za towary oraz ponosić następujące opłaty i koszty: opłaty franczyzowej i opłaty franczyzowej licencyjnej w wysokości wskazanej w umowie, opłaty za podnajem w wysokości wskazanej w umowie, opłaty za wyposażenie w wysokości wskazanej w umowie, raty opłaty inicjalnej podstawowej w wysokości wskazanej w umowie, raty opłaty inicjalnej kaucyjnej w wysokości wskazanej w umowie, wpłaty na ubytki towarowe (WUT) w wysokości wskazanej w umowie, koszty eksploatacyjne w szczególności:
a) wszelkie koszty związane z używaniem sklepu i prowadzeniem w nim działalności handlowej bez względu na to, czy ponoszone są przez Franczyzobiorcę bezpośrednio na rzecz dostawców dóbr lub usług, czy na podstawie refakturowania przez Franczyzodawcę lub wynajmującego Franczyzodawcę, a w szczególności koszty: wywozu nieczystości/śmieci koszty usług wodno-kanalizacyjnych, koszty usług telekomunikacyjnych i teleinformatycznych, opłaty za dzierżawę oprogramowania terminala, dodatkowego czynszu podnajmu;
b) koszty wszelkich materiałów eksploatacyjnych kupowanych od Franczyzodawcy, a niepodlegających dalszej odprzedaży, w szczególności opakowań jednorazowych, rolek kasowych, strojów firmowych oraz innych towarów, które nie podlegają sprzedaży detalicznej u Franczyzobiorcy, a kupowane są przez niego od Franczyzodawcy, których wartość brutto wyliczona jest na podstawie wystawionych Franczyzobiorcy faktur VAT i faktur VAT korekta, prowizji od płatności zrealizowanych transakcji kartami płatniczymi w wysokości określonej w umowie z agentem rozliczeniowym, skorygowanej o potrącenia i inne dopłaty, wynagrodzenia za usługę drukowania, kar finansowych, w tym kar umownych określonych w umowie współpracy franczyzowej lub w odrębnych Instrukcjach, spłaty pożyczki, składki na ubezpieczenie majątku, środków obrotowych oraz OC, a także na ubezpieczenie na wypadek wystąpienia szkody w ramach "Polisy na Biznes", koszt wydania kolejnego certyfikatu do Usługi Zaufania (w przypadku utracenia kluczy), należności z tytułu zawartych przez Franczyzobiorcę odrębnych umów na realizację usług, jeżeli zgodnie z warunkami tych umów operatorem rozliczeń jest Franczyzodawca, natomiast Franczyzobiorca jest zobowiązany do uiszczenia należnej kwoty za usługę na konto Franczyzodawcy (np. należności za wsparcie Franczyzobiorców w pozyskaniu przez Agencje Pracy pracowników tymczasowych lub zleceniobiorców do realizacji wyznaczonych zadań ["Praca Tu i Teraz"]), oraz inne opłaty stanowiące ekwiwalent za świadczone na rzecz lub na zlecenie Franczyzobiorcy usługi.
Franczyzodawca zobowiązuje się:
- wydać Franczyzobiorcy w uzgodnionym terminie sklep wraz z jego wyposażeniem, celem umożliwienia Franczyzobiorcy prowadzenia w nim działalności handlowej;
- wspierać Franczyzobiorcę w działalności handlowej w celu optymalizacji warunków jej prowadzenia w sklepie;
- udzielić Franczyzobiorcy w okresie obowiązywania umowy prawa do korzystania z Know-How, a także na bieżąco aktualizować Know-How stosownie do zmieniającej się rzeczywistości rynkowej, zmierzając przy tym do maksymalizacji obrotu w sklepie. - dążyć do zachowania w poufności Know-How celem zachowania jego unikalnego charakteru;
- poprzez ustalany przez niego wystrój sklepu oraz sposób prezentacji towarów handlowych dążyć do maksymalizacji obrotu w sklepie;
- poprzez współpracę ze starannie wybranymi dostawcami towarów handlowych dążyć do zapewnienia i utrzymania atrakcyjnej oferty sklepu.
Franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do ustalania listy towarów i towarów regionalnych, zmierzając przy tym do maksymalizacji obrotu w sklepie. Lista towarów zostanie udostępniona Franczyzobiorcy za pośrednictwem systemu, a Franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do jej bieżącej aktualizacji w celu maksymalizacji obrotu w sklepie. Lista towarów regionalnych zostanie udostępniona Franczyzobiorcy w programie oraz ewentualnie poprzez wydanie przez Franczyzodawcę odpowiedniej instrukcji lub wytycznej. Franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do jej bieżącej aktualizacji w celu maksymalizacji obrotu w sklepie. Indywidualnie określone dla danego sklepu planogramy zostaną udostępnione Franczyzobiorcy za pośrednictwem portalu, a Franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do ich bieżącej aktualizacji w celu maksymalizacji obrotu w sklepie.
Franczyzodawca obowiązany jest do prowadzenia obsługi logistycznej sklepu w zakresie dostaw towarów, dokładając należytej staranności w celu zapewnienia – w ramach dostępności towarowej u producentów lub dystrybutorów - ciągłości realizacji zamówień składanych przez Franczyzobiorcę. Franczyzodawca uprawniony jest do ustalania maksymalnej detalicznej ceny odsprzedaży towarów w sklepie.
Franczyzodawca jest uprawniony i zobowiązany do ustalania listy usług około handlowych wprowadzonych do oferty sklepu. W związku z wprowadzeniem do oferty sklepu usług okołohandlowych Franczyzodawca obowiązany jest zapewnić Franczyzobiorcy dokumentację i instrukcje niezbędne do zawierania umów w tym zakresie. Franczyzodawca obowiązany jest do prowadzenia samodzielnie lub we współpracy z podmiotami trzecimi działań marketingowych wspierających rozpoznawalność detalicznych punktów sprzedaży funkcjonujących pod marką "[...]". Franczyzodawca zobowiązany jest do organizowania kampanii reklamowych celem wypromowania i rozwoju działalności handlowej w sklepie.
Franczyzodawca zobowiązuje się dysponować witryną internetową z informacjami o całej sieci, celem popularyzacji oferty sklepu oraz promowania marki sieci sklepów "[...]". Franczyzodawca zobowiązuje się obserwować rynek, statystyki oraz tendencje istotne dla prowadzenia działalności handlowej i wprowadzać w tym zakresie innowacje wzbogacając tym samym Know-How. Franczyzodawca może decydować o instalowaniu w sklepie urządzeń służących innym celom niż prowadzenie działalności handlowej, np. telefony, bankomaty, urządzenia służące do prowadzenia gier liczbowych, loterii pieniężnych i zakładów wzajemnych, urządzenia służące do przyjmowania opłat i przekazów pieniężnych itp. Franczyzodawca zobowiązany jest sprawować stały serwis i opiekę informatyczną sklepu.
Wnioskodawca wskazał, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, wykazywał w deklaracjach podatkowych oraz plikach JPK w okresach od kwietnia 2019 r. do grudnia 2024 r. sprzedaż towarów na terytorium kraju opodatkowanych właściwymi stawkami podatku VAT oraz po stronie rejestru zakupu nabycie towarów i usług z uwzględnieniem wszystkich faktur korygujących dotyczących rabatów zakupowych. Wystawione przez Franczyzodawcę faktury korygujące dotyczące rabatów zakupowych i wyżej wymienionego okresu, a częściowo ujęte przez Wnioskodawcę w rejestrach zakupu dotyczą faktur korygujących, które to faktury pomniejszyły VAT naliczony do odliczenia z tytułu rabatów zakupowych.
Wnioskodawca dokonywał zamówień towarów u Franczyzodawcy na podstawie wolumenu oraz limitu zamówień określonego przez Franczyzodawcę jak również cen ustalonych przez Franczyzodawcę bez możliwości kreowania tych cen tj. nie wpływał również na cenę odsprzedaży zamawianych towarów.
Cały utarg dzienny w kwocie brutto nie był do dyspozycji oraz we własności Franczyzobiorcy lecz był przelewany w kwocie brutto na konto Franczyzodawcy pod rygorem kary umownej. Faktury zakupowe z tytułu rzekomo nabytych towarów nie uwzględniały daty płatności - zawierały natomiast adnotację, że płatności Franczyzobiorca dokonuje według ustaleń instrukcji, z których wynikał obowiązek przekazywania codziennego utargu z podatkiem VAT należnym. Wszelkie braki inwentaryzacyjne rozliczane były z Franczyzodawcą i obciążały również ją jako Podatnika, który z tego tytułu musiał wpłacać Franczyzodawcy od 0,5 % do 2,5 procenta opłaty miesięcznej z tyt. tzw. wskaźnika ubytków towarowych. Co więcej, Franczyzobiorca miał obowiązek zapewnić stały kontakt telefoniczny oraz elektroniczny 24h/365 dni w roku tj. być dyspozycyjny wobec Franczyzodawcy w każdym czasie i porze. Podatnik odpowiadał, więc ekonomicznie za podejmowane działania i był całkowicie uzależniony od procedur wprowadzonych przez Franczyzodawcę na podstawie realizowanej Umowy. Ponadto, po wpłaconym utargu brutto przez Franczyzobiorcę w ramach miesięcznych rozliczeń, Franczyzobiorca otrzymywał wynagrodzenie w formie przelewu od Franczyzodawcy - była to kwota wynagrodzenia przelewana w ramach rozliczenia miesięcznego przez Franczyzodawcę z którego składa się wynagrodzenie podstawowe plus prowizja (marża umowna) od wartości sprzedanych towarów oraz wynagrodzenie za otwarcie sklepu w dni ustawowo wolne od pracy. Na paragonie wydawanym konsumentowi wymieniona jest na wstępie nazwa i numer sklepu, a pod spodem adres, pod którym znajduje się sklep, nazwa i NIP firmy Podatnika, który dany sklep prowadzi.
Na gruncie przedstawionego opisu stanu faktycznego Skarżący sformułował pytania:
1. Czy w przedstawionym stanie faktycznym, w świetle art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm., dalej: ustawa o VAT), dochodziło do obowiązku wykazania sprzedaży opodatkowanej po stronie podatku VAT należnego z tytułu sprzedawanych w imieniu Franczyzodawcy towarów biorąc pod uwagę brak władztwa ekonomicznego Franczyzobiorcy nad towarami jak właściciel?
2. Czy w przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie nr 1, Podatnik miał obowiązek uwzględnienia w rejestrach zakupu w okresie od sierpnia 2019 do listopada 2024 r. wszystkich faktur korygujących z tytułu rabatów zakupowych od sprzedawanych w imieniu Franczyzodawcy towarów ujętych wg. numeracji w przedmiotowym stanie faktycznym?
Zdaniem Wnioskodawcy w świetle art. 5 ust. 1 ustawy o VAT nie dochodziło do obowiązku wykazania sprzedaży opodatkowanej po stronie podatku VAT należnego z tytułu sprzedawanych w imieniu Franczyzodawcy towarów biorąc pod uwagę brak władztwa ekonomicznego Franczyzobiorcy nad towarami jak właściciel.
Według Wnioskodawczy w świetle art. 86 ust. 1 ustawa VAT podatnik nie miał prawa uwzględnić w rejestrach zakupów faktur korygujących z tytułu rabatów zakupowych od sprzedawanych w imieniu Franczyzodawcy towarów z uwagi na brak realizowanej sprzedaży opodatkowanej towarów spowodowanej brakiem władztwa ekonomicznego nad towarami jak właściciel.
Pismem z 11 marca 2025 r. organ wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez doprecyzowanie stanu faktycznego tj. do udzielenia odpowiedzi na następujące pytania:
1.czy w opisanym stanie faktycznym działa jako franczyzobiorca czy ajent?
2.czy działa na podstawie umowy agencyjnej lub innej umowy o podobnym charakterze (jakiej?), co oznacza, że prowadząc działalność gospodarczą w zakresie opisanym we wniosku działa w imieniu i na rachunek zleceniodawcy czy raczej prowadzi działalność we własnym imieniu i na własny rachunek. Zawnioskowano o przytoczenie zapisów umowy dotyczących tej kwestii.
3.co dokładnie wynika z zawartej przez nią umowy w kwestiach zakupu towarów od Franczyzodawcy, tj. czy ma obowiązek zakupić towary czy też nie?
4. co widniało/widnieje w fakturach wystawianych Wnioskodawczynię przez Franczyzodawcę w zakresie danych nabywcy, przedmiotu sprzedaży, wartości towarów, sposobu dokonania zapłaty?
5. czy z zawartej przez Wnioskodawcę umowy wynika jednoznacznie, że Franczyzodawca powierza mu towar celem jego sprzedaży w imieniu i na rzecz Franczyzodawcy?
6. czy to Wnioskodawca podejmuje decyzje związane ze swoją działalnością gospodarczą, tj. m.in. czy to ona odpowiada za zarządzanie sklepem, zatrudnianie pracowników, godziny otwarcia sklepu, pracę w niedzielę i święta itp.?
7. jakie są zapisy w instrukcji w zakresie płatności za fakturę otrzymaną od Franczyzodawcy?
8. kto widnieje jako sprzedawca na paragonie - czy to Wnioskodawca jako prowadzący działalność gospodarczą czy franczyzodawca? Proszę dokładnie podać elementy paragonu, w tym imię i nazwisko lub nazwę podatnika, NIP podatnika, adres punktu sprzedaży?
9. czy to Franczyzodawca ma obowiązek ewidencjonowania sprzedaży na rzecz konsumentów na własnej kasie, czy to Skarżący ma taki obowiązek - jakie są zapisy w zawartej przez niego umowie?
10. czyją własnością jest kasa w sklepie, na której ewidencjonuje obrót?- jeśli to Franczyzodawca, a nie Skarżący ma obowiązek ewidencjonowania sprzedaży na rzecz konsumentów (innymi słowy, jeśli jest to sprzedaż dokonywana przez Franczyzodawcę), to czy Franczyzodawca przekazał mu swoją kasę w celu prowadzenia takiej ewidencji na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej ?
11. jeśli to Franczyzodawca ma obowiązek rejestracji na kasie rejestrującej sprzedaży prowadzonej na rzecz konsumentów i nie powierza jej swojej kasy, a on dokonuje ewidencji sprzedaży Franczyzodawcy na własnej kasie, to czy ma podpisaną umowę z Franczyzodawcą na ewidencjonowanie cudzej sprzedaży na własnej kasie?
12. w jaki sposób kalkulowane jest wygrodzenie miesięczne?
- co składa się na wynagrodzenie podstawowe i za co jest to wynagrodzenie?
- za jakie czynności otrzymuje Wnioskodawca prowizję (marżę umowną) od wartości sprzedanych towarów?
-w jaki sposób ustalane jest wynagrodzenie za otwarcie sklepu w dni ustawowo wolne od pracy (procentowo czy kwotowo)?
12. czy Skarżący wystawia faktury na rzecz Franczyzodawcy obejmujące wartość ww. wynagrodzenia/prowizji?
- jakie czynności dokumentują te faktury?
- jakie są postanowienia zawartej przez nią umowy w tym zakresie?
14. jak należy rozumieć stwierdzenie, że wszelkie braki inwentaryzacyjne rozliczane były z Franczyzodawcą i obciążały również Podatnika, który z tego tytułu musiał wpłacać Franczyzodawcy od 0,5% do 2,5% opłaty miesięcznej z tyt. tzw. wskaźnika ubytków towarowych?
15. czy Skarżący uwzględnił w ewidencjach oraz plikach JPK wszystkie otrzymane od Franczyzodawcy faktury i faktury korygujące dotyczące rabatów zakupowych?
Dlaczego uwzględnił te faktury?
Udzielając odpowiedzi na pytanie czy zawarta umowa jest umową franczyzową czy ajencyjną Wnioskodawca wyjaśnił, że zawarła umowę, nazwaną odgórnie i jednostronnie przez Franczyzodawcę jako "umowa o współpracy franczyzowej", jednakże zawiera ona liczne zapisy i regulacje (przytoczone w przedstawionym opisie stanu faktycznego), które są charakterystyczne dla ajencji. W rzeczywistości bowiem w ramach zawartej umowy (określającej warunki współpracy, w tym wynagrodzenie) prowadzi działalność gospodarczą de facto na rzecz Franczyzodawcy (pozyskuje towar wyłącznie od Franczyzodawcy lub wskazanych przez niego źródeł, a więc korzysta z jego towarów, usług i marki, w udostępnionym mu w tym celu lokalu oraz przekazuje mu cały dzienny utarg), co wskazuje, że w praktyce nie jest właścicielem towarów ani usług, które sprzedaje, ale działa na podstawie umowy, która określa warunki współpracy podobnie jak ma to miejsce w przypadku umowy ajencyjnej (jednocześnie ajencja nie wyklucza zachowania autonomii w prowadzeniu działalności w ramach określonych reguł).
