I SA/Rz 408/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi S. Sp. z o.o. była uchwała Rady Powiatu dotycząca trybu udzielania i rozliczania dotacji dla jednostek oświatowych oraz trybu kontroli ich wykorzystania. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej § 6 ust. 1 pkt 1 (miesięczne rozliczenie dotacji), § 7 ust. 3 (termin powiadomienia o kontroli) oraz § 7 ust. 4 (żądanie kopii dokumentów poświadczonych za zgodność z oryginałem). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, rozpoznając sprawę, uznał za zasadny zarzut dotyczący § 7 ust. 4 uchwały. Sąd stwierdził, że przepis ten, uprawniający kontrolujących do żądania od jednostki kontrolowanej sporządzania kopii dokumentów i poświadczania ich za zgodność z oryginałem, został uchwalony z przekroczeniem zakresu delegacji ustawowej wynikającej z art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Sąd podkreślił, że ustawa nie przewiduje możliwości nałożenia na kontrolowanego obowiązku sporządzania kserokopii ani poświadczania ich za zgodność, co stanowiłoby przerzucenie kosztów kontroli na podmiot kontrolowany i naruszenie Konstytucji RP. W odniesieniu do pozostałych zarzutów, Sąd uznał je za niezasadne. W kwestii § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały, dotyczącej miesięcznego rozliczania dotacji, Sąd stwierdził, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego jest uprawniony do stworzenia systemu kontroli pozwalającego na bieżącą weryfikację wykorzystania środków, nawet jeśli dotacja ma charakter roczny. W odniesieniu do § 7 ust. 3 uchwały, dotyczącego terminu powiadomienia o kontroli, Sąd uznał, że nie jest on sprzeczny z art. 36 ust. 3 ustawy, który określa termin na udostępnienie dokumentacji przez kontrolowanego. Oba terminy dotyczą odmiennych sytuacji i nie wykluczają się wzajemnie. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części, w jakiej § 7 ust. 4 uprawnia osoby kontrolujące do żądania od jednostki kontrolowanej stosownych kopii dokumentów poświadczonych za zgodność z oryginałem. W pozostałej części skargę oddalono. Zasądzono również od Rady Powiatu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zakresu uprawnień organów kontrolujących w stosunku do podmiotów kontrolowanych w kontekście rozliczania dotacji, a także zasady stanowienia prawa miejscowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczania dotacji dla jednostek oświatowych przez jednostki samorządu terytorialnego, ale zasady dotyczące przekraczania delegacji ustawowej mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego może nakładać na kontrolowany podmiot obowiązek sporządzania kopii dokumentów i poświadczania ich za zgodność z oryginałem, wykraczając poza zakres delegacji ustawowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego nie może nakładać na kontrolowany podmiot obowiązku sporządzania kopii dokumentów i poświadczania ich za zgodność z oryginałem, jeśli taki obowiązek nie wynika wprost z ustawy, gdyż stanowi to przekroczenie zakresu delegacji ustawowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis § 7 ust. 4 uchwały, który uprawniał kontrolujących do żądania od jednostki kontrolowanej sporządzania kopii dokumentów poświadczonych za zgodność z oryginałem, został uchwalony z przekroczeniem zakresu delegacji ustawowej. Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych nie przewiduje takiego obowiązku, a jego nałożenie stanowiłoby przerzucenie kosztów kontroli na podmiot kontrolowany i naruszenie Konstytucji RP.
Czy uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego może wprowadzić obowiązek miesięcznego rozliczania dotacji, jeśli ustawa reguluje ją jako świadczenie roczne?
Odpowiedź sądu
Tak, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, wykonując delegację ustawową, jest uprawniony do stworzenia systemu kontroli pozwalającego na bieżącą weryfikację wykorzystania środków, w tym poprzez wprowadzenie obowiązku miesięcznego rozliczania dotacji, nawet jeśli dotacja ma charakter roczny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że akcentowany w skardze roczny charakter dotacji nie pozbawia organu dotującego możliwości skontrolowania wykorzystanych środków przed upływem roku. Wprowadzenie obowiązku miesięcznego rozliczania dotacji mieści się w upoważnieniu wynikającym z art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, umożliwiając bieżącą i skuteczną kontrolę wydatkowania środków.
Czy przepis uchwały określający termin powiadomienia o rozpoczęciu kontroli na 3 dni przed jej rozpoczęciem jest sprzeczny z przepisem ustawy określającym 14-dniowy termin na udostępnienie dokumentacji przez kontrolowanego?
Odpowiedź sądu
Nie, przepis uchwały określający termin powiadomienia o rozpoczęciu kontroli na 3 dni przed jej rozpoczęciem nie jest sprzeczny z przepisem ustawy określającym 14-dniowy termin na udostępnienie dokumentacji przez kontrolowanego, gdyż oba terminy dotyczą odmiennych sytuacji i nie wykluczają się wzajemnie.
Uzasadnienie
Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że § 7 ust. 3 uchwały jest sprzeczny z art. 36 ust. 3 ustawy. Sąd wyjaśnił, że 14-dniowy termin z ustawy dotyczy czasu na udostępnienie dokumentacji przez kontrolowanego, natomiast 3-dniowy termin z uchwały dotyczy terminu powiadomienia o rozpoczęciu kontroli. Oba terminy dotyczą odmiennych okoliczności i nie pozostają ze sobą w sprzeczności.
Przepisy (17)
Główne
u.f.z.o. art. 38 § ust. 1
Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych
Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, termin przekazania informacji oraz termin i sposób rozliczenia.
u.s.p. art. 87 § ust. 1
Ustawa o samorządzie powiatowym
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 147 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza nieważność uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że uchwała wydana została z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności.
Pomocnicze
u.f.z.o. art. 36 § ust. 1
Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych
Organ dotujący może kontrolować prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji.
u.f.z.o. art. 36 § ust. 2
Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych
Osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli mają prawo wstępu do placówek oświatowych oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania w związku z przekazaną dotacją.
u.f.z.o. art. 36 § ust. 3
Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych
Przedszkole, szkoła i placówka udostępnia dokumentację w terminie 14 dni od dnia zwrócenia się przez osobę upoważnioną do przeprowadzenia kontroli o udostępnienie tej dokumentacji.
u.s.p. art. 12 § pkt 11
Ustawa o samorządzie powiatowym
Określa kompetencje rady powiatu w zakresie uchwalania statutów powiatu, zasad zarządu majątkiem powiatu, zasadniczych kierunków polityki przestrzennej, zasadniczych kierunków rozwoju społeczno-gospodarczego, uchwalania budżetu powiatu, ustalania wynagrodzenia pracowników samorządowych, rozpatrywania wniosków i petycji, a także innych spraw zastrzeżonych ustawą do kompetencji rady.
u.f.p.
Ustawa o finansach publicznych
Reguluje zasady finansów publicznych, w tym zasady dotyczące dotacji.
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obywatel jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych przewidzianych wyłącznie ustawą.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów.
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
P.p.s.a. art. 3 § pkt 5
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej zwrotu kosztów postępowania.
Dz.U. 2015 poz. 1800 art. 14 § lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Określa wysokość opłat za czynności adwokackie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
§ 7 ust. 4 uchwały narusza prawo materialne, tj. art. 38 ust. 1 u.f.z.o. poprzez przyjęcie, że osoby kontrolujące mają prawo żądać od jednostki kontrolowanej sporządzania kopii dokumentów poświadczonych za zgodność z oryginałem, podczas gdy przepis art. 36 ust. 2 u.f.z.o. wskazuje wyłącznie na prawo wglądu do dokumentacji.
Odrzucone argumenty
§ 6 ust. 1 pkt 1 uchwały w zw. z załącznikiem nr 3 do uchwały - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 38 ust. 1 u.f.z.o. poprzez nałożenie obowiązku miesięcznego rozliczenia dotacji, podczas gdy ustawa wskazuje na roczny charakter dotacji. • § 7 ust. 3 uchwały - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 38 ust. 1 u.f.z.o. poprzez przyjęcie, że kontrolujący zawiadamia organ prowadzący o rozpoczęciu kontroli nie później niż na 3 dni przed terminem jej rozpoczęcia, podczas gdy art. 36 ust. 3 u.f.z.o. jednoznacznie wskazuje, że kontrola może rozpocząć się po upływie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia.
Godne uwagi sformułowania
Stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części, tj. w zakresie w jakim § 7 ust. 4 uprawnia osoby kontrolujące do żądania od jednostki kontrolowanej stosownych kopii dokumentów poświadczonych za zgodność z oryginałem. • Przepis § 7 ust. 4 uchwały został uchwalony z przekroczeniem zakresu delegacji ustawowej, ponieważ żaden przepis u.f.z.o. nie przewiduje możliwości nałożenia na kontrolowanego obowiązku sporządzania kserokopii, ani też potwierdzania za zgodność kopii dokumentów. • Jednostronne nakładanie na obywateli jakichkolwiek obowiązków, w tym opłat, nie jest dopuszczalne bez wyraźnego upoważnienia ustawowego.
Skład orzekający
Grzegorz Panek
przewodniczący
Jacek Boratyn
członek
Piotr Popek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zakresu uprawnień organów kontrolujących w stosunku do podmiotów kontrolowanych w kontekście rozliczania dotacji, a także zasady stanowienia prawa miejscowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczania dotacji dla jednostek oświatowych przez jednostki samorządu terytorialnego, ale zasady dotyczące przekraczania delegacji ustawowej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kontroli administracyjnej i zakresu uprawnień organów samorządu terytorialnego, co jest istotne dla wielu podmiotów otrzymujących dotacje. Wyrok jasno określa granice kompetencji organów.
“Czy urzędnik może żądać od Ciebie kserowania dokumentów? WSA odpowiada: tylko jeśli ustawa na to pozwala!”
Dane finansowe
WPS: 797 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.