I SA/RZ 432/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi podatników, uznając, że budynek związany z działalnością gospodarczą podlega opodatkowaniu w całości od momentu rozpoczęcia jego użytkowania, nawet jeśli nie wszystkie jego części są w pełni wykończone.
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynku wykorzystywanego do działalności gospodarczej. Podatnicy kwestionowali naliczenie podatku od całej powierzchni budynku, argumentując, że tylko część została oddana do użytkowania, a pozostałe kondygnacje nie były w pełni wykończone. Sąd uznał, że rozpoczęcie użytkowania części budynku przed jego ostatecznym wykończeniem skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego od całego budynku od początku następnego roku podatkowego, zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Sąd podkreślił, że definicja budynku w ustawie nie wymaga pełnego wykończenia wszystkich jego części, a sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą jest wystarczający do zastosowania wyższych stawek podatkowych.
Przedmiotem skarg podatników było rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta o uchyleniu wcześniejszej decyzji i ustaleniu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 rok w wysokości 31.835 zł. Podatek został naliczony od gruntów rolnych, budynków mieszkalnych oraz gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ I instancji uznał, że podatnicy zaniżyli powierzchnię użytkową budynku związanego z działalnością gospodarczą, która wynosiła 1.271,95 m2, podczas gdy zadeklarowano 461 m2. Wskazano, że budynek ten miał charakter handlowo-usługowy, a jego budowa była częściowo zakończona i rozpoczęto jego użytkowanie w 2013 roku, co potwierdzały wpisy do dziennika budowy oraz pozwolenie na użytkowanie części obiektu. Podatnicy zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną ocenę dowodów i niewłaściwą wykładnię art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, argumentując, że tylko część budynku, która została oddana do użytkowania, powinna być opodatkowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi, uznając je za niezasadne. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, za nieruchomości związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznaje się te będące w posiadaniu przedsiębiorcy, chyba że nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych. Sąd podkreślił, że samo posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę jest wystarczające do zastosowania wyższych stawek, a niekoniecznie faktyczne jej wykorzystanie. Odnosząc się do art. 6 ust. 2 ustawy, sąd stwierdził, że rozpoczęcie użytkowania budynku lub jego części przed ostatecznym wykończeniem powoduje powstanie obowiązku podatkowego od całego budynku od początku następnego roku podatkowego. Definicja budynku w ustawie wymaga jedynie trwałego związku z gruntem, wydzielenia przegrodami budowlanymi, posiadania fundamentów i dachu, a nie pełnego wykończenia wszystkich elementów. Sąd uznał, że nawet jeśli część budynku nie jest wykończona lub oddana do użytkowania, to jeśli budynek istnieje i rozpoczęto jego użytkowanie, obowiązek podatkowy dotyczy całej jego powierzchni.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, rozpoczęcie użytkowania części budynku przed jego ostatecznym wykończeniem skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego od całej powierzchni budynku od początku następnego roku podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który stanowi, że obowiązek podatkowy od nowo wybudowanego budynku powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona lub rozpoczęto jego użytkowanie przed ostatecznym wykończeniem. Definicja budynku w ustawie nie wymaga pełnego wykończenia wszystkich jego części, a jedynie posiadania dachu, ścian i fundamentów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznaje się te będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
u.p.o.l. art. 6 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem.
Pomocnicze
u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
p.p.s.a. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 191
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 151
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
W brzmieniu obowiązującym w 2014 r. przewidywał brak obowiązku opodatkowania, w sytuacji gdy nieruchomość z uwagi na jej stan techniczny, nie może być gospodarczo wykorzystana.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpoczęcie użytkowania części budynku przed jego ostatecznym wykończeniem skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego od całej powierzchni budynku od początku następnego roku podatkowego. Posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę jest wystarczające do uznania jej za związaną z działalnością gospodarczą i opodatkowania wyższą stawką. Definicja budynku w ustawie nie wymaga pełnego wykończenia wszystkich jego części. Względy techniczne uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości muszą mieć charakter obiektywny i trwały, a nie finansowy lub zależny od decyzji podatnika.