Wskazał, że ukształtowany stosunek prawny jest zbliżony do umowy ajencji, zatem w jej ocenie działania które prowadzi mogą być kwalifikowane jako działania ajenta, zwłaszcza w kontekście podniesionej kwestii dotyczącej posiadania towaru. Wyjaśniła, że, kierując się dążeniem do przedstawienia stanu faktycznego w sposób pełny i przejrzysty przyjmuje, że zawarta umowa jest umową franczyzową (zgodnie z nadanym jej oznaczeniem), a zatem działa jako Franczyzobiorca.
Wnioskodawca wyjaśnił, że formalnie nie działa na podstawie umowy agencyjnej lub innej umowy o podobnym charakterze, zaś zgodnie z literalnym brzmieniem umowy: Franczyzodawca udostępnia Franczyzobiorcy sklep oraz Know-How w zakresie prowadzenia działalności handlowej, a Franczyzobiorca zobowiązuje się, w zakresie prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, do prowadzenia w imieniu własnym, na własną rzecz i rachunek działalności handlowej (definiowanej jest jako: prowadzoną przez Franczyzobiorcę w ramach własnego przedsiębiorstwa, w imieniu własnym, na własną rzecz i rachunek, działalność gospodarczą polegającą na detalicznej sprzedaży towarów handlowych oraz zawieraniu umów lub pośredniczeniu przy zawieraniu umów na świadczenie usług okołohandlowych w sklepach objętych przedmiotem umowy, przy wykorzystaniu i zgodnie z powierzonym mu w tym celu Know-How, w sposób określony w umowie, instrukcjach i wytycznych.
Wnioskodawca podkreśliła, że zawarła określoną umowę z Franczyzobiorcą, nazwaną odgórnie i jednostronnie przez Franczyzodawcę jako "umowa o współpracy franczyzowej", w celu prowadzenia działalności gospodarczej i osiągania z tego tytułu zysków. Nie miała wpływu tak na kształt pierwotnego stosunku umownego zawartego pomiędzy stronami, jak i jego późniejszych modyfikacji, narzucanych jednostronnie przez Franczyzodawcę. Nie ma i nie miała możliwości kształtowania poszczególnych zapisów umownych. Jedyną możliwością pozostawioną w jej zakresie było i jest uprawnienie do wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji wprowadzanych do niej zmian. W konsekwencji nie wykreowała stanu faktycznego i prawnego, w którym obecnie funkcjonuje w obrocie. Wskazała, że zauważa, że obecny kształt umowy zawiera szereg regulacji i unormowań, które de facto wypaczają istocie i podstawowym założeniom instytucji franczyzy. Przytoczyła liczne zapisy umowne, z których wynika, że nie posiada władztwa ekonomicznego nad towarem, w związku z czym brak jest podstaw do przyjmowania, że nastąpiła sprzedaż towaru na jej rzecz, a więc zdarzenie podlegające opodatkowaniu.
Udzielając odpowiedzi na pytanie: "co dokładnie wynika z zawartej przez nią umowy w kwestiach zakupu towarów u Franczyzodawcy?" Wnioskodawca wyjaśnił, ma obowiązek zaopatrywać/zatowarowywać się u Franczyzodawcy lub wskazanych przez niego podmiotów. Zgodnie z umową, Franczyzobiorca zobowiązany jest nabywać towary wyłącznie od Franczyzodawcy lub podmiotów wskazanych przez Franczyzodawcę, a w zakresie Towarów Regionalnych od Dostawców Regionalnych, którzy spełniają wymogi jakościowe określone dla dostawców produktów żywnościowych. Umowy/aneksy zawierają m.in. zapisy dotyczące zakupu/odsprzedaży lecz nie zawierają literalnie zapisów dotyczących własności towarów.
Wnioskodawca przytoczył zapisy umowne, które wskazują, że nie włada towarem jak właściciel w rozumieniu i dla celów podatku VAT.
Zgodnie z umową najpóźniej w chwilą zakończenia inwentaryzacji końcowej i zwrotnego przekazania sklepu Franczyzodawcy, w związku z rozwiązaniem umowy lub jej wygaśnięciem z innych przyczyn Franczyzobiorca obowiązany jest opuścić, opróżnić i wydać Franczyzodawcy sklep wraz z jego wyposażeniem oraz wszelkim innym mieniem należącym do Franczyzodawcy. W przypadku odmowy wydania lub podjęcia działań przez Franczyzobiorcę uniemożliwiających przejęcie towaru, sklepu, wyposażenia lub innego mienia Franczyzodawcy, Franczyzodawca uprawniony jest do wejścia w posiadanie sklepu, wyposażenia oraz wszelkiego mienia należącego do niego.
Jednocześnie, zgodnie z umową, Franczyzodawca uprawniony jest do wejścia w posiadanie sklepu, wyposażenia oraz innego mienia należącego do niego w dniu rozwiązania lub wygaśnięcia umowy z innych przyczyn, a począwszy od chwili rozwiązania lub wygaśnięcia umowy Franczyzobiorca nie jest uprawniony do posiadania sklepu, wyposażenia oraz innego mienia należącego do Franczyzodawcy i jest zobowiązany do jego natychmiastowego wydania.
Franczyzobiorca uprawniony jest do wejścia w posiadanie sklepu, wyposażenia oraz innego mienia Franczyzodawcy niezwłocznie w dniu rozwiązania lub z innych przyczyn wygaśnięcia umowy i w tym zakresie Franczyzobiorca upoważnia nieodwołalnie Franczyzodawcę do swobodnego wejścia do sklepu - nawet z pokonaniem zamków lub innych zabezpieczeń, a następnie swobodnego rozporządzania sklepem według własnego uznania. Strony zgodnie oświadczają, że przejęcie sklepu w trybie określonym powyżej nie będzie stanowiło naruszenia posiadania w rozumieniu powszechnie obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa.
Najpóźniej w chwilą zakończenia inwentaryzacji końcowej i zwrotnego przekazania sklepu Franczyzodawcy, w związku z rozwiązaniem umowy lub jej wygaśnięciem z innych przyczyn Franczyzobiorca zobowiązany jest:
-opuścić, opróżnić i wydać Franczyzodawcy sklep wraz z jego wyposażeniem oraz wszelkim innym mieniem należącym do Franczyzodawcy,
-zwrócić Franczyzodawcy pełnowartościowe, z odpowiednim terminem przydatności do spożycia, nieuszkodzone towary CL, nadające się do dalszej odsprzedaży i spełniające warunki zwrotnego przekazania określone w odrębnej umowie dodatkowej przeniesienia prawa pod warunkiem rozwiązującym,
- zabrać ze sklepu przedmioty stanowiące własność Franczyzobiorcy (a w szczególności kasę fiskalną, własne dokumenty księgowe, przedmioty osobiste, towar regionalny, towary niepełnowartościowe lub nie nadające się do dalszej odsprzedaży).
Wnioskodawca podkreślił, że sposób skonstruowania umowy prowadzi do wniosku, że w przypadku rozwiązania umowy współpracy franczyzowej, pełnowartościowy towar nie stanowi własności Franczyzobiorcy.
Franczyzodawca, jako twórca umowy, wyszczególniając katalog przedmiotów stanowiących własność Franczyzobiorcy po rozwiązaniu umowy nie ujął zatem pełnowartościowego towaru, co potwierdza faktyczny brak władztwa Franczyzobiorcy nad towarem a tym samym brak faktycznego posiadania towaru przez Franczyzobiorcę;
W umowie zawarto regulacje, zgodnie z którymi Franczyzodawca sprzedaje Franczyzobiorcy towary CL udzielając mu kredytu kupieckiego (sprzedaż z odroczonym terminem płatności), jednakże zgodnie z kolejnymi postanowieniami umowy w tym zakresie Franczyzobiorca obowiązany jest płacić w częściach (ratach) za wcześniej zakupione od Franczyzodawcy w ramach kredytu kupieckiego towary i przekazywać Franczyzodawcy uzyskane w związku z zawieraniem umów na świadczenie usług okołohandlowych środki pieniężne każdego dnia roboczego, w sposób i na zasadach określonych w umowie, odrębnych instrukcjach i wytycznych.
