I SA/Gd 419/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę podatnika na postanowienie Dyrektora IAS utrzymujące w mocy nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej, uznając, że zbliżający się termin przedawnienia zobowiązania uzasadniał takie działanie organu.
Podatnik zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w PIT za 2016 r. na kwotę ponad 232 tys. zł. Główną przesłanką do nadania rygoru był krótki okres do przedawnienia zobowiązania (poniżej 3 miesięcy). Skarżący podnosił m.in. zarzuty dotyczące wadliwego doręczenia postanowienia pełnomocnikowi. WSA w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej, a zbliżający się termin przedawnienia stanowił wystarczającą podstawę do nadania rygoru, niezależnie od sytuacji majątkowej podatnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę K.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. na kwotę 232 479 zł. Podstawą nadania rygoru był art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, wskazujący na okres krótszy niż 3 miesiące do upływu terminu przedawnienia zobowiązania, oraz art. 239b § 2 O.p., wymagający uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania. Skarżący zarzucał m.in. naruszenie przepisów o doręczeniach, brak uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania oraz niezastosowanie przepisów o przedawnieniu. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy. Podkreślono, że zbliżający się termin przedawnienia jest wystarczającą przesłanką do nadania rygoru, niezależnie od sytuacji majątkowej strony. Sąd uznał również, że doręczenie postanowienia pełnomocnikowi ustanowionemu w postępowaniu podatkowym jest skuteczne w postępowaniu o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, powołując się na uchwałę NSA I FPS 4/21.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zbliżający się termin przedawnienia jest wystarczającą przesłanką do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, a organ nie jest zobowiązany do badania sytuacji majątkowej strony w takim przypadku.
Uzasadnienie
Sąd podzielił pogląd, że zbliżający się termin przedawnienia stanowi przesłankę nadania rygoru natychmiastowej wykonalności niezależnie od sytuacji majątkowej strony, ponieważ skutkiem przedawnienia jest wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. Wskazano, że okres krótszy niż 3 miesiące do przedawnienia uzasadnia przypuszczenie niewykonania zobowiązania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
O.p. art. 239b § 1 pkt 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239b § 2
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
O.p. art. 233 § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239a
Ordynacja podatkowa
Decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zbliżający się termin przedawnienia zobowiązania podatkowego (krótszy niż 3 miesiące) stanowi wystarczającą przesłankę do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Doręczenie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności pełnomocnikowi ustanowionemu w postępowaniu podatkowym jest skuteczne. Brak dobrowolnego wykonania zobowiązania podatkowego przez stronę może stanowić podstawę do uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania dotyczących skuteczności doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności pełnomocnikowi. Brak uprawdopodobnienia przez organ podatkowy, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Niezastosowanie przepisów o przedawnieniu zobowiązania podatkowego.
Godne uwagi sformułowania
uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym zbliżający się termin przedawnienia stanowi przesłankę nadania rygoru natychmiastowej wykonalności niezależnie od sytuacji majątkowej strony postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności doręczone stronie, która miała ustanowionego pełnomocnika, z naruszeniem art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (...), należy uznać za niewiążące (...) także wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik wnieśli od niego zażalenie.
Skład orzekający
Sławomir Kozik
przewodniczący
Krzysztof Przasnyski
sprawozdawca
Irena Wesołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, w szczególności w kontekście zbliżającego się terminu przedawnienia oraz skuteczności doręczeń do pełnomocnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego – nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, co ma bezpośrednie przełożenie na sytuację finansową podatnika. Interpretacja przepisów o przedawnieniu i doręczeniach jest istotna dla praktyków.
“Czy zbliżający się termin przedawnienia pozwala na natychmiastowe ściągnięcie podatku? WSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 232 479 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 419/23 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2023-09-12 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-05-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Irena Wesołowska Krzysztof Przasnyski /sprawozdawca/ Sławomir Kozik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2651 art. 233 § 1 pkt 1, art. 239, art. 239b § 1 pkt 4, art. 239b § 2 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2023 r. sprawy ze skargi K.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 14 lutego 2023 r. nr 2201-IEW.4251.2.2023.KP w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 lutego 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako: "Dyrektor IAS", "organ II instancji", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 239, art. 239b § 1 pkt 4, art. 239b § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651, dalej jako: "O.p"), po rozpatrzeniu zażalenia K. K. (dalej jako: "Skarżący", "strona") na postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku (dalej jako: "Naczelnik", "organ I instancji") z dnia 28 października 2022 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z dnia 17 października 2022 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w kwocie 232.479 zł, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy. Decyzją z dnia 17 października 2022 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w kwocie 232.479,00 zł. W ocenie Naczelnika ww. sprawie zaistniała zarówno przesłanka wskazana w art. 239b § 1 pkt 4 O.p., jak również uzasadniona obawa, że zobowiązanie wynikające z tej decyzji nie zostanie przez stronę wykonane, gdyż okres do upływu terminu przedawnienia tego zobowiązania jest krótszy niż 3 miesiące. W związku z powyższym, organ I instancji wydał postanowienie z dnia 28 października o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Po rozpatrzeniu zażalenia na powyższe postanowienie, organ odwoławczy utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Zdaniem Dyrektora IAS, organ I instancji prawidłowo dokonał oceny zaistniałego w sprawie stanu faktycznego i w konsekwencji zasadnie zastosował dyspozycję normy prawnej określonej w art. 239b § 1 pkt 4 O.p. oraz art. 239b § 2 O.p. Organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie zachodziła przesłanka określona w art. 239b § 1 pkt 4 O.p., tj. okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. – na dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, tj. 28 października 2022 r. – był krótszy niż 3 miesiące. W ocenie Dyrektora IAS, za uprawdopodobnieniem niewykonania ww. zobowiązania przemawia fakt, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie zostało ono dobrowolnie uregulowane. Okoliczność braku wykonania w przewidzianym prawem terminie płatności zobowiązania oraz po otrzymaniu decyzji wymiarowej może rodzić przypuszczenie, że przed upływem terminu przedawnienie zobowiązanie to nie zostanie wykonane. Dyrektor IAS stwierdził, że Naczelnik wydając zaskarżone postanowienie słusznie wziął pod uwagę nie tylko obiektywną okoliczność krótkiego okresu pozostającego do przedawnienia zobowiązania, potencjalne zagrożenie nieuzyskania do tego czasu przez decyzję nieostateczną waloru ostateczności, fakt, że nie strona zrealizowała zobowiązania podatkowego do czasu wydania decyzji i spornego postanowienia, jak również czas niezbędny na podjęcie przez organ podatkowy działań zmierzających do zastosowania środka egzekucyjnego w celu wyegzekwowania należności wynikającej z decyzji ostatecznej organu I instancji. Ponadto, zdaniem organu II instancji niezasadne były zarzuty strony w kontekście braku analizy jej sytuacji majątkowej pod kątem braku możliwości wyegzekwowania istniejącej należności w późniejszym terminie, wskazując, że w sytuacji jaka ma miejsce w przedmiotowej sprawie – gdy organ powołuje się na przesłankę zbliżającego się terminu przedawnienia zobowiązania, nie jest on zobowiązany do badania sytuacji majątkowej, perspektyw wykonania tego zobowiązania w świetle sytuacji majątkowej, czy też podejmowania przez podatnika działań zmierzających do udaremnienia przyszłej egzekucji. Nastepnie organ odwoławczy przedstawił sytuację finansowo – majątkową stwierdzając, że Skarżący nie posiada wolnych środków, z których mógłby uregulować należność wynikającą z decyzji wymiarowej w kwocie 232.479 zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania postanowienia w kwocie 112.290 zł, jak również strona nie posiada składników majątku, które mogłyby stanowić zabezpieczenie wykonania w całości zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę. Organ II instancji podkreślił, że niezależnie od powyższego, przesłanką do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności była w przedmiotowej sprawie obiektywna okoliczność związana z upływem terminu przedawnienia oraz ryzyko nieuzyskania waloru wykonalności decyzji przed upływem tego terminu, a nie sytuacja finansowo – majątkowa Skarżącego. Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Dyrektora IAS, zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ ma jego wynik, tj. art. 145 § 1 i 2 O.p. poprzez brak skutecznego doręczenia postanowienia w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na doręczenie przedmiotowej decyzji pełnomocnikowi nieposiadającemu upoważnienia do reprezentowania Skarżącego w postępowaniu o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, które to postępowania jest postępowaniem odrębnym od postępowania podatkowego toczącego się w sprawie nr 2207-SPV.4102.185.2021.76; 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na jego wynik, tj. art. 145 § 2 O.p., art. 165 § 5 pkt 3 O.p. i art. 138e § 1 – 4 O.p. polegające na przyjęciu, że postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności doręczone bezpośrednio pełnomocnikowi z pominięciem strony jest doręczeniem prawidłowym; 3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na jego wynik, tj. art. 212 O.p. i art. 219 O.p. polegające na przyjęciu, że postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności obowiązuje i skutecznie weszło do obrotu prawnego, gdy w rzeczywistości postanowienie nie jest wiążące, a wszystkie konsekwencje wynikające z wydania zaskarżonego postanowienia, w szczególności wszczęcie postępowania egzekucyjnego obarczone są nieważnością; 4. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na jego wynik, tj. art. 239b § 2 O.p. polegające na braku uprawdopodobnienia przez organ podatkowy, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie przez Skarżącego wykonane; 5. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na jego wynik, tj. art. 120 O.p., art. 121 § 1 O.p., art. 122 O.p., art. 191 O.p., poprzez wybiórczą, niepełną i stronniczą ocenę materiału dowodowego oraz nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego, które skutkowało nieprawidłowym ustaleniem, że ustanowiony przez Skarżącego pełnomocnik jest umocowany do występowania w odrębnym postępowaniu o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, a także że zobowiązanie podatkowe nie zostanie przez Skarżącego dobrowolnie wykonane; 6. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na jego wynik, tj. art. 127 O.p. przez brak rozpoznania przez organ sprawy w drugiej instancji polegające na bezrefleksyjnym przyjęciu argumentacji przytoczonej w decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego; 7. naruszenie przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 70 § 1 O.p., art. 70 § 4 O.p. poprzez ich niezastosowanie i prowadzenie czynności po przedawnieniu zobowiązania podatkowego, które nastąpiło w dniu 31 grudnia 2022 r. w konsekwencji przyjęcia, że postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nie obowiązuje i nie weszło skutecznie do obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia organu I instancji oraz o umorzenie postępowania w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli akt może zostać uchylony w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego. Spór w niniejszej sprawie dotyczy zasadności nadania przez Naczelnika rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z dnia 17 października 2022 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w kwocie 232.479 zł. Stosownie do art. 239a O.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 239b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Zgodnie natomiast z art. 239b § 2 O.p. przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Analiza powyższych regulacji wskazuje, że nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzależnione od spełnienia łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze musi zaistnieć jedna z sytuacji określonych w art. 239b § 1 O.p., przy czym użycie przez ustawodawcę w powołanym przepisie przy okazji enumeracji tych czterech okoliczności pozwalających na zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności spójnika "lub", wyrażającego zgodnie z zasadami poprawnej legislacji tzw. alternatywę łączną, oznacza, że stwierdzenie w stanie faktycznym sprawy już jednej z tych okoliczności daje organowi podatkowemu możliwość zastosowania wspomnianego rygoru. Po drugie, organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W kontekście tej przesłanki wskazać należy, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym. Uprawdopodobnienie, o którym mowa w tym przepisie oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, iż podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek ten nie zostanie zapłacony. Nie daje pewności, a jedynie wiarygodność faktów. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych i umożliwia przyspieszenie postępowania. Różnica pomiędzy udowodnieniem a uprawdopodobnieniem nie polega na obniżeniu wiarygodności stwierdzonych faktów, lecz jedynie na odformalizowaniu czynności zmierzających do ich ustalenia, nie wyłączając przy tym stosowania zasady prawdy obiektywnej. A zatem uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, że zachodzi duże prawdopodobieństwo jej zmaterializowania się. Uprawdopodobnienie wiąże się z ustaleniem jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością. Uprawdopodobnienie umożliwia podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie ustaleń reprezentujących niższy niż udowodnienie stopień poznania (por. Prawo dowodowe. Zarys wykładu, pod redakcją R. Kmiecika, Zakamycze 2005, s. 266). W rezultacie, przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie ze wskazaniem określonych faktów pozwalających na przyjęcie, iż zachodzi uzasadniona obawa (przypuszczenie), że zobowiązanie takie nie zostanie wykonane. W niniejszej sprawie podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy art. 239b § 1 pkt 4 oraz art. 239b § 2 O.p. Stosownie do art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. W niniejszej sprawie termin płatności zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. upłynął dnia 2 maja 2017 r., zatem zobowiązanie podatkowe było wymagalne do dnia 31 grudnia 2022 r., przy czym – jak wynika z akt sprawy – nie zaszły żadne okoliczności skutkujące zawieszeniem bądź przerwaniem biegu przedawnienia. W ocenie Sądu organy podatkowe w sposób właściwy zbadały sytuację w świetle brzmienia przesłanki z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. warunkującej nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, w rezultacie czego oceniły, że została ona w rozpatrywanej sprawie spełniona. Na dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, tj. 28 października 2022 r., upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych był bowiem krótszy niż 3 miesiące. Sąd podziela pogląd, że zbliżający się termin przedawnienia stanowi przesłankę nadania rygoru natychmiastowej wykonalności niezależnie od sytuacji majątkowej strony, albowiem skutkiem przedawnienia jest wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. Sąd przychyla się do dominującego aktualnie poglądu, że skoro do upływu terminu przedawnienia pozostał bardzo krótki okres, przez ustawodawcę wyznaczony na czas krótszy niż 3 miesiące, to w aspekcie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego nie mają żadnego znaczenia okoliczności faktyczne dotyczące wielkości majątku podatnika, jego zasobów finansowych, czy dotychczasowej postawy w zakresie uiszczania danin publicznoprawnych (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2022 r., III FSK 1221/21). Okolicznością potwierdzającą zasadność nadania zaskarżonym postanowieniem rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji wymiarowej był także brak uregulowania przez skarżącego na dzień wydania postanowienia przez organ I instancji spornego zobowiązania podatkowego, wynikającego z nieostatecznej decyzji wymiarowej. Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że może to uzasadniać przypuszczenie, ze przed upływem terminu przedawnienia zobowiązanie to nie zostanie wykonane (zob. wyrok NSA z 26 stycznia 2018 r. II FSK 73/16). Co więcej, Skarżący odwołując się od decyzji, w której określono mu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych skorzystał z przysługującego mu uprawnienia kwestionowania rozstrzygnięcia, ale można na tej podstawie wnioskować, że nie zgadzając się ze skarżoną decyzją nie wykona dobrowolnie wynikającego z niej zobowiązania podatkowego. Wskazane wyżej okoliczności dotyczyły zachowania strony, które było prawem dozwolone. Z mocy art. 239a O.p. strona nie musi wykonywać decyzji, która nie jest ostateczna. Rzeczą organu było natomiast podjęcie czynności mających przyspieszyć postępowanie i doprowadzić do jego zakończenia, mimo braku współdziałania podatnika. Prawem podatnika jest także korzystanie ze środków odwoławczych. Ryzyko niewykonania decyzji było mimo to realne i wynikało z przyczyn obiektywnych. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, organy podatkowe miały uzasadnione podstawy do stwierdzenia prawdopodobieństwa, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane przed upływem terminu przedawnienia. Powyższe znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt II FSK 825/20, w którym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wymóg uprawdopodobnienia tego, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, nie polega na wykazaniu i udowodnieniu zaistnienia określonego faktu jako czegoś pewnego, lecz wskazaniu jedynie okoliczności wystarczających do powzięcia przekonania o prawdopodobieństwie zaistnienia tego faktu. Odnosząc się natomiast do zarzutu Skarżącego, tj. naruszenia art. 145 § 1 i 2 O.p. poprzez brak skutecznego doręczenia postanowienia w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na doręczenie go przedmiotowej pełnomocnikowi nieposiadającemu upoważnienia do reprezentowania Skarżącego w postępowaniu o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, które to postępowanie jest postępowaniem odrębnym od postępowania podatkowego toczącego się w sprawie znak 2207-SPV.4102.185.2021.76, Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę wskazuje na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt I FPS 4/21, w której wskazano, że postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności doręczone stronie, która miała ustanowionego pełnomocnika, z naruszeniem art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.), należy uznać za niewiążące w rozumieniu art. 212 w zw. z art. 239 tej ustawy także wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik wnieśli od niego zażalenie. Mając na względzie powyższą uchwałę, w ocenie Sądu należy wywieść wniosek, że doręczenie postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie zobowiązania podatkowego, jest doręczeniem właściwym i skutecznym. Z uwagi na wpadkowy, szczegółowy, incydentalny charakter postępowania w sprawie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, prowadzonego w czasie i w ramach toczącego się (na etapie postępowania międzyinstancyjnego a następnie drugoinstancyjnego) postępowania podatkowego, pełnomocnictwo złożone do akt sprawy podatkowej zasadniczo skuteczne też będzie w postępowaniu w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, chyba że konkretna treść pełnomocnictwa, którego dokument złożony zostanie do akt postępowania podatkowego, stanowić będzie, na zasadzie wyjątku oraz umowy stron stosunku prawnego pełnomocnictwa, jednoznacznie inaczej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2014 r. sygn. akt II FSK 718/13) Wobec powyższego, zarzut strony jest niezasadny, albowiem w niniejszej sprawie prawidłowo doręczono postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności pełnomocnikowi reprezentującemu Skarżącego w postępowaniu podatkowym. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2021 r. sygn. akt II FSK 3410/18, w którym wskazano, że zakres przedłożonego pełnomocnictwa, tj. umocowanie do działania w postępowaniu podatkowym, z którym to postępowaniem związane jest postępowanie zmierzające do nadania decyzji rygoru, o którym mowa w art. 239b O.p. rozumiane jako postępowanie w zakresie załatwianej sprawy podatkowej, oraz brak jakiegokolwiek wyłączenia z zakresu przedmiotowego pełnomocnictwa udziału pełnomocnika w postępowaniu o nadanie decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności, analizowane pełnomocnictwo, złożone do akt sprawy podatkowej skuteczne jest również w postępowaniu w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Uprawniało to tym samym organy podatkowe do doręczenia pełnomocnikowi postanowienia w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Zatem skutek doręczenia postanowienia w przedmiocie nadania decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności, należy łączyć z doręczeniem tego postanowienia, w tym postanowienia organu odwoławczego, pełnomocnikowi Skarżącego, a nie podatnikowi. W związku z prawidłowym doręczeniem przedmiotowego postanowienia, w ocenie Sądu zarzuty naruszenia art. 145 § 2 O.p., art. 165 § 3 O.p, art. 138e § 1 – 4 O.p., art. 212 O.p. i art. 219 O.p. , art. 120 O.p., art. 121 § 1 O.p., art. 122 O.p. oraz art. 191 O.p., są bezzasadne. Na marginesie swych rozważań, Dyrektor IAS w uzasadnieniu zaskarżonego przedstawił sytuację finansowo – majątkową Skarżącego, stwierdzając, że strona nie posiada wolnych środków, z których mogłaby uregulować należność wynikającą z decyzji wymiarowej w kwocie 232.479 zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania postanowienia w kwocie 112.290 zł, jak również, że nie posiada składników majątku, które mogłyby stanowić zabezpieczenie wykonania w całości zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela pogląd organu II instancji, zgodnie z którym, w sytuacji jaka ma miejsce w przedmiotowej sprawie – gdy organ powołuje się na przesłankę zbliżającego się terminu przedawnienia zobowiązania, nie jest on zobowiązany do badania sytuacji majątkowej, perspektyw wykonania tego zobowiązania w świetle sytuacji majątkowej, czy też podejmowania przez podatnika działań zmierzających do udaremnienia przyszłej egzekucji. Jeszcze raz należy podkreślić, że stwierdzenie w stanie faktycznym sprawy już jednej z okoliczności wymienionych w art. 239b § 1 O.p., daje organowi podatkowemu możliwość zastosowania instytucji nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Niewątpliwie w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka z pkt 4 ww. przepisu, a więc rozpatrywanie sytuacji finansowej Skarżącego stanowiło wyłącznie dodatkową argumentację na poparcie stanowiska organu. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie podjęte zostały wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego. Dokonana analiza materiału dowodowego jest rzetelna, a przedstawiona argumentacja jest logiczna i spójna. W konsekwencji zarzuty skargi okazały się niezasadne. Wbrew argumentacji Skarżącego, organy podatkowe wyczerpująco uzasadniły, że w sprawie istnieje prawdopodobieństwo, że zobowiązania wynikające z decyzji nieostatecznej nie zostaną dobrowolnie wykonane przez Skarżącego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI