I SA/Rz 403/23

I SA/Rz 403/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek
Piotr Popek /sprawozdawca/
Tomasz Smoleń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 22 § 2, art. 23 § 1 i 4,  art. 33 § 1, art. 36 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 listopada 2023 r. sprawy ze skargi R.Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 2 czerwca 2023 r., nr 1801-IEE.7192.24.2023 w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie na rzecz skarżącego R.Ś. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
R. Ś. (dalej: Skarżący, Zobowiązany) poddał kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 2 czerwca 2023 r. nr 1801-IEE.7192.24.2023. Utrzymano nim w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego [...] (dalej także jako: "organ egzekucyjny") z 8 czerwca 2018 r. nr 1822-SEE.71.5.18.5.0136, w którym uznano zarzut zgłoszony przez Zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji za niezasadny.
Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynikało, że Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., występujący jako wierzyciel dochodzący opłat abonamentowych, o których mowa w ustawie z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, w dniu 22 lutego 2016 r. wystawił tytuł wykonawczy nr 7861E1-55/KR/2016 obejmujący opłaty abonamentowe za okres od stycznia 2011 r. do lipca 2015 r., odsetki za zwłokę i koszty upomnienia. Przekazał go Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego [...] w celu przeprowadzenia egzekucji administracyjnej.
W piśmie z 10 maja 2016 r. Zobowiązany zgłosił zarzut nieistnienia zobowiązania z tytułu opłat abonamentowych. Podniósł, że od 2004 r. nie jest właścicielem mieszkania przy ul. [...]. Organ egzekucyjny za pismem z 10 maja 2016 r. przekazał zarzut Wierzycielowi w celu zajęcia stanowiska. W postanowieniu z 16 sierpnia 2016 r. Wierzyciel, powołując się na art. 34 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a." lub "ustawa egzekucyjna") oraz art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych, uznał zarzut za niezasadny, a po rozpoznaniu zażalenia Zobowiązanego postanowieniem z 14 lipca 2017 r. utrzymał ww. postanowienie w mocy. Uznano w nich, że dochodzona należność istnieje, jest należna i wymagalna.
W dalszym toku postępowania postanowieniem z 8 czerwca 2018 r. nr 1822.SEE.71.5.18.5.0136, organ egzekucyjny, powołując się na art. 34 § 4 i 5 u.p.e.a., uznał zarzut Zobowiązanego za niezasadny. Podkreślił, że w świetle art. 34 u.p.e.a. stanowisko Wierzyciela w zakresie zarzutu, którego podstawę prawną stanowi art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., w tym więc także nieistnienia zobowiązania (pkt 1), jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
W zażaleniu Zobowiązany zarzucił niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Podniósł, że zawarte w tytule wykonawczym pouczenie było niepełne, przez co nieświadomie nie podniósł wszystkich możliwych zarzutów, w tym braku doręczenia upomnienia, a data doręczenia upomnienia została w tytule wykonawczym wpisana w sposób przypadkowy. Zarzut ten sformułował dopiero w zażaleniu, ale Wierzyciel uchylił się od jego oceny uznając za spóźniony. Tymczasem doręczenie upomnienia jest warunkiem koniecznym do wszczęcia egzekucji administracyjnej. Ponadto organ egzekucyjny nie zwrócił się do Wierzyciela o przedłożenie potwierdzenia wysłania i skutecznego doręczenia na prawidłowy adres Skarżącego zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego abonenta.
Postanowieniem z 24 września 2018 r. nr 1801-IEE.711.112.2018, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie stwierdził uchybienie przez Zobowiązanego terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie to zostało uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie prawomocnym obecnie wyrokiem z 21 lutego 2023 r. sygn. I SA/Rz 747/22 (wcześniej wyrok sądu pierwszej instancji z 12 lutego 2019 r. sygn. I SA/Rz 1197/18 oddalający skargę został przez Naczelny Sąd Administracyjny uchylony wyrokiem z 6 października 2022 r. sygn. III FSK 988/21, a sprawa przekazana sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania).
Opisanym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie utrzymał zaskarżone postanowienie z 8 czerwca 2018 r. w mocy.
Organ odwoławczy podniósł, że z uwagi na zmianę stanu prawnego, postępowanie egzekucyjne wszczęte przed wejściem w życie ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, z mocy art. 13 ust. 1 ustawy nowelizującej, należało prowadzić na podstawie przepisów dotychczasowych, a więc w brzmieniu sprzed 30 lipca 2020 r. W stanie tym zarzuty do tytułu wykonawczego można było zgłosić na jednej z podstaw określonych w art. 33 § 1 u.p.e.a. Przed rozpatrzeniem zarzutów organ egzekucyjny obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela, przy czym odnośnie do zarzutów opartych na art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Oznacza to, że organ egzekucyjny nie może badać sprawy w takim zakresie od strony merytorycznej. Zobowiązany podniósł zarzut związany z nieistnieniem dochodzonego obowiązku, a więc oparty na podstawie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Wierzyciel zarzut ten uznał za niezasadny. W tym stanie rzeczy organ egzekucyjny zasadnie odmówił uwzględnienia zarzutu nieistnienia dochodzonego obowiązku, uwzględniając wiążące stanowisko Wierzyciela. Natomiast odnośnie do kwestii spóźnionego zgłoszenia zarzutu braku doręczenia upomnienia, niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. w zakresie prawidłowości pouczenia oraz wskazanej w tytule wykonawczym daty doręczenia upomnienia, organ odwoławczy podniósł, że po upływie terminu do wniesienia zarzutów (7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego) nie można uzupełnić zgłoszonych zarzutów ani podnieść nowych. Zwrócił jednak organ uwagę, że tytuł wykonawczy został wystawiony na urzędowym formularzu, a organ egzekucyjny nie mógł zmodyfikować jego treści, także w zakresie zawartego w nim pouczenia.
W skardze, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i stwierdzenia nieważności postanowienia organu pierwszej instancji oraz orzeczenia o kosztach postępowania, zarzucono naruszenie:
1) art. 138 § 2 w zw. z 144 K.p.a. w zw. z art. 18 i art. 22 § 2 u.p.e.a. oraz art. 156 § 1 pkt 1 w zw. z art. 126 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia z 8 czerwca 2018 r. w sytuacji, gdy wydane zostało ono przez organ niewłaściwy, tj. Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego [...], a nie przez właściwego do prowadzenia postępowania egzekucyjnego Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...], co powoduje nieważność tego postanowienia,
2) art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że niektóre ze zgłoszonych zarzutów są niedopuszczalne, jako zgłoszone po upływie terminu, gdy tymczasem termin ten nie rozpoczął swojego biegu wobec braku skutecznego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący podniósł, że właściwość miejscową organu egzekucyjnego w przypadku egzekucji należności pieniężnych prowadzonej z praw majątkowych lub rzeczy ruchomych ustalić należy według miejsca zamieszkania zobowiązanego. Tymczasem postępowanie wszczęto w oparciu o nieaktualny jego adres (ul. [...]), gdzie od wielu lat nie mieszka. Organ pierwszej instancji ustalił jednak i dysponował aktualnym adresem (ul. [...]). O ile dla pierwszego z podanych adresów właściwym organem podatkowym jest Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego [...], to dla drugiego Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...]. Postępowanie egzekucyjne prowadzi zatem organ niewłaściwy, który nie powinien także rozpoznać zarzutów. Wniosek Wierzyciela z tytułem wykonawczym powinien być przekazany organowi właściwemu miejscowo. Natomiast z uwagi na to, że tytuł wykonawczy nie został mu prawidłowo doręczony, wadliwie uznano, że część zarzutów wniesiono po upływie terminu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. Organ podniósł, że zarzut niewłaściwości organu egzekucyjnego został po raz pierwszy powołany dopiero w skardze, a więc po terminie, jaki został do tego przewidziany. Nie mógł więc zostać rozpatrzony. Natomiast doręczenie tytułu wykonawczego było prawidłowe, miało miejsce 9 maja 2016 r., a Zobowiązany wniósł w przepisanym terminie zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ kontrolowane postanowienie wydano z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wyjaśniono bowiem dostatecznie kwestii właściwości miejscowej organu egzekucyjnego. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej powoływanej skrótem "P.p.s.a") wymagało to od Sądu uchylenia zaskarżonego postanowienia w celu uzupełnienia postępowania wyjaśniającego i uzyskania dodatkowej wypowiedzi organu nadzoru.
Kontrolowanymi przez Sąd postanowieniami rozpatrzono zarzut Zobowiązanego (Skarżącego) w sprawie prowadzenia przeciwko niemu egzekucji administracyjnej. Doręczonym mu tytułem wykonawczym dochodzone są należności w postaci opłat abonamentowych. Tytuł ten wystawił Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., który żądanie przeprowadzenia egzekucji administracyjnej skierował do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, opłaty abonamentowe pobierane są przez operatora wyznaczonego, a z mocy art. 7 ust. 3 tej ustawy do opłat tych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym.
W stanie prawnym obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego (por. art. 13 ust. 1 i art. 29 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw) podstawę prawną zarzutów mogły stanowić okoliczności wyczerpująco wymienione w art. 33 § 1 u.p.e.a. W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 [...] organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. [...]. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 u.p.e.a.). Natomiast po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.). Na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie (art. 34 § 5 u.p.e.a.).
Sąd podzielił stanowisko organów egzekucyjnych, że w stanie prawnym, który znajduje zastosowanie w kontrolowanej sprawie, termin na zgłoszenie zarzutów był ściśle określony i wynosił 7 dni od doręczenia Zobowiązanemu tytułu wykonawczego, co jednoznacznie wynikało z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. Zarzuty można było zatem zgłosić tylko we wstępnej fazie postępowania egzekucyjnego, na etapie do 7 dni od wszczęcia egzekucji. Złożony w aktach sprawy tytuł wykonawczy zawiera takie pouczenie. Zarzuty zgłoszone po upływie tego terminu nie podlegały merytorycznemu rozpatrzeniu. W pełni adekwatne w tym zakresie jest powołane przez organy orzecznictwo sądów administracyjnych, a jego powielanie na potrzeby uzasadnienia wyroku jest zbędne. Z dowodu doręczenia tytułu wykonawczego wynika, że został on doręczony 9 maja 2016 r., przez co termin do zgłoszenia zarzutów upłynął 16 maja 2016 r. (odnośnie do 2. zarzutu skargi w dalszej części uzasadnienia). Po tym terminie Zobowiązany nie może już podnosić nowych zarzutów, a organ egzekucyjny i wierzyciel obowiązany byli merytorycznie odnieść się tylko do zarzutów zgłoszonych w ustawowo przewidzianym terminie. W analizowanym stanie prawnym organ egzekucyjny obowiązany był przed ich rozpatrzeniem uzyskać stanowisko wierzyciela, przy czym odnośnie do zarzutów opartych na przesłankach określonych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Wynika to literalnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. Uregulowanie to wyłącza możliwość prowadzenia przez organ egzekucyjny postępowania wyjaśniającego odnośnie do weryfikacji stanowiska wierzyciela.
Rzecz jednak w tym, że organy egzekucyjne obowiązane są w każdym stadium postępowania egzekucyjnego i na każdym jego etapie przestrzegać z urzędu swojej właściwości, niezależnie od zarzutu Zobowiązanego opartego na art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 2023 r. sygn. III FSK 1620/21 oraz z 12 stycznia 2022 r. sygn. I GSK 2153/18). Obowiązek ten wynika z przepisów art. 19 i art. 6 K.p.a., które w postępowaniu egzekucyjnym znajdują zastosowanie poprzez odesłanie z art. 18 u.p.e.a. W razie stwierdzenia, że podanie zostało złożone do niewłaściwego organu, organ administracji publicznej z mocy art. 65 § 1 K.p.a. (a organ egzekucyjny poprzez odesłanie z art. 18 u.p.e.a.) obowiązany jest przekazać podanie do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Organ egzekucyjny niewłaściwy powinien przekazać wniosek wierzyciela i tytuł wykonawczy właściwemu organowi egzekucyjnemu. W przeciwnym razie wydane przez niego akty administracyjne mogą być obarczone wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 w zw. z art. 126 K.p.a. Żaden z przepisów ustawy egzekucyjnej nie wyłącza bowiem ich mocy obowiązującej; ograniczenia takiego nie sposób wywieźć z art. 18 i art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a.
Z art. 19 § 1 u.p.e.a., z zastrzeżeniem § 2-8, wynika że organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych jest naczelnik urzędu skarbowego. Opłaty abonamentowe są należnościami pieniężnymi, o których mowa w tym przepisie, na co wskazuje także dyspozycja art. 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych. Naczelnik urzędu skarbowego jest zatem organem rzeczowo właściwym w egzekucji opłat abonamentowych. Jak natomiast wynika z art. 22 § 2 u.p.e.a., właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 2a-3a. Z przepisów art. 26 § 1 i 5 u.p.e.a wynika z kolei, że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru, a wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą, między innymi, doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Z mocy art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
W przekonaniu Sądu, w ramach badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny, do którego wierzyciel złożył wraz z tytułem wykonawczym wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, mając na względzie art. 1a pkt 7 u.p.e.a. oraz art. 19 K.p.a., powinien zbadać, czy jest organem właściwym rzeczowo i miejscowo (uprawnionym) do wszczęcia takiego postępowania i stosowania określonych w ustawie egzekucyjnej środków. Kontrolę nad tym obowiązany jest sprawować organ nadzoru, także w toku postępowania instancyjnego. Podstawa prawa zarzutów do tytułu wykonawczego i wiążąca moc stanowiska wierzyciela nie ogranicza uprawnień organu nadzoru w zakresie weryfikacji zajętego przez organ egzekucyjny stanowiska pod kątem procesowym, w tym pod kątem właściwości. Nawet zgłoszenie zarzutu opartego na art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a. i zajęcia odnośnie do niego stanowiska przez wierzyciela, nie jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W art. 34 § 1 u.p.e.a., w zakresie związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela, nie wymieniono bowiem art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a.. Kwestię oceny właściwości ustawodawca pozostawił indywidualnemu rozstrzygnięciu organu egzekucyjnego, a przez to również organu nadzoru (organu wyższego stopnia). O właściwości tej nie decyduje wierzyciel, lecz treść przepisu prawa pozytywnego. Niezależnie zatem od tego, czy zarzut prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez niewłaściwy organ został zgłoszony w przepisanym terminie czy nie, kwestia ta musi być przedmiotem analizy organów egzekucyjnych, na każdym etapie prowadzonego postępowania. Stanowisko Zobowiązanego w takim zakresie zgłoszone po upływie terminu do wniesienia zarzutów należy traktować jedynie jako asumpt do rozważania tego zagadnienia przez organ z urzędu, a nie zarzut przeciwko egzekucji administracyjnej w rozumieniu art. 33 § 1 u.p.e.a. Niedopuszczalna byłaby bowiem taka wykładnia tych przepisów odnosząca się do sytuacji, w której niewłaściwość organu byłaby oczywista, zobowiązany nie mógłby już skutecznie zgłosić w tym zakresie zarzutu, ale mógłby zainicjować postępowanie nieważnościowe i tą drogą wyeliminować postanowienie organu egzekucyjnego, na które służyło w postępowaniu egzekucyjnym zażalenie (por. art. 126 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), względnie doprowadzić do poddania go kontroli sądu administracyjnego, który obowiązany jest ocenić, czy żaden z wydanych w granicach sprawy aktów administracyjnych nie jest dotknięty wadą nieważności, stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., ponieważ Sąd nie jest związany treścią art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Z woli ustawodawcy akt administracyjny (decyzja, postanowienie) wydane przez organ niewłaściwy jest dotknięte istotną wadą prawną uniemożliwiającą pozostawienie go w obrocie prawnym, bez względu na trafność rozstrzygnięcia. Organ administracji publicznej niewłaściwy w danym postępowaniu nie może podejmować czynności, lecz zobowiązany jest do niezwłocznego przekazania podania organowi właściwemu na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. W takim przypadku, jeżeli upłynął już termin zgłoszenia zarzutów, organ nie wyda postanowienia o umorzeniu postępowania na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., lecz ograniczy się do przekazania sprawy do prowadzenia organowi właściwemu.
Do powyższego dodać należy, że powołaną wyżej nowelizacją z 11 września 2019 r. dokonano istotnych zmian w kwestii podstaw zgłaszania zarzutów, w tym poprzez rezygnację z zarzutu "prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny", o którym była dotychczas mowa w art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Jak wynika z uzasadnienia projektu nowelizacji, rezygnacja z regulacji zawartej w art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a. podyktowana była tym, że "ta podstawa zaskarżenia dotyczy bezpośrednio postępowania egzekucyjnego", a "w odniesieniu do wydania w toku postępowania egzekucyjnego rozstrzygnięcia przez niewłaściwy organ egzekucyjny, wystarczającą podstawą prawną do zaskarżenia takiego rozstrzygnięcia jest art. 156 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego". "Organy administracji z urzędu są zobowiązane do przestrzegania swojej właściwości, zatem zgodnie z przepisami ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w przypadku zaistnienia zdarzenia powodującego zmianę właściwości miejscowej organu egzekucyjnego organ prowadzący postępowanie powinien niezwłocznie przekazać sprawę do organu właściwego". "W konsekwencji, jeżeli organ egzekucyjny, pomimo posiadania informacji o zdarzeniu powodującym zmianę właściwości miejscowej, nie przekaże postępowania organowi właściwemu miejscowo, czynności tego organu podjęte po powzięciu informacji nie będą skuteczne".
Analiza akt sprawy administracyjnej wykazała, że w zakresie wskazanego w tytule wykonawczym adresu Zobowiązanego (ul. [...]) a adresem pocztowego doręczenia tytułu wykonawczego (ul. [...]) istnieje rozbieżność, której ani organ egzekucyjny, ani organ nadzoru (organ wyższego stopnia), dotychczas nie wyjaśniły. Nie udokumentowano również, ani nie wskazano w uzasadnieniach postanowień, źródła wiedzy o innym adresie Zobowiązanego, niż wskazany przez Wierzyciela. Rozbieżność ta ma zaś istotne znaczenie prawne, ponieważ, jak trafnie zaznaczono w skardze, może wpłynąć na ocenę właściwości miejscowej organu egzekucyjnego już na moment wszczęcia egzekucji. Sąd uznał jednak, że na obecnym etapie postępowania sądowego rozstrzyganie o nieważności wydanego przez organ egzekucyjny postanowienia byłoby przedwczesne. Zagadnienie to wymaga pogłębionej analizy organu sprawującego nadzór nad organem egzekucyjnym, o którym mowa w art. 23 § 1 i 4 u.p.e.a. (Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie), której należy dokonać niezależnie od treści i podstawy zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych, o których mowa w art. 33 § 1 u.p.e.a. Należy ustalić, czy Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego [...] był organem właściwym miejscowo do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i oceny zarzutu Zobowiązanego, czy też organem tym powinien być Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...]. Do tego celu niezbędne będzie poczynienie dodatkowych ustaleń odnośnie do miejsca zamieszkania Zobowiązanego, wykorzystując dostępne organowi dane urzędowe, fakty powszechnie znane lub inne instrumenty prawne, jak chociażby przewidziane w art. 36 § 1 u.p.e.a.
Z podanych względów skarga zasługiwała na uwzględnienie. Konieczne stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia, o czym orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.
W ponownie prowadzonym postępowaniu zażaleniowym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podejmie starania w celu wyjaśnienia powodu doręczenia Zobowiązanemu tytułu wykonawczego na inny adres, niż podany przez Wierzyciela, w szczególności w kontekście miejsca zamieszkania Zobowiązanego, do którego nawiązuje dyspozycja art. 22 § 2 u.p.e.a., a więc ustali przede wszystkim faktyczne miejsce zamieszkania Zobowiązanego na moment wszczęcia postępowania egzekucyjnego i oceni wpływ poczynionych ustaleń na prawidłowość wszczęcia egzekucji. Stosownie do tych ustaleń organ podejmie odpowiednie rozstrzygnięcie.
O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Złożyły się na nie wpis od skargi ([...]zł), wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego ([...] zł) i opłata skarbowa od złożonego do akt dokumentu pełnomocnictwa ([...] zł).