W umowie nie zawarto także zapisu uprawniającego Franczyzodawcę do zastawu na rzeczach pozostawionych przez najemcę sklepu oraz zastawu na rzeczach ruchomych dla zabezpieczenia oznaczonych wierzytelności co potwierdza brak zaistnienia sprzedaży towaru - co również potwierdza faktyczny brak władztwa Franczyzobiorcy nad towarem, a tym samym brak faktycznego posiadania towaru przez Franczyzobiorcę (Franczyzodawca nie zabezpieczył w ten sposób towaru oraz wskazał w umowie, że bez żadnych dodatkowych oświadczeń/czynności pozostanie on w jego posiadaniu po rozwiązaniu umowy, co z kolei nie będzie stanowiło jakiegokolwiek naruszenia prawa).
W ramach odpowiedzi na pytanie "co widniało/widnieje w fakturach wystawianych Wnioskodawcy przez Franczyzodawcę w zakresie danych nabywcy, przedmiotu sprzedaży, wartości towarów, sposobu dokonania zapłaty Wnioskodawczyni wskazała, że na fakturach wystawianych przez Franczyzodawcę widnieją: dane nabywcy, miejsce dostawy, adres do korespondencji, miejsce wystawienia faktury oraz data sprzedaży, nr indeksów towarowych (ich ilość, cena jednostkowa, rabat %, wartość netto przed rabatem, wartość netto po rabacie, stawka VAT), nr konta, nr faktury, termin płatności: zgodnie z instrukcją, sposób płatności: przelew elektroniczny krajowy, rachunek bankowy sprzedawcy czyli Franczyzodawcy, wartość netto, kwota VAT, wartość brutto, rozliczenie dotyczące opakowań kaucyjnych;
Udzielając odpowiedzi na pytanie "czy z zawartej umowy wynika jednoznacznie, że Franczyzodawca powierza jej towar celem jego sprzedaży w imieniu i na rzecz Franczyzodawcy?" Wnioskodawca wskazał, że z zawartej umowy nie wynika jednoznacznie taka sytuacja, jednakże regulacje umowne przytoczone w opisie stanu faktycznego wskazują, że w rzeczywistości taka sytuacja ma miejsce. Gdyby bowiem było odmiennie, Podatnik dysponowałby władztwem nad towarem, w szczególności towar stanowiłby jego własność w przypadku rozwiązania umowy, tymczasem w tego typu sytuacjach za właściciela pełnowartościowego towaru uważa się sam Franczyzodawca, przyznając sobie uprawnienia do siłowego przejęcia lokalu wraz z towarem.
W ramach odpowiedzi na pytanie "czy Wnioskodawca podejmuje decyzje związane z działalnością gospodarczą, tj. m.in. czy odpowiada za zarządzanie sklepem, zatrudnianie pracowników, godziny otwarcia sklepu, pracę w niedzielę i święta itp.?" Wnioskodawca wskazał, że:
- podejmuje decyzje związane z działalnością gospodarczą, jednakże muszą one być zgodne z obowiązującymi go standardami obsługi sklepu określonymi w umowie, instrukcjach, wytycznych lub zaleceniach.
- odpowiada za zarządzanie sklepem w ramach wiążących wytycznych Franczyzodawcy, zatem swoboda Podatnika w zarządzaniu sklepem jest ograniczona.
- odpowiada za zatrudnianie pracowników, przy czym zgodnie z umową, ma obowiązek zaangażować do obsługi sklepu osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia stosownie do powierzanych im zadań oraz dające rękojmię należytego wykonywania powierzonych im obowiązków. Jednocześnie Franczyzodawca uprawniony będzie do wnioskowania do Franczyzobiorcy o zwolnienie lub odsunięcie od wykonywania obowiązków' osoby zaangażowanej w obsługę sklepu, która będzie niekompetentna lub będzie naruszała swoje obowiązki pracownicze, albo wykonywać je będzie w sposób rażąco naruszającym standardy obsługi sklepu określone w umowie, instrukcjach, wytycznych lub zaleceniach.
- odpowiada (przed Franczyzodawcą) za przestrzeganie ustalonych godzin otwarcia sklepu w dni handlowe, ale nie ma wpływu na godziny otwarcia sklepu (wszelkie odstępstwa w tym zakresie wymagają zgody Franczyzodawcy, zaś za nieprowadzenie sprzedaży towarów w dni handlowe Franczyzodawca może nakładać kary umowne).
- odpowiada za pracę w niedzielę i święta; ma obowiązek prowadzić działalność handlową w sklepie (i sklep będzie otwarty i dostępy dla Klientów) we wszystkie dni tygodnia w godzinach od 6.00 do 23.00, z tym zastrzeżeniem że działalność handlowa będzie prowadzona wyłącznie w sposób i w zakresie dopuszczalnym przez obowiązujące przepisy prawa.
Zgodnie z Instrukcją obowiązek prowadzenia sprzedaży nie występuje w święta oraz w niedziele niehandlowe (dni niehandlowe) określone w ustawie z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni, które to dni w danym roku są wskazane w załączniku instrukcji.
Opowiadając na pytanie: "jakie są zapisy w instrukcji w zakresie płatności za fakturę otrzymaną od Franczyzodawcy?" Wnioskodawczyni wskazała, że każdy Franczyzobiorca dokonuje wpłaty za zakupione towary CL oraz z tytułu innych zobowiązań względem Franczyzodawcy (w tym opłaty inicjalne, opłaty franczyzowe, opłatę za podnajem i opłatę za wyposażenie) przelewem na przypisany Franczyzobiorcy w Banku [...] S.A. indywidualny właściwy rachunek, zwany dalej Wirtualnym Rachunkiem Bankowym (w skrócie WRB). Numer WRB, na który Franczyzobiorca wpłaca należne Franczyzodawcy środki pieniężne, podany jest Franczyzobiorcy w Portalu Managera w zakładce danych podstawowych. Franczyzobiorca nie może dokonywać wpłat środków pieniężnych na rachunek VAT Franczyzodawcy w ramach dobrowolnego mechanizmu podzielonej płatności, z zastrzeżeniem wydania wyraźnej zgody przez Franczyzodawcę. Franczyzobiorca obowiązany jest dokonywać płatności na rzecz Franczyzodawcy przelewem z rachunku bankowego należącego do Franczyzobiorcy, na wskazany przez Franczyzodawcę rachunek WRB. Każdy Franczyzobiorca zobowiązany jest w tytule płatności wpisać "zapłata za towar lub inne zobowiązania" oraz podać swój osobisty kod księgowy SAP w prawidłowym formacie (np. A99999, tj. znaki w jednym ciągu bez przerwy). Indywidualny numer (kod SAP) nadawany jest każdemu Franczyzobiorcy. Z zastrzeżeniem odmiennych postanowień tej lub odrębnych Instrukcji, za dostarczone Franczyzobiorcy towary CL lub świadczone usługi okołohandlowe Franczyzobiorca zobowiązany jest płacić Franczyzodawcy w ratach, w następnym dniu roboczym po sprzedaży jakiegokolwiek Towaru CL, wydaniu opakowań kaucyjnych lub świadczeniu usługi okołohandlowej, a inne należności z tytułu Umowy Współpracy Franczyzowej między stronami w terminach przewidzianych w umowie, tej lub ewentualnych innych instrukcjach.
Udzielając odpowiedzi na pytanie odnośnie wyjaśnienia nieścisłości zawartych w opisie sprawy związanych z jednej strony ze wskazanie, że na paragonie wydawanym konsumentowi wymieniona jest na wstępie nazwa i numer sklepu, a pod spodem adres, pod którym znajduje się sklep, nazwa i NIP firmy Wnioskodawczyni, a jednocześnie wskazaniem, że towary sprzedaje w imieniu Franczyzodawcy" Skarżący wyjaśnił, że postrzeganie przytoczonych okoliczności w kategoriach nieścisłości nie wynika z nieprawidłowego opisu stanu faktycznego, lecz z rzeczywistego rozdźwięku pomiędzy zapisami umownymi, a rzeczywistymi zdarzeniami gospodarczymi, które mają miejsce w ramach wykonywania umowy. W jego ocenie kwestia dotycząca treści paragonu nie rzutuje, ani nie przesądza o okoliczności sprzedaży towaru w imieniu Franczyzobiorcy, wynikającej ze szczegółowo opisywanego wyżej faktycznego braku władztwa nad towarem. Podatnik niezmiennie stosuje się do regulacji umownych, w tym także w zakresie dokumentowania sprzedaży. Fakt, że stosowanie się przez Podatnika do treści umowy prowadzi do zaistnienia opisanego stanu faktycznego, budzącego wątpliwości nie tylko Podatnika (co znalazło wyraz w złożonym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej), ale także organów podatkowych w toku jego rozpatrywania, potwierdza zasadność wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem.
W ramach odpowiedzi na pytanie: "czy to Franczyzodawca ma obowiązek ewidencjonowania sprzedaży na rzecz konsumentów na własnej kasie, czy to Wnioskodawca ma taki obowiązek - jakie są zapisy w zawartej umowie? Czyją własnością jest kasa w sklepie, na której Wnioskodawczyni ewidencjonuje obrót Wnioskodawca wyjaśnił, że zgodnie z zapisami umowy, to ona ma obowiązek ewidencji sprzedaży na kasie fiskalnej, która formalnie stanowi jej własność. Zgodnie z umową: Franczyzobiorca zobowiązany jest do ewidencji na urządzeniu fiskalnym zgłoszonym do właściwego Urzędu Skarbowego wszystkich transakcji sprzedaży towarów handlowych oraz umów na świadczenie usług okołohandlowych zrealizowanych w sklepie.
W ramach odpowiedzi na pytanie: "czy Franczyzodawca przekazał swoją kasę w celu prowadzenia ewidencji na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej" Wnioskodawca wskazał, że Franczyzodawca nie przekazał jej swojej kasy w celu prowadzenia ewidencji, nie zawierał żadnych odrębnych umów w tym zakresie, a ponadto żaden z zapisów w ramach stosunku umownego nawiązanego z Franczyzodawcą nie reguluje wprost tej kwestii.
Udzielając odpowiedzi na pytanie dotyczące wygrodzenia miesięcznego Wnioskodawczyni wskazała, że zgodnie z umową o zakończeniu każdego miesiąca kalendarzowego Franczyzodawca przeprowadza proces miesięcznego rozliczenia Franczyzobiorcy (rozliczenie częściowe stron), na podstawie którego rozliczeniu podlegają dokonane przez Franczyzobiorcę w danym miesiącu wpłaty i ustalana jest kwota do wypłaty na rzecz Franczyzobiorcy. Proces miesięcznego rozliczenia jest przeprowadzany do 5 dni roboczych od zakończenia danego miesiąca.
Następnie w sposób bardzo szczegółowy opisała składniki wynagrodzenia.
W ramach odpowiedzi na pytania "czy wystawia faktury na rzecz Franczyzodawcy obejmujące wartość ww. wynagrodzenia/prowizji? Jakie czynności dokumentują te faktury? Jakie są postanowienia zawartej przez nią umowy w tym zakresie?" Wnioskodawca wskazał, że nie wystawia faktur za wynagrodzenie otrzymywane w formie przelewu od Franczyzodawcy, jak również nie ma zapisów umownych odnoszących się do sposobu dokumentowania niniejszego wynagrodzenia/prowizji (zdarzenia gospodarczego) w takiej formie dokumentacyjnej. Wyjaśniła, że zgodnie z umową: dochód Franczyzobiorcy z działalności handlowej w sklepie uzależniony jest od osiągniętego obrotu ze sprzedaży towarów handlowych oraz ilości lub wartości zawartych umów na świadczenie usług okołohandlowych. Składnikami i źródłami dochodu Franczyzobiorcy z działalności handlowej w sklepie są w szczególności: marża ze sprzedaży towarów CL, dochód ze sprzedaży towarów regionalnych, rabat podstawowy, rabat lojalnościowy, rabat za wzrost sprzedaży produktów świeżych, rabat promocyjny do ceny towarów regionalnych (promocja), rabat dodatkowy kwotowy, rabat dodatkowy procentowy ,rabat intensyfikacyjny, prowizja ze sprzedaży usługi "Drobne Rachunki", prowizja z tytułu świadczenia usługi "CASHBACK", prowizja z tytułu świadczenia usług "LOTTO", prowizja z tytułu świadczenia usług "Przesyłek Kurierskich", powizja ze sprzedaży usługi pieniądza elektronicznego "Paysafecard", iInne prowizje za realizację usług okołohandlowych przysługujące Franczyzobiorcy i wynikające z zawartych umów, Instrukcji lub wytycznych, wynagrodzenie z tytułu innych usług świadczonych na podstawie instrukcji lub wytycznych, ewentualne inne rabaty, premie lub subwencje, przyznane Franczyzobiorcy w instrukcjach, wytycznych lub regulaminach.
Wnioskodawca wyjaśnił, że również w tym zakresie stosuje się do regulacji umownych narzuconych przez Franczyzodawcę.
W ramach odpowiedzi na pytanie "jak należy rozumieć stwierdzanie, że wszelkie braki inwentaryzacyjne rozliczane były z Franczyzodawcą i obciążały również Podatnika, który z tego tytułu musiał wpłacać Franczyzodawcy od 0,5% do 2,5% opłaty miesięcznej z tyt. tzw. Wskaźnika Ubytków Towarowych? Wyjaśniła, że Stwierdzenie to należy rozumieć tak, że Franczyzodawca potrąca z miesięcznego rozliczenia (wynagrodzenia Franczyzobiorcy) tzw. wskaźnik ubytków towarowych. Zgodnie z umową: w celu zapobieżenia powstawaniu Niedoboru Finansowego powstającego w szczególności z powodu przeterminowania, uszkodzeń, kradzieży itp., wprowadza się zasady ustalania Wskaźnika Ubytków Towarowych (WUT), której szczegóły reguluje osobna instrukcja. Z tytułu zapłaty ceny sprzedaży za zakupiony od Franczyzodawcy towar CL Franczyzobiorca zobowiązany jest zapłacić Franczyzodawcy równowartość sprzedanego w danym miesiącu rozliczeniowym towaru CL w cenach zakupu brutto, z uwzględnieniem zmniejszenia o wartości rabatu promocyjnego, gdzie następnie całość jest powiększona o wskaźnik ubytków towarowych. Dla każdego Franczyzobiorcy ustalana jest indywidualna wartość wskaźnika ubytków towarowych zależna od jego sytuacji finansowej (od 0,5% do maksymalnie 2,5%) według zasad określonych w odrębnej Instrukcji.
W ramach odpowiedzi na pytanie "czy uwzględnił w ewidencjach oraz plikach JPK wszystkie otrzymane od Franczyzodawcy faktury i faktury korygujące dotyczące rabatów zakupowych? Dlaczego uwzględnił te faktury? Co oznacza, że ww. faktury korygujące zostały uwzględnione/ujęte jedynie częściowo? Z jakiej przyczyny faktury korygujące zostały uwzględnione/ujęte jedynie częściowo?" wskazał, że nie uwzględnił wszystkich faktur korygujących w ewidencjach oraz plikach JPK. Podatnik w sposób nieświadomy ujmował w sposób częściowy faktury korygujące za pośrednictwem biura rachunkowego. Podjął próbę weryfikacji czy zasadnym było księgowanie faktur korygujących z tytułu rabatów zakupowych, co próbuje potwierdzić za pośrednictwem instytucji wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Z uwagi na brak przekonania o zasadności ujęcia w ewidencjach oraz plikach JPK przedmiotowych faktur korygujących z tyt. rabatów zakupowych ujmował je w sposób częściowy.
Postanowieniem z 6 czerwca 2025 r., opisanym na wstępie, Dyrektor KIS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku Skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał m.in. art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej: o.p.). w zw. z art. 14h o.p.
Organ interpretacyjny stwierdził, że ewentualne rozstrzygnięcie o skutkach podatkowych w przedmiotowej sprawie musiałoby zostać poprzedzone kompleksową analizą prawną umowy franczyzowej oraz umowy dodatkowej, w szczególności pod kątem własności towaru, co nie jest możliwe w trybie wydawania interpretacji indywidualnych przepisów prawa podatkowego.
Zdaniem organu przedmiotem wniosku nie jest wyjaśnienie wątpliwości dotyczących przepisów prawa podatkowego, ale potwierdzenie przez organ interpretacyjny, że w opisanym stanie faktycznym:
- nie dochodzi do rzeczywistego rozporządzenia majątkiem franczyzodawcy, gdyż to on w dalszym ciągu wykonuje uprawnienia właściciela, sprawując rzeczywistą kontrolę nad towarem i dysponuje nim;
- mimo pozornego przeniesienia własności towaru na franczyzobiorcę (Wnioskodawcę) - franczyzobiorcy (Wnioskodawcy) nie przysługują uprawnienia właściciela, czego dowodzą przytoczone przez nią postanowienia umowy współpracy franczyzowej.
W ocenie Dyrektora KIS złożony w przedmiotowej sprawie wniosek nie dotyczy oceny prawidłowości zastosowanej wykładni przepisów prawa podatkowego, a jedynie zmierza do potwierdzenia, że Wnioskodawca nie jest właścicielem towarów handlowych dostarczanych do sklepu, a własność towaru przysługuje w całości Franczyzodawcy - co, jak wynika z opisu, jest przedmiotem sporu i jednym z powodów, dla których złożył wniosek o interpretację indywidualną.
W ocenie organu wniosek Skarżącego sprowadza się do uzyskania odpowiedzi na pytanie, czy towar jej dostarczany stanowi jej własność oraz czy działania franczyzodawcy są zgodne z prawem.
Dyrektor KIS stwierdził, że opis stanu faktycznego jest niespójny co powoduje, że nie można ocenić skutków podatkowych sytuacji, która jest niejasna.
Organ podkreślił, że udzielone przez Wnioskodawcę odpowiedzi są sprzeczne, bowiem z jednej strony wskazuje, że działalność prowadzi we własnym imieniu i na własny rachunek a z drugiej, iż sprzedaż dokonywana jest na rzecz Franczyzodawcy.
Wobec powyższego rozstrzygnięcie o skutkach podatkowych musiałoby zostać poprzedzone kompleksową analizą prawną umowy franczyzowej oraz umowy dodatkowej, w szczególności pod kątem własności towaru, co nie jest możliwe w trybie wydawania interpretacji indywidualnych przepisów prawa podatkowego.
Brak jednoznacznego wskazania co do charakteru prowadzonej działalności uniemożliwia ocenę skutków podatkowych przedstawionej we wniosku sytuacji.
Skarżący nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem Dyrektora KIS i wniósł na nie zażalenie.
Opisanym na wstępnie postanowieniem z 16 lipca 2025 r. Dyrektor KIS utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ uznał, że opis stanu faktycznego jest niespójny a przekazane przez Wnioskodawcę informacje są sprzeczne. Z jednej strony, zdaniem Skarżącego, sprzedaż dokonywana jest na rzecz Franczyzodawcy, a z drugiej strony, z danych na paragonie wynika, że sprzedaży dokonuje Skarżący w ramach swojej prowadzonej działalności.
Organ interpretacyjny podkreślił, że w postępowaniu interpretacyjnym nie jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu jednoznacznego potwierdzenia lub wykluczenia podanych informacji. O ile dane zawarte na paragonie wskazują, że Skarżący dokonuje sprzedaży towaru w sklepie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, to z drugiej strony Skarżący wskazuje, że sprzedaży dokonuje w imieniu Franczyzodawcy i na jego rzecz.
W związku z powyższym organ stwierdził, że przy tak przedstawionych okolicznościach sprawy nie sposób stwierdzić, czy Skarżący dokonuje sprzedaży towaru we własnym imieniu i na własną rzecz, czy w imieniu franczyzodawcy i kto powinien rozliczać podatek VAT w związku z tą sprzedażą.
W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że rozstrzygnięcie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji jest prawidłowe.
W skardze do tut. Sądu na powyższe postanowienie Dyrektora KIS z 16 lipca 2025 r. Wnioskodawca wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z 6 czerwca 2025 r. w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art 14b § 1 w zw. z art 165a § 1, art 120, art. 121 § 1 w zw. z art 14h O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania i w konsekwencji niewydanie interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy w przedstawionym stanie faktycznym możliwe i konieczne było dokonanie interpretacji przepisów prawa podatkowego oraz ustalenie konsekwencji podatkowych dokonywanych przez Podatnika czynności, co pozostawało w kompetencji organów;
b) art 14b § 1 w zw. z art 165a § 1, art 120, art 121 § 1 w zw. z art 14h O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania i w konsekwencji niewydanie interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy w podobnych stanach faktycznych organy podatkowe wydawały już interpretacje indywidualne prawa podatkowego;
c) art 14b § 1 w zw. z art 120, art 121 § 1 w zw. z art 14h O.p. polegające na odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej i w konsekwencji niewydaniu interpretacji w indywidualnej sprawie Podatnika - w sytuacji, gdy organ jest uprawniony i zobowiązany do posiłkowania się przepisami z innych dziedzin prawa, jeśli tego wymaga wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego;
d) art 14b § 3 o.p. w zw. z art 165a § 1, art 120, art 121 § 1 w zw. z art 14h O.p. poprzez bezzasadne przyjęcie, że Podatnik nie przedstawił stanu faktycznego w sposób wyczerpujący, a w konsekwencji wydanie i utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania - w sytuacji gdy wniosek zawierał wszystkie elementy istotne z punktu widzenia oceny stanowiska wnioskodawcy;
e) art 14b § 3 w zw. z art. art 169 § 1, art. 165a § 1 oraz art 120, art. 121 § 1 w zw. z art, 14h O.p. poprzez bezzasadne przyjęcie, że wniosek Podatnika nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa i w konsekwencji bezpodstawne wezwanie Podatnika do uzupełnienia wniosku, a następnie, w oparciu o udzielone przez podatnika odpowiedzi, wydanie i utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania - w sytuacji, gdy wszelkie przesłanki formalne i merytoryczne wniosku, wymagane przepisami prawa zostały spełnione przez Wnioskodawczynię już w momencie składania wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej;
f) art 165a § 1 o.p. w zw. z art. 14h O.p. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie wobec przyjęcia, że w stanie faktycznymi niniejszej sprawy zachodzą przyczyny, z powodu których postępowanie nie może być wszczęte na skutek błędnego przyjęcia, że wniosek Podatnika nie dotyczy oceny prawidłowości zastosowanej wykładni przepisów prawa podatkowego oraz zmierza do potwierdzenia, że Podatnik nie jest właścicielem towarów handlowych dostarczanych do sklepu, a własność towaru przysługuje w całości franczyzodawcy - w sytuacji gdy przyczyny przedstawione przez organ na poparcie zasadności zastosowania powołanego przepisu nie wynikają z treści wniosku Podatnika;
g) art 14o § 1 O.p. w zw. z art 14d O.p., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy nie wydano i nie doręczono Podatnikowi interpretacji indywidualnej lub postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w terminie określonym w art 14d O.p. i w konsekwencji odstąpienie od uznania, że w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin wydania interpretacji, została wydana interpretacja stwierdzająca prawidłowość stanowiska wnioskodawcy w pełnym zakresie.
Skarżący zarzucił ponadto niezgodne, w jej ocenie, dokonywanie przez organ interpretacyjny doręczeń postanowień za pośrednictwem sytemu e-Urząd Skarbowy podczas gdy pełnomocnik Skarżącego wskazał konkretny adres do doręczeń (adres na platformie ePUAP) i właśnie na ten adres powinna być kierowana korespondencja organu podatkowego.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że w tożsamym stanie faktycznym (tj. w analogicznej sytuacji innego franczyzobiorcy, wynikającej z takiego samego opisu oraz tych samych zapisów umownych) Dyrektor KIS wydał 8 listopada 2024 r. interpretację indywidualną nr 014-KDIP4-3.4012.580.2024.1.RK odnoszącą się do skutków podatkowych w podatku VAT bez zadawania wnioskodawcy dodatkowych pytań przyjmując że stan faktyczny został przedstawiony w sposób wyczerpujący a postawione pytania podatkowe oraz stanowisko wnioskodawcy pozwalają na jej wydanie.
Skarżący podkreślił, że opisał stan faktyczny przywołując zapisy umowne istotne z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska oraz wskazała własne stanowisko zajęte w sprawie. Tymczasem organ interpretacyjny zadał jej szereg pytań ukierunkowanych na uzyskanie określonego profilu odpowiedzi, głównie w zakresie przytoczenia fragmentów umowy i dokumentów dodatkowych, których kolejno użył do wykazania nieścisłości oraz jako argument odmowy wydania interpretacji.
W ocenie skarżącego Dyrektor KIS bezzasadnie wydał a następnie utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidulanej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych jego przypadków, które nie zostały podniesione w skardze, a które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych lub czynności.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Istotą sporu, jaki zwisł przed Sądem, jest w niniejszym przypadku ocena czy uzasadnione jest stanowisko organu, że skarżący - pomimo wezwania - nie przedstawił, w sposób wyczerpujący, jak to określa art. 14b § 3 O.p. opisu zaistniałego stanu faktycznego, na gruncie którego wystąpiła o wydanie dla niej indywidualnej interpretacji. Mając zaś na względzie konkretne, podjęte przez organ interpretacyjny czynności, zmierzające, w jego ocenie do wyjaśnienia wynikających z tego opisu niejasności i rozbieżności, sądowa kontrola obejmować musi nie tylko ocenę samego wykonania przez skarżącego skierowanego do niego wezwania czy wezwań, ale również tego czy sformułowane w ramach tych wezwań zapytania w istocie dotyczyły istotnych, z punktu widzenia prawnopodatkowej oceny stanowiska wnioskodawczyni zagadnień, jak również czy nie wykraczały one poza ich dopuszczalny zakres, rozpatrywany z punktu widzenia potrzeb wydania interpretacji.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga to, że istotą interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego jest stwierdzenie czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne, na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego, wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny/zdarzenie przyszłe. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej jest jednak postępowaniem szczególnym, do którego nie mają bezpośredniego zastosowania inne (poza wskazanymi w ustawie) przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności nie obejmuje ono postępowania dowodowego, które może być prowadzone w toku kontroli podatkowej, czy postępowania podatkowego lub czynności sprawdzających. Tym samym organ wydający interpretację indywidualną nie może badać, w sensie merytorycznym, sprawy podatkowej, wynikającej z przytoczonego we wniosku opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Postępowanie interpretacyjne może się zatem opierać wyłącznie na stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym wyczerpująco przedstawionym przez wnioskodawcę i tylko w stosunku do tak określonego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wyrażana jest ocena prawna, tak przez samego podatnika, jak i przez organ.
Zgodzić się należy z organem interpretacyjnym w niniejszej sprawie, że już tylko z tych względów przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego nie może mieć charakteru warunkowego i nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości co do przedstawionej w nim postaci konstytuujących go zdarzeń i elementów faktycznych. Wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny (zaistniały bądź przewidywany), to taki, na podstawie którego można, w sposób pewny i nienasuwający żadnych uzasadnionych i istotnych wątpliwości, udzielić informacji w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, użyte w art. 14b § 3 O.p. określenie "wyczerpująco" należy rozumieć jako przedstawienie danego zagadnienia na tyle szczegółowo, wszechstronnie, gruntownie i dokładnie, aby wnioskodawca mógł zająć stanowisko w stosunku do prezentowanego stanu rzeczy, zaś organ podatkowy na tej podstawie udzielić jednoznacznej odpowiedzi co do konkretnego zdarzenia przyszłego lub obecnego. (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2016 r., I FSK 745/15). Ewentualne nieścisłości czy niejasności, istotne zarówno z punktu widzenia potrzeb zajęcia stanowiska przez samego wnioskodawcę, jak również ustosunkowania się do tego stanowiska przez organ interpretacyjny, powinny być wyjaśnione/uzupełnione w ramach instytucji uzupełnienia wniosku.
Zgodnie z art. 14h O.p., w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio, między innymi, przepis art. 165a O.p.. Na mocy art. 165a § 1 O.p., gdy żądanie wszczęcia postępowania (art. 165 O.p.) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Analiza przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, wskazanych w art. 165a § 1 O.p., w związku z przepisami tej ustawy regulującymi postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, prowadzi do wniosku, że w pojęciu "jakichkolwiek innych niż brak statusu zainteresowanego przyczyn braku możliwości wszczęcia postępowania" mieszczą się wszelkie zagadnienia (okoliczności), poza oczywiście brakiem po stronie wnioskodawcy statusu podmiotu zainteresowanego jej wydaniem, uniemożliwiające wydanie prawidłowej, w tym zawierającej niezbędne elementy przewidziane przez ustawodawcę dla tego rodzaju aktu administracyjnego, oraz spełniające funkcje przypisane tej instytucji, tj. interpretacji indywidualnej. Tytułem dygresji wypada zauważyć, że organ interpretacyjny - jeśliby uznać zasadność powodów odmowy wszczęcia postepowania o wydanie interpretacji indywidualnej w niniejszej sprawie - miałby podstawy prawne do wydania takiego rozstrzygnięcia.
W trybie żądania uzupełnienia braków wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, który to wniosek nie spełnienia prawem przewidzianych dla niego wymogów (w zakresie postaci opisu stanu faktycznego, bądź zdarzenia przyszłego, sprecyzowanych w art. 14b § 3 O.p.) organ podatkowy może żądać wszak jedynie uzupełnienia wniosku o tego rodzaju jego elementy, bez których nie jest możliwa ocena, czy stanowisko wnioskodawcy, przedstawione we wniosku i wyrażona w nim ocena prawna są prawidłowe czy też błędne. Elementy te organ podatkowy powinien precyzyjnie wskazać w wezwaniu, wyjaśniając dlaczego ich brak uniemożliwia wydanie interpretacji indywidualnej. Interpretacja indywidualna ma bowiem na celu uzyskanie stanowiska organu podatkowego w zakresie rozumienia przepisów prawa podatkowego, na gruncie przedstawionego przez wnioskodawcę, a nie ustalanego przez organ podatkowy, stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. W judykaturze podkreślane jest, że procedura uzupełniania wskazanych wyżej braków wniosku nie może być wykorzystywana przez organ do unikania merytorycznej wypowiedzi w sprawie (por. np. wyrok WSA we Wrocławiu z 14 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 733/23). Wezwanie do uzupełnienia stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) opisanego we wniosku, organ wydający interpretację indywidualną zobowiązany jest ograniczyć do takich danych, które nie będą skutkowały przerzuceniem ciężaru wykładni przepisów prawa na wnioskodawcę, a jedyne pozwolą na uzyskanie informacji niezbędnych do oceny prawidłowości stanowiska podmiotu występującego o wydanie interpretacji. Organ nie może oczekiwać od wnioskodawcy przedstawienia własnych ocen występujących na tle przedstawionego przez niego we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego zagadnień, a w razie dokonania takich, winien je pomijać, a nie wykorzystywać do wykazywania pozornych sprzeczności w treści zawartego we wniosku opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Słusznie podnosi się w doktrynie i orzecznictwie, że instytucji uzupełniania wniosku, a ściślej samego wezwania przez organ interpretacyjny do jego uzupełnienia, nie należy interpretować rozszerzająco, bowiem taka wykładnia przepisów w tym zakresie stanowiłaby skuteczny środek dla organu interpretacyjnego, ograniczający merytoryczne rozpatrywanie wniosków. W efekcie oznaczałoby to ograniczenie prawa do zainicjowania postępowania o wydanie interpretacji i w konsekwencji wykluczenia merytorycznego rozpatrzenia wniosku.
W niniejszej sprawie organ interpretacyjny niewątpliwie nadużył opisanej wyżej instytucji wezwania do uzupełnienia opisu stanu faktycznego, oczekując od Wnioskodawcy - poza podaniem treści zapisów umownych, wiążących ją z Franczyzodawcą - nie tyle podania czy wyjaśnienia niezbędnych i istotnych elementów opisu stanu faktycznego, lecz przede wszystkim dokonania przez niego własnej ich oceny - wypowiedzenia się przez niego co do poszczególnych elementów tego stanu, ocenianych w dodatku nie tylko z punktu widzenia prawa podatkowego, ale także prawa cywilnego, by następnie dowieść, że pomiędzy tymi ocenami a faktami (elementami stanu faktycznego) występuje zasadniczy rozdźwięk. Taki sposób procedowania organu w niniejszej sprawie Sąd postrzega jako nieznajdujący uzasadnienia w przepisach, mających zastosowanie na gruncie postępowania zmierzającego do wydania interpretacji. Co więcej nosi on znamiona tego rodzaju sytuacji, w której organ w istocie zastawia na wnioskodawcę swoistego rodzaju "pułapkę", poprzez nieuzasadnione rozszerzenie jego obowiązków o przedstawienie okoliczności nieistotnych z punktu widzenia potrzeb wydania interpretacji, czy też własnych ocen wnioskodawcy, a dotyczących tych właśnie okoliczności, do których nie był on prawnie zobligowany. W konsekwencji taki sposób procedowania organu, przekierowujący spór na mniej istotne zagadnienia czy okoliczności, skutkował uchyleniem się przez organ od jego powinności, jaką było wydanie interpretacji indywidualnej. To bowiem rzeczą organu interpretacyjnego jest dokonanie oceny stanowiska wnioskodawcy na tle konkretnego opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i jeżeli się z nim nie zgadza, a w tym wypadku uznaje, że nie przystaje ono do obiektywnych elementów stanu faktycznego, to winien wydać negatywną interpretację indywidualną (uznać stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe), odpowiednio uzasadniając swoją ocenę. Rozbieżność między stanowiskiem własnym strony, a treścią przedstawionego do oceny organu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, nie może być podstawą do uznania, że wystąpiły obiektywne przeszkody (sprzeczności) uniemożliwiające wydanie interpretacji indywidualnej, bo w takim razie rację bytu straciłaby negatywna interpretacja indywidualna, kwestionująca prawidłowość własnego stanowiska wnioskodawcy, odnośnie przedstawionego przez niego zagadnienia.
Wniosek strony o udzielenie interpretacji indywidualnej, z jakim mamy do czynienia na gruncie niniejszej sprawy, zawiera miarodajny opis stanu faktycznego, który odnosi się do konkretnych zdarzeń na tle określonego stosunku prawnego, którego faktyczne aspekty, odnoszące się do realizacji przez strony umownego stosunku prawnego, wynikających z niego ich obowiązków, co do zasady, zostały dostatecznie przedstawione i właściwie sprecyzowane, z punktu widzenia potrzeb wydania interpretacji. Skarżący, szeroko i precyzyjnie przedstawił na żądanie organu zapisy umowy łączącej go z kontrahentem, na tle realizacji której miały miejsce określone zdarzenia opisane we wniosku. Został jednak wezwany przez organ, w pierwszej kolejności do dokonania interpretacji tych zapisów, co już ze swej istoty jest subiektywną oceną, gdyż postrzeganie znaczenia i skutków realizacji zapisów umownych przez jej stronę z reguły wiąże się z przypisywaniem im znaczenia nacechowanego jednostronnym podejściem i chęcią przedstawienia swoich racji oraz umotywowania wyrażanego stanowiska. Przykładem takiej oceny jest dywagacja skarżącego odnośnie tego czy łączący go stosunek prawny zawiera więcej elementów umowy agencyjnej czy też nienazwanej umowy franczyzy. Podobnie ocenić należy wezwanie do podania że franczyzodawca powierza jej towar celem jego sprzedaży w imieniu i na rzecz franczyzodawcy.
Mając na uwadze powyższe, a ściślej treść wezwań kierowanych przez organ do skarżącego stwierdzić należy, że gdyby miała on pewność w kwestii prawnopodatkowych skutków przedstawionego przez nią opisu stanu faktycznego, to nie występowałaby z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Tym samym zasadne jest stwierdzenie, że w tym zakresie samo wystosowane przez organ zapytanie było zbędne, co wynikało nie tylko z tego, że podstawą wydania interpretacji miałoby by być subiektywne stanowisko wnioskodawcy (skarżącego), ale także dlatego, iż miałoby się ono odnosić do zagadnień objętych regulacją prawa cywilnego, które nie mają bezpośredniego przełożenia na kwestie prawnopodatkowe (zwłaszcza na gruncie podatku od towarów i usług gdzie oceniane jest nie samo prawo własności nad rzeczami, ale sprawowanie specyficznego władztwa nad nimi, rozumianego jako prawo do rozporządzania nimi na wzór właściciela).
Nie można też godzić się z organem, że przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego był nazbyt ogólny. Odnosi się on bowiem do konkretnej praktyki (zdarzeń) w działalności gospodarczej wnioskodawczyni, dokładnie zrelacjonowanej, a w uzupełnieniu poszerzonej o treść zapisów umownych, na tle których zdarzenia te wystąpiły, do których to zapisów skarżący – jak wskazał w uzupełnieniu swojego stanowiska – stosuje się. Opis ten generalnie rzecz biorąc był wystarczający dla potrzeb wydania żądanej interpretacji indywidualnej przy uwzględnieniu treści zapisów umownych i okoliczności związanych z ich faktyczną realizacją. Jeżeli zaś organ widział potrzebę dopytania o dalsze szczegóły, czy też praktyczne aspekty realizacji umowy, to winien był odpowiednio sformułować swoje wezwania w tym zakresie, kierując do strony precyzyjnie zredagowane pytanie czy pytania. Tymczasem w okolicznościach przedmiotowej sprawy większość zwartych w wezwaniach pytań odnosiła się nie do konkretnej postaci istotnych dla prawnopodatkowej oceny faktów, ale sposobu postrzegania ich przez skarżącgo, niekoniecznie w wymiarze podatkowym. Te pierwsze zaś, nie dość że miały drugorzędny charakter, to w dodatku nie były dostatecznie skonkretyzowane i jednoznaczne. W związku z tym nie sposób generalnie zdyskwalifikować udzielonych na nie odpowiedzi i uznać, że stanowią one wyraz niejednoznaczności i niespójności przedstawionego opisu stanu faktycznego.
Clue niniejszej sprawy stanowi ocena, czy wnioskodawca otrzymując towar od franczyzodawcy nabywa nad nim władztwo ekonomiczne, rozumiane jako prawo do rozporządzania nim jak właściciel. Nabycie takiego prawa jest konstytutywnym elementem definicji dostawy towarów w rozumieniu art. 5 ust 1 ustawy o VAT w zw. z art. 7 ust 1 ustawy o VAT. Ocena stanowiska skarżącego, że przy uwzględnieniu nakreślonych okoliczności we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie nabywa władztwa nad towarami przekazanymi jej przez franczyzodawcę, co z kolei stoi na przeszkodzie uznaniu, że dokonuje dostawy (sprzedaży) na rzecz konsumentów, powinna być przedmiotem wydanej interpretacji indywidualnej DKIS, od czego się jednak organ ten uchylił.
Skarżący, co należy podkreślić, nie wnosił także o ocenę stosunku prawnego łączącego go z franczyzodawcą, lecz przedstawił do oceny organu interpretacyjnego jasno zarysowaną kwestię prawnoprawną – uzyskania czy też nie, władztwa ekonomicznego nad towarami przekazywanymi jej przez franczyzodawcę, a więc wystąpienia dostawy towarów. To jak subiektywnie skarżący postrzega charakter tego stosunku prawnego i warunki w jakich został ukształtowany, nie powinny mieć znaczenia dla organu przy podejmowaniu decyzji o sposobie rozstrzygnięcia. Przedstawiony we wniosku opis praktyki łącznie z zapisami konkretnej umowy, w związku z którą podejmowane są określone, szczegółowo opisane przez wnioskodawcę działania, łącznie stanowią wystarczająco dookreślony stan faktyczny, co do którego skarżący zajął stanowisko własne w zakresie jego konsekwencji prawnopodatkowych. Ewentualna sprzeczność pomiędzy stanem faktycznym podanym we wniosku, a jego oceną zaprezentowaną przez wnioskodawcę we wniosku, może doprowadzić do wydania negatywnej interpretacji indywidualnej, ale nie do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie jej wydania.
Nadto zauważyć należy, na co słusznie zwrócił uwagę skarżący, że wydawane już były interpretacje indywidualne, w których organ interpretacyjny w zakresie zbliżonego stanu faktycznego jak w niniejszej sprawie, zajmował merytoryczne stanowisko. Przykład takiej interpretacji został zresztą wskazany w uzasadnieniu stanowiska własnego wnioskodawcy. W tej więc sytuacji odmowa wszczęcia postępowania na wniosek strony, w sytuacji, gdy na tle niemalże tożsamego zdarzenia przyszłego, Dyrektor KIS jednak wydał interpretację indywidualną, jest nie do pogodzenia z zasadą nakazującą prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufania podatnika do działania organów podatkowych.
Ponadto zauważyć należy, że obawa organu odnośnie doprowadzenia do rozbieżności na tle podobnych stanów faktyczno-prawnych nie może być przeszkodą do wydania interpretacji o odmiennej treści (sprzecznej z dotychczas wyrażanym stanowiskiem), czy jak w niniejszej sprawie, zupełnie prowadzić do odmowy jej wydania, z powołaniem nie na niespełnienie przez wniosek właściwych jemu wymagań.
Reasumując, Sąd nie dostrzegł żadnych argumentów uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej na wniosek skarżącego. Zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora KIS, naruszają więc w sposób istotny art. 165a § 1 O.p. co determinowało rozstrzygniecie Sądu, a tym samym zbędne już stało się odniesienie do pozostałych zarzutów skargi.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie, jak również poprzedzające je postanowienie Dyrektora KIS.
W dalszym toku postępowania DKIS będzie zobowiązany wydać interpretację indywidualną dla skarżącego.
Na wniosek strony skarżącej Sąd, na podstawie art. 209, art. 200, art. 205 § 2 oraz p.p.s.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1687), zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego, na które złożyły się kwota uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100 zł, zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez doradcę podatkowego w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.