Odrzucone argumenty
Budynek powinien być opodatkowany tylko w części faktycznie użytkowanej, ponieważ pozostałe kondygnacje nie były w pełni wykończone. Niewydanie pozwolenia na użytkowanie całości budynku wyłącza opodatkowanie jego niewykończonych części. Zastosowanie wyższych stawek podatkowych jest nieuzasadnione, gdy budynek nie jest w pełni wykorzystywany do działalności gospodarczej.
Godne uwagi sformułowania
„aby wybudowana część budynku mogła stanowić odrębny przedmiot opodatkowania musi charakteryzować się cechami odpowiadającymi warunkom przewidzianym dla budynku. Musi stanowić część budynku z odpowiednimi instalacjami i urządzeniami pozwalającymi na jej użytkowanie i to niezależnie od pozostałej części budynku. „budynek - według tej ustawy - jest 'obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach'. „nie ma podstaw prawnych do dzielenia tak rozumianego budynku na część zajętą na cele prowadzonej działalności gospodarczej i część niewykorzystywaną. „do względów technicznych, o których tutaj mowa nie zalicza się względów finansowych czyli okoliczności ściśle związanych z autonomiczną decyzją podatnika o sposobie wykorzystania posiadanych środków finansowych.
Skład orzekający
Grzegorz Panek
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Niedobylska
członek
Jacek Boratyn
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków związanych z działalnością gospodarczą, w szczególności w kontekście rozpoczęcia użytkowania części obiektu przed jego całkowitym wykończeniem oraz definicji budynku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2014 roku i może wymagać analizy w kontekście ewentualnych późniejszych zmian legislacyjnych lub orzeczniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i zawiera szczegółową analizę przepisów, która może być przydatna dla wielu podatników prowadzących działalność gospodarczą. Wyjaśnia, kiedy budynek zaczyna podlegać opodatkowaniu i jak interpretować pojęcie 'związany z działalnością gospodarczą'.
“Kiedy budynek staje się 'budynkiem' dla celów podatkowych? Sąd wyjaśnia, od kiedy płacimy podatek od nieruchomości.”
Dane finansowe
WPS: 31 835 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Rz 432/20 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2020-10-08 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2020-07-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Grzegorz Panek /przewodniczący sprawozdawca/ Jacek Boratyn Małgorzata Niedobylska Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Sygn. powiązane III FSK 3277/21 - Wyrok NSA z 2023-04-26 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2014 poz 849 art. 1 ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.b, art. 6 ust. 2 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Asesor WSA Jacek Boratyn, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2020 r. spraw ze skarg C.D. i G.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 rok oddala skargi. Uzasadnienie Przedmiotem skarg G. D. i C. D. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej określanego jako Kolegium lub SKO w R.) z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], którą to decyzją organ ten - w postępowaniu wznowieniowym - uchylił własną decyzję z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 r. i ustalił wysokość tego zobowiązania w wysokości 31.835 zł. Jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji podatek ustalony w decyzji wydanej po przeprowadzeniu wznowionego postępowania został naliczony od gruntów rolnych o pow. 0,0895 ha, budynków mieszkalnych o pow. 80 m2 oraz gruntów pozostałych o pow. 473 m2 położonych w R. w dzielnicy B., a także gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 2.632 m2 (od sierpnia 2014 r. - 2.655 m2), budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 1.271,95 m2 oraz budowli o wartości 5.000 zł. Organ I instancji wskazał, że strony za 2014 r. powinny płacić podatek od gruntów o pow. 2.632 m2 (od sierpnia - 2.655 m2) i budynków o pow. 1.271,95 m2 według stawek właściwych jak dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ uznał bowiem, że podatnicy zaniżyli powierzchnię użytkową budynku deklarowaną w informacji. Mianowicie jak ustalono w trakcie kontroli budynek stanowiący jeden z przedmiotów opodatkowania położony na działce nr [...] miał charakter handlowo-usługowy