I SA/Rz 399/22

I SA/Rz 399/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek
Jacek Boratyn /przewodniczący/
Jarosław Szaro /sprawozdawca/
Symbol z opisem
602  ceny
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1297
art. 6c ust. 1, art. 6m ust. 1 pkt 1, art.6o ust.1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1579
art. 6k ust. 3
Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 października 2022 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 14 kwietnia 2022 r., nr SKO.4140.170.501.2022 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 kwietnia 2022 r. nr: SKO.4140.170.501.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie (dalej: SKO, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania K.K. (dalej: Skarżąca/Strona), od decyzji Burmistrza U. (dalej: organ I instancji) z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...], w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Z akt sprawy wynika, że dalej: organ I instancji postanowieniem z 30 listopada 2021 r. wszczął z urzędu wobec Skarżącej postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od 1 stycznia 2016 r.
Decyzją z dnia 27 stycznia 2022 organ I instancji określił Skarżącej opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w następującej wysokości:
- za styczeń 2017 r., luty 2017 r., marzec 2017 r., kwiecień 2017 r., maj 2017 r., czerwiec 2017 r., lipiec 2017 r., sierpień 2017 r., wrzesień 2017 r., październik 2017 r., listopad 2017 r., grudzień 2017 r., styczeń 2018 r., luty 2018 r., marzec 2018 r., kwiecień 2018 r., maj 2018 r., czerwiec 2018 r., lipiec 2018 r., sierpień 2018 r., wrzesień 2018 r., październik 2018 r., listopad 2018 r., grudzień 2018 r. w wysokości 11,00 zł miesięcznie;
- za styczeń 2019 r., luty 2019 r., marzec 2019 r., kwiecień 2019 r., maj 2019 r., czerwiec 2019 r., lipiec 2019 r., sierpień 2019 r., wrzesień 2019 r., październik 2019 r., listopad 2019 r. w wysokości 46,00 zł miesięcznie;
- za grudzień 2019 r. w wysokości 92,00 zł;
- za styczeń 2020 r. w wysokości 92,00 zł;
- od miesiąca lutego 2020 r. w wysokości 50,00 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że K.K. jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości Ł., oznaczonej jako działka ew. nr [...], na której usytuowany jest budynek mieszkalny nr [...], co wynika z treści księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L. VII Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w U. Organ wyjaśnił, że w toku postępowania administracyjnego w oparciu o dane uzyskane od "M." sp. z o.o. w B. oraz od "G." sp. z o.o. w U., dane znane z urzędu w postaci zaświadczeń o zameldowaniu, jak również na podstawie zeznań świadka sołtysa wsi Ł., ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość zamieszkana jest przez Skarżącą, która jest na niej zameldowana od dnia 4 listopada 1951 r. Na nieruchomości tej mieszka także J.P., który zameldowany jest na niej na pobyt czasowy od dnia 18 grudnia 2019 r. J.P. stały meldunek ma na terenie Gminy U. W tej sytuacji opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi naliczona została za dwie osoby od miesiąca grudnia 2019 r., czyli za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana mająca wpływ na wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Organ wyjaśnił, że z uwagi na brak danych dotyczących segregowania przez Skarżącą odpadów komunalnych za okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 stycznia 2020 r. uwzględnił stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które nie były w sposób selektywny zbierane i odbierane. Wskazał, że od dnia 1 lutego 2020 r. wprowadzony został obowiązek segregacji odpadów komunalnych, a zatem określając wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od ww. dnia uwzględniona została stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny.
Organ podkreślił, że określając wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie określił opłat za 2016 r., albowiem zobowiązanie do jej uiszczenia uległo przedawnieniu w dniu 31 grudnia 2021 r.
Wyjaśnił, że wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustalił na podstawie aktów prawa miejscowego, tj. uchwał Rady Miejskiej w U. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawek tej opłaty, które obowiązywały w okresie od 1 stycznia 2017 r., przy uwzględnieniu ilości osób zamieszkujących nieruchomość oraz stawki od jednej osoby.
Skarżąca nie zgodziła się z decyzją organu I instancji i wniosła od niej odwołanie podnosząc, że nie dostarcza odpadów, albowiem nie ma ich w jej gospodarstwie. Podkreśliła, że nie kupuje artykułów, z których powstawałyby odpady komunalne. Oświadczyła, że z kwartalnej renty nie jest w stanie uiścić opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, pozostaje w trudnej sytuacji materialnej. Zarzuciła, że zeznania sołtysa zostały przed nią ukryte, jak również że bezpodstawnie organ nie okazał akt niniejszego postępowania J.P., który jest ujęty, jako osoba wytwarzająca odpady komunalne, a więc jest stroną niniejszego postępowania administracyjnego. Zakwestionowała również prawidłowość naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w różnej wysokości na poszczególne miesiące.
Po rozpatrzeniu odwołania SKO w Krośnie utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 6h pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 888 ze zm.), dalej: u.c.p.g., opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązani są ponosić właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec.
W ocenie organu odwoławczego na Skarżącej ciąży obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w miejscowości Ł., oznaczonej jako działka ew. nr [...], na której usytuowany jest budynek mieszkalny nr [...]. Zgodnie bowiem z treścią księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L. VII Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w U. dla ww. nieruchomości, K.K. jest właścicielką ww. nieruchomości.
SKO wyjaśniło, że obowiązek ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 stycznia 2017 r. do listopada 2019 r. związany jest z faktem zamieszkiwania na ww. nieruchomości jej właścicielki, natomiast od miesiąca grudnia 2019 r. opłata naliczana jest od dwóch osób zamieszkujących ww. nieruchomość. Z dniem bowiem 18 grudnia 2019 r. na ww. nieruchomości zameldowany został, na czas określony, J.P.. Fakt jego zamieszkiwania na ww. nieruchomości potwierdził sołtys Ł., jak również potwierdza to sama Skarżąca.
Zdaniem organu odwoławczego obowiązek uiszczenia opłaty w przypadku nieruchomości, w której zamieszkuje mieszkaniec, powstaje za każdy miesiąc zamieszkiwania w nieruchomości i nie jest uzależniony od przekazania przez mieszkańca odpadów komunalnych, jak również do tego, czy odpady są na nieruchomości wytwarzane, czy też nie.
W ocenie SKO właściciel każdej nieruchomości zamieszkałej ma obowiązek poddać się rygorem gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i nie zwalnia takiego właściciela samodzielne zagospodarowanie odpadami komunalnymi.
Organ podkreślił, że ustawodawca w art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g ustanowił domniemanie, że na zamieszkałych nieruchomościach powstają odpady, jest zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym.
W ocenie SKO organ I instancji prawidłowo wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia K.K. wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gdyż pomimo kierowanych do niej wezwań, nie złożyła ona deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 6o ust. 1 u.c.p.g., w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej w decyzji, o której mowa w ust. 1, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty (ust. 2 ww. przepisu)
SKO uznało, że brak jest również podstaw do zakwestionowania stawek opłat zastosowanych przez organ I instancji.
Wskazało, że opłaty wyliczono odrębnie za poszczególne miesiące tj. za miesiące od stycznia 2017 r. do grudnia 2018 r., w stawce opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi nie w sposób selektywny wynoszącej 11,00 zł miesięcznie, w sytuacji gdy brak jest dowodów pozwalających na ustalenie selektywnego zbierania przez K.K. odpadów komunalnych. Stawka opłat określona została, stosownie do art. 6k u.c.p.g., w § 2 ust. 2 uchwały Rady Miejskiej w U. Nr [...] z dnia 19 lutego 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawki tej opłaty [...].
Za okres od stycznia 2019 r. do listopada 2019 r. przyjęta została stawka w wysokości 46,00 zł miesięcznie, albowiem zgodnie z § 2 ust. 2 uchwały [...] Rady Miejskiej w U. z dnia 22 listopada 2018 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawki tej opłaty ([...]), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2019 r., stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeśli odpady nie są w sposób selektywny zbierane i odbierane, wynosi 46,00 zł.
Za miesiąc grudzień 2019 r. i styczeń 2020 r. określono stawkę opłaty w wysokości 92,00 zł w oparciu o ww. uchwałę i przy uwzględnieniu, iż opłata ta wynika z zamieszkiwania na nieruchomości drugiej osoby, tj. J.P., który 18 grudnia 2019 r. został zameldowany na pobyt czasowy.
Przyjęta natomiast organ I instancji od lutego 2020 r. stawka w wysokości 50,00 zł miesięcznie wynika z § 2 ust. 2 uchwały Rady Miejskiej w U. z dnia 2 grudnia 2019 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawki tej opłaty ([...]), przy uwzględnieniu dwóch osób zamieszkujących przedmiotową nieruchomość.
W ocenie organu odwoławczego bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje fakt, iż organ I instancji odmówił J.P. wglądu do akt niniejszej sprawy, wobec nie okazania przez niego pisemnego upoważnienia K.K. do jej reprezentowania w niniejszym postępowaniu.
Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji, że pomimo zamieszkiwania na przedmiotowej nieruchomości J.P. nie jest stroną tego postępowania.
Organ odwoławczy zauważył, że organ I instancji w wydanej decyzji nie objął całego postępowania, gdyż postanowieniem z dnia 30 listopada 2021 r. organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z przedmiotowej nieruchomości od dnia 1 stycznia 2016 r., natomiast zaskarżona decyzja dotyczy okresu od dnia 1 stycznia 2017 r.
Wskazał, że wobec prawidłowego uznania przez organ I instancji iż opłata za gospodarowanie odpadami komunalny za okres od 1 stycznia 2016 r. uległa przedawnieniu za okres od stycznia 2016 r. do grudnia 2016 r. niezbędnym jest wydanie przez organ I instancji decyzji o umorzeniu postępowania odnośnie okresu za który nastąpiło przedawnienie.
Na decyzję SKO Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Podniosła, że nie wytwarza śmieci, bo nie kupuje artykułów po których są odpady. Wniosła o umorzenie opłat.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sad Administracyjny miał na uwadze, co następuje:
Skarga jest częściowo uzasadniona aczkolwiek nie z tych przyczyn, o której w niej mowa. Sąd jednak dokonując kontroli zgodności z prawem orzeczenia administracji poddanego kontroli nie jest związany zarzutami skargi i jest zobowiązany do jego uchylenia, o ile stwierdzi istnienie którejkolwiek z podstaw z art. 145 § 1 ppsa.
Nie są zasadne wszelkie te zarzuty skargi, w których K.K. domaga się odstąpienia od określenia jej opłaty za gospodarowanie odpadami z tej przyczyny, że nie produkuje ona odpadów i w związku z tym nie może ponosić opłat za ich odbieranie przez Gminę.
Stanowisko takie nie znajduje uzasadnienia w treści ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach. ( Dz.U. 2022.1297 t.j ).
Przepis art. 6c ust. 1 tej ustawy stanowi, że gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Przepis ten nakłada zatem na gminę zadanie obligatoryjnego zorganizowania odbioru odpadów z nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. ( jest to unormowanie odmienne od odbierania odpadów z nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy ).
Obowiązkowi Gminy towarzyszy obowiązek właściciela nieruchomości na której zamieszkują mieszkańcy ( art. 6m ust.1 pkt 1 ustawy ) złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Jest to obowiązek bezwzględny i właściciel takiej nieruchomości nie może się od obowiązku złożenia takiej deklaracji uwolnić poprzez stwierdzenie ,że na jego nieruchomości odpady nie są wytwarzane i nie są odbierane przez firmę zatrudniona przez gminę. Istotą przyjętej regulacji jest bowiem założenie, że na każdej posesji ( nieruchomości ) są wytwarzane odpady i właściciel nieruchomości jest zobligowany do ponoszenia opłaty za ich odbiór przez gminę.
Brak wypełnienia tego obowiązku powoduje powstanie po stronie organu gminy uprawnienia do określenia wysokości tej opłaty na mocy decyzji administracyjnej. ( art.6o ust.1 ustawy ).
Oplata może być określana na podstawie różnych kryteriów spośród których w przedmiotowej sprawie Rada Miejska w U. przyjęła za kryterium ustalania ej wysokości ilość osób zamieszkujących na posesji ( nieruchomości ).
Organy ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości i niekwestionowany w sprawie, że na nieruchomości K.K. do 17 grudnia 2019 roku zamieszkiwała ona sama, zaś po tym dniu zamieszkuje tam także J.P..
Na mocy uchwały nr [...] Rady Miejskiej w U. z dnia 19 lutego 2015 r. stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi , jeżeli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny wynosiła 8 złotych, zaś w przypadku gdy nie były zbierane i odbierane w sposób nieselektywny to 11 złotych.
Na mocy uchwały nr [...] Rady Miejskiej w U. z dnia 22 listopada 2018 r. stawka opłaty w tym pierwszym przypadku została podniesiona do kwoty 11,5o zł. zaś w drugim przypadku ( braku selektywności ) do kwoty 46 złotych.
W końcu na mocy uchwały nr [...] Rady Miejskiej w U. z dnia 2 grudnia 2019 r. stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi i odbieranymi w sposób selektywny wyniosła 25 złotych od osoby za miesiąc, zaś stawka opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny wynosi 75 złotych.
W przedmiotowej sprawie skarżąca nie złożyła stosownej deklaracji i nie zbierała i nie przedstawiała do odbioru odpadów w sposób selektywny. Uczyniło to zasadnym określenie jej opłaty za gospodarowanie odpadami według stawki podwyższonej do dnia 1 lutego 2020 r. od którego obowiązywała oplata podwyższona, o której mowa w art. 6k ust. 3 ustawy w brzmieniu ustalonym ustawa z dnia 19 lipca 2019 r . ( Dz,U. 20129 poz. 1579 ), która to oplata była należna w sytuacji gdy odpady zostały oddane jako zebrane selektywnie, jednak w rzeczywistości nie były odpowiednio posortowane.
Organ nie wyjaśnił jednak wszystkich istotnych elementów zakresie określenia opłaty za grudzień 2019 r. Za miesiąc ten określił ja w wysokości 92 złotych czyli w podwójnej wysokości opłaty za nieselektywnie oddane odpady. Jak wynika z materiału dowodowego wiązało się to z zamieszkaniem na nieruchomości J.P.. W tym jednak zakresie organ nie ustalił czy nie zachodzą okoliczności z art. 6i ust.2 ustawy. Stanowi on mianowicie, że w przypadku gdy w danym miesiącu na danej nieruchomości mieszkaniec zamieszkuje przez część miesiąca, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w miesiącu, w którym nastąpiła zmiana, uiszcza się w gminie, w której dotychczas zamieszkiwał, a w nowym miejscu zamieszkania - począwszy od miesiąca następnego, po którym nastąpiła zmiana. Jeżeli zatem dany mieszkaniec przeniósł się z innej gminy to wówczas za miesiąc przeniesienia oplata za gospodarowanie odpadami komunalnymi należna jest w gminie pierwotnego zamieszkiwania. W sprawie brak informacji ( w szczególności k. 12 ) czy taka sytuacji zachodzi w sprawie niniejszej. Brak rozważenia aktualności sytuacji opisanej w tym przepisie powoduje, iż w tym zakresie rozstrzygniecie organu może być nietrafne. Stad też konieczność uchylenia decyzji w tym zakresie celem przeprowadzenia czynności dowodowych zmierzających do przyjęcia bądź odrzucenia hipotezy z art. 6i ust.2 ustawy. Wyjaśniwszy tę okoliczność organ wyda stosowną decyzję.
Podstawą orzeczenia sądu jest przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.