I SA/Wr 301/25

I SA/Wr 301/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-11-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dagmara Dominik-Ogińska /przewodniczący/
Marta Semiczek /sprawozdawca/
Tomasz Trybuszewski
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 111
art. 122,  art. 187 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dagmara Dominik -Ogińska, Sędziowie: sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), asesor WSA Tomasz Trybuszewski, Protokolant: Starszy specjalista Agnieszka Dąbrowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi P. R. przy udziale Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2024r. nr SKO 4016.48.2024 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Wrocławia, z dnia 25 września 2024 r. nr WPO-DOK.3137.10.217.2024.MR; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 147 (słownie: sto czterdzieści siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO, organ II instancji) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W.,(dalej Prezydent) z dnia 25 września 2024 r. (znak: WPO-DOK.3137,10.217.2024.MR) określającą Z. R. i P. R. (Strony, Skarżący) wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstającymi na nieruchomości położonej we W. przy ul. [...],
- za miesiące od września 2020 roku do stycznia 2023 roku 73,89 zł (siedemdziesiąt trzy złote osiemdziesiąt dziewięć groszy) za każdy miesiąc;
- za miesiące od lutego 2023 roku do czerwca 2024 roku 181,24 zł (sto osiemdziesiąt jeden złotych dwadzieścia cztery grosze) za każdy miesiąc.
W dniu 31 marca 2021 r. Z. R. złożyła korektę deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstającymi we W. przy ul. [...] od dnia 1 września 2020 r. Wskazano w niej, że nieruchomość jest zamieszkała, a w części zamieszkałego lokalu mieszkalnego prowadzona jest obsługa biurowa działalności gospodarczej.
W dniu 21 maja 2024 r. została złożona, przez Strony, kolejna deklaracja dla nieruchomości. Wynika z niej, iż z dniem 1 lipca 2024 r. wygaśnie obowiązek uiszczania dla powyższej nieruchomości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi z tego powodu, iż przestali na niej zamieszkiwać mieszkańcy lub przestały powstawać odpady komunalne, zaś do czasu ustania powyższego obowiązku wysokość opłaty wynosiła 41,24 zł miesięcznie.
W złożonych wyjaśnieniach strony wskazały, że dane zawarte w składanych przez nią deklaracjach są zgodne z prawdą oraz, że pod ww. adresem mieszka i pracuje P. R., który w tym miejscu prowadzi obsługę biurową działalności gospodarczej. W dalszych pismach Skarżący wskazał, że pod adresem ul. [...] są przechowywane dokumenty księgowe prowadzonej przez niego działalności (sklep internetowy) i nie jest wykonywana (w jego ocenie) żadna działalność mogąca skutkować powstawaniem odpadów.
Podmiot odbierającego odpady z powyższej nieruchomości poinformował, że od września 2020 roku odbiór ten odbywa się z częstotliwością określoną w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie W., zaś same odpady gromadzone są selektywnie.
Organ I instancji pozyskał także wydruki ze strony internetowej www.[...].pl, na podstawie których uznał, iż do dnia 14 czerwca 2024 r. pod adresem ul. [...] funkcjonował również stacjonarny sklep, oferujący wyroby z wikliny wraz z ich magazynem gdzie dostęp mieli klienci. Z kolei z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacja o Działalności Gospodarczej (CEIDG) wynika, iż powyższy adres został wskazany jako dodatkowe stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej. Ponadto z danych zawartych w powyższej ewidencji wynika, iż przeważającym przedmiotem prowadzonej działalności jest produkcja pozostałych wyrobów z drewna, produkcja wyrobów z korka, słomy i materiałów używanych do wyplatania.
Postanowieniami z dnia 24 czerwca 2024 r. Prezydent wszczął wobec stron postępowanie w zakresie ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami.
Skarżący w toku postępowania podtrzymywał swoje wcześniej wyrażone stanowisko.
M. poinformowało, że miesięczne zużycie wody pod adresem ul. [...] w okresie od 1 września 2020 r. do 30 czerwca 2024 r. wynosiło pomiędzy 4 m 3 a 13 rn 3 miesięcznie (od września 2020 r. do czerwca 2024 r. tj. średnio 6,32 m 3 miesięcznie — przyp. własny Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu), zaś w okresie od 26 czerwca 2024 r. do 23 lipca 2024 r. były to 2 rn 3
Decyzją z 25 września 2024 r Prezydent określił Stronianom zobowiązanie w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi..
W odwołaniu od tej decyzji Strony zarzuciły, iż Prezydent niewłaściwie ustalił stan faktyczny sprawy. Wskazano, iż zawarte w aktach sprawy wydruki pochodzące ze strony nie oddawały tego jak faktycznie wygląda sporna nieruchomość w części dotyczącej prowadzonej działalności gospodarczej. Wskazano, że zawarty na stronie internetowej opis był (za zgodą Stron) przekolorowany, zaś pod powyższym adresem nie był prowadzony sklep (ta działalność jest prowadzona w formie sklepu internetowego) lecz skład gotowych towarów zaś sama nieruchomość służyła tylko i wyłącznie celom mieszkaniowym.
Utrzymując w mocy decyzję Organu I Instancji SKO przytoczyło przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 399; dalej jako u.c.p.g.) oraz Uchwały Rady Miejskiej W. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r, w sprawie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne ustalono (Dz. Urz. Woj. Doln. z 14 sierpnia 2012 r. poz [...]; dalej jako uchwała). Wskazało też, że stawki opłat za odbieranie odpadów komunalnych w okresie od 1 września 2020 r, do dnia wydania przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia 25 września 2024 r, były uregulowane w:
- uchwale nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] lipca 2020 r. w sprawie metod ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawek tej opłaty (Dz. Urz. Woj, Doln. z dnia 28 lipca 2020 poz. [...]) — obowiązującej do dnia 1 września 2020 r, o dnia 23 maja 2022 r.,
- uchwale nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] kwietnia 2022 ro w sprawie metod ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawek tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Doln. z dnia 9 maja 2022 r. poz. [...];) — obowiązującej do dnia 24 maja 2022 r. do dnia 31 stycznia 2023 r.;
- uchwale nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] grudnia 2022 r. w sprawie metod ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawek tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Doln. z dnia 3 stycznia 2023 r. poz. [...]) — obowiązującej do dnia 1 lutego 2023 r do 30 czerwca 2023 r.;
- uchwale nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] maja 2023 r. w sprawie metod ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawek tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Doln. z dnia 6 czerwca 2023 r. poz. [...];) — obowiązującej do dnia 1 lipca 2023 r.
Na tej podstawie SKOuznało, że za gospodarowanie odpadami powstającymi na nieruchomości służącej celom mieszkaniowym oraz prowadzeniu działalności gospodarczej powinna być uiszcza oplata obliczona w sposób wskazany w art. 6j ust. 4 u.c.p.g., tj. zarówno od liczby zamieszkujących ją osób (do 31 stycznia 2023 r. alternatywnie również od jej powierzchni) jak od liczby pojemników, z tym iż nie mogło być ich mniej niż 5 (4 zbierane selektywnie frakcje oraz odpady zmieszane), a objętość żadnego z nich nie mogła być mniejsza niż 0,06 m3. Jak wynika z akt sprawy warunek ten był spełniony.
Zdaniem SKO w sytuacji, gdy na terenie nieruchomości przebywają osoby w celu wykonywania pracy czy prowadzenia działalności gospodarczej nie może być i nie jest ona traktowana, na gruncie przepisów ustawy, jako nieruchomość wykorzystywana wyłącznie na cele mieszkaniowe. Ustawodawca w takim przypadku przewiduje, że jest to nieruchomość, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy.
W ocenie SKO wykazano, że sporna nieruchomość była, w okresie ujętym w sentencji decyzji organu I instancji nieruchomością zamieszkałą. Część nieruchomości wykorzystywana była jednak także na potrzeby działalności gospodarczej.
SKO stwierdziło, że zapewnienia Strony, iż w związku z działalnością gospodarczą nie powstają odpady nie mogą być uznane za wiarygodne. Nie jest, bowiem możliwe, by w trakcie prowadzenia działalności w zakresie, jaki wskazano w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (związanej z używaniem drewna i produktów drewnopochodnych) nie powstawały żadne odpady (w szczególności, iż sama Strona wskazała, że na nieruchomości dokonywano wydawania zakupionych towarów oraz przygotowywano paczki celem ich późniejszej wysyłki). Odpady generuje chociażby systematyczny, kilkugodzinny pobyt jednej osoby w danym miejscu. Także organizacja odbiorów oraz wysyłek zamówionego u Strony towaru nieuchronnie wiąże się z koniecznością pozbycia się elementów nienadających się do ponownego użycia (etykiet, kawałków taśm, pustych rolek po taśmach, niektórych opakowań, odpadów papierowych, które z uwagi na dane w nich zawarte nie mogą być wykorzystywane, jako wypełniacz opakowań czy samo opakowanie). Ponadto informacje zawarte w wydrukach ze strony www.[...].pl w ocenie SKO jednoznacznie świadczyły o tym, iż pod powyższym adresem nie mogła być wykonywana wyłącznie biurowa obsługa prowadzonej działalności. Twierdzeniu temu przeczy chociażby fakt, iż pod tym adresem odbywał się odbiór oraz wystawa towaru jak i jego przygotowanie do wysyłki celem późniejszego transportu do placówki operatora pocztowego celem wysyłki do kupującego. Nie można również pominąć tego, iż powyższa nieruchomość (zarówno grunt jak i budynek) były w okresie od lutego 2017 roku do czerwca 2024 roku opodatkowane podatkiem od nieruchomości jak związane z działalnością gospodarczą. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r, o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U z 2023 r. poz. 70, dalej jako: u.p.o.l.) opodatkowaniu tym podatkiem podlegają grunty oraz budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Zdaniem SKO ciężar dowodu przeciwnego, z uwagi na poczynione wyżej założenia, spoczywa jednak na samych odwołujących się. W tym zakresie SKO odwołało się do orzecznictwa sądowego dotyczącego obiektów handlowych.
W ocenie SKO powstanie i wysokość opłaty nie są ściśle uwarunkowane ilością powstających odpadów, ustalenia w tym zakresie opierają się na deklaracjach i ryczałtach, co podważa celowość przeprowadzenia ewentualnego dowodu z oględzin lokalu na okoliczność ilości wytwarzanych odpadów.
Podsumowując, organ I instancji był uprawniony do przyjęcia, że na terenie nieruchomości w okresie pomiędzy 1 września 2020 r. a 30 czerwca 2024 r. odpady komunalne powstawały w związku z wykorzystywaniem jej na cele mieszkaniowe oraz na cele prowadzonej działalności gospodarczej w inny sposób niż opisany w art. 6j ust. 4a u.c.p.g.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący podtrzymał zarzuty i twierdzenia podnoszone w toku postępowania.
Na tej podstawie wniósł o:
I. uchylenie decyzji w części:
1. W okresie od 01 września 2020 r. do 31 stycznia 2023 r. dla części niezamieszkałej nieruchomości – 44,39 zł
2. W okresie od 01 lutego 2023 r. do 30 czerwca 2024 r. dla części niezamieszkałej nieruchomości – 140,00 zł
II. umorzenie postępowania z powodu braku podstaw do orzekania.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to zastrzeżenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Badając zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że przy jej wydaniu zostały naruszone przepisy o postępowaniu w stopniu istotnym i mającym wpływ na wynik sprawy.
Przypomnieć w związku z tym trzeba, że zgodnie z treścią art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm. dalej O.p.) w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej, będącej bez wątpienia naczelną zasadą postępowania podatkowego. Trzeba zaś pamiętać, że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym, jak podkreślono w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, art. 122 O.p. jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 1982 roku, sygn. akt I SA 258/82, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego 1982, nr 1, poz. 54; por. również J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne, Warszawa 1993, str. 126). Wykładnia ta, dotycząca art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.).administracyjnego, bez wątpienia zachowuje swoją aktualność także w świetle regulacji zawartej w art. 122 O.p.
Wskazać także należy, iż zgodnie z art. 187 § 1 O.p. "Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy." "Wyrażona w art. 122 O.p. zasada prawdy obiektywnej oznacza dla organu podatkowego obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów o postępowaniu dowodowym, spośród których zasadnicze znaczenie ma art. 187 § 1 O.p. nakładający na organ powinność zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Organ podatkowy zobowiązany jest, więc zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia obowiązującego stanu prawnego. Powyższe obowiązki nałożone zostały nie tylko na organ rozstrzygający w pierwszej instancji, ale również na podatkowy organ odwoławczy. (...)" (wyrok WSA w Warszawie z 16.11.2009 sygn. akt III SA/Wa 1049/09 LEX nr 558078) Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji (wyrok wsa w Krakowie z 10.12.2009 sygn. akt I SA/Kr 1203/09 LEX nr 549810).
W sprawie niniejszej organy nie uczyniły tym obowiązkom za dość. Organy w istocie nie sprawdziły, w jaki sposób jest wykorzystywana sporna nieruchomość. Jedynym dowodem, na które organy się powołują, są wydruki ze strony internetowej. Owszem, sąd dopuszcza przeprowadzenie dowodu również z danych wynikających z internetu jako danych powszechnie dostępnych. Jednakże nie jest to dowód, który może być traktowany jako jedyny i przesądzający w sprawie takie. Informacje takie mogą być podstawą do wszczęcia postępowania, ale w toku tego postępowania należy przeprowadzić inne czynności dowodowe, które potwierdzą takie dane. Nie jest przy tym tak, jak twierdzi SKO, że dowód na prawdziwość deklaracji obciąża podatnika. To organy mają przeprowadzić dowód na okoliczność tego, że deklaracja jest niezgodna z prawdą.
W niniejszej sprawie ze zgromadzonych dowodów wynika jedynie, że w jakiś sposób sporna nieruchomość była związana z działalnością gospodarczą. Była wskazana w CEIDG jako drugie miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Jednakże z danych tych nie wynika, aby – jak twierdzą organy- znajdował się na niej sklep lub była prowadzona produkcja. Sam fakt wskazania, że pod tym adresem można odebrać zakupione towary nie oznacza prowadzenia sklepu. W znaczeniu potocznym "Sklep" to pomieszczenie przeznaczone na cele handlowe, którego wnętrze jest dostępne dla ogółu konsumentów, za zwyczaj o wskazanych porach dnia (Wikipedia: wolna encyklopedia, 2024-09-11 Dostępny w Internecie: //pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sklep&oldid=74732521). Jest więc to więcej niż tylko punkt odbioru paczki. Natomiast na podstawie samego zdjęcia budynku zamieszczonego w internecie nie można twierdzić, że w budynku jest prowadzony sklep. Przeciwnie na zdjęciu tym wyraźniej widać budynek o charakterze mieszkalnym. Natomiast zamieszczone wydruki zdjęć magazynu nie pozwalają na powiązanie ich z ze zdjęciem zewnętrznym budynku - nie wynika z nich, że chodzi o ten sam budynek. Jednocześnie z zapisu w CEIDG wynika, że głównym miejscem prowadzenia działalności przez Skarżącego jest inny adres. Okoliczność czy w budynku działał sklep lub magazyn organy powinny stwierdzić w drodze oględzin, ewentualnie w drodze przesłuchania osób, które znają otoczenie.
Także fakt opłacania podatku od nieruchomości jak od nieruchomości związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej nie ma znaczenia w sprawie. Wskazać bowiem należy, że – jak wynika z akt sprawy- podatnikiem tego podatku jest inna osoba niż Skarżący. A więc "związanie z działalności gospodarczą" nie dotyczy wprost sytuacji skarżącego.
Reasumując, z zebranych dotychczas dowodów nie wynika, jaki rodzaj działalności był prowadzony na spornej nieruchomości. Nie wynika z nich- wbrew stanowisku SKO - nawet to, że przebywały na niej inne osoby niż mieszkańcy. Natomiast ustalenia w tym zakresie są niezbędne do uznania, że na nieruchomości prowadzona działalność w zakresie szerszym niż deklarowana "obsługa biurowa działalności gospodarczej"
Wobec niewyjaśnienia stanu faktycznego, nie jest na obecnym etapie możliwa ocena prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a.
W ponownym postępowaniu organy zobowiązane będą do ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości i na podstawie dowodów innych niż tylko wydruki ze strony internetowej, jaki był zakres i rozmiar działalności prowadzonej na spornej nieruchomości oraz czy była ona tak samo wykorzystywana w całym okresie objętym decyzją.
O kosztach postępowania orzeczono, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.