oraz prowadzono w nim działalność gospodarczą. Budynek był murowany, otynkowany i pokryty blachą. Budynek ten miał trzy kondygnacje nadziemne. Na I kondygnacji znajduje się osiem pomieszczeń wynajętych dla sklepu "[...]". Cała II kondygnacja ma betonowe wylewki, tylko część ma otynkowane ściany, strop nie jest otynkowany. Na ścianach i suficie rozciągnięte są kable instalacji elektrycznej, brak jest oświetlenia, gniazdek i kontaktów, instalacji grzewczej oraz stolarki drzwiowej. W pomieszczeniach złożone są materiały budowlane cegły, pustaki, deski. Na III kondygnacji budynku pomieszczenia są nieotynkowane, widoczne są krokwie dachowe i deskowania dachu, a na podłodze są wylewki. Okna nie posiadają parapetów i brak jest stolarki drzwiowej. Na ścianach i suficie rozciągnięte są kable instalacji elektrycznej, ścianki działowe mają prześwity, brak jest oświetlenia, gniazdek i kontaktów oraz instalacji grzewczej. Teren przed budynkiem został w części utwardzony kostką brukową oraz kamieniem. Porównując powierzchnię użytkową budynku zadeklarowaną przez podatników z tą ustaloną w toku kontroli wskazano, że podatnicy zadeklarowali w 2014 r.powierzchnię użytkową jako 461 m2, natomiast kontrola wykazała 1.271,95 m2. W ocenie organu fakt istnienia budynku potwierdza wpis do dziennika budowy z dnia 17 lutego 2013 r. - "wykonanie pokrycia dachu blachodachówką" oraz wpis z dnia 20 lutego 2013 r. - "wykonanie docieplenia ścian poddasza. Roboty wykończeniowe na parterze". Udzielone zostało również pozwolenie na użytkowanie budynku w części obejmującej parter. Z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] marca 2013 r. (nr [...]) wynika, że "do całkowitego zakończenia budowy pozostały do wykonania roboty wykończeniowe w kondygnacji I piętra i poddasza oraz wykonanie docelowego utwardzenia części miejsc postojowych". Organ wskazał, że roboty wykończeniowe to etap odmienny od robót budowlanych prowadzących bezpośrednio do powstania obiektu, spełniającego kryteria budynku w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Powołane pozwolenie nie zostałoby wydane gdyby budynek faktycznie nie istniał. Fakt rozpoczęcia użytkowania w 2013 r. obiektu i zajęcia go na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej potwierdzony został w informacji na podatek od nieruchomości. Należało zatem uznać, że w 2013 r. przedmiotowy budynek istniał w całości, tj. posiadał fundamenty, przegrody budowlane wydzielające go z przestrzeni oraz dach. Organ pierwszej instancji, powołując się na liczne stanowiska judykatury wskazał, że powstanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości od budynku uzależnione jest od faktu zakończenia prac związanych ze wznoszeniem obiektu budowlanego lub od rozpoczęcia jego użytkowania przed ostatecznym zakończeniem robót. W rozstrzyganej sprawie ustalono, że opodatkowany budynek istniał w 2013 r. oraz w tym roku zostało rozpoczęte jego użytkowanie w części. Z tych też względów organ podatkowy ustalił podatek od nieruchomości za 2014 r. przyjmując jako podstawę opodatkowania odnośnie budynku powierzchnię użytkową całego budynku z zastosowaniem stawek jak dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Bez znaczenia dla powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości w ocenie organu jest to, że w całym budynku nie przeprowadzono prac związanych z ostatecznym wykończeniem drugiej kondygnacji i poddasza. Korzystanie z jednej kondygnacji budynku nie wyłącza tym samym obowiązku podatkowego w stosunku do kondygnacji drugiej, niewykończonej. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zarzucono: naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, a to art. 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej skutkujące dokonaniem dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów wskutek czego doszło do ustalenia błędnej podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości; naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm. - określanej dalej jako u.p.o.l.). poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące błędnym naliczeniem podatku od kondygnacji co do których nie wydano pozwolenia na użytkowanie oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie za opodatkowaną całość budynku, pomimo, że przepis uprawnia do opodatkowania jedynie jego części. Odwołujący wnieśli o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu odwołania powołano wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 grudnia 2009 r. (sygn. akt I SA/Gl 563/09) zgodnie z którym "aby wybudowana część budynku mogła stanowić odrębny przedmiot opodatkowania musi charakteryzować się cechami odpowiadającymi warunkom przewidzianym dla budynku. Musi stanowić część budynku z odpowiednimi instalacjami i urządzeniami pozwalającymi na jej użytkowanie i to niezależnie od pozostałej części budynku. Użytkowanie budynku lub jego części przed ich wykończeniem, a więc wybudowaniem polega na korzystaniu z takiego budynku lub jego części przez określone podmioty (np. właściciela) w inny sposób niż prowadzenie prac budowlanych." Odwołujący stwierdzili, że przenosząc to stanowisko na stan sprawy brak było podstaw do opodatkowania całej powierzchni budynku. Wskazano, że budowa drugiej i trzeciej kondygnacji nie została zakończona z uwagi na brak ukończenia montażu instalacji, brak ułożonych podłóg oraz pomalowanych ścian, co potwierdza dziennik budowy. Ponieważ do użytkowania oddano jedynie parter budynku, to tylko jego powierzchnia mogła zostać opodatkowana. Rozpatrując wniesione odwołanie SKO utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy podzielając w całości stanowisko prezentowane przez ten organ. W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżący zarzucili naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 6 ust. 2 i art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. W skardze strona skarżąca powtórzyła zarzuty podnoszone w odwołaniu. W szczególności strony odwołały się do - cytowanej wyżej - argumentacji przedstawionej w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 2 grudnia 2009 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. ) - zwanej dalej: p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Odnosząc się do kwestii zarzuconych wadliwości w ustaleniach faktycznych organu podatkowego, leżących u podstaw opodatkowania powierzchni spornego budynku według stawek przewidzianych dla działalności gospodarczej, należy zauważyć, że zarzuty te wynikają z błędnego rozumienia przez skarżących zasad opodatkowania nieruchomości podwyższoną stawką przewidzianą dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z przepisem art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w rozpoznawanej sprawie, za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznawane były grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z brzmienia przepisu wynika bezspornie, że dla stwierdzenia związku posiadanej nieruchomości, o przeznaczeniu innym aniżeli mieszkalne, wystarczyło samo jej posiadanie przez osobę mającą status przedsiębiorcy. Nie jest istotne czy to ta właśnie osoba wykorzystywała posiadaną nieruchomość do osobistego prowadzenia działalności gospodarczej, czy też robił to inny podmiot; nie ma znaczenia czy nieruchomość została ujęta w rejestrze środków trwałych i podlegała amortyzacji, czy też nie. Nie jest również istotne, czy nieruchomość należała do majątku osobistego podatnika czy też stanowiła element wspólności majątkowej wynikającej z prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej w ramach spółki cywilnej (zgodnie z uchwałą NSA z 13 marca 2017 r. II FSP 5/16 podatnikiem podatku od nieruchomości są wspólnicy spółki cywilnej). Nie ma też doniosłości prawnej fakt wybudowania spornego budynku na podstawie pozwolenia na budowę wydanego dla osoby fizycznej. Podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie danej nieruchomości przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a związek danej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza także związek pośredni, służący prowadzonej działalności i nie może być utożsamiany jedynie z działalnością faktyczną. Tym samym o tym, czy dana nieruchomość pozostaje związana z działalnością gospodarczą nie przesądza to, czy działalność gospodarcza jest w danym obiekcie rzeczywiście prowadzona, ale to, czy jest w posiadaniu przedsiębiorcy. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy części nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Zasadniczy przedmiot sporu w przedmiotowej sprawie stanowi kwestia opodatkowania według wyższej stawki podatkowej całej powierzchni nieruchomości należącej do skarżących, w sytuacji gdy budynek był użytkowany gospodarczo jedynie w części i skarżący otrzymali pozwolenie na użytkowanie jedynie w stosunku do część nieruchomości. Z art. 6 ust. 2 u.p.o.l. wynika, że jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem. Przepis ten w przypadku opodatkowania budowli lub budynków nowo wybudowanych zmienia zasadę dotyczącą momentu powstania obowiązku podatkowego przewidzianą w art. 6 ust. 1 u.p.o.l., stwierdzając że obowiązek podatkowy powstaje wówczas nie pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku, ale z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym nastąpiły zdarzenia istotne dla powstania obowiązku podatkowego w zakresie nowo wzniesionych budowli lub budynków. Takim zdarzeniem jest przede wszystkim zakończenie budowy budowli albo budynku lub ich części, ale może to być również rozpoczęcie użytkowania budynku lub jego części (jak w rozpatrywanym przypadku) przed ich ostatecznym wykończeniem. Przypadek ten dotyczy rozpoczęcia faktycznego użytkowania budynku lub jego części. Artykuł 6 ust. 2 u.p.o.l. stanowiąc o okolicznościach, od których uzależniony jest obowiązek podatkowy, używa określenia zakończenie budowy oraz rozpoczęcie użytkowania obiektu budowlanego, ale chodzi wyłącznie o stan faktyczny powodujący moment rozpoczęcia obowiązku podatkowego. Zgodnie z tym przepisem, powstanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości uzależnione jest bowiem od faktu zakończenia prac związanych ze wznoszeniem obiektu budowlanego lub od rozpoczęcia jego użytkowania przed ostatecznym zakończeniem robót - a więc powstanie obowiązku podatkowego nie jest uwarunkowane uzyskaniem prawa do użytkowania budynku. Wobec tego z punktu widzenia powstania obowiązku podatkowego traktuje się przy tym na równi - fakt ukończenia budowy i rozpoczęcia użytkowania budynku. Stanowisko takie znajduje uzasadnienie w utrwalonym orzecznictwie. Jeżeli zakończono jego budowę lub rozpoczęto użytkowanie przed ostatecznym wykończeniem, podatnik może skorzystać z wydłużonego (odroczonego) okresu powstania obowiązku podatkowego, co wynika z chęci ulgowego opodatkowania nowych budynków lub budowli w roku, w którym je wybudowano lub rozpoczęto użytkowanie przed ich ostatecznym wykończeniem. Należy zwrócić uwagę, że przesłanki: "rozpoczęcia użytkowania budynku lub jego części przed jego ostatecznym wykończeniem" i "zakończenie budowy" są równoważne. Wystąpienie którejkolwiek z nich powoduje zatem zaistnienie obowiązku podatkowego od początku kolejnego roku podatkowego. Bezspornym w sprawie jest, że skarżący rozpoczęli użytkowanie części przedmiotowego budynku z momentem uzyskania pozwolenia na użytkowanie części przedmiotowego budynku tj. w 2013 r. Z art. 6 ust. 2 u.p.o.l. wynika uzasadnione twierdzenie, że rozpoczęcie użytkowania budynku jeszcze ostatecznie niewykończonego powoduje konieczność zapłacenia podatku od początku następnego roku do ustalonego od samego budynku, co oznacza, że obowiązek ten dotyczy również tej części budynku, która nie została wykończona czy przekazana do użytkowania. Zatem opodatkowanie powierzchni całego budynku należy uznać za prawidłowe. Kolejnym zagadnieniem, które podlega rozstrzygnięciu w niniejszej sprawie jest ustalenie, kiedy przedmiotem podatku jest budynek, a kiedy jego część. W tej mierze sąd aprobuje tezy przedstawione w wyrok NSA z 11 lutego 2016 r. sygn. akt II FSK 3344/13. We wskazanym wyroku NSA stwierdził, że dany obiekt budowlany jest opodatkowany jako budynek wówczas, gdy ma cechy wynikające z ustawowej definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Budynkiem - według tej ustawy - jest "obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach". Jeżeli więc obiekt budowlany ma te elementy, to jest budynkiem w rozumieniu ustawy. Z tej definicji nie wynika, że budynek taki musi mieć okna, schody, drzwi, instalacje i być oddany do użytku. Wystarczy, że ma dach, ściany i fundament i już jest budynkiem w rozumieniu przytoczonej definicji. Od tak rozumianego budynku jego właściciel (w niektórych przypadkach posiadacz) jest zobowiązany zapłacić podatek od nieruchomości. Podatek od budynku to podatek od wszystkich znajdujących się w nim pomieszczeń. Powyższe rzutuje także na wykładnię art. 6 ust. 2 u.p.o.l. Z analizowanego art. 6 ust. 2 u.p.o.l. wynika zatem, że rozpoczęcie użytkowania budynku jeszcze niewykończonego ostatecznie powoduje konieczność zapłacenia podatku, od początku następnego roku, ustalanego od całego budynku. Obowiązek ten dotyczy również części, która nie została wykończona czy przekazana do użytkowania. Oczywiste, w przypadku rozpoczęcia użytkowania części budynku albo budowli możliwe jest opodatkowanie całości tylko w sytuacji, gdy istnieje reszta przedmiotu opodatkowania. Nie ma znaczenia, z uwagi na obowiązek płacenia podatku, okoliczność, że w budynku trwają jeszcze wykończeniowe prace budowlane, że budynek nie został w całości oddany do użytkowania. Spełnione są bowiem dwa kryteria decydujące o powstaniu obowiązku podatkowego - istnieje budynek oraz rozpoczęto jego użytkowanie przed zakończeniem budowy. Po spełnieniu tych kryteriów przedmiotem podatku jest cały budynek (powierzchnia użytkowa wszystkich kondygnacji). Odpowiadając na zarzuty skarżących godzi się zauważyć, że nie ma podstaw prawnych do dzielenia tak rozumianego budynku na część zajętą na cele prowadzonej działalności gospodarczej i część niewykorzystywaną. Jeżeli nawet budynek w rozumieniu ustawy, tak jak w niniejszych sprawach ma kilka kondygnacji, a jego współwłaściciele wykorzystują tylko niektóre, to są zobowiązani do zapłacenia podatku od całego budynku. Jeżeli bowiem budynek istnieje (dach, ściany, fundament) oraz rozpoczęto użytkowanie budynku, to skutkuje to koniecznością płacenia podatku od całości. Wyjaśnienia wymaga także kwestia względów technicznych, uniemożliwiających gospodarcze wykorzystanie spornej nieruchomości. Przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2014 r. przewidywał bowiem brak obowiązku opodatkowania, w sytuacji gdy nieruchomość z uwagi na jej stan techniczny, nie może być gospodarczo wykorzystana. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem do względów technicznych, o których tutaj mowa nie zalicza się względów finansowych czyli okoliczności ściśle związanych z autonomiczną decyzją podatnika o sposobie wykorzystania posiadanych środków finansowych. Fakt, że właściciel nieruchomości nie wykańcza jej bądź nie remontuje, wyłączając ją tym samym z gospodarczego wykorzystania, nie wpływa w żaden sposób na zakres jego obowiązku podatkowego. Przy wykładni pojęcia względów technicznych, z uwagi na ratio legis wprowadzenia tej konstrukcji prawnej, przyjmuje się że chodzi o zmniejszenie obciążeń podatkowych tych podmiotów gospodarczych, które nie mogą wykorzystywać posiadanych nieruchomości dla celów gospodarczych z przyczyn całkowicie od nich niezależnych, związanych z naturą danego przedmiotu opodatkowania. Innymi słowy, analizowany przepis może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej, całkowicie uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot i to zarówno obecnie, jak i w przyszłości. Pojęcie to nie obejmuje więc swoim zakresem technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. (por. wyroki NSA z 9 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1354/07, z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1626/12, z 16 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2222/12, z 25 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2449/13). W orzecznictwie wskazuje się, że brak możliwości wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej można uwzględnić jedynie w razie zaistnienia przeszkód technicznych o charakterze trwałym i ciągłym, faktyczne uniemożliwiających prowadzenie działalności - nie zachodzi zaś w przypadku zaistnienia przeszkód o charakterze przemijającym, bądź jedynie utrudnień w gospodarczym wykorzystaniu nieruchomości. Fakt utrudnień związanych z wykorzystaniem nieruchomości nie powoduje, że przestaje ona być związana z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością gospodarczą. Skoro za okoliczność przemijającą bądź też zależną od decyzji podatnika uznaje się możliwość przywrócenia budynkowi cech kwalifikujących go do ponownego gospodarczego wykorzystania, tym bardziej należy uznać, że okolicznością taką jest możliwość nadania budynkowi cech kwalifikujących go pełnienia założonej funkcji gospodarczej. Podsumowując, Sąd stwierdza, że organy prawidłowo zinterpretowały przesłanki opodatkowania i prawidłowo ustaliły stan faktyczny oraz dokonały jego właściwej subsumcji. W związku z powyższym, uznając przedmiotowe skargi za niezasadne, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI