I SA/Rz 411/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę spółki E. sp. z o.o. sp.k. na uchwałę Zarządu Województwa Podkarpackiego, uznając, że projekt badawczo-rozwojowy naruszał zasady pomocy publicznej poprzez nieuprawnione przekazanie korzyści podmiotom trzecim.
Spółka E. sp. z o.o. sp.k. zaskarżyła uchwałę Zarządu Województwa Podkarpackiego, która nie uwzględniła jej protestu od negatywnej oceny merytorycznej projektu badawczo-rozwojowego dotyczącego tkanin. Głównym zarzutem było naruszenie zasad pomocy publicznej, gdyż projekt zakładał bezpłatne udostępnienie pościeli i usług prania dwóm podmiotom (szpitalowi i hotelowi), które nie były partnerami projektu. Sąd uznał, że takie działania stanowią niedozwoloną pomoc publiczną na tzw. drugim poziomie, ponieważ podmioty te otrzymują korzyść gospodarczą, za którą w warunkach rynkowych musiałyby zapłacić. Skarga została oddalona.
Przedmiotem sprawy była skarga E. sp. z o.o. sp.k. na uchwałę Zarządu Województwa Podkarpackiego, która nie uwzględniła protestu spółki od negatywnej oceny merytorycznej projektu badawczo-rozwojowego pn. "Opracowanie przeciwdrobnoustrojowej, wytrzymałej tkaniny o zoptymalizowanych właściwościach użytkowych i minimalnym wpływie na środowisko popralnicze". Projekt otrzymał negatywną ocenę merytoryczną z powodu niespełnienia kryterium "Potwierdzenie spełnienia kryteriów wynikających ze stosownych rozporządzeń pomocy publicznej/pomocy de minimis". Instytucja Zarządzająca, opierając się na opiniach ekspertów, stwierdziła, że planowane bezpłatne udostępnienie pościeli i usług prania dwóm wybranym podmiotom (szpitalowi i hotelowi), które nie były partnerami projektu, stanowi niedozwoloną pomoc publiczną na tzw. drugim poziomie. Podkreślono, że podmioty te otrzymują korzyść gospodarczą, za którą w warunkach rynkowych musiałyby zapłacić, a wnioskodawca nie wykazał uprawnień do udzielania takiej pomocy ani nie zastosował mechanizmów rynkowych. Skarżąca spółka argumentowała, że wskazane placówki nie uzyskują trwałego przysporzenia majątkowego ani korzyści handlowej, a jedynie czasowo udostępnioną pościel do testów, podlegającą ścisłej metodyce i zwrotowi do recyklingu. Podkreślono, że koszty prania ponoszą placówki testowe, a wybór tych placówek opiera się na obiektywnych przesłankach. Sąd administracyjny, kontrolując legalność uchwały, uznał, że ocena organu była rzetelna i jednoznaczna. Sąd podzielił stanowisko organu, że projekt narusza zasady pomocy publicznej, ponieważ wnioskodawca nie przedstawił mechanizmu legalizacji działań ani poprzez partnerstwo, ani poprzez rozwiązania rynkowe. Wobec niezasadności zarzutów skargi, sąd oddalił ją na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi niedozwoloną pomoc publiczną, ponieważ podmioty te otrzymują korzyść gospodarczą, za którą w warunkach rynkowych musiałyby zapłacić, a wnioskodawca nie wykazał uprawnień do udzielania takiej pomocy ani nie zastosował mechanizmów rynkowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że udostępnienie pościeli i usług prania podmiotom trzecim bezpłatnie, nawet w celach testowych, wyczerpuje definicję pomocy publicznej, gdyż podmioty te otrzymują świadczenie, za które w warunkach rynkowych musiałyby ponieść koszt. Wnioskodawca nie przedstawił mechanizmu legalizacji tych działań.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
ustawa wdrożeniowa art. 73 § ust. 8 pkt 2
Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
TFUE art. 107 § ust. 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Pomocnicze
ustawa wdrożeniowa art. 6 § ust. 1
Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
ustawa wdrożeniowa art. 45 § § 1
Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
ustawa wdrożeniowa art. 53
Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
ustawa wdrożeniowa art. 80
Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
ustawa wdrożeniowa art. 73 § ust. 5 w zw. z art. 75 ust. 1 ust. 1
Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 § załącznik I
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014
Uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Projekt narusza zasady pomocy publicznej poprzez nieuprawnione przekazanie korzyści podmiotom trzecim (szpitalowi i hotelowi) w formie bezpłatnego udostępnienia pościeli i usług prania.
Odrzucone argumenty
Placówki testowe nie uzyskują trwałego przysporzenia majątkowego ani korzyści handlowej; pościel jest udostępniana czasowo do testów i podlega zwrotowi; koszty prania ponoszą placówki testowe; wybór placówek jest niedyskryminacyjny.
Godne uwagi sformułowania
brak odpłatności za korzystanie z zasobów sfinansowanych ze środków publicznych oznacza potencjalne udzielenie korzyści gospodarczej ze środków publicznych - co spełnia przesłanki pomocy publicznej wnioskodawca nie ma uprawnień do udzielania pomocy publicznej na tzw. drugim poziomie wsparcie (materiały i usługi) trafia do podmiotów trzecich na preferencyjnych warunkach - bezpłatnie, co oznacza: selektywność (wybrane podmioty), przysporzenie (realna korzyść), możliwe zakłócenie konkurencji znaczenie i rola ekspertów przy wyłanianiu w ramach konkursu najlepszych projektów, spełniających określone kryteria, jest taka, że Sąd de facto warstwy merytorycznej ich oceny nie jest władny kontrolować.
Skład orzekający
Grzegorz Panek
sprawozdawca
Małgorzata Niedobylska
przewodniczący
Piotr Popek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad pomocy publicznej w kontekście projektów finansowanych ze środków UE, zwłaszcza w zakresie udostępniania zasobów projektu podmiotom trzecim."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych kryteriów oceny projektów w ramach Funduszy Europejskich i zasad pomocy publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia pomocy publicznej w kontekście funduszy unijnych, co jest kluczowe dla wielu beneficjentów. Pokazuje, jak drobne z pozoru działania mogą prowadzić do naruszenia przepisów.
“Darmowa pościel dla szpitala i hotelu? Projekt unijny zagrożony przez pomoc publiczną!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Rz 411/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2025-11-18 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-08-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Grzegorz Panek /sprawozdawca/ Małgorzata Niedobylska /przewodniczący/ Piotr Popek Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Środki unijne Skarżony organ Zarząd Województwa Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1079 art. 6 ust. 1 ,art. 45 § 1 ,art. 53, art. 73 ust. 8 pkt 2, art. 80, art.73 ust. 5 w zw. z art. 75 ust. 1 ust. 1 Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2025 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w L. na uchwałę Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 5 sierpnia 2025 r. nr 126/2994/25 w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny merytorycznej projektu pn. "Opracowanie przeciwdrobnoustrojowej, wytrzymałej tkaniny o zoptymalizowanych właściwościach użytkowych i minimalnym wpływie na środowisko popralnicze". oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem skargi E. spółka z o.o. spółka komandytowa w L. (dalej: strona/wnioskodawca/skarżąca) jest uchwala Zarządu Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie (dalej: Instytucja Zarządzająca/organ) z dnia 5 sierpnia 2025 r nr [...]., którą nie uwzględniono protestu od negatywnej oceny merytorycznej standardowej projektu pn. "Opracowanie przeciwdrobnoustrojowej, wytrzymałej tkaniny o zoptymalizowanych właściwościach użytkowych i minimalnym wpływie na środowisko popralnicze" nr [..]złożonego w naborze nr [...], ogłoszonym w ramach Priorytetu 1 Konkurencyjna i Cyfrowa Gospodarka, Działania [...] Badania i rozwój, Typ projektu: Wsparcie działalności badawczo-rozwojowej programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027. Z udostępnionych Sądowi dokumentów wyłania się następujący stan sprawy. W dniu 15 listopada 2024 r. skarżąca spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Opracowanie przeciwdrobnoustrojowej, wytrzymałej tkaniny o zoptymalizowanych właściwościach użytkowych i minimalnym wpływie na środowisko popralnicze". Przedmiotowy projekt został poddany ocenie formalnej, która zakończyła się wynikiem pozytywnym. Następnie projekt został skierowany do oceny merytorycznej, w wyniku której otrzymał ocenę negatywną ze względu na niespełnienie kryteriów merytorycznych standardowych pn. Logika projektu i zarządzanie ryzykiem, Zasadność oraz racjonalność zaplanowanych wydatków, Potwierdzenie spełnienia kryteriów wynikających ze stosownych rozporządzeń pomocy publicznej/pomocy de minimis, Zapewnienie trwałości rezultatów projektu, Wdrożenie wyników prac B+R, Prawidłowość metodologiczna i rachunkowa oraz Wykonalność finansowa projektu o czym poinformowano wnioskodawcę pismem z dnia 21 maja 2025 г. Od oceny tej wnioskodawca złożył w dniu 4 czerwca 2025 r. protest. W wyniku jego rozpoznania Instytucja zarządzająca uwzględniła stanowisko strony co do zastrzeżeń dotyczących kryteriów Zasadność oraz racjonalność zaplanowanych wydatków, Zapewnienie trwałości rezultatów projektu, Wdrożenie wyników prac B+R, Prawidłowość metodologiczna i rachunkowa oraz Wykonalność finansowa projektu. Organ podtrzymał swoje stanowisko, co do braku spełnienia kryterium Potwierdzenie spełnienia kryteriów wynikających ze stosownych rozporządzeń pomocy publicznej/pomocy de minimis. Oceniając spełnienie tego kryterium wskazał, na stanowisko eksperta nr 1 oceniającego projekt który wskazał, że zgodnie z "Kryteriami wyboru projektów dla poszczególnych priorytetów i działań FEP 2021-2027 - zakres [...], z których wyciąg stanowi załącznik nr 6 do Regulaminu wyboru, w ramach kryterium standardowego nr 9 Potwierdzenie spełnienia kryteriów wynikających ze stosownych rozporządzeń pomocy publicznej/ pomocy de minimis weryfikacji podlegało spełnienie przez wnioskodawcę oraz projekt wymogów wynikających z rozporządzeń krajowych oraz unijnych w zakresie pomocy publicznej (także pomocy de minimis), w tym m. in.: czy projekt został prawidłowo zakwalifikowany pod kątem występowania роmoсу рublicznej/pomocy de minimis; czy pomoc publiczna/de minimis może zostać udzielona na gruncie obowiązujących rozporządzeń; czy zastosowano właściwe przepisy w zakresie pomocy publicznej/pomocy de minimis; czy przedsiębiorca nie jest podmiotem znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej; czy prawidłowo określono status przedsiębiorstwa zgodnie z załącznikiem I do Rozporządzenia Komisji (UE) nr [...] z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu. Ocena spełnienia kryterium dokonywana była w oparciu o informacje przedstawione w dokumentacji projektu. W wyniku przeprowadzonej analizy dokumentacji projektowej stwierdzono, że: 1. Wnioskodawca planuje przekazać pościel i usługi prania bezpłatnie dwóm wybranym podmiotom (szpitalowi oraz hotelowi), które nie są partnerami projektu, co oznacza, że nie są formalnie powiązane z projektem na mocy umowy partnerskiej. 2. Brak odpłatności za korzystanie z zasobów sfinansowanych ze środków publicznych oznacza potencjalne udzielenie korzyści gospodarczej ze środków publicznych - co spełnia przesłanki pomocy publicznej (art. 107 TFUE). 3. Wnioskodawca nie ma uprawnień do udzielania pomocy publicznej na tzw. drugim poziomie, tj. do dalszego przekazywania pomocy innym podmiotom gospodarczym. Tymczasem wsparcie (materiały i usługi) trafia do podmiotów trzecich na preferencyjnych warunkach - bezpłatnie, co oznacza: selektywność (wybrane podmioty), przysporzenie (realna korzyść), możliwe zakłócenie konkurencji (szczególnie w przypadku hotelu, który konkuruje rynkowo). Pomoc publiczna w formie "drugiego poziomu" może być legalna wyłącznie, gdy: odbywa się w ramach systemu wsparcia zatwierdzonego przez KE lub wynikającego z rozporządzeń (np. GBER), podmiot udzielający ma wyraźne upoważnienie. W tym przypadku wnioskodawca nie wykazał takiego upoważnienia, a działania skutkują realnym przysporzeniem dla dwóch podmiotów, co czyni projekt niezgodnym z przepisami. Należało zatem uznać, że projekt narusza zasady pomocy publicznej, umożliwiając nieuprawnione przekazanie korzyści podmiotom trzecim. Wnioskodawca nie przedstawił ścieżki legalizacji tych działań poprzez partnerstwo lub mechanizmy rynkowe. Ocena eksperta nr 1 została podzielona przez eksperta nr 2 który również uznał, że projekt nie spełnia wymogów tego kryterium. W skardze na uchwałę Zarządu Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie skarżąca nie zgadza się z negatywną oceną projektu w zakresie Kryterium nr 9, w której eksperci zakwestionowali zgodność projektu z przepisami dotyczącymi pomocy publicznej, wskazując na rzekome udzielenie niedozwolonej pomocy na tzw. "drugim poziomie" w związku z czasowym udostępnieniem kompletów pościeli oraz ich praniem i maglowaniem w ramach zaplanowanych działań B+R. Zarówno hotel, jak i szpital, do których przekazane zostaną tekstylia na potrzeby testów, nie uzyskują żadnego trwałego przysporzenia majątkowego ani korzyści handlowej w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Komplety pościeli (poszwy, prześcieradła, poszewki) zostaną wyłącznie czasowo udostępnione wskazanym placówkom w celu ich przetestowania w warunkach rzeczywistego użytkowania. Placówki te nie uzyskują pościeli do swobodnego użytku - przeciwnie, są zobowiązane do ścisłego przestrzegania metodyki testowej, regularnego przekazywania danych użytkowych oraz systematycznego zwracania tekstyliów do badań prowadzonych w ramach prac rozwojowych zadania 2.2. Komplety pościeli nie przechodzą na własność wskazanych placówek, a po zakończeniu projektu zostaną w całości przekazane przez producenta do recyklingu. Co więcej, koszty prania i maglowania pościeli w trakcie testów będą ponoszone przez jednostki, w których testy będą prowadzone. Tym samym nie zachodzi żadna forma przekazania aktywów ani usług na warunkach korzystniejszych niż rynkowe, a tym bardziej niedozwolonej pomocy publicznej. Placówki testowe zostaną wybrane na podstawie możliwości zapewnienia odpowiednich warunków testowych, takich jak liczba łóżek, rotacja pacjentów/gości czy stosowane procedury higieniczne. Ich rola w projekcie ma charakter pomocniczy wobec działań badawczo-rozwojowych i nie stanowi elementu wsparcia gospodarczego, lecz środek umożliwiający rzetelne przeprowadzenie testów we wskazanym w projekcie przedziale czasowym. Kryteria wyboru placówek są niedyskryminacyjne i oparte na obiektywnych przesłankach co wyklucza selektywność działania. Nie ma tu mowy o naruszeniu zasad konkurencji - placówki nie uzyskują korzyści, które mogłyby wpłynąć na ich pozycję rynkową w stosunku do innych podmiotów. Ich rola nie wiąże się przekazaniem żadnego uprzywilejowanego dostępu do technologii ani dóbr rynkowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1237 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: p.p.s.a. określa katalog spraw, w których działalność administracji publicznej poddana została kontroli sądowej, przy czym zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takim przepisem szczególnym jest art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. z 2022 r., poz. 1079 ze zm.), dalej: ustawa wdrożeniowa. Ustawa wdrożeniowa obok sposobu wyboru projektów do dofinansowania oraz procedury odwoławczej w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego, reguluje również postępowanie sądowoadministracyjne i to pod wieloma względami odmiennie od trybu określonego w p.p.s.a., która znajduje odpowiednie zastosowanie jedynie w zakresie nieuregulowanym przez ustawę wdrożeniową, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. (art. 76 ustawy wdrożeniowej). Wprowadza także pewne modyfikacje w stosunku do rozwiązań przewidzianych w p.p.s.a., przez skrócenie terminu do wniesienia skargi, wprowadzenie terminu do jej rozpoznania, czy też wprowadzenie trybu bezpośredniego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Powyższe rozwiązania, zgodnie z intencją ustawodawcy, zmierzały do uzyskania efektu szybkości postępowania, idącego dalej niż to umożliwia realizacja przepisów p.p.s.a. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w wypadkach wskazanych w ustawie, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może stosownie do art. 73 ust. 8 ustawy wdrożeniowej: 1. uwzględnić skargę stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2 lub b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe. Z powyższego wynika, że kontroli sądów administracyjnych poddana jest ocena projektów zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, dokonywana przez właściwą instytucję zarządzającą programami operacyjnymi w realizacji takich programów, po wyczerpaniu środków odwoławczych. Przepisem zakreślającym granice sprawy i kontroli sądowej, w razie złożenia skargi od nieuwzględnienia protestu (negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia) jest art. 73 ust. 5 w zw. z art. 75 ust. 1 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Przedmiotem kontroli sądowej jest uchwała Instytucji Zarządzającej Programem Regionalnym Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027 - w tym wypadku Zarządu Województwa Podkarpackiego o nieuwzględnieniu protestu wniesionego przez skarżącą od negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinasowanie ze względu na niespełnienie kryteriów oceny merytorycznej "Potwierdzenie spełnienia kryteriów wynikających ze stosownych rozporządzeń pomocy publicznej/pomocy de minimis". Należy wskazać, że z art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza postepowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców. W ten sposób określono ogólne, ale zarazem rudymentarne zasady dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Wymienione w nim zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczą każdego etapu konkursu - począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te dotyczą także uzasadnienia stanowiska, czy to na etapie oceny formalnej, czy merytorycznej projektu, jak też na etapie oceny słuszności zarzutów protestu. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 4 sierpnia 2016 r. II GSK 3435/16, 22 marca 2017 r. II GSK 339/17). Podkreślenia wymaga, że w sprawach, przedmiotem których jest ocena projektu, dokonywana w oparciu o przepisy ustawy wdrożeniowej, poza powszechnie obowiązującymi przepisami prawa unijnego i krajowego, wzorzec kontroli stanowią również, a nawet przede wszystkim, postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego w rozumieniu art. 6 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy system realizacji programu operacyjnego zawiera warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji programów operacyjnych, obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawczość, kontrolę i ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez instytucje. Podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji (art. 6 ust. 2 ustawy). Z uwagi na fakt, że w świetle ostatniego z powołanych przepisów katalog dokumentów mogących wejść w skład systemu realizacji jest otwarty, na system ten składają się różnego rodzaju dokumenty, w tym Regulamin Konkursu, określający - w myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy wdrożeniowej - kryteria wyboru projektów. W konsekwencji również dokumentom systemu realizacji programu, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, należy przyznać walor źródła prawa (w szerokim znaczeniu), jako że system ten ma swoje umocowanie w ustawie, zaś jego normy mają generalny charakter i są skierowane do nieokreślonego kręgu adresatów (potencjalnych wnioskodawców dofinansowania). Stosownie do art. 43 ustawy wdrożeniowej, wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów. Według natomiast art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. W myśl ust. 2 w/w przepisu właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców. Należy zaznaczyć, że art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowi, że w celu dokonania oceny projektów właściwa instytucja powołuje komisję oceny projektów oraz określa regulamin jej pracy. W skład takiej komisji wchodzą osoby posiadający odpowiednią wiedzę, umiejętności, doświadczenie lub wymagane uprawnienia w dziedzinie objętej programem, w ramach której jest dokonywany wybór projektów. W skład komisji oceny projektów w świetle art. 53 ust. 3 ustawy wdrożeniowej mogą wchodzić eksperci, o których mowa w art. 80. Z takiego rozwiązania organ skorzystał w niniejszej sprawie, zapewniając, że zarówno na etapie oceny pierwotnej jak i ewentualnego rozpatrywania protestu oceny dokonywać będzie 2 ekspertów, spełniających wymagania stawiane im przez ustawę w rozdziale 17 omawianej ustawy. Podkreślenia wymaga, że znaczenie i rola ekspertów przy wyłanianiu w ramach konkursu najlepszych projektów, spełniających określone kryteria, jest taka, że Sąd de facto warstwy merytorycznej ich oceny nie jest władny kontrolować. Kontrola Sądu powinna zmierzać jedynie do oceny, czy argumentacja oceniających oraz organu w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki dokonanej oceny. Sąd kontroluje jedynie ocenę dokonywaną przez organ w kontekście przestrzegania reguł równości, przejrzystości, bezstronności czy rzetelności w ramach postępowania konkursowego. W szczególności kontroli sądu podlega uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu, które winno wskazywać na przyczyny nieuwzględnienia stanowiska strony. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, który Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela, że zarzut naruszenia art. 45 ustawy wdrożeniowej uzasadniony jest w przypadku nieprecyzyjnego i niejednoznacznego ustalenia kryteriów wyboru, dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru, jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę oraz braku dokonania wyczerpującej oceny i przedstawienia jej uzasadnienia. W tym miejscu należy zaznaczyć, że przystąpienie do naboru jest równoznaczne z akceptacją przez wnioskodawców przede wszystkim postanowień Regulaminu wyboru, w oparciu o które wyłania się podmioty spełniające kryteria przyjęte w danym naborze, w trybie konkurencyjnym. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dokonania wstępnej oceny czy wpisuje się w zasady danego naboru, a następnie skonstruowania wniosku w taki sposób, aby spełniał on wymagania określone przez organizatora przede wszystkim w zakresie kryteriów wyboru. W związku z tym, to w jego w interesie jest szczegółowe zaznajomienie się z zasadami i warunkami danego konkursu a w razie jakichkolwiek wątpliwości uzyskać wyjaśnienia Instytucji Organizującej Nabór (dalej: ION). Natomiast sformalizowana procedura określona w dokumentacji konkursowej, w szczególności w Regulaminie wyboru projektów ma na celu zdyscyplinowanie wnioskodawców i wymuszenie zachowania wysokiej staranności, tak aby w konsekwencji doszło do ułatwienia wyłonienia zwycięzcy konkursu i szybkiego załatwienia sprawy. W świetle kryterium standardowego nr 9 pn. Potwierdzenie spełnienia kryteriów wynikających ze stosownych rozporządzeń pomocy publicznej/pomocy de minimis weryfikacji podlegać będzie spełnienie przez wnioskodawcę oraz projekt wymogów wynikających z rozporządzeń krajowych oraz unijnych w zakresie pomocy publicznej (także pomocy de minimis), w tym m. in.: - czy projekt został prawidłowo zakwalifikowany pod kątem występowania pomocy publicznej / pomocy de minimis; - czy pomoc publiczna/de minimis może zostać udzielona na gruncie obowiązujących rozporządzeń; - czy zastosowano właściwe przepisy w zakresie pomocy publicznej/ pomocy de minimis; - czy przedsiębiorca nie jest podmiotem znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej; - czy prawidłowo określono status przedsiębiorstwa zgodnie z załącznikiem I do Rozporządzenia Komisji (UE) ) nr [..] z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu. Prawidłowe jest stanowisko, że projekt narusza zasady udzielenia pomocy publicznej poprzez umożliwienie nieuprawnionego przekazania korzyści podmiotom trzecim. Wnioskodawca nie przedstawił mechanizmu legalizacji tych działań ani poprzez nawiązanie formalnego partnerstwa, ani poprzez zastosowanie rynkowych rozwiązań odpłatności. Zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie wskazane placówki nie są partnerami w realizacji przedmiotowego projektu. Eksperci oceniający projekt prawidłowo wykazali, że w analizowanym przypadku występują przesłanki wskazujące na udzielenie niedozwolonej pomocy publicznej na tzw. drugim poziomie, tj. na rzecz podmiotów, które nie są formalnie uczestnikami projektu, jednakże otrzymują faktyczne wsparcie ze środków przeznaczonych na jego realizację. W szczególności, wskazane podmioty uzyskują wsparcie w postaci możliwości nieodpłatnego korzystania przez cały okres realizacji zaplanowanego procesu badawczo-rozwojowego z dużej liczby kompletów pościeli, jak też z usług prania i maglowania tych tekstyliów, również świadczonych nieodpłatnie. Tego rodzaju przysporzenie wyczerpuje definicję pomocy publicznej w rozumieniu przepisów unijnych. Wskazane podmioty faktycznie otrzymują świadczenie, za które w warunkach rynkowych musiałyby ponieść określony koszt. Wskazany przez wnioskodawcę na etapie procedury odwoławczej argument, że koszty prania i maglowania tekstyliów ponosić będą jednostki, w których pościel będzie testowana, nie znajduje odzwierciedlenia w treści wniosku o dofinansowanie. Słusznie wskazuje organ, że skoro planowane jest intensywne użytkowanie tekstyliów, w tym ich wielokrotne pranie i maglowanie, należy przyjąć, że będą one wykorzystywane w bieżącej działalności operacyjnej danych placówek, w tym także do świadczenia usług komercyjnych, co za tym idzie nie można zgodzić się ze skarżącą, że nie będą wykorzystywane do świadczenia usług komercyjnych na warunkach preferencyjnych. Podsumowując Sąd uznał, że zaskarżona uchwała zawiera szczegółową, rzetelną i jednoznaczną analizę kwestionowanej w skardze oceny kryterium, z odniesieniem się do wszystkich podniesionych przez skarżącą zarzutów. Uzasadnienie jej jest na tyle wyczerpujące, że pozwala skarżącej na odniesienie się do zawartej tam argumentacji, a przez to podjęcie stosownej obrony, a Sądowi na dokonanie oceny prawidłowości zawartego w niej stanowiska organu. Organ kierując się przytoczonymi i omówionymi w skarżonym akcie zapisami Regulaminu wyboru, działał zgodnie z ustalonymi zasadami, równymi dla wszystkich wnioskodawców, przez co nie można mu zarzucić naruszenia wymienionych zasad w postępowaniu konkursowym. Kwestionowana przez skarżącą ocena wniosku o dofinasowanie zawarta w zaskarżonym negatywnym rozpatrzeniu protestu, nie jest dowolna i mieści się w granicach logicznego rozumowania, a przy tym jest spójna, wyczerpująca, odpowiada zasadom doświadczenia życiowego oraz pozostaje w związku z dokumentacją naboru i ustalonymi kryteriami. W konsekwencji nie sposób stwierdzić, że organ uchybił wynikającym z treści art. 45 § 1 ustawy wdrożeniowej zasadom przejrzystości, rzetelności i bezstronności, a przede wszystkim pod tym kątem odbywa się kontrola sądowa trybu konkursowego. Skarżąca nie zdołała skutecznie wykazać braku przejrzystości, rzetelności i bezstronności w działaniu organu przy wyborze projektu do dofinansowania, a tym samym nieprawidłowej oceny dokonanej przez IZ. Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że ocena projektu przeprowadzona została w sposób nienaruszający prawa, Sąd na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI